Lange termijn technologie investeringsroadmap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lange termijn technologie investeringsroadmap"

Transcriptie

1 Lange termijn technologie investeringsroadmap Voor de supply chain van de high tech systems ketens Joost Krebbekx Erik Teunissen Wouter de Wolf Joost Simkens

2 Lange termijn technologie investeringsroadmap Voor de supply chain van de high tech systems ketens Joost Krebbekx Erik Teunissen Wouter de Wolf Joost Simkens Berenschot

3 Inhoud 1. Inleiding Aanleiding Afbakening van dit traject Samenvattende situatieschets Vraagstelling Vier soorten toeleveranciers zullen elk op hun eigen wijze kunnen investeren in langetermijntechnologie Ontwerpende toeleveranciers kunnen investeren in ontwikkelingen op het gebied van systeemtechnologie Machines en apparaten worden steeds vaker modulair opgebouwd waardoor generieke bouwblokken ontstaan Ontwerpende toeleveranciers op een laag stuklijstniveau (product suppliers) Makende toeleveranciers kunnen investeren in ontwikkelingen op het gebied van fabricagetechnologie Langetermijninvesteringen voor toeleveranciers op een laag stuklijstniveau werkend aan de maakkant (processpecialisten) Langetermijninvesteringen voor op een hoog stuklijstniveau werkend aan de maakkant (integratoren) Hoe kunnen de andere actoren in het ecosysteem hierbij helpen? Blue Ocean-kansen voor het ecosysteem Wat is een Blue Ocean-kans? Samen of alleen investeren? Ten slotte 95

4 6 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 7 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Het programma Point One richt zich op nieuwe hoogwaardige technologische ontwikkelingen in de hightechsector, waarbij zowel het bedrijfsleven als de onderzoeksinstellingen betrokken worden. De route die het programma Point One voor ogen heeft, wordt ingericht door een aantal langetermijnontwikkelplannen. Bij Point One ligt de focus op de volgende technologiegebieden: Nano-elektronica. Embedded systemen. Mechatronica. Deze technologiegebieden vinden hun toepassingen in eindmarkten zoals: Healthcare en well-being Energy en power ICT Lifestyle & leisure Transport, logistiek en safety De langetermijnvisie op de technologische ontwikkelingen die voor u ligt, is gebaseerd op de vraag vanuit OEM ers (Original Equipment Manufacturers). De invulling van die vraag door toeleveranciers en TU s is ook opgenomen en moet leiden tot een duurzame verankering van kennis en kunde. Dit past binnen het Point One-traject onder strand 4. Doelen van dit langetermijntechnologieontwikkelingstraject zijn: het analyseren van de technologische behoeften bij OEM ers in Nederland het analyseren van de technologische visie op deze gebieden

5 8 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 9 het analyseren van de technologische oplossingsrichtingen, en de aanzet tot mogelijke rolverdelingen in de supply chain interactie tussen betrokken partijen zoals OEM ers, supply chain, onderzoeksinstellingen en visionairs. Opdrachtgever: Point One/ Agentschap NL AFBAKENING 5 business cases Annual roadmap Mechatronica Nano electronics Embedded OEM-ers R&D wat projecten 1.2 Afbakening van dit traject Deze langetermijnvisie is gemaakt voor Point One, maar kent ook twee andere directe gebruikers: Brainport Industries en DSPE. Dit is in onderstaande figuur weergegeven: Point One Brainport Industries SC LVHMHC Precisietechnologie Niet-precisietechnologie Dutch Society for Precision Engineering (DSPE) Er zijn dus drie gebruiker(s)groepen, elk met een eigen aandachtsgebied: 1. De Point One-organisatie zelf, met als grootste belang de technologieontwikkeling van het hart, hetgeen de leden bindt, een nieuwe collectieve impuls te geven. 2. Brainport Industries dat de toeleveranciers in de hightechketen verbindt. Deze roadmap biedt aanknopingspunten voor de strategie van de toeleveranciers. 3. De Nederlandse Vereniging van PrecisieTechnologie, Dutch Society for Precision Engineering (DSPE) geheten. De DSPE is vooral op zoek naar een opvolging van het werk uit het IOP precisietechnologie. Het IOP precisietechnologie is eind 2009 gestopt. Voor meer achtergrond over het ontstaan van deze vierdeling en voorbeelden van dit soort toeleveranciers verwijzen wij u naar hoofdstuk 3 van het verdiepingsrapport. Naast deze primaire keten onderscheiden we tevens de volgende spelers: Kennisinstituten. Universiteiten. Hogescholen. Overheden. Regisseur ecosysteem. LV = van enkelstuks tot een paar honderd per jaar HM = veel aflevervarieteit, logistiek HC = technologisch complex, high tech

6 10 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 11 Medisch-diagnostische systemen zullen van de laboratoria naar de bedside verplaatst worden. Doorlooptijden van analyses gaan hierbij van dagen naar minuten. Frank Smeets, business development manager Medische Technologie bij UMC St.Radboud 2. Samenvattende situatieschets Nederland bezit veel competentie op het gebied van machines en apparaten. De afgelopen jaren hebben de Neder- blijft plaatsvinden op het gebied van de drie soorten tech- Naast deze groeirichtingen is het essentieel dat er innovatie landse OEM ers laten zien dat ons land een world-class rol nologieën die de OEM ers en de supply chain momenteel speelt in de wereld van hightech systems. De supply chain toepassen. Dit betreft systeemtechnologie, componenttechnologie en fabricagetechnologie. in Nederland is zeker competent om de huidige OEM ers te bedienen met modules waarmee de zij hun producten samenstellen. Ze kan echter nog groeien in toegevoegde Dit rapport geeft nieuwe inzichten en handvatten om de waarde door meer ownership te nemen in het design en de toeleveranciers in de supply chain meer kansen te bieden; sustaining van deze modules en daarnaast in het leveren om buitenlandse markten te exploiteren; om nieuwe applicatiegebieden te ontwikkelen; en om de fabricagetechno- van specifieke modulekennis die voor meerdere OEM ers kan worden ingezet. De supply chain is echter ook kwetsbaar doordat ze afhankelijk is van een klein aantal Neder- poogt hierbij een geordend totaaloverzicht te geven. logieën naar de volgende generatie te brengen. Dit rapport landse OEM ers, die sterk reageren op de economische situatie. Deze kwetsbaarheid kan worden verminderd door Het is de bedoeling om een lange termijn investeringsroadmap in een internationale context te schetsen. Het gaat dus te groeien. Daar zijn twee richtingen in. Ten eerste kan de supply chain buitenlandse OEM ers als klant aantrekken; niet alleen om nationale ketens, maar om alle kansen op ten tweede kunnen nieuwe OEM ers ontstaan in nieuwe het gebied van apparaten en machines wereldwijd. markten.

