Loopbaanbegeleiding: waartoe, waarheen?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Loopbaanbegeleiding: waartoe, waarheen?"

Transcriptie

1 Thema Loopbaanontwikkeling (1) Kritische evaluatie en wenkend perspectief Loopbaanbegeleiding: waartoe, waarheen? Twintig jaar geleden had vrijwel niemand het over loopbanen. Nu is het een hot item. Met loopbaanbegeleiding zijn in principe zeer hoge materiële en immateriële opbrengsten te behalen. In werkelijkheid vallen de resultaten tegen. Hoe kan dit? Hoe kan het beter? Trefwoorden: Loopbaan Loopbaanontwikkeling Loopbaanbegeleiding Loopbaanbegeleiding is een deelgebied van HRD waarvan het belang toeneemt door een aantal maatschappelijke ontwikkelingen. Het is een werkgebied dat sterk in ontwikkeling is en waarin nog veel moet gebeuren. Voor professionals op het gebied van HRD is het van belang om een perspectief te ontwikkelen op loopbaanbegeleiding. Doel van dit artikel is een plaatsbepaling van het fenomeen. Waar staat loopbaanbegeleiding nu? En waar gaat het naartoe? De benadering is kritisch. Onderliggende stellingname is dat het beter kan en moet. Achtereenvolgens komen de volgende vragen aan de orde: - Waar komt loopbaanbegeleiding vandaan? - Wat is het precies? - Wat is het belang van loopbaanontwikkeling en wat is de (potentiële) waarde van loopbaanbegeleiding? - Wat zijn de effecten van loopbaanbegeleiding? - Welke organisatorische en inhoudelijke problemen belemmeren de effectiviteit van loopbaanbegeleiding? - Wat moet er gebeuren om loopbaanbegeleiding effectiever te maken? Geschiedenis Loopbaanbegeleiding is in het licht van de geschiedenis een recent fenomeen. Het is nog geen eeuw geleden dat in Nederland het eerste bureau geopend werd dat jongeren hulp bood bij hun beroepskeuze. Voor die tijd werd de beroepskeuze zelden als probleem ervaren. Meestal bepaalden traditie, ouders of autoriteiten wat een jongere moest gaan doen. Keuzemogelijkheden waren er nauwelijks. Doorgaans bleef men levenslang in hetzelfde werk, vaak zelfs vanuit dezelfde setting. Sinds de Tweede Wereldoorlog bieden beroepsrollen niet langer duidelijke richtlijnen voor wat er van mensen verwacht wordt. In toenemend tempo komen nieuwe industrieën en vormen van dienstverlening op, met functies die voorheen onvoorstelbaar waren. Soms verdwijnen ze ook weer snel (bijvoorbeeld de videotheken). Steeds vaker moeten mensen zelf invulling geven aan hun functie. Of zelfs nieuwe functies creëren. Het wordt normaal dat men ook gedurende de loopbaan steeds nieuwe keuzes moet maken, initiatieven moet nemen en nieuwe richtingen moet inslaan. In de tweede helft van de vorige eeuw begonnen beroepskeuzebureaus mondjesmaat loopbaanbegeleiding te geven aan volwassenen, meestal werklozen en arbeidsongeschikten. Het fenomeen outplacement waaide rond 1980 over uit de Verenigde Staten. Rond de eeuwwisseling begint loopbaanbegeleiding aan een hoge vlucht, zowel in het onderwijs (studieloopbaanbegeleiding) als in de wereld van het werk. Op dit moment zijn in Nederland naar een grove schatting mensen actief op het gebied van studiekeuze, beroepskeuze en studieloopbaanbegeleiding en eveneens op het gebied van loopbaanbegeleiding, 6 O&O_02_0210.indd B6 3/23/2010 3:09:06 PM

