Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs"

Transcriptie

1 Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs

2 Inhoud Inhoud De Melkveehouderij in onze streek Onze streek Wat is veen? Boeren vanaf het begin Koeien melken Voer voor de koeien Werken in het land Vragen De boer en de natuur Bemesten: Sloten schoonmaken: Agrarisch Natuurbeheer: Vragen: Excursie "Planten zoeken in het weiland"...13 Meer weten? Den Haneker, de landschapsvereniging in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Ga naar Educatie, website voor kinderen. Alles over de boerderij Informatie, spreekbeurten, werkstukken, knutsel-ideeën, quizzen en spelletjes over de koe en zuivel. Natuur voor kinderen, allerlei foto s en proefjes over de natuur. Vragen: Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 2

3 1. De Melkveehouderij in onze streek 1.1 Onze streek De prachtige streek waar je op school gaat heet de Alblasserwaard of de Vijfheerenlanden. Het is een heel groene streek. Je ziet er vooral weilanden vol gras, soms wat boomgaarden (vooral bij de rivieren) en knotwilgen en populierenbosjes. De boerenbedrijven zijn vooral veeteeltbedrijven. Dat heeft te maken met de ondergrond of de grondsoort. In deze streek zit heel veel veen in de ondergrond. De laag veen is wel 8 meter dik. Bovenop het veen ligt een dun laagje klei, soms niet meer dan 40 cm. Vlakbij de rivieren ligt meer klei op het veen. 1.2 Wat is veen? Veen bestaat uit resten van planten, die hier 8000 tot 6000 jaar geleden in moerassen groeiden. Toen de planten stierven kwamen ze onderwater terecht. Ze verteerden daar niet. Om de plantenresten nu ook niet te laten verteren, moeten ze onder water blijven. Dus de waterstand in de streek moet hoog worden gehouden. Voor de wortels van de planten blijft dan maar weinig ruimte om de diepte in te gaan. Daarom zie je hier veel gras, gras wortelt maar ondiep. De fruitbomen staan daarom dichtbij de rivieren of op de hogere delen van het land. 1.3 Boeren vanaf het begin Vanaf ongeveer het jaar 1100 wonen er flink wat mensen in deze streek. De meeste mensen waren toen boer. Later kwamen er ook steden met burgers. De boerenbedrijven zijn eeuwenlang hetzelfde gebleven. De boeren hadden koeien, maar ook paarden voor het werk (tractoren bestonden nog niet) en een grote groentetuin, een paar varkens en kippen. Dat is wel veranderd in de vorige eeuw! Op de meeste bedrijven is nu alleen nog veeteelt te vinden en teelt van gras en maïs, maar dat is ook voor het vee. De veehouderij waar het hier over gaat is de melkveehouderij. Er bestaat ook nog een ander soort veehouderij: de intensieve veehouderij. Hierbij gaat het om het vlees of de eieren van de dieren. Bij de melkveehouderij gaat het natuurlijk om de melk die de koeien produceren. Voor de mensen is dit heel belangrijk. Waar zouden wij anders onze melk, boter, kaas en yoghurt vandaan halen? Zelf lusten we tenslotte geen gras, waar we melk van kunnen maken! Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 3

4 1.4 Koeien melken Tegenwoordig worden in Nederland de koeien met de machine gemolken. Dit gaat veel sneller dan het melken met de hand, en melklokaal het is nog schoner ook. De koeien worden meestal twee keer per dag gemolken. Een keer 's morgens vroeg en een keer aan het einde van de middag. In een ligboxenstal is een speciaal ingerichte plaats waar gemolken wordt. De koeien komen daar naar toe. Op die plaats staat de melkrobot of er is een put waar de boer in staat, terwijl de koeien op werkhoogte staan om gemolken te worden. Met volle uiers komen de koeien de melkstal binnen. De uiers worden eerst goed schoongemaakt. Daarna worden de tepelhouders aan de spenen gehangen. Tijdens het melken krijgt de koe vaak krachtvoer. Via slangen en leidingen gaat de melk van de tepelhouders naar de koeltank. Daar wordt de melk bewaard. Drie keer per week wordt de melk opgehaald door een tankauto van de zuivelfabriek. Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 4

5 1.5 Voer voor de koeien In de zomer lopen de koeien dag en nacht in de wei. Ze eten dan voornamelijk gras. In de winter blijven de koeien in de stal. Ze lopen dan wel los en kunnen de hele dag kuilgras eten. Koeien krijgen ook vaak snijmaïs en krachtvoer. snijmais kuilgras gras 1.6 Werken in het land In de zomer groeit er genoeg gras voor de koeien die buiten lopen, maar ook om te bewaren voor de winterperiode. Het gras wat bewaard moet worden, wordt eerst gemaaid, om te drogen wordt het gras regelmatig geschud. Kuilgras wordt kort gedroogd en moet onder een zeil bewaard worden. Hooi wordt langer gedroogd en kan dan zonder verpakking bewaard worden. 1.7 Vragen: 1) Hoe verdient de boer zijn geld? 2) Hoe vaak wordt de melk opgehaald? 3) Is de melk die wij thuis drinken precies hetzelfde als de melk "vers van de koe"? Laten we eens vergelijken. De melk van de koe bestaat voor ongeveer 4,5% uit vet. Hoe is dat bij melk uit een pak? 4) Waarom zou dat verschil er zijn? Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 5