7 12 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 13 Leeswijzer: Naast dit rapport waarin met name de boodschap voor de verschillende soorten toeleveranciers wordt afgeleid, bestaat er ook een verdiepingsrapport waarin meer detailinformatie is weergegeven. Ook is er nog een reader beschikbaar met belangrijke onderliggende overzichtsartikelen. Onze suggestie is dat u de boodschap in dit boekje twee keer leest: één keer voor uzelf en de tweede keer door de ogen van uw klant. De kunst van het over de schouder kijken van uw klant naar diens klanten kan u zeker voordelen bieden. Marktontwikkelingen samengevat Het gaat er hierbij om dat we goed begrijpen wat er in de vijf markten gebeurt en dat we de technologische en businessontwikkelingen scherp in het vizier hebben. De vijf markten zijn door Point One aangewezen en betreffen: health, energie, ICT, lifestyle & leisure en transport, logistics & security. Binnen deze markten ligt de focus ligt op de markt van systemen. De totale health-markt is wereldwijd erg groot met een dito groeiverwachting. De markt voor health equipment kent een redelijke marktomvang waarbij het Nederlandse cluster redelijk gepositioneerd is. Health equipment is dus een interessante markt, maar de te verwachten concurrentie zal ook groot zijn. Nederland zou zich kunnen onderscheiden door zich te richten op interessante (nieuwe) nichemarkten gebaseerd op aanwezige sterktes, zoals personal health en medical imaging. De energy-markt is als totale markt ook erg groot. Als gekeken wordt naar equipment zijn met name lighting, solar energie en smart grid interessante markten. De groeiverwachting is groot in deze markt (met name van solar energie- en smart grid-oplossingen). De clusterpositie van Nederland is redelijk, maar op sommige terreinen lopen we achter. Ook dit is een interessante markt, met veel mondiale concurrentie. De ICT-markt (inclusief semicon) is een relatief grote markt. Een belangrijk segment voor Nederland is de ontwikkeling en bouw van equipment voor de semiconductorindustrie. De groeiverwachting voor deze markt is nog goed, waarbij deze markt meer en meer mature aan het worden is. De positie van het Nederlande ecosysteem, in met name de semiconductorapparatuur, is zeer goed te noemen en kent verschillende wereldspelers zoals ASML, FEI, ASMI en Océ. De markt voor lifestyle & leisure (en dan met name de consumentenelektronica) is een relatief grote markt. Deze markt zal blijven groeien door met name de aanwas aan nieuwe producten en toepassingen. De clusterpositie van Nederland ten aanzien van deze markt is echter niet sterk meer. Hierin zijn we meer en meer toeleverancier aan het worden in plaats van OEM er. De markt voor transport, logistics & security is in dit opzicht relatief klein. De totale vervoermiddelenmarkt (met als grootste markt automotive) is natuurlijk erg groot, maar een beperkt deel van de toeleveranciers valt binnen de hightech precisiemarkt, waar deze roadmap met name op gericht is. Deze markt kent een redelijke groei en de positie van het Nederlandse ecosysteem is redelijk. Een van de dwarsdoorsneden op deze markten betreft de markt voor machinebouw. In zijn totaliteit is de markt voor machinebouw goed voor meer dan miljard euro. De totale productiewaarde (omzet uit productie) in Europa is 621 miljard euro, in de VS is deze markt goed voor 235,9 annual sales in dollars. Ook voor Nederland is de machinebouw een van de belangrijkste ecosystemen met een productiewaarde van 22 miljard euro en een uitstekende groei in de afgelopen tien jaar van 60,5%. De markt voor machinebouw is divers, er worden vele soorten machines aan vele verschillende markten toegeleverd. De twee belangrijkste markten binnen de scope van deze opdracht zijn machines voor (algemeen) industrieel gebruik (waaronder ook de food- en chemiemarkt valt) en voor metaalbewerking. Scope: LVHMHC-ketens LVHMHC staat voor Low Volume High Mix en High Complexity. Dit houdt in dat de scope van dit rapport laagserieachtige klanten van de supply chain betreft op het gebied van machinebouw. Vaak wordt die lage seriegrootte van hooguit enkele honderden stuks wel gecombineerd met een

8 14 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 15 grote variëteit aan af te leveren verschillende producten. Veelal kenmerken deze klanten zich door productfamilies van steeds weer afgeleide machines, die bovendien meestal ook nog klantspecifiek gemaakt moeten worden. De keten kenmerkt zich door grote schommelingen in volume (half and double). High complexity houdt technologische complexiteit ofwel hightech in. Dat betekent dat in de scope minder complexe systemen afvallen. Het idee achter deze scope is dat OEM ers op wie deze kenmerken van toepassing zijn, vaak geen behoefte voelen om naar lagelonenlanden te gaan, en veel ontwerpinspanningen moeten verrichten met een supply chain die geografisch in de buurt zit en dezelfde ontwikkeltaal spreekt. Leeswijzer: Indien u direct meer diepgang zoekt in marktontwikkelingen voor eindmarkten en LVHMHCsystemen, verwijzen we u naar hoofdstuk 4 van het verdiepingsrapport. De marktontwikkelingen betreffen ontwikkelingen in de eindmarkten en zijn met name direct relevant voor 1st tier toeleveranciers. 2nd en 3rd tier toeleveranciers kennen afgeleide markten vanaf de 1st tier toeleveranciers. Dit is ook de reden waarom eindmarktontwikkelingen bij de ontwerpende toeleveranciers genoemd worden. Ontwikkelingen in drie soorten technologie Decennialang waren met name de elektronica- en de mechanische wereld de innovatiedrijfveer voor high complexity technologie, met verschillende opeenvolgende doorbraaktechnologieën. Nog steeds is bijvoorbeeld de bekende wet van Moore de drijfveer voor oplossingen zoals Extreme Ultra Violet Lithography (EUVL): de nieuwste doorbraak op het gebied van hoge processingsnelheden gecombineerd met 2D-nanoprecisie. Wellicht is deze ontwikkeling goed genoeg om de komende tien jaar deze wereld naar het atoomniveau te brengen. Er zijn echter steeds meer nieuwe markten met nieuwe producten die nieuwe innovatie-impulsen geven, zoals allerlei nieuwe diagnoseapparatuur binnen Health, opmars van robotische systemen in diverse eindmarkten, nieuwe machines voor nieuwe fabricagetechnologie. Daarbovenop komt nog de samensmelting van de elektronische en mechanische werelden en de nieuwe ontwikkelingen van materialen zoals kunststoffen, keramiek en biomedische materialen. 1. Ontwikkelingen van systeemtechnologie samengevat. Het gevolg is dat systemen steeds sneller, betrouwbaarder, goedkoper en duurzaam moeten worden ontwikkeld. Om de ontwikkeling van deze machines te optimaliseren, streeft men naar standaard bouwblokken ofwel machinemodules. Hierdoor worden machines goedkoper en flexibeler toepasbaar en van een hoger kwaliteitsniveau. Dit kan door in het ecosysteem gezamenlijk bouwblokken (lees veelvoorkomende modules) te ontwikkelen en synergievoordelen te benutten op het gebied van met name motion, vision, handling, dosering, vacuümsystemen maar ook meettechnieken. Hierna staan de belangrijkste ontwikkelingen in de tijd afgebeeld op het gebied van systeemtechnologie, geordend langs de verschillende bouwblokken. De balken die u ziet, geven het bereik aan waarin een doorbraak van een bepaalde technologie waarschijnlijk is. De balk is dus een bereik in de tijd en met doorbraak bedoelen we hier de overgang van de R&D-fase naar de industrialisatiefase waarmee deze technologie rijp is om daadwerkelijk te worden toegepast. In dit overzicht speelt waarschijnlijkheid dus een belangrijke rol. Technologieën die zowel vanuit interviews, sessies als literatuur zijn genoemd, hebben een andere kleur gekregen omdat de waarschijnlijkheid door die meerdere bronnen hoger is. Om deze doorbraken te realiseren, zijn dieperliggende technologie- en materiaal enablers nodig.