2 OPINIE re-integratie en outplacement. Zij zouden het in de nabije toekomst nog druk kunnen krijgen. Een aanwijzing hiervoor is het voornemen van de regering om werkgevers te verplichten werknemers in zware beroepen bijtijds lichter werk of omscholing aan te bieden. Een andere aanwijzing ligt in de vele initiatieven gericht op employability, zelfsturing in de loopbaan en doorlopende professionalisering. Periodieke bijsturing van de loopbaan zal een steeds algemener verschijnsel worden. Definitie Volgens Paffen (2007, p.20) is de definitie van loopbaan die het meest gehanteerd wordt in de wetenschappelijke literatuur, die van Hall: de hele reeks van werkgerelateerde activiteiten en ervaringen gedurende de tijdspanne van het hele leven van de persoon. Spijkerman en Admiraal (2000, p.11) omschrijven loopbaan als de weg die iemand aflegt in de wereld van opleiding en arbeid. Er is de afgelopen tijd een vrij algemene consensus ontstaan over de volgende kenmerken van het begrip loopbaan: - in tegenstelling tot het begrip carrière is er geen associatie met omhoog : een loopbaan kan ook bestaan uit werkzaamheden of posities op een gelijkblijvend, dalend of wisselend niveau; - een loopbaan kan van buitenaf beschreven worden in termen van beklede posities of van uitgeoefende functies, maar ook van binnenuit in termen van de subjectieve beleving; - een loopbaan gaat niet alleen om werk, maar ook om levenslang en levensbreed (ook in onderwijs, spel, vrije tijd) actief zijn, leren en zich ontwikkelen. Hadden vroeger sommigen een carrière en de meesten een baan, nu heeft iedereen een loopbaan. En die loopbaan bestrijkt het hele leven in de lengte en in de breedte. Belang van loopbaanontwikkeling en kosten van loopbaanproblemen Loopbaanontwikkeling betreft het proces waardoor de loopbaan vorm krijgt. Het gaat om de resultante van een aantal bewuste en onbewuste processen in de persoon en zijn/haar omgeving op het gebied van de ontwikkeling van motivatie, persoonlijkheid, binding en competentie. De kwaliteit van de loopbaanontwikkeling is van groot belang voor de persoon zelf, zijn of haar naaste omgeving en voor de maatschappij als geheel. Een positieve loopbaanontwikkeling impliceert dat de persoon zich ontwikkelt en door middel van werk (in brede zin) bijdraagt aan eigen en collectief leven en welzijn. Een negatieve loopbaanontwikkeling houdt in, dat talenten niet benut worden en competenties niet ontwikkeld. De persoon levert een suboptimale of zelfs negatieve bijdrage en wordt daar ook zelf ongelukkig van. Denk bijvoorbeeld aan burn-out, bore-out, korte en langetermijngevolgen van stress (verslaving, hart- en vaatziekten, rug-, schouder- en hoofdpijnklachten, soms blijvende arbeidsongeschiktheid), chronische ontevredenheid en onderpresteren in het werk. Gebrekkige loopbaanontwikkeling begint al in het onderwijs. De Nationale DenkTank (2007) becijferde dat verkeerde studiekeuzes Nederland jaarlijks maar liefst zeven miljard euro kosten. Het is moeilijk om enigszins nauwkeurig in te schatten hoe ernstig de loopbaanproblematiek in onze samenleving is. Een grove schatting is dat bij twee op de vijf mensen sprake is van allerlei problemen met gebrekkige loopbaanontwikkeling als centraal thema (Luken, 2009). Alleen al met de direct aan loopbaanproblemen gerelateerde kosten van arbeidsongeschiktheid moeten miljarden euro s per jaar gemoeid zijn. Loopbaanbegeleiding met 900 procent rendement Loopbaanbegeleiding en de waarde daarvan Loopbaancounseling, -begeleiding, -advisering en management hebben tot doel negatieve loopbaanontwikkeling te voorkomen of om te buigen. Hieraan wordt met een grote verscheidenheid van methoden en instrumenten gewerkt, bijvoorbeeld psychologisch testonderzoek, werkboeken, zelfconfrontatiemethode (ZKM), vormen van biografieonderzoek, reflectieopdrachten, geleide fantasie, arbeidsmarktoriëntatie, netwerkopdrachten, sollicitatietraining en allerlei vormen van coaching en counseling. Wanneer de begeleiding slaagt moet dat, gezien wat gezegd is in de vorige paragraaf, van grote waarde zijn. Er is niet veel, maar wel enig bewijs voor deze stelling. Noord-Ierse economen stelden vast dat elke Britse pond publiek geld die aan loopbaanbegeleiding wordt besteed, 6,3 oplevert aan salarissen en winsten plus 2,8 aan belastingopbrengsten en uitgespaarde uitkeringen (McCarthy, 2008). In totaal dus zo n 900 procent rendement. Waar vind je dat elders? Een Hongaars onderzoek liet zien dat elke Forint geïnvesteerd in loopbaanbegeleiding voor licht verstandelijk gehandicapten, in vijf jaar ongeveer vijfmaal terugverdiend werd (Kiss & Borbély-Pecze, 2009). Niet alle opbrengsten van loopbaanbegeleiding voor individuen en arbeidsorganisaties zijn in geld uit te drukken, laat staan te berekenen. Wel bestaan er overtuigende aanwijzingen dat goed vormgegeven en uitgevoerde loopbaanbegeleiding leidt tot opbrengsten als hogere studiemotivatie, verminderde studie-uitval, hogere arbeidssatisfactie, lagere werkgerelateerde stress en 7 O&O_02_0210.indd B7 3/23/2010 3:09:06 PM

