Luisteren: Elke taaluiting is relevant

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Luisteren: Elke taaluiting is relevant"

Transcriptie

1 Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Luisteren: Elke taaluiting is relevant Niet de directe betekening van de bijdrage, maar de intentie van de spreker Er zijn ontelbaar veel verschillende dingen die partijen kunnen zeggen op een zeker moment in een discussie en ontelbaar veel verschillende manieren waarop zij die boodschap kunnen verpakken. Het is interessant voor elke taalgebruiker, maar met name voor mediators, om wat meer te weten over de manier waarop mensen taaluitingen ontrafelen en interpreteren. Voor mediators is luisteren dan ook een belangrijke taak. De vraag is echter waar luisteren wij naar en waarom? Elke uiting heeft niet alleen een betekenis, maar ook een doel; van informeren tot de conversatie blokkeren, van de andere partij beledigen tot de mediator overtuigen. Een partij kan tijdens een gesprek bijvoorbeeld de volgende taaluiting doen: Marie geeft alleen op maandag de planten water. De betekenis van de zin is vrij duidelijk. Het is echter lastiger te achterhalen wat precies de bedoeling van de taaluiting is. Taaluiting: Marie geeft alleen op maandag de planten water Betekenis: De betekenis is duidelijk en ondubbelzinnig Mogelijke intenties: - Marginalisatie van Marie s positie in het conflict - Verwijt - Informatie overbrengen Zelfs wanneer een taaluiting een ondubbelzinnige betekenis heeft kan het bericht verschillende intenties hebben Als het niet meteen duidelijk is wat de converationele bedoeling, ook wel intentie, van een taaluiting is, spreken we van conversationele implicatuur. Het kan dan de taak zijn van de mediator om de impliciete conversationele bedoeling van een bijdrage in het gesprek expliciet te maken. Een gesprek ontwikkelt zich door samenwerking Samen met conversationele implicatuur werd het idee dat elke taaluiting in een gesprek van belang is en een, al dan niet specifiek, doel dient in de jaren zeventig uitgedacht door Paul Grice. Voor een goede voortgang van een gesprek gaat Grice uit van een impliciete betrokkenheid van de participanten. Van de betrokken partijen wordt verwacht dat zij enkel

2 Emma van Bijnen ADR Instituut 2 taaluitingen doen met als doel een bijdrage te leveren aan de voortgang van de conversatie. Dit noemt Grice het coöperatieprincipe. Tot op zekere hoogte kan dit principe worden vergeleken met een commitment die een mediator expliciet van de partijen verwacht. Coöperatieprincipe: De participanten zullen bijdragen leveren die bevorderend zijn voor de voortgang van het gesprek. Commitment: De partijen zullen bijdragen leveren aan het gesprek die bevorderend zijn voor de voortgang van het resolutieproces. De coöperatie waar Grice over spreekt zorgt voor coherentie in conversaties. Dit zou echter suggereren dat als er commitment is, er coöperatie is, en als er coöperatie is er coherentie is. Grice s principe is in theorie vrij duidelijk, maar in de praktijk is de coherentie niet altijd even duidelijk. Het kan soms een hele klus zijn voor communicatieanalisten, zoals mediators, om het doel van een taaluiting te achterhalen en de communicatie te ontrafelen tot er een coherent en compleet beeld kan worden gevormd van de discussie. De aannames die een mediator kan maken Volgens de theorie van Grice gaan wij er dus van uit dat participanten bijdragen leveren die een toevoeging zijn voor de ontwikkeling van het gesprek. Op basis van dit principe geeft Grice aan dat mensen, onbewust, een aantal aannames maken bij elke taaluiting. De volgende drie aannames worden over het algemeen beschouwd als de belangrijkste: Relevantieaanname: De taaluiting die wordt gedaan door de spreker is relevant voor de voortgang van de conversatie. Kwantiteitsaanname: Met de taaluiting geeft de spreker een juiste hoeveelheid informatie. Kwaliteitsaanname: De taaluiting van de spreker is waar. Stijlaanname: De taaluiting is duidelijk en ondubbelzinnig. Bij mediation wordt er echter niet alleen van uitgegaan dat de verschillende partijen, door middel van taaluitingen, een bijdrage willen leveren aan het gesprek. Er wordt ook verwacht dat de verschillende partijen een bijdrage willen leveren aan een resolutie van het conflict. Voor mediation kunnen de bovenstaande Griceaanse aannames als volgt worden geherdefinieerd:

3 Emma van Bijnen ADR Instituut 3 Relevantieaanname: De mediator kan verwachten dat de participanten geen taaluitingen doen die irrelevant zijn voor een goede ontwikkeling van de discussie. Kwantiteitsaanname: De mediator kan verwachten dat participanten voor de goede ontwikkeling van de discussie niet te weinig informatie geven, waardoor de bijdrage incompleet is, of te veel informatie geven, waardoor de bijdrage langer en/of onduidelijker wordt dan nodig is. Kwaliteitsaanname: De mediator kan verwachten dat participanten geen onjuiste informatie geven, omdat ze anders de goede ontwikkeling van de discussie stagneren en een redelijke resolutie van het conflict blokkeren. Stijlaanname: De mediator kan verwachten dat de participanten duidelijk zijn in hun taalgebruik, omdat ambiguïteit en dergelijke onduidelijkheden het resolutieproces vertragen. Als de bijdrage afwijkt van de aanname Maar wat nou als een mediator luistert en hoort dat een taaluiting van een partij niet overeenkomt met een van de bovengenoemde aannamen van Grice? Het is vaak zo dat de afwijkingen van de vier bovengenoemde aannames interessant zijn om op door te vragen. Een duidelijk voorbeeld hiervan is een partij die tijdens het gesprek, of als antwoord op een specifieke vraag van de mediator, abrupt een ander onderwerp aansnijdt dat irrelevant is binnen het huidige gesprek. Hier wijkt een participant dus af van de mediator s relevantieaanname. Een van de partijen kan het bijvoorbeeld opeens hebben over het weer, terwijl de propositie ter discussie Jelle voelt zich ondergewaardeerd op de werkvloer is.

4 Emma van Bijnen ADR Instituut 4 Afwijkingen van aannames: De partij doet een irrelevante taaluiting (Relevantie) Mediator: Mis je de kinderen? Partij: In Rome kun je de lekkerste espresso drinken. De partij geeft onvoldoende (of, in sommige gevallen, te veel) informatie (kwantiteit) Mediator: Kun je me vertellen wanneer het probleem begon? Partij: op een zaterdag. De partij spreekt niet de waarheid (Kwaliteit) Mediator: Hoe lang bent u al in dienst? Partij 1: Ik ben al 20 jaar in dienst bij partij 2. Partij 2: Dat is onzin! Partij 1 is pas 10 jaar bij ons in dienst (De vraag is hier: Welke partij spreekt de waarheid en waarom wijkt de andere partij af van de waarheid?) De spreker doet onduidelijke of dubbelzinnige taaluitingen (Stijl) Mediator: Weet jij wie er aanwezig waren? Partij: Nou, ik zag de naam van die ene man op de foto. Nog een paar mensen en een dochter in een . Denk ik. Misschien zag een man met een telescoop ze staan. Zoals gezegd heeft elke taaluiting een bewust of onbewust doel. Om die reden is het belangrijk voor de mediator om aan alle taaluitingen aandacht te schenken. Dit betekent dat ook een afwijking van een algemene aanname in de conversatie een doel dient dat in beschouwing moet worden genomen. Het volgende voorbeeld illustreert dit principe: Een mediator vraagt aan twee partijen hoe het conflict is begonnen. Als reactie wijst de eerste partij een specifiek moment in het conflict aan als moment van escalatie. De tweede partij geeft een beschrijving van het begin van het conflict maar laat het specifiek aangegeven moment door de eerste partij in de beschrijving achterwege. Hiermee wijkt de tweede partij af van de kwantiteitsaanname. De vraag is dan: waarom laat de tweede partij dit achterwege? In een dergelijke situatie kan de betekenis van deze nieuwe bijdrage worden geanalyseerd. Bij een onverwacht overtreden van de regels is het vaak echter minder interessant om te kijken naar de betekenis van de ongehoorzaamheid en interessanter om de vraag te stellen: Wat is de conversationele intentie van de nieuwe bijdrage? Of in andere woorden: Waarom worden de regels overtreden? Voor het analyseren van conversationele implicatuur is het belangrijk om de context van de taaluiting, in engere en ruimere zin, goed na te gaan. Als het bekend is dat de sprekende partij de andere partij wantrouwt, zou het kunnen worden verklaard waarom de sprekende partij afwijkt van, bijvoorbeeld, de kwantiteitsaanname of relevantieaanname. Als de conversationele bedoeling van een taaluiting niet kan worden achterhaald na het beschouwen van de context, in engere en ruimere zin, dan moet de passende context nog worden achterhaald. Door middel van het stellen van vragen kan de mediator de context