9 16 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 17 Systeemtechnologie Dosing Motion Handling Imaging Measuring Powering Contolling Adding Conditioning Covering Contactloos doseren Verificatie per drop Pico/femto liter meten Biocontent Doser mbv elekron/ion/foton Motion in vacuum Self calibration Learning control On the fly Beyond rigid bodycontrol Contactloos motion Maar assig bewegen MIMO Hogere nauwkeurigheid/stabiliteit (absoluut en relatief) >6DOF Adaptive control, disturbance based adaptation Meten conditionerenidentificeren tijdens handling Hybride handling oplossing Kleine reactiekamers Multiplexing 3D-imaging Realtime imaging High freq imaging Embedded imaging In-line meten met selfcontrol Trendline Contactloos meten Scannende tasters Intelligent networks In-line meten met off-line verificatie Prognostics TCoO sustainable Green machine Portable voor medical appl. Wireless energie >10kw Super capacitors Pneumatiek wordt elektronisch Predictieve maintenance Integrated safety Remote controle install based Modulair interface management Self control Duurzame grondstoffen/disposables Nanotechnologie: hulpstoffen sturen Cryogenic Conditionering mbv druk/straling/gas Meten en gradienten corrigeren tbv modelvorming Doorvoer compartimenten Ultraclean 3D-vormen Onderhoud als designparameter 5 jaar 10 jaar 15 jaar Leeswijzer: Wilt u direct inzoomen op de verdieping van systeemtechnologie en de basisgedachten van de bouwblokken, dan verwijzen wij u naar hoofdstuk 8 van het diepterapport. 2. Ontwikkelingen van componenttechnologie samengevat Systemen bestaan uit bouwblokken, bouwblokken bestaan weer uit samengestelde componenten. Een groot deel van deze componenten valt onder de categorie High Complexity. Miniaturisatie van deze componenten speelt hierbij een hoofdrol. Meer functionaliteit per volume, grotere diversiteit aan functionaliteit per component, integratie van functies in kleinere modules en dat alles om betere en handzamere apparatuur te bouwen, en dat dan weer passend bij de toenemende gebruikersbehoeften. Semiconductors zijn hierbij het sprekende voorbeeld. De wet van Moore gaat daarbij voorlopig nog wel door, maar krijgt invloed van het vermengen van aanverwante technologiegebieden. Het mergen, oftewel samensmelten, van technologieën zoals elektronica met bijvoorbeeld mechanica, fluïdica of fotonica biedt extra mogelijkheden aan componentfuncties. 2D gaat hierbij steeds vaker richting 3D-structuren, met gebruikmaking van steeds meer verschillende materialen en is gericht op lager energieverbruik en recyclebaarheid. Ook de soorten componenten nemen in aantal toe, als gevolg van de combinatie van kennisvelden en nieuwe materiaalkennis. Van alle soorten componenten en materialen zijn sensoren en actuatoren te maken, waarbij geminiaturiseerde versies onder de verzamelnaam MEMS en in algemenere zin microsystemen kunnen worden vergaard. Microsystemen nemen een vlucht naar met name biomedische toepassingen. Nanotechnologie zorgt ervoor dat er nieuwe componenten ontstaan met nieuwe functies, bijvoorbeeld nanomotoren, nano-antennes en nanogeheugenbuisjes. Nanotechnologie zal in alle soorten componenten een rol gaan spelen. Een grote doorbraak op industrialisatieschaal ligt niet ver meer weg in de tijd.

10 18 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 19 Componentsoort Componenttechnologie Elektronisch Photonisch PV Optisch Mechanisch Biomedisch Akoestisch Fluidisch Magnetisch EUV Low volume e-beam Gloeilamp LED TSV 3D Integratie Plastic electronics ALD componenten HFO gate oxide Generieke tech via foundries Packaging Integrated nanophotonics Flexibel solar cells High eff/low cost ALD componenten Printing proces Thin solar cells Meten en bewerken in één Contactloos meten Integratie photonisch en elektronisch Composiet Keramiek 3D printing (metalen) Production on a Chip/MRT MRI compatible Frequency filter (SAW) Accurate freqency response Voice coil motoren Kleinere vormfactoren Staal/glas/kunststof Coatings/gelsotemMRT Hot embossing Voice coil Lineair Plenaire motor Nano-imprint Tweeslag lineair Production on a Chip/MRT 5 jaar 10 jaar 15 jaar Componenten vanuit nanotechnologie In dit overzicht speelt waarschijnlijkheid wederom een belangrijke rol. We hebben de technologieën die zowel vanuit interviews, sessies als literatuur zijn genoemd, een andere kleur gegeven omdat de waarschijnlijkheid door die meerdere bronnen hoger is. Leeswijzer: Wilt u direct inzoomen op de verdieping van de verschillende soorten componenttechnologie en achtergrond van nanotechnologie, dan verwijzen wij u naar hoofdstuk 5 van het diepterapport. 3. Ontwikkelingen in fabricagetechnologie samengevat. Componenten moeten gefabriceerd worden. Bovendien moeten ze samengebouwd worden tot een compleet werkend systeem. De hightech systems ketens gebruiken hierbij circa zestig verschillende soorten fabricagetechnologie. Jarenlang is de Taniguchi-curve (een soort wet van Moore) leidraad geweest voor de ontwikkeling van precisietechnologie. Ontwikkelingen op het gebeid van oppervlakteprecisie volgen deze curve aardig. Dit betekent echter ook dat de ontwikkeling van deze precisie in de buurt komt van een fysieke grens: de atoomafstand. Bewerkingsprecisie daarentegen loopt achter op de Taniguchi-curve, en het is maar de vraag of in de verdere ontwikkeling van deze 2D-precisie nog veel energie gestoken wordt. Er zijn andere aspecten, naast verdere 2D-precisieontwikkeling, die hierbij ook een rol gaan spelen: 3D-precisie. Ontwikkelingen op het gebied van 3D-precisie kennen nu een lijn in het Taniguchi-denken. Bewerkingsstrategie. Niet langer is maar één technologie belangrijk voor het maken van een geschikte component, eigenlijk kiest men voor een combinatie van afneem-, opbreng-, reinigings- en inspectietechnologie om aan de eisen te voldoen. Een nieuwe eis daarbij is reinheid. Nieuwe opbrengtechnologieën zijn in opkomst en bieden meer vormvrijheid, kleinere rendabele seriegrootte,

11 20 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 21 grote en juist kleinere werkstukafmetingen in een steeds groter wordende variatie van toe te passen materialen. Fabricagetechnologie Clean room High volume productie van MEMS Kleiner wordende afmetingen van het werkstuk zelf zorgen voor nieuwe fabricagetechnologie. Assemblage Verbinding TSV elektrisch Receptenboek: Photonic devices e-beam verbinden LV precisie verbinden en samenstellen Kunststof en keramiek verbind/samenstellen LV precisie verbinden en samenstellen Kunststof en keramiek verbind/samenstellen Nieuwe materialen dringen steeds meer door, bijvoorbeeld keramiek, engineering plastics, composieten en biomaterialen. Dit vergt het aanpassen van bestaande processen of het ontwikkelen van nieuwe fabricageprocessen. Voor alle soorten fabricagetechnologie staat hierna de kalender van mogelijke doorbraken weergegeven. Technologieveld Meet Reiniging Transformatie Omvorm 3D stack snelle waferfab Diffusie verbinden ipv smelt Freeform Biomedisch multispectraal imaging 3D meten + sturen met optische componenten Analyse van stempels Inline meten MEMS-technologie in tasters Integrated nano photonic sensors H-assited plasma Megasonisch/ionenstaal reinigen Nano reiniging biomedisch EUV Maskerloze methodieken voor lithografie MRI: glasbewerken Repliceren van kunststoffen voor thermo-akoestische componenten Integratie photonic/electronic componenten Next gen. EUV Rapid solidifying procestechonlogie Technische keramieken spuitgaten Incremental metal forming Microinjectiemolding In dit overzicht speelt waarschijnlijkheid dus wederom een belangrijke rol. Technologieën die zowel vanuit interviews, sessies als literatuur zijn genoemd, hebben een andere kleur gekregen omdat de waarschijnlijkheid door die meerdere bronnen hoger is. Opbreng Weghaal Receptenboek: Photonic Devices Multi fluid heads 3-5 pluggen: TSV Nanoimprint e-beam lithography Jetten van gangbare metalen ALD: PV Jetten elektrische vloeistoffen Pico/femto seconde lasers Etch: photonic spiegels (IN) Trillingsonderdrukking frezen Chemical-mechanical plantirization ECMFrezen Bewerken gehard materiaal met hoge snelheden Mag. field assisted polishing Repliceren van kunststof voor MEMS Seriebewerken op één machine Frezen kleine producten bij hoge toerentallen Solid state photonic packaging Voice-coil 5 jaar 10 jaar 15 jaar Tijd tot doorbraak