3 depressie, hogere inkomens, lagere werkloosheid, lager verloop, lagere gezondheidskosten, hogere productiviteit en employability (bijv. Richard, 2005). Effecten van (studie)loopbaanbegeleiding in Nederland Gezien de hoge materiële en immateriële kosten van negatieve loopbaanontwikkeling en de potentieel hoge opbrengsten van loopbaanbegeleiding is het niet verwonderlijk dat hierin de afgelopen tijd massaal is geïnvesteerd. In het voortgezet onderwijs zijn sinds het begin van de jaren 60 van de vorige eeuw schooldecanen actief, docenten die leerlingen begeleiden bij de keuze van vakken, profielen en vervolgstudies. In het middelbaar en hoger beroepsonderwijs zijn in het afgelopen decennium duizenden docenten een rol als studieloopbaanbegeleider gaan vervullen. De resultaten vallen echter tegen (zie voor bronnen: Luken, 2009). Leerlingen en studenten zijn afhankelijk van hun onderwijsinstelling en moeten maar afwachten of en wat voor loopbaanbegeleiding ze krijgen. Zij zijn in het algemeen ontevreden over de ontvangen loopbaanbegeleiding en de ontevredenheid lijkt de afgelopen jaren zelfs toe te nemen. Er is geen waarneembaar effect op uitval en switchgedrag. Bijvoorbeeld, nog steeds behaalt ongeveer één op de drie hbo-studenten geen diploma. In loopbaanbegeleiding in het kader van re-integratie van arbeidsongeschikten en werklozen is de afgelopen decennia eveneens veel geïnvesteerd, ook hier meestal met tegenvallend resultaat. Zo stond in De Volkskrant van 20 november 2008 te lezen: De kans op werk voor mannen in de bijstand stijgt door hulp bij re-integratie van 21 naar 24 procent ( ). Bij vrouwen, jongeren en ouderen is deelname aan een re-integratietraject zelfs nadelig. Het belemmert hen om zelf actief naar werk te zoeken (...). Een werkloze aan een vaste baan helpen kost euro. De resultaten van in de laatste jaren tot stand gekomen Leerwerkloketten en Competentietestcentra zijn op dit moment nog niet vast te stellen. Hoewel het globale beeld bij studieloopbaanbegeleiding en re-integratie dus negatief is, zijn er ontegenzeggelijk ook voorbeelden van succesvolle projecten (bijv. Van der Leeuw, 2007; Van der Laan & Kersten, 2007). Frappant in genoemde succesvolle projecten is dat men de tijd neemt, waardoor men uiteindelijk veel tijd en geld bespaart. Loopbaanbegeleiding in en voor arbeidsorganisaties vindt, met uitzondering van sommige bedrijven en een sector als de bouw, nog steeds te vaak alleen plaats in het kader van het oplossen in plaats van het voorkomen van problemen (Van der Heijden, 2005; Kluijtmans, 2008). Het gaat doorgaans om outplacement of noodzakelijk geworden overplaatsing, maar veel minder vaak om structurele bevordering van professionaliteit, mobiliteit en employability. Een recht op loopbaanbegeleiding is de laatste jaren opgenomen in een aantal cao s. In werkelijkheid ontvangen nog slechts weinig werknemers loopbaanbegeleiding. Zij die dit krijgen, zijn echter doorgaans tevreden en melden positieve resultaten. Loopbaanbegeleiding kan dus van onschatbare waarde zijn, maar komt, althans in Nederland, nog niet goed van de grond. In het onderwijs en in het kader van sociale zaken en werkgelegenheid wordt er kwantitatief veel aandacht en geld aan besteed, maar is de kwaliteit vaak niet effectief. In arbeidsorganisaties lijkt de kwaliteit van de dienstverlening dikwijls wel bevredigend, maar is de kwantiteit nog gering. Hoe komt dit? Organisatorische problemen In vergelijking tot veel andere Europese landen is loopbaanbegeleiding in ons land slecht georganiseerd. Dat was in de jaren 60 van de vorige eeuw al zo (Wiegersma, 1967). Na de resolutie van de Raad van Europa in 2004 over lifelong guidance is in de meeste landen een nationale instantie in het leven geroepen, die loopbaanbegeleiding coördineert. Maar niet in Nederland. Er zijn losse voorzieningen, maar er is geen systeem. Monitoring en kwaliteitsborging ontbreken. Met name voor mensen die werken, zijn er weinig voorzieningen (McCarthy, 2008). Loopbaanbegeleiding is in ons land slecht georganiseerd De verantwoordelijkheid voor loopbaanbegeleiding ligt nu nog teveel bij partijen die geen wezenlijk belang bij de loopbaan als geheel hebben, zoals de onderwijs instellingen en arbeidsorganisaties. Ook uitkeringsinstellingen en reintegratiebe drij ven zijn vaak op de korte termijn gericht (iemand zo snel mogelijk aan een baan of uit de uitkering krijgen). De meesten van de genoemde circa loopbaanadviseurs in onderwijs en arbeid in Nederland hebben op het vakgebied slechts een korte cursus gevolgd. Veel studieloopbaanbegeleiders zijn zelfs in het geheel niet voor deze rol opgeleid. Een relatief zeer klein deel van de totale groep heeft een min of meer specifiek op dit vak gerichte hbo-bachelor gevolgd. In tegenstelling tot landen als Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Denemarken bestaat er in Nederland geen masteropleiding op het gebied van loopbaanbegeleiding. In Spanje is het masterniveau verplicht om als studieloopbaanbegeleider te werken (Cedefop, 2009). 8 O&O_02_0210.indd B8 3/23/2010 3:09:06 PM