6 5) Wat staat er allemaal op het menu van de koe? 6) De boer kan het menu zo samenstellen dat de koe zoveel mogelijk melk geeft. Van welk modern hulpmiddel kan hij daarbij gebruik maken? 7) Als de koeien buiten lopen, zoeken ze zelf uit wat ze eten: gras dus. Maar naast gras staat er ook nog iets anders in het weiland. Weet je wat dat is? 8) Een paardebloem heeft een groot rozet Wat gebeurt er met het weiland als er veel paardebloemen in het weiland staan? 9) Probeer de volgende woorden: melkproductie - kruiden - koeien gras op de juiste plek in te vullen: Veel... Minder...voor de... lagere... 10) Zou je een plek in het weiland weten waar toch veel kruiden (bloemen) kunnen groeien?... Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 6

7 2. De boer en de natuur Boeren leven nauw samen met de natuur. Ze onderhouden hun land en werken rondom de boerderij. Daarbij hebben ze veel te maken met het weer en met de natuur. Bij bepaald weer kun je zaaien, bij ander weer kun je oogsten. Daar moet een boer rekening mee houden. Op het land verbouwt de boer gras (soms ook maïs) voor de koeien. Maar er staat niet alleen maar gras op het land, er komen ook boterbloemen of paardebloemen en nog veel meer planten. Ze komen uit de zaadjes die op het land waaien. Ook bodemdieren en vogels komen uit zichzelf naar het land toe. De natuur komt vanzelf op die plaatsen waar ze kunnen overleven. Je kunt zeggen dat er op het land een soort boerennatuur ontstaat. Veenweidegebieden zijn de meest slootrijke gebieden. De Alblasserwaard en Vijfheerenlanden heeft vele kilometers slootkant. In het cultuurlandschap zijn sloten en slootranden de plaatsen waar de meeste natuur voor komt. 2.2 Bemesten: Gras groeit erg goed als het veel mest krijgt. En een boer wil natuurlijk veel gras voor de koeien. De grasplanten verdringen dan alle andere plantensoorten. Dat zijn juist soorten die goed groeien met weinig mest in de grond. Bij weinig mest hebben ze ook nog eens geen last van het gras. Wat gebeurt er nu als de boer zijn land gaat bemesten? Inderdaad, er kan ook mest in de slootkant komen en dan verdwijnen deze planten. Wat kan de boer nu doen om te voorkómen dat deze planten verdwijnen? Wanneer hij mest of kunstmest op zijn land brengt moet hij zorgen dat de mest niet in de slootkant komt. Dit kan door de machines goed af te stellen. De slootkant wordt dus minder voedselrijk. Planten die van voedselarme grond houden krijgen daar dan weer kansen om te groeien. Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 7

8 2.2 Sloten schoonmaken: De planten verdwijnen ook doordat de boer iedere herfst moet 'sloten'. Hij haalt dan alle plantenresten uit de sloot en maakt de slootkant weer recht. 's Zomers groeien er immers veel planten in het water, waardoor de sloot verstopt raakt. Als deze plantenresten op de slootkant worden gelegd, verstikken ze de planten daar. Om dat te voorkomen kan de boer het slootvuil dat hij uit de sloot haalt, wat verder weg in het land gooien. De planten in de slootkant verstikken dan niet. 2.3 Agrarisch Natuurbeheer: Deze manier van rekening houden met de natuur heet ook wel: 'agrarisch natuurbeheer'. Je begrijpt dat het belangrijk is dat dit gebeurt. De overheid wil dit ook graag en heeft daarom een afspraak gemaakt met de boeren. Want voor boeren is het best wel lastig om hier rekening mee te houden. Bovendien kost het ook nog geld, want de rand langs de slootkant kan hij nu niet meer gebruiken voor de koeien. Daarom heeft de overheid aan de boeren iets beloofd: ze krijgen geld als er bij hen in de slootkant weer bijzondere planten groeien. Er is een lijst gemaakt met bijzondere planten, zodat een boer weet voor welke planten hij geld krijgt. Dus als de boer het goed doet, verdient hij er wat mee, èn hij zorgt meteen voor de natuur! Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 8

9 2.4 Vragen: 1 ) Wat is voedselarme grond? A. grond waarin weinig voedsel voor de planten zit B. grond die erg droog is C. grond waar de koeien heel veel gras hebben platgetrapt 2) Wat groeit er op voedselarme grond? A. niets B. meer grassen dan kruiden C. meer kruiden dan grassen 3) Waarom is het beter dat de boer de slootkant niet bemest? A. omdat er anders mest in de sloot terecht komt B. omdat er anders teveel voedsel in de grond komt, waardoor plantensoorten verdwijnen C. omdat het niet nodig is, er lopen toch geen koeien zo dicht bij de sloot 4) Wat is 'sloten'? A. het graven van een sloot B. kanten van de sloot recht maken en verwijderen van planten uit de sloot C. het strooien van mest in de slootkant 5) Wat is agrarisch natuurbeheer? A. als de boer in zijn werk rekening houdt met de natuur B. als de boer geen koeien meer melkt en alleen nog voor de planten zorgt C. als de boer in zijn werk geen rekening houdt met de natuur 6) Wat doet de overheid als er weer mooie planten groeien in de slootkant? A. ze nemen de planten mee naar een laboratorium B. ze geven de boer een boete C. ze geven geld aan de boer Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 9

10 7) Vragen aan de boer. Binnenkort ga je op bezoek bij een boer. Hieronder is ruimte om de vragen op te schrijven die je aan de boer wilt stellen. Tijdens het bezoek kun je de antwoorden opschrijven die de boer op je vragen geeft. Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 10