12 22 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 23 Leeswijzer: Wilt u direct inzoomen op de verdieping van de verschillende soorten fabricagetechnologie en achtergrond van nanotechnologie, dan verwijzen wij u naar hoofdstuk 5 van het diepterapport. 4. Ontwikkelingen in organisatie van de ketens samengevat. Naast de ontwikkelingen vanuit de markt en op technologisch gebied is het belangrijk om ontwikkelingen op het gebied van organisatie van de keten te benoemen. Immers, toeleveranciers zullen in de mix van al deze trends hun weg dienen te vinden. Relatie OEM er en toeleveranciers Binnen deze relatie zijn eigenlijk twee organisatorische trends te noemen. De eerste is dat de OEM ers graag op een hoger stuklijstniveau hun opdrachten uitbesteden. Dit zorgt ervoor dat vanuit het perspectief van de uitbestedende partij een effectievere ketensturing met minder direct leverende toeleveranciers mogelijk is. De tweede trend die speelt, is het betrekken van toeleveranciers in de ontwerpprocessen en wel in een dusdanig vroeg stadium dat de creativiteit en de capaciteit van de toeleveranciers maximaal uitgenut kunnen worden. De combinatie van deze twee trends wordt ook wel functioneel uitbesteden genoemd. Op een hoog stuklijstniveau uitbesteden betekent dat toeleveranciers die gewend zijn om op een hoger stuklijstniveau te werken, de primaire partij worden en dat andere toeleveranciers door hen aangestuurd dienen te worden. Specialisaties van toeleveranciers Een andere organisatorische trend is dat toeleveranciers zich steeds meer specialiseren. Er zijn steeds duidelijker vier rolpatronen te onderscheiden. Enerzijds zijn er toeleveranciers die gericht zijn op ontwerpen, anderzijds op het maken, ook tussenvormen komen daarbij voor. Wat er gemaakt moet worden, is weer te onderscheiden in niveaus van een onderdeel tot en met een complete machine. Deze twee parameters: 1) ontwerpen versus maken en 2) onderdeel versus complete machine, leveren dus vier soorten toeleveranciers op in de keten. Mate van betrokkenheid in stuklijst Conceptueel ontwerpen OEM System innovator Technologie en applicatiekennis Productspecialist Product- en applicatiekennis Complete stuklijst OEM OEM System integrator Losse onderdelen Organisatiecapaciteit en projectmanagement Processpecialist Gespecialiseerde fabricagetechnologie OEM Alleen uitvoeren Mate van betrokkenheid in het creatieproces

13 24 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 25 Hierdoor ontstaan de volgende vier rollen: Toeleverancier op een hoog stuklijstniveau werkend aan de ontwerpkant (innovator). Toeleverancier op een hoog stuklijstniveau werkend aan de maakkant (integrator). Toeleverancier op een laag stuklijstniveau werkend aan de maakkant (processpecialist). Leeswijzer: Indien u meer achtergrond wilt over de vier soorten toeleveranciers, kunt u nu hoofdstuk 4 lezen van dit rapport of hoofdstuk 3 van het verdiepingsrapport. Hier staan ook voorbeeldbedrijven genoemd verdeeld over de vier soorten rollen. De huidige ontwikkelingen in de markt, technologie en organisatie zijn vertaald naar de ontwikkelingen per soort leverancier. Hierna is in één oogopslag de essentie weergegeven: Innovator Integrator Kennis detailed engineering bouwblok Ontwikkelen roadmap Keuze bouwblok Internationale marktontwikkeling Kunde bouwblok Cleanroom LV microverbinden en assemblage Functietesten Verbinden materialen Moduleverantwoordelijkheid OEM er nieuwe systemen ODM er Technologisch Organisatorisch Toeleverancier op een laag stuklijstniveau werkend aan de ontwerpkant (productspecialist). Parts 3D, zuiniger, kleiner en goedkoper Keuze soort componenten Opbrengtechnologie Uitbreiden portfolio middels roadmap Internationale marktontwikkeling Nano parts Let op: in één organisatie kunnen soms twee of zelfs drie rollen voorkomen. In vroegere tijden was het zelfs heel gewoon om binnen één onderneming alle rollen te hebben. Proces Doorgroei rol innovator Ontwikkeling combinatieprocessen Ontwikkeling reinigingsprocessen Ontwikkeling contactloze/droge processen Ontwikkeling opbrengprocessen Ontwikkeling voorkeur klanten Ontwikkeling new business opbrengprocessen

14 26 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 27 Ecosysteem Naast de de supply ketens spelen ook nog andere partijen een belangrijke rol in een ecosysteem. Te denken valt aan universiteiten, kennisinstellingen, opleidingsinstellingen enzovoorts. Samen met hen kan bijvoorbeeld gewerkt worden aan ontwikkelingen op het gebied van R&D fabricagetechnologie. Afhankelijk van de bestaande expertise en de nieuwe vraag uit de markt ontstaat telkens weer een nieuwe mogelijkheid om te excelleren. Dit bepaalt ook de dynamiek in het ecosysteem en leidt weer tot nieuwe rolpatronen. Leeswijzer: Voor ontwerpende toeleveranciers op een hoog stuklijstniveau (innovatoren) staat de hoofdboodschap in hoofdstuk 5.1 van dit rapport. Voor makende toeleveranciers op een laag stuklijst niveau (processpecialist) staat de hoofdboodschap in hoofdstuk 6.1 van dit rapport. Voor makende toeleveranciers op een hoog stuklijstniveau (integratoren) staat de hoofdboodschap in hoofdstuk 6.2 van dit rapport. De rest van het Nederlandse ecosysteem kan hierbij ook een bijdrage leveren, dit is in hoofdstuk 7 van dit rapport samengevat. Hoe de toeleveranciers gebruik kunnen maken van collectiviteit op het gebied van R&D voor fabricagetechnologie is in hoofdstuk 8 van dit rapport samengevat. Voor ontwerpende toeleveranciers op een laag stuklijstniveau (partsspecialist) staat de hoofdboodschap in hoofdstuk 5.2 van dit rapport.

15 28 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 29 Als het gaat om functioneel uitbesteden horen uitbesteders en toeleveranciers elkaar wel, maar hebben ze moeite om elkaar te verstaan. Alef Schippers, Innovation Sourcing Officer Philips Healthcare 3. Vraagstelling De vraagstelling voor de ontwikkeling van een visie is: waar moet de supply chain van de LVHMHC-ketens op lange termijn in investeren als het gaat om technologie? Bij het beantwoorden van deze vraag zijn de volgende onderliggende vragen van belang: Hoe zien de OEM-klanten hun technologische toekomst en wat betekent dat voor de toeleveranciers? Zitten onze nationale en internationale klanten in toekomstig succesvolle markten? Wat betekent dit voor de toeleveranciers? Wat willen onze OEM-klanten zelf doen en wat wil men aan de toeleveranciers vragen? Welke kennis en kunde hoort bij die nieuwe vraag? Wat voor soort fabricagetechnologieontwikkelingen zijn aan de maakkant te verwachten? Moeten wij hierdoor ons machinepark anders inrichten op termijn? Welke kennis en kunde hoort bij die vraag? Welke nationale of internationale klanten zijn wellicht (nog meer) interessant in de toekomst? Hoe kan de rest van het ecosysteem de toeleveranciers helpen bij het investeren in kennis en kunde? Wat voor soort systeemtechnologie en componenttechnologie zijn aan de ontwikkelkant te verwachten?

16 30 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 31 De grote doorbraak in ons ecosysteem komt pas echt op gang als de grotere mkb ers zich wat ondernemender zouden opstellen en bereid zijn risico te dragen. Hierdoor ontstaat meer balans in de keten 4. Vier soorten toeleveranciers zullen elk op hun eigen wijze kunnen investeren in langetermijntechnologie Dennis Schipper, CEO Demcon Bij de verdere beschrijving van mogelijke investeringen in technologie onderscheiden we vier verschillende soorten toeleveranciers.