4 OPINIE Van de naar schatting loopbaanadviseurs buiten het onderwijs is slechts een vijfde georganiseerd in de beroepsvereniging NOLOC. Niet meer dan circa 600 adviseurs zijn gecertificeerd en ingeschreven in een van de drie verschillende (!) registers. Inhoudelijke problemen Het meest wezenlijke inhoudelijke probleem is dat veel van de loopbaandienstverlening gestoeld is op ideeën die dateren uit een tijd die sterk afwijkt van de onze. Vertrekpunt is een Cartesiaans mensbeeld, dat ervan uitgaat dat mensen een individueel, logisch denkvermogen hebben, waarmee zij rationele keuzes kunnen maken en de toekomst kunnen plannen. Vertrekpunt is tevens dat mensen stabiele persoonlijkheidskenmerken hebben en dat de wereld stabiel is. Deze beelden leiden tot methoden waarin informatievoorziening, reflectie, matchen (het bij elkaar passen van personen en opleidingen/beroepen/ functies), kiezen, plannen en sturen centraal staan. Omdat mensbeeld en wereldbeeld niet (meer) kloppen, worden ze in onze turbulente, soms chaotische wereld een obstakel. De eruit afgeleide benaderingen leiden tot weerstanden en suboptimale resultaten. Wat klopt er niet aan? Recente wetenschappelijke ontdekkingen, onder meer op het gebied van hersenonderzoek en de psychologie van de ontwikkeling in de volwassenheid, maken onder meer het volgende duidelijk (zie voor bronnen Luken, 2009): - Mensen zijn sociale wezens. De grens met de (sociale) omgeving is doorlaatbaar: anderen spelen in ons denken een grote rol. In die zin zijn we niet zo individueel. - Informatie kan verhelderend werken als mensen al ideeën hebben over wat ze willen. Zo niet, dan werkt het vaak eerder verwarrend. Informatie overload is voor velen een probleem aan het worden. - Nadenken kan dikwijls, in tegenstelling tot wat vrijwel iedereen meent, tot kwalitatief minder goede keuzes leiden dan niet nadenken. Dit is in talloze onderzoeken vastgesteld voor allerlei objecten (auto s, huizen, appartementen, laptops, jam, posters en ook studiekeuzes). Eén oorzaak ligt in het gebruik van logica voor vragen die niet met logisch denken te beantwoorden zijn. Een tweede oorzaak ligt in de beperkte verwerkingscapaciteit van het bewuste denken, die onder meer versimpeling met zich meebrengt en willekeur in de aspecten, die men in ogenschouw neemt. Tot slot kan het nadenken een belangrijke bron, namelijk het eigen gevoel, wegdrukken of vervormen. - Kiezen en matchen zijn verantwoorde benaderingen in een stabiele wereld met stabiele mensen. Maar tegenwoordig is wat men kiest, op het moment dat men er op afgaat, al niet meer hetzelfde als toen men het koos. What you choose is not what you get. De wereld lijkt steeds sneller te veranderen. En de persoon zelf verandert ook. - Om dezelfde reden zijn de meeste loopbaanplannen gedoemd om nooit in de geplande vorm gerealiseerd te worden. In de meeste gevallen is het een illusie dat mensen hun leven kunnen sturen, omdat externe factoren en toeval een zo grote rol spelen. Het is ook onverstandig om sterk vast te houden aan plannen, omdat men dan niet meer openstaat voor onverwachte gebeurtenissen en kansen. - De meeste jongeren, maar zelfs veel volwassenen, missen de mentale vermogens die nodig zijn om overzicht te krijgen over zichzelf en de wereld in heden, verleden en toekomst en om autonome keuzes te maken en daarop te sturen. Loopbaanontwikkeling is vooral een leerproces Oplossingsrichting Onder (internationale) wetenschappers en professionals die zich bezighouden met loopbaanontwikkeling, tekent zich geleidelijk een consensus af over de richting die ingeslagen moet worden (Savickas e.a., 2009; RWI, 2008; Luken, 2009). Op wetenschappelijk niveau moet gewerkt worden aan theorievorming en onderzoek om het proces beter te begrijpen waarmee individuen en hun omgevingen zich continu aan elkaar aanpassen. Dit moet leiden tot een model voor loopbaanontwikkeling, dat past bij de nieuwe globale maatschappij en dat een basis biedt voor loopbaanbegeleiding. Hoewel dat model er nog niet is, bestaat er ook veel consensus over de meest effectieve vorm van loopbaanbegeleiding. Kern in de benadering is het standpunt dat mensen hun eigen werkelijkheid creëren. Hielden vroeger de beroepsrol, het karakter of stabiele persoonlijkheidstrekken het individu bij elkaar, nu is dat zijn of haar levensverhaal, dat de persoon zelf moet construeren. Een belangrijke rol van de adviseur is te helpen dit verhaal van stof te voorzien en levendig, geloofwaardig en productief te maken. Deze benadering geeft de persoon een gevoel van richting, maar bevordert ook het vermogen om creatief te zijn naar de toekomst toe en zich aan te passen aan de steeds veranderende omstandigheden. Loopbaanontwikkeling is vooral een leerproces. Daarbij gaat het niet alleen, of hoofdzakelijk, om informatie verzamelen, nadenken, kiezen en plannen. De persoon moet ook leren het eigen 9 O&O_02_0210.indd B9 3/23/2010 3:09:06 PM

5 gevoel en de eigen intuïtie in te schakelen (waarmee niet bedoeld wordt blind te varen op een passie). Daarnaast is waarnemings- en voorstellingsvermogen belangrijk en het in dialoog gaan met anderen. En tot slot bijtijds stappen zetten en daar verantwoordelijkheid voor nemen. Noodzakelijke en gewenste ontwikkelingen Mogelijk het meest wezenlijke probleem op het gebied van de praktijk van de loopbaanontwikkeling is dat de maatschappelijke ontwikkelingen het steeds noodzakelijker maken dat mensen hun eigen leven en loopbaan gaan sturen, terwijl veel individuen nog het vermogen missen om dit te kunnen. Loopbaanbegeleiding kan een belangrijke rol spelen bij het dichten van de kloof. Daarmee kan het op individueel en collectief niveau wezenlijk bijdragen aan welvaart en welzijn. Er moet dan wel een aantal stappen vooruit gezet worden, zowel organisatorisch als op inhoudelijk vlak. - Het individu moet, zoals in onder meer Vlaanderen en Denemarken, meer in de gelegenheid gesteld worden om zelf, gratis of tegen redelijke kosten, onafhankelijke begeleiding in te schakelen. Overheid en verzekeringsmaatschappijen zouden als medebelanghebbenden hierin meer initiatief moeten nemen. - Er moeten enkele op loopbaanontwikkeling toegespitste bacheloropleidingen en een masteropleiding zijn, alsmede een systeem van kwaliteitsbewaking voor praktijken en instrumenten op het gebied van loopbaanbegeleiding. - Het is wenselijk dat ook in Nederland door middel van meer gecoördineerd wetenschappelijk en praktijkgericht onderzoek gewerkt wordt aan het beantwoorden van de talloze interessante en belangrijke vragen op het gebied van loopbaanontwikkeling. - Het onderwijsstelsel zou beter aangepast moeten zijn aan wat we nu dankzij hersenonderzoek en ontwikkelingspsychologische research weten over hoe jongeren zich ontwikkelen. Zij worden nu veel te vroeg voorgesorteerd op niveau. Eveneens worden zij te vroeg gedwongen tot verstrekkende keuzes. Er zouden meer mogelijkheden moeten zijn voor oriënteren en voor schadevrij switchen. - In het onderwijs zouden lerenden meer en vroeger in contact moeten komen met de wereld van het werk. Voor volwassenen zijn veel meer kansen en stimulansen noodzakelijk om zich te blijven ontwikkelen in en buiten het onderwijs. De vraag aan HRD-professionals is te zorgen voor organisatieprocessen die voortdurend aandacht geven aan talentontwikkeling en wederzijdse afstemming tussen persoon en werk. Niet alleen als er iets misgaat of dreigt te gaan. Met minimaal de mogelijkheid dat de medewerker onafhankelijk, extern advies inwint. Een samenvattend beeld van de staat van loopbaanontwikkeling in Nederland is: een verwaarloosde goudmijn. Investeringen zijn noodzakelijk, maar beloven een hoog rendement. Literatuur - Cedefop (2009). Panorama: Professionalising career guidance: Practitioner competences and qualification routes in Europe. Luxembourg: Cedefop, European Centre for the Development of Vocational Training. - Heijden, B.I.J.M. van der (2005). No one has ever promised you a rose garden : On shared responsibility and employability enhancing strategies throughout careers. Assen: Van Gorcum. - Kiss, I. & T.B. Borbély-Pecze (2009). Evidence-based indicators in career orientation/llg: Recent developments in Hungary. Paper presented at ELGPN Network Meeting, Luxembourg, March Kluijtmans, F. (2008). Van verzorger naar spelverdeler: Over veranderende posities op het HR-speelveld. Heerlen: Open Universiteit Nederland. - Laan, G. van der & R. Kersten (2007). Omdat het werkt : Werkzame bestanddelen van een maatschappelijk re-integratieproject. Antwerpen/Apeldoorn: Garant. - Leeuw, Z. van der (2007). Dossier Kiezen kost tijd: Een evaluatieonderzoek naar de effecten van het Oriëntatiejaar. Alphen aan den Rijn: Kluwer. - Luken, T. (2009). Van kiezen naar leren: naar een effectiever begrip van (studie)loopbaanontwikkeling. Handboek Effectief Opleiden 49 /135, juni 2009, McCarthy, J. (2008). Developing the workforce of today and preparing the workforce of tomorrow: A reflection note on the present state of career guidance provision in the Netherlands. Den Bosch: Euroguidance The Netherlands. - Nationale DenkTank (2007). Succes op school! 12 frisse ideeën voor onderwijs als intermediair tussen leerlingen, arbeidsmarkt en maatschappij. Eindrapport Amsterdam: Stichting De Nationale DenkTank. - Paffen, M.J.A. (2007). Loopbaanmanagement: Leidraad voor individu en organisatie. Al phen aan den Rijn: Kluwer. - Richard, G.V. (2005). International Best Practices in Career Development: Review of the Literature. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 5, RWI (2008). Voor de keuze. Voorstellen voor een betere studie- en beroepskeuzebegeleiding. Den Haag: Raad voor Werk en Inkomen. - Savickas, M.L. e.a. (2009). Life designing: A paradigm for career construction in the 21st century. Journal of Vocational Behavior, doi: /j.jvb Spijkerman, R. & D. Admiraal (2000). Loopbaancompetentie: Management van mogelijkheden. Alphen aan den Rijn: Samson. - Wiegersma, S. (1967). Psychologie van beroep en beroepskeuze. Groningen: Wolters. - Withuis, J. (2008). Weest manlijk, zijt sterk: Pim Boellaard ( ); Het leven van een verzetsheld. Amsterdam: De Bezige Bij. Drs. Tom Luken is arbeids- en organisatiepsycholoog en levenslang actief op het gebied van loopbaanontwikkeling. Hij is nu lector Career Development bij Fontys Hogeschool HRM en Psychologie en als onderzoeker/adviseur zelfstandig gevestigd te Amsterdam O&O_02_0210.indd B10 3/23/2010 3:09:06 PM