5 Emma van Bijnen ADR Instituut 5 reconstrueren die de conversationele bedoeling van de afwijking van de aanname kan verklaren. Waarom is de theorie van Grice belangrijk voor mediation? De theorie van Grice ligt aan de basis van een interactie analyse die sommige mediators wellicht automatisch of onbewust uitvoeren om de plaats van elke taaluiting binnen een gesprek te bepalen. Het achterhalen van conversationele bedoelingen kan voor verheldering zorgen, zowel in positieve zin als negatieve zin. In positieve zin zorgt het voor verheldering wanneer er bepaalde intenties aan het licht worden gebracht. Deze verheldering kan het conflict een stap dichterbij een resolutie brengen. In negatieve zin zorg het voor verheldering wanneer een partij een gebrek aan commitment lijken te tonen, bijvoorbeeld wanneer een partij taaluitingen doet met als (ogenschijnlijk) doel de discussie te winnen en/of de andere partij te kwetsen. In een dergelijke situatie kan de mediator doorvragen naar de intentie van de taaluiting. Op basis van het antwoord kan de mediator beslissen of doorgaan met mediation zin heeft. Bibliografie/meer lezen? Grice, H. P. (1969). Utterer's Meaning and Intentions, The Philosophical Review, pp Grice H. P. (1971), Meaning, in J. F. Rosenberg and C. Travis (eds.), Readings in the Philosophy of Language (pp ). Englewood Cliffs, NJ: Pretince-Hall. Grice, H. P. (1975), Logic and conversation, in P. Cole and J. Morgan (eds), Syntax and Semantics 3: Speech Acts (pp ), New York: Academic Press. Grice, H. P. (1981). Presupposition and Conversational Implicature, in P. Cole (ed.), Radical Pragmatics (pp ), New York: Academic Press. Grice, H. P. (1989). Studies in the Way of Words. Cambridge, MA: Harvard University Press. Horn, L. R. (2004). Implicature, in Horn, L. R. & Ward, G. (eds.), the handbook of pragmatics (pp. 3-28). Oxford: Blackwell Publishers. Levinson, S. C. (2000). Presumptive meanings: The theory of generalized conversational implicature. Cambridge, MA: MIT press.

Interventies: het Gereedschap van de Mediator om het Gesprek te Repareren

Interventies: het Gereedschap van de Mediator om het Gesprek te Repareren Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Interventies: het Gereedschap van de Mediator om het Gesprek te Repareren Uitwerking van de opties voor conflict transformatie Zoals reeds in stuk 4 is uitgelegd, hebben

Nadere informatie

Beleefdheid: Het Belang van Erkenning

Beleefdheid: Het Belang van Erkenning Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Beleefdheid: Het Belang van Erkenning Beleefdheidstheorie Voor mediators is neutraliteit erg belangrijk. Net als elk ander mens heeft een mediator gevoelens en persoonlijke

Nadere informatie

Vragen: Het Sturen van het Gesprek of de Antwoorden?

Vragen: Het Sturen van het Gesprek of de Antwoorden? Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Vragen: Het Sturen van het Gesprek of de Antwoorden? Beperkingen voor antwoorders Er zijn meerdere vragen die een mediator kan stellen aan partijen. Het soort vraag dat

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/101624

Nadere informatie

Argumentatie in Mediation: Een Discussie Winnen of een Oplossing Vinden?