11 Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 11

12 Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 12

13 3. Excursie "Planten zoeken in het weiland" Straks is het de bedoeling dat jullie zoveel mogelijk verschillende soorten planten ontdekken in het weiland. Niet plukken of beschadigen! Blijf bij je groep. 1. De boer heeft 4 vakken (ABCD) uitgezet met stokjes en draad. De vakken zijn 1 m. bij 1 m. groot. Tel nauwkeurig het aantal soorten planten, ook grassen. Noteer het in de tabel. Kijk ook naar de blaadjes: veel soorten hebben geen bloemen. slootkant A slootkant B weiland C weiland D 2 Valt je iets op in de tabel? Heb je hier een verklaring voor? Egelboterbloem (gele bloem) 3. Nu gaan jullie namen geven aan de planten langs de slootkant. Gebruik de zoekkaarten. Ze staan er allemaal op. De boer heeft bij 5 planten een stokje met een nummer geplaatst. Vul hieronder de namen in. Schrijf erachter wat jou het meest opvalt aan die plant Welke planten ontdekken jullie zelf nog meer? De boer wil dit graag weten!... Den Hâneker Educatie Onderdeel van lespakket Planten in de slootkant 13

Lespakket Planten in de Slootkant Handleidingen

Lespakket Planten in de Slootkant Handleidingen Lespakket Planten in de Slootkant Handleidingen Handleiding Leerkracht Handleiding leerkracht pagina: Handleiding Leerkracht... 2 Colofon... 2 Les 1 Werkboekje... 3 Les 2 Excursie naar de boerderij...

Nadere informatie

Werkboekje op school. 1. Boerderijen in het Gooi en de Vechtstreek. Opdrachten: lezen, X aankruisen, invullen, doe-opdracht.

Werkboekje op school. 1. Boerderijen in het Gooi en de Vechtstreek. Opdrachten: lezen, X aankruisen, invullen, doe-opdracht. Opdrachten: lezen, X aankruisen, invullen, doe-opdracht. 1. Boerderijen in het Gooi en de Vechtstreek In de Gooi en Vechtstreek houden veel boeren koeien voor de melk. Dit noemen we een melkveebedrijf.

Nadere informatie

Melken: van krukje tot robot. www.lely.com. innovators in agriculture

Melken: van krukje tot robot. www.lely.com. innovators in agriculture Melken: van krukje tot robot www.lely.com innovators in agriculture Deze spreekbeurt is ontwikkeld speciaal voor kinderen van de basisschool. Met de spreekbeurt melken, van krukje tot robot wordt er een

Nadere informatie

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen.

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen. Les 1 De bodemverontreiniging. afgraven Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De afgraving De plaats waar de grond wordt weggenomen. De bodemverontreiniging De grond

Nadere informatie

Op een melkveehouderij wordt melk gemaakt door de koeien in de wei. De koeien worden minimaal twee keer per dag gemolken.

Op een melkveehouderij wordt melk gemaakt door de koeien in de wei. De koeien worden minimaal twee keer per dag gemolken. WERKBLAD KOEIEN > Inleiding Op een melkveehouderij wordt melk gemaakt door de koeien in de wei. De koeien worden minimaal twee keer per dag gemolken. Vroeger gebeurde dit met de hand en moest de boer,

Nadere informatie

De bodemverontreiniging

De bodemverontreiniging Les 8.1 Vervuilde grond? 1.Graven : een gat in de grond maken. 5. Boren: met een boor ergens een gat in maken. Dat kan in de grond, maar ook in metaal, hout of gesteente. 2. Afgraven: grond of aarde weghalen

Nadere informatie

Woordenschat les 8.1. Vervuilde grond?

Woordenschat les 8.1. Vervuilde grond? Woordenschat les 8.1 Vervuilde grond? Afgraven en de afgraving Afgraven is de grond of aarde weghalen door te graven. De afgraving is de plaats waar de grond wordt weggenomen. Boren We boren een gat in

Nadere informatie

In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken.

In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken. DE ZUIVELSECTOR > Inleiding In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken. De zuivelsector is belangrijk voor de Nederlandse

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding

Waar groeit mijn eten? handleiding Waar groeit mijn eten? handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens Redactie/layout: Hans Wilschut, Marijntje van

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4;

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve synthese (Henk Hak en Piet Plak) Lettergrepen samenvoegen tot een woord Letters samenvoegen tot een

Nadere informatie

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan?

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding, opwarmles Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl Redactie/layout:

Nadere informatie

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN Info over de geitenmelksector Alles over productie, verwerking en afzet De melkgeit is terug Kenmerken van de melkgeit De melkgeit in Nederland is terug van weggeweest. In

Nadere informatie

Check je melkpak. Boerderij in de kijker. Zelf onderzoek doen op een melkveehouderij en een mening vormen. Wat levert een liter melk op?

Check je melkpak. Boerderij in de kijker. Zelf onderzoek doen op een melkveehouderij en een mening vormen. Wat levert een liter melk op? Wat levert een liter melk op? Wat eet een koe allemaal? Boerderij in de kijker Check je melkpak Zelf onderzoek doen op een melkveehouderij en een mening vormen GROEPEN 7 EN 8 VAN HET BASISONDERWIJS Werkbladen

Nadere informatie

De grond waarop wij wonen.

De grond waarop wij wonen. De grond waarop wij wonen. GROEP 7/8 Doel: Planten horen bij de grond waarop wij wonen. Dit onderdeel gaat over het onderzoekend verkennen van de vegetatie in de omgeving van de kinderen van de bovenbouw.