Het dwaalspoor van de goede keuze

Het dwaalspoor van de goede keuze Het dwaalspoor van de goede keuze Lezing en discussie Landstede Innovatiedag Raalte, 6 april 2010 Tom Luken Luken Loopbaan Consult, Amsterdam Inhoud Loopbaan : waar hebben we het over? Het belang van (studie)loopbaanontwikkeling

Nadere informatie

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN Inleiding congres Kiezen is een werkwoord voor wie? van de Vereniging van Schooldecanen en Loopbaanbegeleiders, Amersfoort, 24 maart 2011 Tom Luken Luken Loopbaan

Nadere informatie

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen)

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Workshop HGZO maart 2010 Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Alex de Veld, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Eric Entken, Hogeschool Rotterdam Insteek dialoog HGZO 2010 Onderbouwing

Nadere informatie

Kiezen, ontwikkelen en testen

Kiezen, ontwikkelen en testen Kiezen, ontwikkelen en testen Lezing mini-symposium ter gelegenheid van 50 jaar Stichting Register Beroepskeuzeadviseurs Tom Luken Luken Loopbaan Consult, Amsterdam Fontys Hogeschool HRM en Psychologie,

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

LOOPBAANONTWIKKELING. Alswerknemer en werkgever de uitdaging loopbaanontwikkeling. samen willen aangaan, welke zijn de tactische randvoorwaarden

LOOPBAANONTWIKKELING. Alswerknemer en werkgever de uitdaging loopbaanontwikkeling. samen willen aangaan, welke zijn de tactische randvoorwaarden LOOPBAANONTWIKKELING Alswerknemer en werkgever de uitdaging loopbaanontwikkeling samen willen aangaan, welke zijn de tactische randvoorwaarden om tot een duurzame aanpak te komen? LOOPBAANONTWIKKELING

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Welkom. Neem contact op zodat wij aan de hand van uw situatie specifieker kunnen aangeven wat wij kunnen betekenen. Werkgever. Werknemer.

Welkom. Neem contact op zodat wij aan de hand van uw situatie specifieker kunnen aangeven wat wij kunnen betekenen. Werkgever. Werknemer. http://www. Welkom Organisaties die afscheid gaan nemen van medewerkers helpen wij door deze medewerkers te begeleiden op weg naar nieuw werk: tijdig, passend en in een goede sfeer. Dat scheelt organisaties

Nadere informatie

Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode

Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode (ZKM) Een wijze van coaching die je helpt te onderzoeken wat je inspireert en wat je belemmert. Het leidt tot een ander perspectief, duurzame keuzes en effectief

Nadere informatie

Studieloopbaanbegeleiding

Studieloopbaanbegeleiding Studieloopbaanbegeleiding Stand van zaken, knelpunten, uitwegen en de rol van de schoolpsycholoog Workshop Schoolpsychologencongres Amsterdam, 15 maart 2013 Tom Luken Luken Loopbaan Consult, Amsterdam

Nadere informatie

LOB, zijn doel voorbij?