Argumentatie in Mediation: Een Discussie Winnen of een Oplossing Vinden? Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Argumentatie in Mediation: Een Discussie Winnen of een Oplossing Vinden? Over argumentatie gesproken... Als mensen denken aan argumentatie, denken ze vaak aan debatteren,

Nadere informatie

Discourse. 4. Discourse. Opdracht 4.1

Discourse. 4. Discourse. Opdracht 4.1 4. Discourse Opdracht 4.1 Vraag: In voorbeeld (25) in dit hoofdstuk wordt een tekstfragment gepresenteerd waarin de samenhang ontbreekt. Teksten zonder samenhang zijn kenmerkend voor mensen met schizofrenie.

Nadere informatie

Pragmatiek. 6 juni 2009

Pragmatiek. 6 juni 2009 Pragmatiek 6 juni 2009 Semantiek - Betekenis gedefinieerd in termen van verwijzing naar de werkelijkheid buiten de taal (denotatie) [[Jantje]] = het individu Jantje [[slaapt]] = de verzameling van slapende

Nadere informatie

53. Anders ga je met pensioen!

53. Anders ga je met pensioen! 53. Anders ga je met pensioen! Alex Reuneker, Universiteit Leiden 1 Het bijwoord anders kent volgens Smessaert en Van Belle (2010) drie typen gebruik, als in (1)-(3). (1) Ze zullen zich morgen anders gedragen

Nadere informatie

De betekenis(sen) van conditionele zinnen

De betekenis(sen) van conditionele zinnen De betekenis(sen) van conditionele zinnen Kevin Demiddele Eén van de vragen waar de taalfilosofie sinds de vorige eeuw mee heeft geworsteld, is wat de betekenis is van als dan in de natuurlijke taal. De

Nadere informatie

Semantiek 1 college 8. Jan Koster

Semantiek 1 college 8. Jan Koster Semantiek 1 college 8 Jan Koster 1 Vandaag Vorige keer: constructie van betekenis in relatie tot situatie en context Vandaag: taalhandelingstheorie Speech acts, taalhandelingen, taaldaden Idee: taaluitingen

Nadere informatie

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen Kwaliteit in Beeld Leren door te kijken, te doen en te delen De Educatieve Kijkwijzer De Educatieve Kijkwijzer Kwaliteit Functies Extra s Kwaliteit Kwaliteit Cognitieve Theorie van Multimedia Leren Mayer,

Nadere informatie

De grenzen van de meeste

De grenzen van de meeste De grenzen van de meeste Koen Roelandt Promotoren: Hans Smessaert Dany Jaspers (HUB) 1 De grenzen van de meeste Inleiding Stand van zaken Toekomst 1 Inleiding 1. Kwantoren en hun waarheidsvoorwaarden 2.

Nadere informatie

Oefenvragen Management Assistent A - Communicatie

Oefenvragen Management Assistent A - Communicatie Oefenvragen Management Assistent A - Communicatie 1. De meeste mensen zijn primair: A. visueel ingesteld. B. kinesthetisch ingesteld. C. socialistisch ingesteld. D. auditief ingesteld. 2. Wat is het belangrijkste

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/142381

Nadere informatie

Late fouten in het taalbegrip van kinderen

Late fouten in het taalbegrip van kinderen 1 Late fouten in het taalbegrip van kinderen Petra Hendriks Hoogleraar Semantiek en Cognitie Center for Language and Cognition Groningen Rijksuniversiteit Groningen 2 De misvatting Actief versus passief

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

BECCI: Behaviour Change Counselling Inventory

BECCI: Behaviour Change Counselling Inventory Pagina 1 van 7 BECCI: Behaviour Change Counselling Inventory Voorafgaand aan het gebruik van de BECCI checklist: Maak a.u.b. gebruik van de toegevoegde handleiding met een gedetailleerde uitleg over hoe

Nadere informatie

Indexicale Problemen voor Frege

Indexicale Problemen voor Frege Indexicale Problemen voor Frege Een van de moeilijkheden waar een taalfilosofische theorie tegenaan loopt is het probleem van de indexicaliteit, dat wil zeggen: is de betekenis van persoons-, plaats- en

Nadere informatie

Wat doe je als er echt geen verandertaal is?