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INLEIDING Dit werkboek hoort bij de website Boer in de buurt (www.boerindebuurt.nl). Op deze website vind je filmpjes, illustraties en opdrachten

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6 Inhoud Voorwoord 5 Mag ik u een paar vragen stellen? 6 1 Het platteland 13 1.1 Veehouderij 13 1.2 Akkerbouw en (glas)tuinbouw 19 1.3 Samenwerking tussen boer en natuur 22 1.4 Welkom bij de boer en de boerin!

Nadere informatie

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur ZO ZIT DAT! Handleiding voor de docent Het uitgangspunt van de biologische land- en tuinbouw is de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de zorg voor de gewassen, de bodem en de leefomgeving.

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Jacques van der Pijl THEMA 4 thema 4 les 1 Wat eten

Nadere informatie

Handleiding docent De koe in de kringloop

Handleiding docent De koe in de kringloop De koe in de kringloop Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15 deelnemende

Nadere informatie

Lespakket Weidevogelbeheer

Lespakket Weidevogelbeheer Lespakket Weidevogelbeheer Erf- en weidevogels op de boerderij Werkboek Inhoudsopgave Les 1.1 Weidevogels en vogels op het erf - Vogels op het erf en in de wei blz 3 - De lichaamsbouw van een vogel blz

Nadere informatie

De koe in de kringloop

De koe in de kringloop De koe in de kringloop Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er is een tiental bedrijven,

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie 1 Achtergrondinformatie Planten groeien niet willekeurig door elkaar. Afhankelijk van verschillende milieufactoren (grondsoort, waterstand, zon, schaduw, betreding, bemesting, enz.) kunnen we verschillende

Nadere informatie

derde leerjaar www.lessenpakket.be

derde leerjaar www.lessenpakket.be derde leerjaar De koe Wat weet jij al over een koe? Wat eet ze? Welk soort dier is het? Hoe heten het mannetje, het vrouwtje en het jong? Wie heeft al eens een koe gemolken? Vertel. Wie bezocht al eens

Nadere informatie

3. Zinnen knippen: De woorden zijn allemaal aan elkaar geschreven. Zet een streepje tussen elk woord en lees de zin nog een keer.

3. Zinnen knippen: De woorden zijn allemaal aan elkaar geschreven. Zet een streepje tussen elk woord en lees de zin nog een keer. Taalles 1. Maak van de volgende woorden een goede zin: a. kaas - gemaakt - boerderij - wordt - Op de. Op.. b. ik - elke - drinken - melk - dag - moet. c. kaas - Jonge - oud - drie weken - is. d. koe -

Nadere informatie

Werkboekje 2010. Boerderijles Groep 5/6. Naam..

Werkboekje 2010. Boerderijles Groep 5/6. Naam.. Werkboekje 2010 Boerderijles Groep 5/6 Naam.. 1 Inhoudsopgave 1 KIPPEN 3 1.1 SOORTEN VEREN. 3 1.2 VERENONDERZOEK. 4 1.3 HET GEDRAG VAN KIPPEN 4 1.4 WAT KIPPEN ETEN. 4 1.5 KAN EEN KIP KNIPOGEN? 4 2 SCHAPEN

Nadere informatie

Filmlinks. Voorbereiding op de lessen

Filmlinks. Voorbereiding op de lessen Stadswerken Filmlinks www.utrecht.nl/nmc Voorbereiding op de lessen Korte informatieve filmpjes op internet als eenvoudige voorbereiding op de boerderij- en tuinlessen op de NMC-locaties. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Grond onder je voeten

Grond onder je voeten Grond onder je voeten Hé hé, wie heeft z n voeten niet geveegd? Overal ligt modder. Kijk allemaal onder je schoenen! Loop je even door de tuin en daar begint het gezeur. Grond op de vloer vinden we blijkbaar

Nadere informatie

MELK BESTAAT UIT: De melk die van de koe komt wordt ook wel de rauwe melk genoemd. Dit is een plaatje van wat er in de melk van de koe zit.

MELK BESTAAT UIT: De melk die van de koe komt wordt ook wel de rauwe melk genoemd. Dit is een plaatje van wat er in de melk van de koe zit. INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Melk bestaat uit 3 Campina 4 Geschiedenis over schoolmelk 5 Van koe tot melk 6\7 Fabriek 8\9 Wat kun je van melk maken? 10 Tot slot + Bronvermelding 11 1 INLEIDING

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Tim zoekt de koe Zuivelopdrachten bij het voorleesboek Tim zoekt de koe

Tim zoekt de koe Zuivelopdrachten bij het voorleesboek Tim zoekt de koe Tim zoekt de koe Zuivelopdrachten bij het voorleesboek Tim zoekt de koe www.zuivelonline.nl www.zuivelonline.nl/kids Inleiding Zuivel is volop aanwezig in het dagelijks leven van kinderen. Dagelijks eten

Nadere informatie

2. Landbouwlandschap

2. Landbouwlandschap 2. Landbouwlandschap 2.1 Landbouwlandschap omgeving koeien akkers gezaaid in rijen koeien akkers Aangezien ik in de Kempen woon, wordt er vooral aan akkerbouw en veeteelt gedaan in mijn leefomgeving. De

Nadere informatie

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen.

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen. 5 Lastige woorden Blad Zand en klei Heide Een lage plant met paarse bloemen. Voedingsstoffen Voedsel dat planten nodig hebben om te groeien. Boomgaard Een stuk land met fruitbomen. Greppel Een kleine droge

Nadere informatie

Alleen C: Van voedsel met veel calorieën, zoals frites en chocolade, krijg je veel energie.