17 32 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 33 Focus: Toepassingen van technologieën. Proces is afgeleide Ontwerpende toeleveranciers OEM System innovator 2. Technologie en applicatiekennis 1. Productspecialist Product- en applicatiekennis Complete stuklijst OEM System integrator 4. Organisatiecapaciteit en projectmanagement 3. Processpecialist Gespecialiseerde fabricagetechnologie OEM Focus: organisatieproces waarbij opdrachten worden gezocht Makende toeleveranciers Links in dit model de (mee)ontwerpende toeleveranciers die op een bepaald moment, op een vastgesteld stuklijstniveau (module, sub-assy, los onderdeel) ingeschakeld worden: de systeminnovator en productsupplier. Deze toeleveranciers kunnen voornamelijk investeren in kennis en kunde samenhangend met systeemtechnologie. Rechts in dit model de (mee)makende toeleveranciers die op een bepaald moment, op een vastgesteld stuklijstniveau (module, sub-assy, los onderdeel) ingeschakeld worden bij het fabriceren: de systemintegrator en processupplier. Deze toeleveranciers kunnen voornamelijk investeren in kennis en kunde samenhangend met fabricagetechnologie. 1. Voor ontwerpende toeleveranciers op een laag stuklijstniveau (productspecialist) staat de hoofdboodschap in paragraaf Voor makende toeleveranciers op een laag stuklijstniveau (processpecialist) staat de hoofdboodschap in paragraaf Voor makende toeleveranciers op een hoog stuklijstniveau (integrator) staat de hoofdboodschap in paragraaf 6.2. De rest van het Nederlandse ecosysteem kan hierbij ook een bijdrage leveren, hetgeen in hoofdstuk 7 samengevat is. Ontwerpende toeleveranciers kunnen investeren in ontwikkelingen op het gebied van systeemtechnologie. Focus: product Proces is afgeleide MARKT Losse onderdelen Focus: productieproces waarbij opdrachten worden gezocht 2. Voor ontwerpende toeleveranciers op een hoog stuklijst niveau (partsspecialist) staat de hoofdboodschap in paragraaf 5.2.

18 34 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP Ontwerpende toeleveranciers kunnen investeren in ontwikkelingen op het gebied van systeemtechnologie Motion applicaties moeten niet alleen sneller en preciezer worden, maar ook snel goedkoper. Jan van Eijk, professor Advanced Mechatronics TU Delft Ontwerpende toeleveranciers worden in het ontwikkelproces, soms ook het Product Creatie Proces of Product Generatie Proces genoemd, betrokken door de OEM er. Dit kan zijn omdat een bepaalde module het beste ontworpen kan worden door de onderneming die deze ook gaat maken (ownership), of omdat het specialisme van een toeleverancier veel groter is dan bij de OEM er in huis. Ontwerpende toeleveranciers worden vooral gevraagd om mee te denken over de manier waarop het systeem het beste kan functioneren in de gebruiksfase (die varieert bij verschillende sytemen van enkele jaren tot meer dan twintig jaar). In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen voor deze groep toeleveranciers weergegeven. 5.1 Machines en apparaten worden steeds vaker modulair opgebouwd waardoor generieke bouwblokken ontstaan Een belangrijke trend die zal doorzetten, is dat machines en apparaten (in de scope van LVHMHC) steeds bouwblokachtiger worden opgezet rondom de hoofdfunctie: de processing zelf, de kern van de werkelijke applicatie. Dit is vaak ook strategische OEM-kennis die in de core/non-core discussie zonder meer bij de OEM er in huis gehouden wordt. De variëteit aan verschillende processing bouwblokken is net zo groot als het aantal klanten. Om een indruk te krijgen, volstaat een blik op de classificatie van de verschillende maaktechnologieën (hoofdstuk 6 diepterapport), waar zo n zestig maaktechnologieën op een rijtje staan.

19 36 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 37 Systeemtechnologie HC systems Adding Processing Dosing Motion (controlling) Powering Handling object Voor een exacte beschrijving van de bouwblokken en hun technische betekenis, en een overzicht van de bouwblok opbouw van 28 machines en apparaten verwijzen wij u naar hoofdstuk 7 van het diepterapport. Imaging System controlling Covering Conditioning Measuring Hoofdfunctie Subfuncties Daarentegen is er steeds meer behoefte om niet-kernfuncties (lees subfuncties en dus bouwblokken) aan de keten over te laten. Doordat steeds meer OEM ers dit doen, liggen er kansen voor toeleveranciers. Dit vergt wel strategische investeringen. Hierboven staat een ordening van veelvoorkomende bouwblokken. Niet alle systemen hoeven dus te bestaan uit dezelfde bouwblokken! Het ontwerpproces van een LVHMHC-systeem komt dus steeds meer buiten de organisatiegrenzen van de OEM er te liggen. OEM ers moeten ten opzichte van vroeger hun technologische creativiteit aan anderen overdragen en overlaten. OEM ers kunnen meer focusseren op het formuleren en bewaken van de systeemarchitectuur en interfaces tussen de bouwblokken. Dit vraagt een belangrijke vernieuwing in de werkwijze van alle betrokken partijen Innovatiedrivers in de bouwblokken vragen toenemende technische creativiteit Hierna zijn per bouwblok de belangrijke trends op het gebied van eisen en oplossingen weergegeven. Voordat we ingaan op de verschillende trends per bouwblok eerst nog een aantal algemeen trends op het niveau van het totale systeem: Ontwerpen van het totale systeem vraagt om een steeds betere functionele opdeling. Dit heeft tot gevolg dat het ontwerpproces nu echt multidisciplinair wordt. Statisch, mechanisch, mechatronisch, meet- en regeltechniek, software, etc. lopen parallel. Elkaar verstaan is het voorportaal van elkaar begrijpen. Het spreken van dezelfde taal is dus essentieel. Generalisten die tegelijkertijd enige diepgang en respect weten te bereiken, zijn de golden boys. Goed functioneel opdelen is een vak. Interfacemanagement is daar een onderdeel van. In een vroegtijdig stadium zullen de interfaces gedefinieerd worden en zal hier een wijzigingsprocedure voor gehanteerd worden. Dit is niet altijd prettig, maar wel noodzakelijk om werkpakketten, op bouwblokniveau, parallel uit te zetten. Dat is vaak nodig om de gewenste time-to-market te halen. Goed opdelen van werkpakketten zorgt voor een doorlooptijdreductie van minimaal 20% (ervaringsgetal). HC-systemen worden steeds complexer, steeds meer sensornetwerken met regelloops erachter. Het nadeel van veel sensoriek is dat er goed naar de onnodige foutmeldingen gekeken moet worden om de machines op een hoge up-time te houden (zie ASML-machines die

20 38 LANGE TERMIJN TECHNOLOGIE INVESTERINGSROADMAP 39 Het Nederlandse hightech cluster moet de stap gaan maken van nu 2D, soms 2½D naar 3D precisie. Er komt meer dan een dimensie bij. Gustaaf Savenije CEO Anteryon nu 45 (!) verschillende graden van vrijheid hebben die tegelijkertijd beheerst moeten worden). Hoewel schaarste van materialen en energie op dit moment nog niet echt doordruppelt in de gedachte van de high tech systems wereld, heeft deze trend een behoorlijke impact op de toekomstige spelregels van het ontwerpen. Het ontwerpen voor een lager energieverbruik van het systeem is het eerste aspect. Het ontwerpen op next-life of hergebruik van modulen of onderdelen is het tweede aspect. Ontwerpen louter op basis van herbruikbare materialen in plaats van virgin materialen lijkt het verste weg en is aspect drie. Océ en Panalytical hergebruiken complete modules (respectievelijk papierdoorvoer en röntgenbuis) na het eerste leven nog minstens één leven. ASML heeft zelfs een second-life programma voor gebruikte systemen. Voor meer detailinformatie over de impact van duurzaamheid verwijzen wij u naar het diepterapport (bijlage Sluiten van de high tech systems ketens ). Belangrijke trends in de verschillende bouwblokken zijn: Design-bouwblok Richting van picoliters en femtoliters en het meten en corrigeren daarvan (procescontrol vloeistoffen) Ook biocontent en reagenten Verificatie per druppel Contactloos doseren van vloeistoffen (schieten in plaats van neerleggen) en on the fly Doseren van elektronen, ionen, fotonen als hulpproces steeds belangrijker Motion controlling-bouwblok Snellere processing versus echt stilstaan Stepping (ptp), scanning (path control) Hogere nauwkeurigheid, stabiliteit (absoluut en relatief) On-the-fly monitoren en regelen Meerassige bewegingen (6 DOF) Lichter construeren om minder massa te bewegen Stijvere materialen voor minder vervorming Motion in vacuüm Configureerbaarheid

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014 1 Brainport Industries Towards integrated supply networks Turnhout, 27 februari 2014 John Blankendaal Managing Director Coöperatie van 85 suppliers 2 Brainport Industries richt zich primair op 5 markten

Nadere informatie

MKB-innovatiestimuleringsplan 2016 voor de topsector HTSM (en ICT) Utrecht, 5 februari 2016

MKB-innovatiestimuleringsplan 2016 voor de topsector HTSM (en ICT) Utrecht, 5 februari 2016 MKB-innovatiestimuleringsplan 2016 voor de topsector HTSM (en ICT) Utrecht, 5 februari 2016 MKB-Innovatiestimuleringsplan voor de topsector HTSM - 1 - Inleiding: De topsector High Tech Systemen en Materialen

Nadere informatie

Ontwikkeling in de High TechSystemIndustrie

Ontwikkeling in de High TechSystemIndustrie Ontwikkeling in de High TechSystemIndustrie Verslag van het industrieonderzoek 2007 Prof. ir. Math de Vaan Drs. Klaas de Gier & drs. Laurens Friso Download op www.berenschot.com/innovatie Informatie en

Nadere informatie

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Invalshoeken 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Sociaal 14-10-2015 Jaarcongres BI 3 Sociaal Fabriek van de Toekomst Boeien, binden en behouden van technisch

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie?