Wat doe je als er echt geen verandertaal is? Wat doe je als er echt geen verandertaal is? Stijn van Merendonk Expert Motivational Interviewing @stijnvmerendonk Korte samenvatting MI Wie kan de patiënt het beste motiveren/overtuigen? Zelfperceptie

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie

Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie Vera Hoorens Katholieke Universiteit te Leuven Presentatie ter gelegenheid van de Najaarsconferentie van de VGT en VVGt (11-12 november 1999)

Nadere informatie

Workshop Conflictcommunicatie. Cara Koesoemo Joedo en Bob Reinders Mei 2017

Workshop Conflictcommunicatie. Cara Koesoemo Joedo en Bob Reinders Mei 2017 Workshop Conflictcommunicatie Cara Koesoemo Joedo en Bob Reinders Mei 2017 Workshop Conflicten en Mediation Cara Koesoemo Joedo en Bob Reinders Mei 2017 Programma 18 mei 2017 1. Introductie 2. Test Ouderboodschappen

Nadere informatie

Signalling Games: hoe evolutie optimale strategieën selecteert

Signalling Games: hoe evolutie optimale strategieën selecteert Signalling Games: hoe evolutie optimale strategieën selecteert Reinhard Blutner Erik Borra Tom Lentz Arnold Obdeijn Jasper Uijlings Reinier Zevenhuijzen October 16, 2006 1 Filosofie en Empirie Als filosofie

Nadere informatie

Algemene Taalkunde. 1ste bach Taal en Letterkunde. uickprinter Koningstraat Antwerpen T EUR

Algemene Taalkunde. 1ste bach Taal en Letterkunde. uickprinter Koningstraat Antwerpen  T EUR 1ste bach Taal en Letterkunde Algemene Taalkunde Pragmatiek en Sociolinguïstiek : Prof Cuvelier Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be T03 5.00 EUR Nieuw!!! Online samenvattingen

Nadere informatie

RAPPORT TEAMROL INDICATOR

RAPPORT TEAMROL INDICATOR RAPPORT TEAMROL INDICATOR Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 27 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant ixly Teamrol Indicator In dit rapport treft u eerst een beschrijving aan van uw

Nadere informatie

Transactionele Analyse

Transactionele Analyse Transactionele Analyse De transactionele analyse kun je gebruiken om je manier van omgaan met mensen effectiever te maken. Drie posities Transactionele analyse ( van E. Berne) gaat ervan uit dat we vanuit

Nadere informatie

www.hildedeclercq.be hilde_de_clercq@telenet.be

www.hildedeclercq.be hilde_de_clercq@telenet.be 1 Pervasieve Ontwikkelingsstoornis Spel en Verbeelding Taal en Communicatie Emoties Seksualiteit en Relatievorming Eten Slapen Zindelijk worden Zelfredzaamheid of Algemene Dagelijkse leefvaardigheden 2

Nadere informatie

Ronde 7. Pragmatiek in de taalbeschouwing. 1. Inleiding. 2. Taalhandelingen als institutionele handelingen

Ronde 7. Pragmatiek in de taalbeschouwing. 1. Inleiding. 2. Taalhandelingen als institutionele handelingen Ronde 7 William Van Belle KU Leuven Contact: william.vanbelle@arts.kuleuven.be Pragmatiek in de taalbeschouwing 1. Inleiding In de (toekomstige) eindtermen van de 2 e en 3 e graad van het secundair onderwijs

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie

Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie Vera Hoorens Katholieke Universiteit te Leuven Presentatie ter gelegenheid van de Najaarsconferentie van de VGT en VVGt (11-12 november 1999)

Nadere informatie

Transactionele Analyse

Transactionele Analyse TransactioneleAnalyse Detransactioneleanalysekunjegebruikenomjemaniervanomgaanmetmenseneffectiever temaken. Drieposities Transactioneleanalyse(vanE.Berne)gaatervanuitdatwevanuitdriepositiesof zijnswijzen

Nadere informatie

VOORBEELD CASUS. Wanneer ben je verantwoordelijk voor een ander? een socratisch gesprek uitgeschreven