Alleen C: Van voedsel met veel calorieën, zoals frites en chocolade, krijg je veel energie. Project Voeding ABC Week 1ABC: Ons voedsel Info: Waarom eten en drinken we? Je lijf heeft eten en drinken nodig; eet en drink je niet, dan ga je dood. Eetgewoontes verschillen per land. In India eten mensen

Nadere informatie

naam:. nr: datum:.. Het gouden ei van de kinderboerderij. 1

naam:. nr: datum:.. Het gouden ei van de kinderboerderij. 1 naam:. nr: datum:.. Het gouden ei van de kinderboerderij. 1 In de kinderboerderij zagen jullie ontgetwijfeld heel wat dieren. Je moest er zelfs opdrachten bij maken. Herinner je je nog welke opdrachten

Nadere informatie

Historie. Feiten Nederlandse zuivelsector

Historie. Feiten Nederlandse zuivelsector Nederland Zuivelland Feiten Nederlandse zuivelsector 18 duizend melkveebedrijven 1,5 miljoen melk- en kalfkoeien 30% van het Nederlandse landoppervlak, ofwel 1,2 miljoen hectare in beheer voor grasland

Nadere informatie

De Kaasmaakster. Schoolplaat De kaasbereiding (Copyright Wolters-Noordhoff bv)

De Kaasmaakster. Schoolplaat De kaasbereiding (Copyright Wolters-Noordhoff bv) De Kaasmaakster Schoolplaat De kaasbereiding (Copyright Wolters-Noordhoff bv) Misschien is het je wel eens opgevallen, als je over een landweg reed, of over de dijk. Langs de kant van de weg staat een

Nadere informatie

In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente.

In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. Les 1: Het leven op de boerderij Les 2: Waar zorgt

Nadere informatie

OPDRACHTEN bij de FIETSEXCURSIE van het project MOOI HOOGLAND-WEST!

OPDRACHTEN bij de FIETSEXCURSIE van het project MOOI HOOGLAND-WEST! ietsroute Hoogland West OPDRACHTEN bij de FIETSEXCURSIE van het project MOOI HOOGLAND-WEST! 5 4 6 3 2 1 Let op het verkeer en zet je fiets goed aan de kant! Mooi Hoogland-West! 1 Bolle akker locatie 1

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent.

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent Zo! Goedemorgen of goedemiddag, wat is t? Ik moet zo de koeien weer melken, dus... Excuus, dat ik wat stink. Ik heb het zo

Nadere informatie

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief Materiaal Schrijf- en tekengerief Hoe gaan we te werk? Opdracht 1 Hieronder vind je een fragment uit De tafel van arm en rijk (bron: http://www.20eeuwennederland.nl/, thema Eten en drinken ). Lees aandachtig

Nadere informatie

Boerderij in de Kijker. Superboer. Ontmoet de man die ons eten maken kan! groep 5 en 6

Boerderij in de Kijker. Superboer. Ontmoet de man die ons eten maken kan! groep 5 en 6 Boerderij in de Kijker Superboer Ontmoet de man die ons eten maken kan! groep 5 en 6 Boerderij in de Kijker Superboer Ontmoet de man die ons eten maken kan! groep 5 en 6 Colofon Bewaar de handleiding voor

Nadere informatie

Anders denken, anders doen!!

Anders denken, anders doen!! Schrijvers: Julia van der Ploeg & Jannie Verloop Sector: economie Vakken: economie & biologie Begeleider: Meneer Boonstra Inleverdatum: 18-12-2014 Inhoudsopgave Inleiding blz 3 De hoofdvraag blz 4 Deelvraag

Nadere informatie

Opdrachten over de Hooge Boezem achter Haastrecht. Op de kaart hierboven zie je het hele gebied.

Opdrachten over de Hooge Boezem achter Haastrecht. Op de kaart hierboven zie je het hele gebied. Opdrachten over de Hooge Boezem achter Haastrecht In deze les en tijdens de excursie gaat het over het gebied de Hooge Boezem achter Haastrecht en het gebied eromheen. In de omgeving van Haastrecht en

Nadere informatie

Historie. Feiten Nederlandse zuivelsector

Historie. Feiten Nederlandse zuivelsector Nederland Zuivelland Feiten Nederlandse zuivelsector 17.500 melkveebedrijven 1,7 miljoen koeien 1,2 miljoen hectare grasland en snijmaisteelt: dat is 28% van Nederland 13 miljard liter jaarlijkse melkproductie

Nadere informatie

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten Voeding > 3 e graad > lesmateriaal > kniptekst Sociaal vlees? Voor de leerkracht: Knip op voorhand de tekst in stukken op de lijnen. Houd de stukken tekst per titel samen. Veel veld voor vlees, weinig

Nadere informatie

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na?

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na? Het schaap De familie schaap Schapen zijn bange dieren. Daarom leven ze met velen samen en blijven ze dicht bij elkaar. Een groepje schapen noemen we een kudde. Schapen praten met elkaar door te blaten.

Nadere informatie

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Watersysteem Droge voeten en schoon water www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Droge voeten en schoon water Waterschappen zorgen ervoor dat jij en ik droge

Nadere informatie

Waar komt ons eten vandaan?

Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 14

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 5 6

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 5 6 Ik ben de Klomp De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese

Nadere informatie

3D Voeding paard. 10 min bespreken opdracht 20 min lezen opdracht en maken zelftoets 45 min maken praktijkopdracht 15 min nabespreken opdracht

3D Voeding paard. 10 min bespreken opdracht 20 min lezen opdracht en maken zelftoets 45 min maken praktijkopdracht 15 min nabespreken opdracht Naam: Klas:.. Datum: Ruimte voor schoolstempel en paraaf docent 3D Voeding paard Je weet hoeveel voer een paard mag krijgen Je weet wat voor soort voer een paard moet krijgen Je weet waar de voerbehoefte

Nadere informatie

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water.

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water. Graszoden leggen Graszoden leggen Het voordeel van graszoden boven graszaad is dat het effect direct zichtbaar is. Maar ook graszoden moeten eerst aanslaan voor ze kunnen worden betreden en moeten vochtig

Nadere informatie

Esdonk 8, Gemert. Onderbouwing grondgebonden karakter. Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Bedrijfsopzet Esdonk 8, Gemert

Esdonk 8, Gemert. Onderbouwing grondgebonden karakter. Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Bedrijfsopzet Esdonk 8, Gemert Onderbouwing grondgebonden karakter Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Onderbouwing grondgebonden karakter rundveehouderij Esdonk 8 - Gemert 1 INHOUD 1 Inleiding 3 2 Locatie 4 3 Beschrijving van de inrichting

Nadere informatie

Ik ben minister van landbouw in Kenia Ik ben de koe van de familie Osomo uit Kenia

Ik ben minister van landbouw in Kenia Ik ben de koe van de familie Osomo uit Kenia Ik ben minister van landbouw in Kenia Steeds meer bedrijven uit Europa en Azië willen in ons land hun bedrijf zetten. Hier is immers veel grond, er zijn minder regels dan in hun land en de lonen van onze

Nadere informatie

Naam: Werken voor geld

Naam: Werken voor geld Naam: Werken voor geld Dat niet alle Nederlanders koeien melken en kaas maken voor hun werk wist je waarschijnlijk al. Maar wat doen Nederlanders nog meer en wat maakt Nederland zo bijzonder om in te werken?

Nadere informatie

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui.

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. KB2 Tijdsinvestering: 45 minuten Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. 1. Inleiding Een mol eet per jaar wel 50 kg wormen. Dat is veel, maar als je bedenkt dat in je

Nadere informatie

De scholen regelen zelf het vervoer naar de locatie.

De scholen regelen zelf het vervoer naar de locatie. l Veel kinderen eten slecht, weten niet waar hun eten vandaan komt en hebben zo verhoogde kans op Obesitas. Met dit project gaan we met de kinderen naar de plek waar het eten vandaan komt. Groenten- en

Nadere informatie

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen Dassenwerk WERKBLAD OPDRACHTEN Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen 1. Waar ben je? Je gaat een onderzoek doen in een klein gebied van Nationaal

Nadere informatie

Bio-industrie. Wat is de bio-industrie? Om hoeveel dieren gaat het eigenlijk. De legbatterij

Bio-industrie. Wat is de bio-industrie? Om hoeveel dieren gaat het eigenlijk. De legbatterij Bio-industrie Wat is de bio-industrie? Bio betekent,,leven'' en industrie is een verzamelnaam voor fabrieken. Bio-industrie is een nieuw woord voor bepaalde moderne vormen van veeteelt. In de veeteelt

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

melkrobot robotten techniek 1 Nathalie Snaet

melkrobot robotten techniek 1 Nathalie Snaet melkrobot voor-en nadelen De voordelen van een melkrobot zijn: -Een melkrobot kan de boer veel werk uit handen nemen. Hij is daardoor in staat efficiënter te werken. -Bij afname van de melkproductie worden

Nadere informatie

LEZEN. Terpentijd - 1500

LEZEN. Terpentijd - 1500 1 LEZEN Terpentijd - 1500 Oorspronkelijk bood een terp plaats aan één of enkele boerderijen. Sommige van deze huisterpen groeiden later aan elkaar vast tot een grote woonheuvel. Door de geïsoleerde ligging,

Nadere informatie

Een gedeelte van een stad of een groter dorp. Een wijk bestaat uit meerdere buurten.

Een gedeelte van een stad of een groter dorp. Een wijk bestaat uit meerdere buurten. Meander groep 5 Thema 1 Onderweg Aardrijkskunde Waarom is een nieuwe wijk hier gebouwd en niet daar? Wat voor gebouwen staan er? Waarom staan ze juist op die plek? Huizen, boerderijen, fabrieken en kantoren

Nadere informatie

Paarden zijn hoefdieren: dieren met hoeven aan hun voeten. Een hoef is een hele dikke nagel die de poot beschermt.

Paarden zijn hoefdieren: dieren met hoeven aan hun voeten. Een hoef is een hele dikke nagel die de poot beschermt. [Junior Winkler Prins online; lemma paard ] paard Paarden zijn hoefdieren. Er zijn verschillende rassen gefokt als rij- en trekdier. Er komt nog één soort in het wild voor. Ook de ezels en en zebra s zijn

Nadere informatie

Paardengras versus koeiengras

Paardengras versus koeiengras Paardengras versus koeiengras Stichting De Paardenkamp Soest 6 december 2016 Mark Jan Vink Waarom dit onderwerp? Omdat in de dagelijkse praktijk blijkt dat veel paarden worden gehouden op koeiengras Dat

Nadere informatie

Vlaamse overheid. beleidsdomein Landbouw en Visserij. Koning Albert II-laan 35, bus Brussel. Doe-boekje D/2007/3241/304