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? Hans Pol, PBF Group B.V., Almelo 15 Oktober 2009 Even voorstellen. Hans Pol, Directeur, PBF Group B.V. Voorzitter vereniging

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules Kracht door samenwerking VDL Industrial Modules IN DE HIGH-TECH WERELD WAARIN U EN WIJ OPEREREN, DRAAIT ALLES OM EFFICIENCY: STREVEN NAAR REDUCTIE VAN KOSTEN EN UITBESTEDING VAN NIET KERNCOMPETENTIES.

Nadere informatie

Value Chain Industriële Elektronica

Value Chain Industriële Elektronica In de Nederlandse brancheorganisatie voor Industriële Elektronica zijn circa 225 bedrijven verenigd met een gezamenlijke omzet van 1,9 miljard in 2007. De applicaties van elektronica zijn de laatste decennia

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012. PLM in de keten Overzicht en status project

Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012. PLM in de keten Overzicht en status project Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012 PLM in de keten Overzicht en status project Agenda 1. Achtergrond 2. Problematiek 3. Het project 4. Aanpak 5. De pilots 6. Conclusies 7. Actuele status 8. Vragen

Nadere informatie

Industrie 4.0 Smart Industry. Principes en kansen voor het bedrijfsleven, Ing. F.R. Wijlhuizen MBA, Windesheim UAS

Industrie 4.0 Smart Industry. Principes en kansen voor het bedrijfsleven, Ing. F.R. Wijlhuizen MBA, Windesheim UAS Industrie 4.0 Smart Industry Principes en kansen voor het bedrijfsleven, Ing. F.R. Wijlhuizen MBA, Windesheim UAS Wanneer komt wat in welke samenhang? De verwarring Men hoort allerlei begrippen door elkaar

Nadere informatie

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 How to create a sustainable future for production companies in Belgium, given the context of high costs & global competition? Industry 4.0: visie op een industriële

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Kracht door samenwerking VDL ETG

Kracht door samenwerking VDL ETG Kracht door samenwerking VDL ETG VDL ETG is een wereldspeler op het gebied van complexe en innovatieve mechatronische systemen. In 1900 gestart als Philips Machinefabrieken heeft VDL ETG inmiddels meer

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

Kennistransfer over de supply chain heen,

Kennistransfer over de supply chain heen, Kennistransfer over de supply chain heen, van systeemintegratie tot componentapplicatie Mart Coenen mart.coenen@emcmcc.nl Sedanlaan 13a 5627MS Eindhoven 1 Kennistransfer over de supply chain heen Overzicht

Nadere informatie

Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020. Gerard Blom & Patrick Essers

Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020. Gerard Blom & Patrick Essers Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020 Gerard Blom & Patrick Essers Contents Koepelvisie Strategic Board Delta Region Strategische Innovatie Agenda Innovatiethema

Nadere informatie

Franck Wtb Advies 1 jaar!

Franck Wtb Advies 1 jaar! 1 s e p t e m b e r 2 0 07 Franck Wtb Advies 1 jaar! Het is inmiddels een jaar geleden dat ik, Rowald Franck, ben gestart met mijn adviesbureau. Vanuit Franck Wtb Advies worden met name sterkteberekeningen

Nadere informatie

Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing

Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing Even voorstellen Pim Berends, 1963 Business Consultant, ICT Automatisering. > 25 jaar ervaring in de industriële automatisering. MES scans

Nadere informatie

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0 Machinefabriek De Valk Fabricage mechanische componenten Assemblage van modules en machines Cleanroom faciliteit Competence Centre Additive Manufacturing 1 Machinefabriek De Valk in vogelvlucht Familiebedrijf

Nadere informatie

Het ontwikkelproces naar Inkjet Modules

Het ontwikkelproces naar Inkjet Modules Het ontwikkelproces naar Inkjet Modules ML13.027 2013-01-31 FHI Future Technology Today 2013 1 Waar staan wij voor? intelligente elektronica voor meet- en regeltechniek fysica in hard en software tot uiting

Nadere informatie

Simultane Product en Productieontwikkeling

Simultane Product en Productieontwikkeling Simultane Product en Productieontwikkeling Pascal Pollet, 24/10/2013 11.11.13 1 Sirris > WIE? Collectief Centrum van de Technologische Industrie 2400 lidbedrijven 130 Experten met high tech infrastructuur

Nadere informatie

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015 Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld Frank Berets Country Manager NL April 2015 Solar Power verandert Stand alone Geintegreerd 2 2 Solar Power verandert Stand alone Geïsoleerde systemen

Nadere informatie

Metaal- en foodindustrie naar 2020

Metaal- en foodindustrie naar 2020 Metaal- en foodindustrie naar 2020 Lunch & learn, 24 september 2014 Rabobank LVC en Maasduinen Henri Cocu, Sectormanager Industrie Hans van Haaren Sectormanager Food Sectormanagement als inspiratie Hans

Nadere informatie

Koning & Hartman maakt het verschil

Koning & Hartman maakt het verschil Koning & Hartman maakt het verschil KH Smart Manufacturing KH Smart Manufacturing Smart Made Simple Smart Made Simple Nieuwe technologieën volgen elkaar steeds sneller op en leiden tot nieuwe concepten,

Nadere informatie

WELKOM. 28 april 2011

WELKOM. 28 april 2011 WELKOM 28 april 2011 Historie 1978 1979 2000 2003 2006 2008 2010 2010 oprichting Halin in Nuenen vestiging in Veldhoven verhuist naar huidige locatie ISO9001/2000 certificering Oprichting Halin Group en

Nadere informatie

Digital human measurement technology

Digital human measurement technology Digital human measurement technology Philip J. Wijers - 27-3-2002 Samenvatting Digital human measurement technology is sterk in opkomst in Japan. Zoals wel vaker het geval is bij de ontwikkeling van industriële

Nadere informatie

Tools for professionals marktverkenning & productontwikkeling

Tools for professionals marktverkenning & productontwikkeling MAX designers: 2 partners + designers > 30 jaar actief als industrieel ontwerpers partners direct betrokken in projecten netwerk van toeleveranciers en specialisten lid van FHI development club, elektronica

Nadere informatie

Lean Innovation Network

Lean Innovation Network Lean Innovation Network Lean & Innovation: de eerste aanzet tot Smart Industrie 5 keer productiever door: Werken aan de achtste verspilling: Onbenut Talent & Robots helpen operators binnen Value Chains

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Zaturdays. Verbeterde kennismaking Zaturdays. Orson (Zonnebergen 6, 8111 TC Heeten) Zaterdag Interim Management (Zaturdays)

Zaturdays. Verbeterde kennismaking Zaturdays. Orson (Zonnebergen 6, 8111 TC Heeten) Zaterdag Interim Management (Zaturdays) Zaturdays Verbeterde kennismaking Zaturdays Orson (Zonnebergen 6, 8111 TC Heeten) Otto Gelmers, ICT Consultant Cees van Driel, Sales Consultant Zaterdag Interim Management (Zaturdays) Patrick Bresser,

Nadere informatie

BCS in 2011 een bewogen jaar..!