VOORBEELD CASUS. Wanneer ben je verantwoordelijk voor een ander? een socratisch gesprek uitgeschreven VOORBEELD CASUS Wanneer ben je verantwoordelijk voor een ander? een socratisch gesprek uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Kan-beschrijvingen ERK A2

Kan-beschrijvingen ERK A2 Kan-beschrijvingen ERK A2 Lezen Ik kan zeer korte, eenvoudige teksten lezen. Ik kan specifieke voorspelbare informatie vinden in eenvoudige, alledaagse teksten zoals advertenties, folders, menu's en dienstregelingen

Nadere informatie

Tips voor nieuwe ME-patiёnten

Tips voor nieuwe ME-patiёnten ` Tips voor nieuwe ME-patiёnten ME Vereniging Nederland "Tips voor nieuwe ME-patiënten", ME Vereniging Nederland, 27 januari 2015 Deze collectie is samengesteld uit bijdragen van leden van de ME Vereniging

Nadere informatie

Autisme als contextblindheid

Autisme als contextblindheid Leerlingen met autisme in het secundair onderwijs Autisme Limburg 18 oktober 2011 KobeVanroy Autisme Centraal, Gent Autisme als contextblindheid P. Vermeulen, 2009 Autisme: prevalentie 2010 Autisme Centraal

Nadere informatie

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn)

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Laat de ander merken dat je echt luistert door je houding en ogen. Laat merken dat je aandacht op hem/haar gericht is. Stel zoveel mogelijk

Nadere informatie

Workshop Conflictsituaties in de keten? Benut uw inkooppositie als bruggenbouwer en relatiemanager!

Workshop Conflictsituaties in de keten? Benut uw inkooppositie als bruggenbouwer en relatiemanager! Workshop Conflictsituaties in de keten? Benut uw inkooppositie als bruggenbouwer en relatiemanager! 70 minuten workshop Effectieve stijlkeuzes bij conflicten in de keten Communicatievaardigheden tijdens

Nadere informatie

Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen?

Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen? Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen? Leren door te kijken, te doen en te delen Liesbeth Kester Inhoud A(udio)V(isueel) materiaal Inventarisatie parameters Ontwerpprincipes Theoretische achtergrond

Nadere informatie

Werkstijlen en attitudes van verzekeringsartsen van UWV ten aanzien van de communicatie met klanten tijdens beoordelingsgesprekken

Werkstijlen en attitudes van verzekeringsartsen van UWV ten aanzien van de communicatie met klanten tijdens beoordelingsgesprekken Werkstijlen en attitudes van verzekeringsartsen van UWV ten aanzien van de communicatie met klanten tijdens beoordelingsgesprekken Drs. Jolanda van Rijssen 1 Dr. Ton Schellart, MBA 1 Dr. Han Anema 1 Drs.

Nadere informatie

Achtergrond bij de pragmatiek

Achtergrond bij de pragmatiek Achtergrond bij de pragmatiek Discourse-analyse Rick Nouwen 1 Wat is pragmatiek? 1.1. Het trivium en de semiotische driehoek Het idee om pragmatiek te onderscheiden van semantiek en syntaxis is terug te

Nadere informatie

Logisch Pluralisme en Informatie

Logisch Pluralisme en Informatie Logisch Pluralisme en Informatie Patrick Allo * Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie Vrije Universiteit Brussel patrick.allo@vub.ac.be Ondanks recente aandacht voor het veelzijdige karakter van

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips

Thema. Kernelementen. Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips Thema Kernelementen Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips Tips voor de trainer: Doseer je informatie: less is more. Beoordeel wat je gymnasten doen, niet wie ze

Nadere informatie

Tips & tricks voor een succesvolle communicatie. Ine Debaene Vrijdag 9 oktober 2015

Tips & tricks voor een succesvolle communicatie. Ine Debaene Vrijdag 9 oktober 2015 Tips & tricks voor een succesvolle communicatie. Ine Debaene Vrijdag 9 oktober 2015 2 Mijn inspiratie Marshall Rosenberg klinisch psycholoog Patrick Laisnez senior consultant Probis 3 It s not about the

Nadere informatie

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen mensenkennis De opleiding sluit perfect aan: sterker nog, door de theorie worden de tools die ik nu onbewust gebruik, meer bewust Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Nadere informatie

In Europa is er sprake van een zekere mate van wederzijdse

In Europa is er sprake van een zekere mate van wederzijdse De vluchtelingencrisis: van intuïtie naar redelijkheid Voor de oplossing van de aanhoudende vluchtelingencrisis in Europa is Europese samenwerking een vereiste. Deze samenwerking is niet alleen belangrijk

Nadere informatie

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar!