LOB, zijn doel voorbij? LOB, zijn doel voorbij? Presentatie bij het symposium Het dilemma van de loopbaanbegeleiding Profiel ASL 12 ½ jaar Sittard, 22 september 2011 Tom Luken Luken Loopbaan Consult, Amsterdam Probleemstelling

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Misja Bakx Directeur Matchcare Agenda 1. Arbeidsmarkt ontwikkelingen en veranderingen 2. Trends in de rol van onderwijs,

Nadere informatie

Thema 4: Competentiemanagement

Thema 4: Competentiemanagement Thema 4: Competentiemanagement Competentiemanagement (of management van vaardigheden) is de praktijk van het begrijpen, ontwikkelen en inzetten van mensen en hun competenties. Hoewel competentiemanagement

Nadere informatie

Zelfkennis als fundament voor loopbaanontwikkeling Bouwen op een onbetrouwbare

Zelfkennis als fundament voor loopbaanontwikkeling Bouwen op een onbetrouwbare Zelfkennis als fundament voor loopbaanontwikkeling Bouwen op een onbetrouwbare ondergrond Symposium t.g.v. afscheid Rupert Spijkerman 16 februari 2006 Tom Luken Bouwstenen 1. Probleem: mensen kennen zichzelf

Nadere informatie

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid Outplacement Outplacement Sta je aan het begin van een nieuwe stap in je loopbaan? Wij ondersteunen je bij het vinden van een nieuwe baan. Nieuwe keuzes maken is wat onwennig en het maakt je soms onzeker.

Nadere informatie

UWV Loopbaanadviseur 2.0 Strategisch en creatief meedenken met je opdrachtgever

UWV Loopbaanadviseur 2.0 Strategisch en creatief meedenken met je opdrachtgever UWV Loopbaanadviseur 2.0 Strategisch en creatief meedenken met je opdrachtgever Petra Korevaar Manager UWV loopbaancentrum Utrecht 17-06-2010 Even voorstellen UWV 2010 20.931 mensen/17.812 fte 11 districten

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING

LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING ZELFMANAGEMENT VAN COMPETENTIES WAAR LIGGEN UW KWALITEITEN? WAT MAAKT U UNIEK? EN WELKE KANT WILT U DAARMEE OP? WAT IS

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

Intersectorale mobiliteit. Informatie voor professionals

Intersectorale mobiliteit. Informatie voor professionals Intersectorale mobiliteit Informatie voor professionals Deze folder is onderdeel van een drieluik. Er is ook een folder voor werknemers en werkgevers. Om belemmeringen in kaart te brengen bij intersectorale

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever, om

Nadere informatie

Expertisecentrum Plato. van werk-naar-werk en loopbaancoaching. Voor medewerkers

Expertisecentrum Plato. van werk-naar-werk en loopbaancoaching. Voor medewerkers Expertisecentrum Plato van werk-naar-werk en loopbaancoaching Voor medewerkers inhoud wij maken er werk van! 04 Onze dienstverlening voor jou 09 Loopbaanoriëntatie en Loopbaancoaching 05 over expertisecentrum

Nadere informatie

EmployabilityDriver. Waarom een strategische discussie over employability beleid?

EmployabilityDriver. Waarom een strategische discussie over employability beleid? EmployabilityDriver Waarom een strategische discussie over employability beleid? We weten al een tijd dat door vergrijzing en ontgroening de druk op de arbeidsmarkt toeneemt. Het wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking 15 oktober 2013 Directie Hoger onderwijs en studiefinanciering Ministerie van OCW Anja van den Broek, Marjolein Muskens & Jeroen Winkels Meerjarig onderzoek 2008-2012

Nadere informatie

POP POP. Programma workshop POP. 1. Algemeen kader Situering POP. 2. Link Werkervaring (Wim Van Ammel Web vzw) 3. Aan de slag!

POP POP. Programma workshop POP. 1. Algemeen kader Situering POP. 2. Link Werkervaring (Wim Van Ammel Web vzw) 3. Aan de slag! Programma workshop 1. Algemeen kader Situering Aanleiding Project -model 2. Link Werkervaring (Wim Van Ammel Web vzw) 3. Aan de slag! 1 Achtergrond: Evoluties op de AM: uitdagingen toenemend aantal knelpuntberoepen

Nadere informatie

Studiekeuze: Een ontwikkelingspsychologisch perspectief

Studiekeuze: Een ontwikkelingspsychologisch perspectief 11-2-2015 1 Studiekeuze: Een ontwikkelingspsychologisch perspectief Facta, 12-02-2015 Saskia Kunnen Afdeling Ontwikkelingspsychologie Rijksuniversiteit Groningen 11-2-20152 Programma Studiekeuze als ontwikkelingsproces:

Nadere informatie

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning LoopbaanIndicator Voor een duurzame loopbaanplanning 1. Inleiding LoopbaanIndicator wordt ingezet om alle relevante waarden rondom menselijke inzetbaarheid gestructureerd en genormeerd in kaart te brengen,

Nadere informatie

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN FEMKE DEKKER Voormalig roeister, driemaal actief op de Olympische Spelen Trainer Mentale Kracht bij de Politie

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Werknemers doen er goed aan

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

Vitaal in je werk: Naar een duurzame balans

Vitaal in je werk: Naar een duurzame balans Vitaal in je werk: Naar een duurzame balans Wilmar Schaufeli Senior adviseur, Schouten & Nelissen Inzicht Hoogleraar A&O psychologie, Universiteit Utrecht Agenda 1. Visie op duurzame inzetbaarheid 2. Vitaal

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Blij van jouw studie? Dat kan!

Blij van jouw studie? Dat kan! Studiekeuzeadvies van Carrière Corazon Blij van jouw studie? Dat kan! Wat past bij jou? Waar word je echt blij van? Wat is jouw talent? Waar ligt jouw toekomst? 1 Brochure studiekeuze-advies Inhoud: 1.