BCS in 2011 een bewogen jaar..! BCS in 2011 een bewogen jaar..! Roel Fonville Eindhoven, 19 December 2011 Supported by Business Cluster Semiconductors Totaal Ecosysteem - Circa 150 bedrijven - Circa 15.000 werknemers - R&D omzet 10 miljard

Nadere informatie

Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink. Voorzitter Stuurgroep Smart Industry Moderator

Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink. Voorzitter Stuurgroep Smart Industry Moderator Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink Voorzitter Stuurgroep Smart Industry Moderator Opening en welkom Ahmed Aboutaleb Burgemeester Rotterdam Key-note Henk Kamp Minister Economische Zaken Intermezzo Simon Bootsma

Nadere informatie

Workshop Community Service Logistiek

Workshop Community Service Logistiek Workshop Community Service Logistiek vlm Voorjaarscongres Houten, 28 april 2010 Organisatie community Service Logistiek: Maarten Pruijmboom Jürgen Donders Programma Inleiding 13.00 13.10 Trends in service-

Nadere informatie

Live data, 24/7/365. Pharma & Healthcare

Live data, 24/7/365. Pharma & Healthcare 1 Live data, 24/7/365 Pharma & Healthcare 2 Dyzle Pharma & Healthcare Index 04 06 Vision Control Met behulp van DyzleLiveWare krijgt u meer inzicht in kritische processen die bepalend zijn voor de kwaliteit

Nadere informatie

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Intro IoT IoT en business! I-real B.V.: H2g0 Real-time

Nadere informatie

Eigen logo. Welkom. Beheer van bekabeling vanuit het gezichtsveld met een praktijk gerichte blik

Eigen logo. Welkom. Beheer van bekabeling vanuit het gezichtsveld met een praktijk gerichte blik Welkom Beheer van bekabeling vanuit het gezichtsveld met een praktijk gerichte blik Binnen het beheer van datacenters speelt bekabeling en de passieve infrastructuur een steeds belangrijkere rol. De vraag

Nadere informatie

Toeleveranciersketen Innovatie: Innoverende ketens of innoveren van de keten. Hans Dijkhuis

Toeleveranciersketen Innovatie: Innoverende ketens of innoveren van de keten. Hans Dijkhuis Toeleveranciersketen Innovatie: Innoverende ketens of innoveren van de keten Hans Dijkhuis ASML ontwerpt en produceert Semiconductor Lithography Equipment WAFER Slide 22 Chips zitten overal in Slide 3

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors. Bijeenkomst ASML 12 september 2012

Business Cluster Semiconductors. Bijeenkomst ASML 12 september 2012 Business Cluster Semiconductors Bijeenkomst ASML 12 september 2012 Agenda l World Class Ecosysteem in Nederland l Value propositie NL semiconductors sector l Ambitie BCS l Activiteiten BCS l Planning en

Nadere informatie

Brainport Industries TIM 14, 18 oktober 2011

Brainport Industries TIM 14, 18 oktober 2011 Brainport Industries TIM 14, 18 oktober 2011 Marc Hendrikse Voorzitter Brainport Industries, CEO NTS-Group Start met onderzoek Meesters in de Maakindustrie 2 5 OEM s 14 1e lijns toeleveranciers 320 2/3e

Nadere informatie

THEME Competence Matrix - Mechatronics

THEME Competence Matrix - Mechatronics COMPETENTIEGEGIED COMPETENTIE ONTWIKKELINGSSTAPPEN 1. Onderhouden van systemen en borgen van de betrouwbaarheid Hij/zij kan het elementaire onderhoud van machines en systemen, volgens planning uitvoeren.

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

Remote maintenance 4.0

Remote maintenance 4.0 Locatie A Locatie B Remote maintenance 4.0 Onderwerpen 1 2 3 Uitleg Remote maintenance 4.0 Verschillende manieren van Remote maintenance Remote maintenance als een service 4 Twee voorbeelden van mogelijke

Nadere informatie

Voorwoord. Connecting Winners!

Voorwoord. Connecting Winners! 1 Voorwoord Connecting Winners! Rond 2003 zijn er diverse onderzoeken uitgevoerd naar de Toekomst van de Nederlandse Maakindustrie. De conclusies van deze rapporten zagen er somber uit voor toeleveranciers.

Nadere informatie

Supply Chain Solutions

Supply Chain Solutions Supply Chain Solutions Actemium Supply Chain Solutions verbetert uw efficiency op de werkvloer door real-time identificatie en registratie van de goederenstroom. Een naadloze aansluiting tussen uw backofficesysteem

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Opportuniteiten en nieuwe

Opportuniteiten en nieuwe Opportuniteiten en nieuwe tendensen voor een lager verbruik Kurt Stockman Hogeschool West-Vlaanderen, Kortrijk Winst door energie-efficiëntie: ook voor KMO s? Agoria workshop 12 juni 2012 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging

Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging Altijd de goede verbinding! Kwaliteit, snelheid en flexibiliteit: uw wensen zijn ons uitgangspunt EPR Technopower is gespecialiseerd in de Engineering,

Nadere informatie

Sleutelfactoren in het specificatietraject

Sleutelfactoren in het specificatietraject Sleutelfactoren in het specificatietraject ir. Tom Bijnagte, HiPrecision Sleutelfactoren in het specificatietraject Even voorstellen Specificatie in de supply chain Onderhandelen, openheid & creativiteit

Nadere informatie

Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing. Peter Muilwyk. Waar elke euro telt

Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing. Peter Muilwyk. Waar elke euro telt Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing Peter Muilwyk Waar elke euro telt 1 Managementondersteuning Advisering Training Waar elke euro telt 2 Missie InkooPManagement is gespecialiseerd

Nadere informatie

Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO

Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO Eelco Smit Philips Consumer Lifestyle 29 maart 2012 Een sterke diverse industriële groep leading

Nadere informatie

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Partners TNO is een onafhankelijk kennis instituut met meer dan 80 jaar ervaring in technologie

Nadere informatie

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Nelo Emerencia, Speerpuntmanager Onderwijs & Innovatie Utrecht, 9 februari 2012 DAS Docentenconferentie

Nadere informatie

Roland Geurts Directeur

Roland Geurts Directeur Roland Geurts Directeur Onze opdrachtgevers zijn specialisten op hun eigen vakgebied en vragen om een leverancier die met hun meedenkt en de vaktaal spreekt. Zij zijn regelmatig blij verrast met de oplossingen

Nadere informatie

Global sourcing, local control?

Global sourcing, local control? Global sourcing, local control? Aansturing van de global sourcing functie Jos Kea en Marianne Ruys, 15 oktober 2009 Dit rapport is bestemd voor de organisatie van de opdrachtgever. Verspreiding en reproductie

Nadere informatie

Onze visie op uw vraag? tsb - bescom bv Postadres Bezoekadres tsb - bescom bv

Onze visie op uw vraag? tsb - bescom bv Postadres Bezoekadres tsb - bescom bv tsb - bescom bv Beweging tsb-bescom realiseert the best move voor u. Oftewel: voor het zo slim mogelijk auto matiseren van bewegingen. Om dit te bereiken, leveren we alle apparatuur op het gebied van sensoren,

Nadere informatie

De TRUMPF 3D laser systemen. Van applicatie ontwikkeling tot en met productie

De TRUMPF 3D laser systemen. Van applicatie ontwikkeling tot en met productie De TRUMPF 3D laser systemen STAP IN DE 3D WERELD VAN TRUMPF: Van applicatie ontwikkeling tot en met productie Met de TRUMPF TruLaser Robot en de TRUMPF TruLaser Cell bieden wij u op het gebied van lasersnijden

Nadere informatie

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen 1 Waarom? : Succesvol zijn is een keuze! Organisaties worden door haar omgeving meer en meer gedwongen om beter te presteren. Voornamelijk wordt dit ingegeven door de klant die haar eisen en wensen m.b.t.