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar! Nieuwsbrief december 2011 Speciaal voor de feestdagen een extra lange! Karin Smith (http://www.kjsmith.nl) Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? Blij ben ik om het grote nieuws

Nadere informatie

Live Radio. Bordes op de Borrel

Live Radio. Bordes op de Borrel Live Radio Bordes op de Borrel Bordes op de Borrel Live Radio tijdens jouw vrijdagmiddagborrel 2 Bordes op de Borrel bij jou Nodig Bordes uit op de Borrel bij jouw bedrijf. En maak samen een echt Radio

Nadere informatie

Poëzieanalyse. Merle Ottenschot H4T3 Mevrouw. Scholten

Poëzieanalyse. Merle Ottenschot H4T3 Mevrouw. Scholten Poëzieanalyse Merle Ottenschot H4T3 Mevrouw. Scholten 1 Inhoud 1. Roem van Toon Hermans... 3 2. Analyse... 4 3. Drie andere gedichten... 5 De weg Kwijt van Marie Verbruggen... 5 Denk aan jezelf van Anne

Nadere informatie

Kijken achter het masker

Kijken achter het masker Kijken achter het masker Driedaagse bijscholing Karakterstructuren voor therapeuten en coaches Zoek je een bijscholing die jouw manier van werken als therapeut of coach verdiept? Zou je meer (praktisch)

Nadere informatie

5. Welke stijl van leidinggeven, volgens het model van Situatiegericht Leiderschap, hoort bij onderstaande uitspraak?

5. Welke stijl van leidinggeven, volgens het model van Situatiegericht Leiderschap, hoort bij onderstaande uitspraak? Oefenvragen Middle Management A Module Leiderschap 1. Welke stijl van leidinggeven wordt bedoeld met het kernbegrip 'De kunst van het loslaten'? A. Uitleggen. B. Instrueren. C. Stimuleren. D. Delegeren.

Nadere informatie

Bezwaren en tegenwerpingen oplossen. Michel Hoetmer SalesQuest

Bezwaren en tegenwerpingen oplossen. Michel Hoetmer SalesQuest Bezwaren en tegenwerpingen oplossen Michel Hoetmer SalesQuest Wat gaan we vandaag doen? Bezwaren - een overzicht Bezwaren oplossen in 5 stappen Hoe ga je om met specifieke bezwaren? Bezwaren een definitie

Nadere informatie

Om te beginnen Maak je niet DIK. 15 Wees een HELD. Laat je OMA wat vaker thuis. ANNA mag daarentegen vaker mee. Wees een OEN.

Om te beginnen Maak je niet DIK. 15 Wees een HELD. Laat je OMA wat vaker thuis. ANNA mag daarentegen vaker mee. Wees een OEN. luisterwijzer 1 7 Laat je OMA wat vaker thuis 8 ANNA mag daarentegen vaker mee 9 Wees een OEN 10 Gebruik LSD 12 Maak je niet DIK 13 Smeer NIVEA Om te beginnen... Communiceren doen de we de hele dag door.

Nadere informatie

Mens en machine. Gert-Jan Lokhorst

Mens en machine. Gert-Jan Lokhorst 1 Mens en machine Gert-Jan Lokhorst Centrum voor de Filosofie van de Informatie- en Communicatie Technologie, Faculteit der Wijsbegeerte, Erasmus Universiteit Rotterdam. 25 sept. 2002 2 Vraagstelling Is

Nadere informatie

Wat is NLP en wat kan ik ermee?

Wat is NLP en wat kan ik ermee? Neuro Linguïstisch Programmeren jouw opleiding jouw training jouw coaching Wat is NLP en wat kan ik ermee? Persoonlijke ontwikkeling Echt veranderen Je dromen realiseren De beste versie van jezelf worden

Nadere informatie

Kernkwaliteiten zoals ontwikkeld en beschreven door D. Ofman. 1. Inleiding. 2. Kernkwaliteiten. 3. Kernkwaliteit en valkuil. 4.