Nadere informatie

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen Zinthese Plus is een bureau gespecialiseerd in het gedrag van mensen in hun werkomgeving.

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Kiezen, hoe doe ik dat?

Kiezen, hoe doe ik dat? Kiezen, hoe doe ik dat? Een studiekeuze maken doe je niet in 1-2-3! Studeer je af aan het secundair onderwijs? Volg je momenteel een opleiding binnen het Hoger Onderwijs maar twijfel je of dit wel de juiste

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015

Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015 Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015 Rob Gründemann Lector Hogeschool Utrecht Suzanne Jungjohann HR directeur Delta Lloyd Opzet presentatie

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

OOP ers in het vo. Arbeidsmarktpositie, scholingsmogelijkheden en werktevredenheid van

OOP ers in het vo. Arbeidsmarktpositie, scholingsmogelijkheden en werktevredenheid van Arbeidsmarktpositie, scholingsmogelijkheden en werktevredenheid van OOP ers in het vo Gegevens over het onderwijsondersteunend personeel (OOP) uit de Arbeidsmarktanalyse ondersteunend personeel voortgezet

Nadere informatie

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA LINCOLN STEFFENS I have seen the future and it works IiP = Meer dan Opleiden! (veel meer.) Recent Onderzoek Informeel Leren ( Research voor Onderwijs &

Nadere informatie

Begeleiding bij de koffieautomaat

Begeleiding bij de koffieautomaat Begeleiding bij de koffieautomaat Kleine gesprekken binnen (studie-)loopbaanbegeleiding Peter Loonen - p.loonen@oabdekkers.nl (Studie-)loopbaanbegeleiding (SLB/LOB) is een intensieve onderwijsvorm. Een

Nadere informatie

De wijze waarop er in het Nederlandse onderwijs

De wijze waarop er in het Nederlandse onderwijs Tom Luken Tom Luken is onafhankelijk onderzoeker en adviseur bij loopbaanvraagstukken. E-mail: tluken@planet.nl LOB SCHIET DE LEERLING VOORBIJ Loopbaanleren De aandacht voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer Integraal coachen Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1.

Nadere informatie

Workshops De werkelijkheid van gedrag. 11 maart, 25 maart en 8 april 2010

Workshops De werkelijkheid van gedrag. 11 maart, 25 maart en 8 april 2010 Workshops De werkelijkheid van gedrag 11 maart, 25 maart en 8 april 2010 Workshops De werkelijkheid van gedrag Vandaag heb je de eerste workshop De werkelijkheid van gedrag gevolgd. De workshops geven

Nadere informatie

Talentgerichte benadering

Talentgerichte benadering Talentgerichte benadering 4. Strengths-based development (*) Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Hoe creëren we een stimulerend leerklimaat waarin studenten het beste uit zichzelf kunnen halen? Dit was de

Nadere informatie

Nabestaanden in de knel; wat kunnen cliëntenraden doen?

Nabestaanden in de knel; wat kunnen cliëntenraden doen? Nabestaanden in de knel; wat kunnen cliëntenraden doen? 9 april 2015 Dr. Rienk Prins Lector Capabel Hogeschool Utrecht Inhoud Afbakening en doel Een verkennend onderzoek naar re-integratie naar werk van

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Van waar je bent, naar waar je wilt zijn

Van waar je bent, naar waar je wilt zijn Training en coaching Van waar je bent, naar waar je wilt zijn Waarvoor kies je bij Move by Coaching? Move by Coaching helpt mensen en organisaties om, in deze wereld waarin zoveel belemmeringen kunnen

Nadere informatie

LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING. Leren kiezen, een onmisbare competentie. oktober 2012

LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING. Leren kiezen, een onmisbare competentie. oktober 2012 LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING Leren kiezen, een onmisbare competentie Auteurs Hester Smulders, Expertisecentrum Beroepsonderwijs oktober 2012 Oneerbiedig gezegd heeft het beroepsonderwijs wel wat

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Loopbaankunde: wetenschap in wording

Loopbaankunde: wetenschap in wording Tom Luken Loopbaankunde: wetenschap in wording Tom Luken In dit artikel schetst Tom Luken het Nederlandse landschap van wetenschapsbeoefening op het terrein van loopbanen en loopbaanontwikkeling en de

Nadere informatie

Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij

Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij Lezing ECBO, Utrecht, 21 april 2011 Tom Luken Luken Loopbaan Consult, Amsterdam Inhoud Inleiding Theorie, onderzoek en impact van Kuijpers en Meijers Kanttekeningen

Nadere informatie

De Arbeid en Organisatiepsycholoog

De Arbeid en Organisatiepsycholoog De Arbeid en Organisatiepsycholoog Professional op het gebied van mensen en werk Selectie en assessment Loopbaanbegeleiding Training en coaching Organisatieontwikkeling Bemiddeling bij arbeidsconflicten

Nadere informatie

Voorwoord 1 Proloog 1 1 Opleiden en leren in een kenniseconomie 2 2 Actoren organiseren HRD! 4

Voorwoord 1 Proloog 1  1 Opleiden en leren in een kenniseconomie 2 2 Actoren organiseren HRD! 4 Inhoud Vo o r w o o r d 15 P r o l o o g 17 J o s e p h K e s s e l s e n R o b P o e l l d e e l i perspectieven op leren, werken en ontwikkelen 25 1 O p l e i d e n e n l e r e n i n e e n k e n n i

Nadere informatie

De Amersfoortse Loopbaan Academie

De Amersfoortse Loopbaan Academie De Amersfoortse Loopbaan Academie Amersfoort verdient talent Daarom investeren we de komende jaren nog meer in de loopbaan- en talentontwikkeling van onze medewerkers. We willen talent ontdekken, benutten

Nadere informatie

Talentmanagement vanuit organisatie perspectief

Talentmanagement vanuit organisatie perspectief Talentmanagement vanuit organisatie perspectief Geëngageerde medewerkers zijn de juweeltjes van uw organisatie. Deze groep medewerkers werkt met passie, werkt harder, stelt zich effectiever, efficiënter

Nadere informatie

Beterschap! Aanbevelingen re-integratie langdurig zieke werknemers

Beterschap! Aanbevelingen re-integratie langdurig zieke werknemers Beterschap! Aanbevelingen re-integratie langdurig zieke werknemers langdurig zieke werknemers Wanneer een werknemer langdurig ziek wordt, zijn werkgever en werknemer samen verantwoordelijk voor de re-integratie.