Nadere informatie

Standaardisatie of Maatwerk

Standaardisatie of Maatwerk Standaardisatie of Maatwerk Eindhoen 7-2-2007 Automation & Dries Business Units 8Harro Bosch Automation & Dries Product Launch July 2004 Omron Automation & Dries Product Launch July 2004 8Omron Color Sensing

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

ICT Infrastructuren. VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com

ICT Infrastructuren. VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com ICT Infrastructuren VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com Agenda 1. TRENDS 2. BEDRADE INFRASTRUCTUREN 3. DRAADLOZE INFRASTRUCTUREN 4. MEDISCHE NETWERKEN 5. BEVEILIGING TRENDS

Nadere informatie

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models 9 februari 2012 2011 - All rights reserved Noventum Service Management Consultants Ltd. 1 Low Cost High Value Service Delivery Models Low cost delivery

Nadere informatie

Atos en Cassidy Silbernagel winnaars Design for Additive Manufacturing Challenge 2016

Atos en Cassidy Silbernagel winnaars Design for Additive Manufacturing Challenge 2016 Persbericht Atos en Cassidy Silbernagel winnaars Design for Additive Manufacturing Challenge 2016 Additive World Awards uitgereikt tijdens 4 de Additive World Conference Op woensdag 23 maart heeft Jury

Nadere informatie

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar Nationaal Export Event Ruben Dubelaar I 1 Wat doet FME met voetbal? I 2 Clusters FME Agro & Food Betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen met technologie uit NL door slimmere samenwerking in de keten.

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Steelweld

Kracht door samenwerking. VDL Steelweld Kracht door samenwerking VDL Steelweld VDL Steelweld VDL Steelweld staat op het gebied van productieautomatisering bekend als de innovatieve systeemintegrator. Wij hebben deze reputatie gedurende de afgelopen

Nadere informatie

KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY

KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY ACADEMY KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY 2014 Nieuw in 2014: RF6: Software Reliability Yellow Belt Design for Six Sigma Advanced Statistics Course ACADEMY 2014 is toonaangevend wanneer het gaat

Nadere informatie

IO-Link is Smart Industry

IO-Link is Smart Industry De toenemende vraag naar informatie en intelligente interactie op alle communicatieniveau 's IO-Link presentatie 02.06.2015 Avans Hogeschool Den Bosch Inhoud Filmpje"What is IO-Link" Smart Industry: Doel

Nadere informatie

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device MOBILE BUSINESS APPS Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device YOUR VIEW ON BUSINESS Introductie Oplossingen Any2info is een innovatieve ICT-onderneming

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Robots in de Bouw. Kees van Hee. Stubeco 30-10-2014

Robots in de Bouw. Kees van Hee. Stubeco 30-10-2014 Robots in de Bouw Kees van Hee Stubeco 30-10-2014 Agenda Wat is een robot? Voorbeelden van robots in de bouw Teleoperated Service Robots Rose: service robot voor de zorg Stand van de technologie Andere

Nadere informatie

Integrale productontwikkeling wearable products BNO FHI bijeenkomst Utrecht, 4 november 2014. Michaël Hoonakker

Integrale productontwikkeling wearable products BNO FHI bijeenkomst Utrecht, 4 november 2014. Michaël Hoonakker Integrale productontwikkeling wearable products BNO FHI bijeenkomst Utrecht, 4 november 2014 Michaël Hoonakker Wearable products (functionele) Eisen: Verbinden met omgeving Informatie verstrekken Acties

Nadere informatie

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015 EPLAN User group Siemens in Nederland siemens.nl Wereldwijde aanwezigheid Dicht bij de klant overal ter wereld 10,9 115.000 69 Omzet (in miljard ) 2 15% van wereldwijd totaal Werknemers 3 33 % van wereldwijd

Nadere informatie

Strategisch Vendor Management

Strategisch Vendor Management Strategisch Vendor Management Visie op Strategisch Vendor Management en wat betekent het voor uw organisatie? Door: YouzQ B.V. Introductie Het aansturen van meerdere leveranciers door 1 partij verdeeld

Nadere informatie

SolidWorks Simulation

SolidWorks Simulation SolidWorks Simulation Dolf Broekaart Manager Simulation Van strategie tot productie Simuleon - Introductie Wie is Simuleon? Van strategie tot productie Zusterbedrijf van Design Solutions Specialisten in

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Laudatio ASML Winnaar Nederlandse Logistiek Prijs

Laudatio ASML Winnaar Nederlandse Logistiek Prijs Laudatio ASML Winnaar Nederlandse Logistiek Prijs November 2013. vereniging Logistiek management (vlm) beloont elk jaar uitzonderlijke prestaties in het vakgebied logistiek. De winnaar krijgt de prijs

Nadere informatie

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen -

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen - Propositiedocument Business Cluster Semiconductors - aanbevelingen - Uitgevoerd in opdracht van: Business Cluster Semiconductors Nijmegen, februari 2012 Aanbevelingen A Veranker en versterk de toppen (circuits,

Nadere informatie

Testverbetering met TMM bij Philips

Testverbetering met TMM bij Philips Testverbetering met TMM bij Philips Medical Systems Cardio/Vascular Jurian van de Laar Improve Quality Services Wim van Rooij Philips Medical Systems Philips Medical Systems C/V Imaging Systems X-Ray Cardio/Vascular

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

D. Deijs. Gebouwautomatisering voor u!

D. Deijs. Gebouwautomatisering voor u! D. Deijs Gebouwautomatisering voor u! Agenda Introductie Regel Partners Case Hogeschool Rotterdam Applicatie software op één locatie Beheer van Software Afstandbeheer GBS optimaliseren & duurzaam automatiseren

Nadere informatie

Industry 4.0. Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën. Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT

Industry 4.0. Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën. Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT Industry 4.0 Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT Internet of Things: de evolutie Vandaag, 2016, groeit

Nadere informatie

Configureerbare industriële PC's met Core-i7-processor Maximale performance bij gering energieverbruik

Configureerbare industriële PC's met Core-i7-processor Maximale performance bij gering energieverbruik Configureerbare industriële PC's met Core-i7-processor Maximale performance bij gering energieverbruik Door Harm Geurink, Productmanager Control & Industry Solutions bij Phoenix Contact, Nederland hgeurink@phoenixcontact.nl

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

FRANK LOOBEEK Business Development Manager Tel.: +31 77 389 88 88 frank.loobeek@mifa.eu www.mifa.eu

FRANK LOOBEEK Business Development Manager Tel.: +31 77 389 88 88 frank.loobeek@mifa.eu www.mifa.eu EXPERIENCE PRECISION FRANK LOOBEEK Business Development Manager Tel.: +31 77 389 88 88 frank.loobeek@mifa.eu www.mifa.eu 11-11-2014 TOOL BOX VAN DE HIGH-TECH MECHANICAL ENGINEER SNIJDEN? LIJMEN? 3D PRINTING?

Nadere informatie

AGENDA KNOW HOW PROFESSIONALS

AGENDA KNOW HOW PROFESSIONALS SOFTWARE DEVELOPMENT EXPERTISE PROFESSIONALS PROCESS AUTOMATISERING Algemene Vergadering van Aandeelhouders 30 mei 2011 1 AGENDA KNOW HOW PROFESSIONALS 1. Opening en mededelingen 2. Jaarrekening en jaarverslag

Nadere informatie

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD?

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? JA! DE VOLGENDE STAP NAAR MEER ONAFHANKELIJKHEID WAAROM? 1. Eigen energie voorziening Geen impact meer van prijsstijgen en zelf in controle van je eigen elektriciteit, dag

Nadere informatie

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 About Qmicro Qmicro develops and manufactures solutions enabled by micro chip technology

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

Van niets naar IPC, keuzes en valkuilen. Henne van Heeren MinacNed/ enablingmnt

Van niets naar IPC, keuzes en valkuilen. Henne van Heeren MinacNed/ enablingmnt Van niets naar IPC, keuzes en valkuilen Henne van Heeren MinacNed/ enablingmnt 1 Inhoud FHI en MinacNed Kennis Positie Studie Food, Lab, High Tech, Microfluidica, Medical Diagnostics Lessen uit andere

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Klima

Kracht door samenwerking. VDL Klima Kracht door samenwerking VDL Klima VDL Klima De voortgang van uw processen en uw productie, daar draait het om bij VDL Klima. Soms kunnen we die voortgang waarborgen met een standaardproduct. Veel vaker

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Image courtesy of Parker Hannifin Corporation, USA Image courtesy of Engineering Center LTD, Russia Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Peter De Strijker Technical Sales Executive

Nadere informatie