Vlaamse overheid. beleidsdomein Landbouw en Visserij. Koning Albert II-laan 35, bus Brussel. Doe-boekje D/2007/3241/304 Dit doeboek is een uitgave van het beleidsdomein Landbouw en Visserij. Een printversie staat op www.vlaanderen.be/landbouw. Het mag niet verkocht worden. Vlaamse overheid beleidsdomein Landbouw en Visserij

Nadere informatie

Les 5 Een goede bodem

Les 5 Een goede bodem Pagina 1 Les 5 Een goede bodem 1 Bodemsoorten-/Composthooples Er zijn verschillende soorten grond in Nederland. Elke soort grond is anders. Sommige planten houden van arme, voedingsloze grond en anderen

Nadere informatie

Speurtocht door Midden-Delfland

Speurtocht door Midden-Delfland Speurtocht door Midden-Delfland Boekje van: Routeplanner (inhoud van dit boekje) Wat je vooraf moet weten...3 Kreekruggen en karnmolens: Midden-Delfland toen en nu...6 Melkveehouderij in Midden-Delfland...8

Nadere informatie

De teelt van zonnebloemen

De teelt van zonnebloemen De teelt van zonnebloemen De zonnebloem heeft als wetenschappelijke naam: Helianthus annuus. Deze naam komt van de Griekse woorden voor zon (helios) en bloem (anthos). De plant behoort tot de grote familie

Nadere informatie

Lesbrief Cumela PSO. naam: Klas:

Lesbrief Cumela PSO. naam: Klas: Lesbrief Cumela PSO naam: Klas: 1. Je komt vast weleens op het sportpark. Daar heb je natuurlijk alleen oog voor de bal Maar weet je ook hoe sportvelden aangelegd en onderhouden worden? Hieronder staan

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-11-2-b Jakobskruiskruid - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 5 en beantwoord dan vraag 38

Nadere informatie

lente zomer herfst winter inhoud Inleiding 9 Tuinboon 18 Spinazie 24 Raapjes 32 Sla 36 Bernagie 42

lente zomer herfst winter inhoud Inleiding 9 Tuinboon 18 Spinazie 24 Raapjes 32 Sla 36 Bernagie 42 inhoud 10 48 92 140 lente zomer herfst winter Inleiding 9 Tuinboon 18 Spinazie 24 Raapjes 32 Sla 36 Bernagie 42 Courgette 54 Aubergine 62 Eitjes van je eigen kippen 68 Snijbiet 70 Kruiden 78 Oost-Indische

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INHOUDSOPGAVE INLEIDING LES 1.1: DE ONTBIJTTAFEL LES 1.2: OP ZOEK NAAR EEN BOER LES 2 THEMA 1: BOER & GROEIEN LES 2 THEMA 2: BOERENWERK LES

Nadere informatie

ZAAI- GOED DEZE LESBRIEF IS VAN..

ZAAI- GOED DEZE LESBRIEF IS VAN.. ZAAI- GOED DEZE LESBRIEF IS VAN.. DIT BOEKJE GAAT OVER ZADEN EN WAT ER MEE GEBEURT ALS JE ZE IN DE GROND STOPT Heb jij wel eens wat in de tuin gezaaid? ja / nee Misschien woon je in een huis zonder tuin

Nadere informatie

De composthoop Een composthoop bij school

De composthoop Een composthoop bij school De composthoop Afval in de natuur bestaat eigenlijk niet. Alles wat op de bodem komt, wordt uiteindelijk verteerd door bodemdieren, schimmels en bacteriën. In een composthoop gebeurt precies hetzelfde

Nadere informatie

Thema 3 Dieren en planten

Thema 3 Dieren en planten Les 3.1 Landschappen. 1. De appelboom 1. Een boom waarin appels groeien. 1. 3. 2. Bloeien 2. Planten en struiken hebben bloemen 3. Het weiland 3. Een stuk land waar gras op groeit en koeien en schapen

Nadere informatie

nee Versie maart 2016

nee Versie maart 2016 1 2 3 4 ja nee Versie 2. 02 maart 2016 5 6 7 Jaar Nr Ha 1 Totaal aantal ha 2 Aantal ha zonder vast contract 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Bouwplan omschrijving/fruiteelt, koude (bedekte)teelt, natuurland etc.

Nadere informatie

De aardappel: van het veld tot op je bord

De aardappel: van het veld tot op je bord Lesinfo De aardappel: van het veld tot op je bord 1.1. Doelstelling De leerlingen inzicht geven in: de oorsprong van een aardappel en welke weg deze aflegt van het veld tot op je bord, de verschillende

Nadere informatie

WAAR TREK JE DE GRENS? Hoe zouden we landbouwdieren moeten behandelen?

WAAR TREK JE DE GRENS? Hoe zouden we landbouwdieren moeten behandelen? 1. Productie van kippen Vleeskippen in de stal Scharrelkippen Scharrelvleeskippen kunnen naar buiten. Zij leven langer omdat ze op een langzamere, meer natuurlijke manier groeien. Is het eerlijk dat het

Nadere informatie

Anders eten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/60010

Anders eten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/60010 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres ana calixto 18 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/60010 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei.

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei. Lentetips April Vroegbloeiende struiken kan u na de bloei snoeien. Vanaf april ziet onkruid vaak zijn kans. Onbeplante oppervlaktes zijn snel bedekt met ongewenst groen. Schoffelen is dus de boodschap!

Nadere informatie

Voorjaar op de boerderij. Wat een drukte!