Nadere informatie

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid Sociale Zaken Creëren van Participeren Het kabinet wil de Participatiewet per 1 januari 2014 in werking laten treden. Er wordt nog gedebatteerd over onderdelen van de wet. Echter, de kern staat vast. Het

Nadere informatie

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Inleiding Aandacht is een essentieel onderdeel in de zorg. Aandacht voor de patiënt en de zorgverlener vergroot de vitaliteit, de effectiviteit en de kwaliteit

Nadere informatie

Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen

Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen Stand van zaken leven lang leren in Nederland Om goed mee te kunnen is scholing cruciaal. De snel veranderende

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen kan erg tegenvallen bij arbeidsongeschiktheid Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee jaar later bepaalt UWV dat u arbeidsongeschikt bent.

Nadere informatie

Intersectorale mobiliteit. Informatie voor werknemers

Intersectorale mobiliteit. Informatie voor werknemers Intersectorale mobiliteit Informatie voor werknemers Deze folder is onderdeel van een drieluik. Er is ook een folder voor wergevers en professionals. Om belemmeringen in kaart te brengen bij intersectorale

Nadere informatie

TEAMS IN HUN FLOW OP NATUURLIJKE DRIJFVEREN

TEAMS IN HUN FLOW OP NATUURLIJKE DRIJFVEREN TEAMS IN HUN FLOW OP NATUURLIJKE DRIJFVEREN 1 op de 6 werknemers wordt gepest 1 op de 8 werknemers heeft burn-outklachten 70% van de werknemers zegt niet op z n plek te zitten 30% beroepsbevolking ontevreden

Nadere informatie

De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid

De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid Jill Nelissen Doctoranda Onderzoeksgroep Personeel en Organisatie, KU Leuven Doctoraatsproject over het thema Employability

Nadere informatie

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen kan erg tegenvallen bij arbeidsongeschiktheid Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee jaar later bepaalt UWV dat u arbeidsongeschikt bent.

Nadere informatie

Integreren van leren in school en praktijk. Een studie naar werkzame bestanddelen

Integreren van leren in school en praktijk. Een studie naar werkzame bestanddelen Integreren van leren in school en praktijk. Een studie naar werkzame bestanddelen Frans Meijers (De Haagse Hogeschool) Marinka Kuijpers (Open Universiteit, De Haagse Hogeschool) Een omgeving waarin jongeren

Nadere informatie

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Actuele ontwikkelingen zoals flexibilisering van arbeid, de noodzaak tot het vergroten van de in- en externe mobiliteit van de werknemer, maar ook wetswijzigingen zorgen

Nadere informatie

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding regio s-hertogenbosch en omgeving LOB is een verzameling van activiteiten binnen een loopbaangerichte leeromgeving om jongeren actief te laten werken aan hun

Nadere informatie

Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011

Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011 Mobiliteit Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011 Opzet Verschillende vormen van mobiliteit Sectoren Betrokken partijen: Werknemers Werkgevers O&O fondsen En verder Hoe te organiseren

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een toekomstig ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever,

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

HRM = HUMAN RESOURCE MANAGEMENT

HRM = HUMAN RESOURCE MANAGEMENT HRM = HUMAN RESOURCE MANAGEMENT Human Resource human = resource Human de mens uit de humanistische psychologie cf. piramide Maslow typisch menselijke: Self mens=self Self = verlangen om te groeien, om

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

Sales: een nieuw inzicht

Sales: een nieuw inzicht Vergeet IQ-tests: het werkgeheugen is een betere voorspeller voor een succesvolle carrière dan het IQ. Dit nieuwe inzicht is een van de belangrijke vindingen van psychologisch onderzoek uit de afgelopen

Nadere informatie

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Docent als innovator Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Een korte introductie PSW Een expertisecentrum op het terrein

Nadere informatie

Openhartig Managen volgens de. Montalto methode

Openhartig Managen volgens de. Montalto methode Openhartig Managen volgens de Montalto methode Managen van verbinding Leiders en managers kunnen veel meer bereiken dan ze voor mogelijk houden. Veel potentieel van medewerkers blijft onbenut, omdat hun

Nadere informatie

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1 Opbrengst van de werkgroepen tijdens het VSV Cafe 3 april met als Thema talentontwikkeling Stelling 1 Talentontwikkeling is de benadering om tot een positieve leerattitude te komen. Centraal staat de erkenning

Nadere informatie

Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het

Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het verschil wil maken Beantwoord jij deze vragen met ja Heb jij

Nadere informatie

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Vitaal personeel Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Curatie Preventie Amplitie Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 2 Leidt geluk tot succes

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Post HBO Loopbaancoach. Algemene Informatie

Post HBO Loopbaancoach. Algemene Informatie Post HBO Loopbaancoach Algemene Informatie Aanvang 8 oktober 2012 Start Oktober 2012 Inleiding Het doel van onze Post HBO Loopbaancoach is om de deelnemers op te leiden tot zelfstandige, kwaliteitsgerichte

Nadere informatie

PE,PEPP en Samen Werken

PE,PEPP en Samen Werken PE,PEPP en Samen Werken Permanente Educatie Platform voor Pedagogische Professionals Begeleiding, Ondersteuning, Tijd en Moeite 15-10-2015 Alex Cornellissen Kleine Ikke lid AGOOP 1 Permanente Educatie

Nadere informatie