Voorjaar op de boerderij. Wat een drukte! Voorjaar op de boerderij Wat een drukte! Een uitgave van Natuur- en milieueducatie Afdeling Realisatie - Team Stadsruimte Gemeente Leiden, 2012 De boerderij is erg groot. Er zijn stallen met dieren. En

Nadere informatie

Dieren in de winter. Kids for Animals winter spreekbeurt. Brrr. Honden

Dieren in de winter. Kids for Animals winter spreekbeurt. Brrr. Honden Dieren in de winter Brrr In de winter kun jij een lekkere warme trui aantrekken. Bij dieren werkt dit anders. Sommige kunnen heel goed tegen de kou, andere minder. Het ene dier krijgt een dikke vacht,

Nadere informatie

Ons eten en het milieu

Ons eten en het milieu SPREEKBEURT OF WERKSTUK Ons eten en het milieu Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over ons eten en het milieu. Het is handig om je spreekbeurt onder te verdelen in stappen. Dit zijn

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INLEIDING Dit werkboek hoort bij de website Boer in de buurt (www.boerindebuurt.nl). Op deze website vind je filmpjes, illustraties en opdrachten

Nadere informatie

Colofon. Superboer! is ontwikkeld door Natuur en milieucommunicatie, gemeente Utrecht. Tel. 030-286 6969 e-mail: nmc@utrecht.nl

Colofon. Superboer! is ontwikkeld door Natuur en milieucommunicatie, gemeente Utrecht. Tel. 030-286 6969 e-mail: nmc@utrecht.nl Colofon Superboer! is een onderdeel van Boerderij in de kijker, een project op initiatief van de Agrarische Natuurvereniging, uitgevoerd i.s.w.m. Stromend water, Natuur en Milieucommunicatie van de gemeente

Nadere informatie

Alles voor een Pannenkoek

Alles voor een Pannenkoek uder-amstel n-o -U me ith o Die De regio zit vol energie! 0 Aa lsmeer - Amstelve en - Groep 1 t/m 3 Energien traal 204 eu orn Informatieblad + Docentenhandleiding Alles voor een Pannenkoek www.natuurmilieuweb.nl

Nadere informatie

De Blijde Wei. Leskisten 2015-2016. Omschrijving van de leskisten

De Blijde Wei. Leskisten 2015-2016. Omschrijving van de leskisten Leskisten 2015-2016 De Blijde Wei Deze kisten met boeken, dvd s, cd-roms, achtergrondinformatie en les- en/of onderzoeksmateriaal, kunnen gebruikt worden in of buiten de school om uw natuuronderwijslessen

Nadere informatie

Voorbereiding post 1. Werken voor de hei Groep 1-2-3

Voorbereiding post 1. Werken voor de hei Groep 1-2-3 Voorbereiding post 1 Werken voor de hei Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 1: Werken voor de hei, voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen

Nadere informatie

Bermenplan Assen. Definitief

Bermenplan Assen. Definitief Definitief Opdrachtgever: Opdrachtgever: Gemeente Assen Gemeente Mevrouw Assen ing. M. van Lommel Mevrouw M. Postbus van Lommel 30018 Noordersingel 940033 RA Assen 9401 JW T Assen 0592-366911 F 0592-366595

Nadere informatie

Opdrachten Jaar van de Bever voor groep 3,4,5 van de basisschool

Opdrachten Jaar van de Bever voor groep 3,4,5 van de basisschool Opdrachten Jaar van de Bever voor groep 3,4,5 van de basisschool 2012 is het jaar van de bever. Vroeger kwam de bever in een groot deel van Nederland voor, maar er kwamen er steeds minder. De bevers werden

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 De Nederlandse arbeidsmarkt. Deel 2 Jouw arbeidsperspectief. 9 Inleiding. 14 Hoofdstuk 1 Sectoren

Inhoud. Deel 1 De Nederlandse arbeidsmarkt. Deel 2 Jouw arbeidsperspectief. 9 Inleiding. 14 Hoofdstuk 1 Sectoren Inhoud 9 Inleiding Deel 1 De Nederlandse arbeidsmarkt 14 Hoofdstuk 1 Sectoren 23 Hoofdstuk 2 Beroepen en beroepseisen 34 Hoofdstuk 3 Manieren van werken Deel 2 Jouw arbeidsperspectief 46 Hoofdstuk 4 Een

Nadere informatie

Wilgenhof. Lesaanbod

Wilgenhof. Lesaanbod Lesaanbod 2016-2017 Wilgenhof Les groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Alles voor een pannenkoek 1/2 X X Beestenboel 1/2 X X X Melk 3/4 X X In de sloot, uit de sloot 3/4 X X X Amfibieën

Nadere informatie

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Kringloopdenken centraal op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Inhoud - Introductie - Duurzame melk en de kringloopwijzer - Wetgeving geeft weinig andere opties - Van kringloopwijzer naar kringloopboer!

Nadere informatie

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ Seizoenen De lente begint meestal op 21 maart. Soms kan het begin van de lente ook vallen op 20 maart. Dat heeft te maken met de stand van de zon. Afgesproken is dat

Nadere informatie

Tuin- en keukenresten composteren? Dàt is kinderspel!

Tuin- en keukenresten composteren? Dàt is kinderspel! Tuin- en keukenresten composteren? Dàt is kinderspel! Hallo. Ik ben Jerom de compostworm. Ik eet alles wat in de natuur groeit. Ik ben verlekkerd op overschotjes uit de tuin en de keuken. Ik sabbel en

Nadere informatie

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed.

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. D S K C N L gemeente Olst-Wijhe Opdracht 1 Deze opdracht doe je in een groepje van vier. Nodig: papier, lijm. 1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. 2. Zoek nu een klasgenoot

Nadere informatie