Kernkwaliteiten zoals ontwikkeld en beschreven door D. Ofman. 1. Inleiding. 2. Kernkwaliteiten. 3. Kernkwaliteit en valkuil. 4. Kernkwaliteiten zoals ontwikkeld en beschreven door D. Ofman 1. Inleiding 2. Kernkwaliteiten 3. Kernkwaliteit en valkuil 4. Omgekeerde proces 5. Kernkwaliteit en de uitdaging 6. Kernkwaliteit en allergie

Nadere informatie

ALGEMEEN: METHODEN VAN DATAVERZAMELING, ZELFRAPPORTAGE. Dagboekstudies

ALGEMEEN: METHODEN VAN DATAVERZAMELING, ZELFRAPPORTAGE. Dagboekstudies LES 5: FOCUSGROEPEN Leerdoelen Definitie van focusgroep kunnen geven Gemeenschappelijke en onderscheidende kenmerken van focusgroep en kwalitatief interview kunnen noemen Voordelen van focusgroep in vergelijking

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Basisbegrippen van de taalwetenschap: Pragmatiek

Basisbegrippen van de taalwetenschap: Pragmatiek Basisbegrippen van de taalwetenschap: Pragmatiek Marc van Oostendorp M.van.Oostendorp@umail.LeidenUniv.NL 15 november 2004 Pragmatiek Wat is pragmatiek? Voorbeelden Definitie en subdisciplines Taalhandelingentheorie

Nadere informatie

Taal en communicatie - profielwerkstuk

Taal en communicatie - profielwerkstuk Taal en communicatie profielwerkstuk Op weg naar een onderzoek Op weg naar een onderzoeksverslag Als voorbeeld: een experimenteel onderzoek: de kracht van Twitter je kunt me volgen op Twitter: @roblepair

Nadere informatie

LIEGEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om meer te leren over liegen en hoe je het kan stoppen.

LIEGEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om meer te leren over liegen en hoe je het kan stoppen. LIEGEN Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om meer te leren over liegen en hoe je het kan stoppen. WAT IS LIEGEN? Liegen is als je er bewust voor kiest om niet de waarheid te zeggen of de

Nadere informatie

Proeven aan Collegiale Bestuurlijke Visitatie. Kees Hoefnagel Marie-Anne van Reijen

Proeven aan Collegiale Bestuurlijke Visitatie. Kees Hoefnagel Marie-Anne van Reijen Proeven aan Collegiale Bestuurlijke Visitatie Kees Hoefnagel Marie-Anne van Reijen Waarom pilot Collegiale Bestuurlijke Visitatie? Commissie Code Goed Onderwijsbestuur VO haar eindrapport De letter én

Nadere informatie

Jan gaat naar de apotheek om een brand te blussen

Jan gaat naar de apotheek om een brand te blussen Jan gaat naar de apotheek om een brand te blussen Onderzoek naar het wel of niet defeasible zijn van de meaning enrichment bij weak definites CKI Bachelor Eindwerkstuk 7,5 ECTS Universiteit Utrecht Nena

Nadere informatie

Reflectief luisteren bij psychische problematiek? Léon van Woerden, MNSc Docent IVS, Trainer MI HAN

Reflectief luisteren bij psychische problematiek? Léon van Woerden, MNSc Docent IVS, Trainer MI HAN Reflectief luisteren bij psychische problematiek? Léon van Woerden, MNSc Docent IVS, Trainer MI HAN Introductie van de workshop Voorstellen, connectie met MGV Korte theoretische inleiding over reflectie

Nadere informatie

Winst is zoet, ook als deze voortkomt uit misleiding Sophocles

Winst is zoet, ook als deze voortkomt uit misleiding Sophocles Winst is zoet, ook als deze voortkomt uit misleiding Sophocles Inzichten uit de pragmatiek toegepast op misleidende reclames Student: Fleur Vermeij Studentnummer: s1190687 E-mailadres: fleurvermeij@gmail.com

Nadere informatie

Accuraat communiceren

Accuraat communiceren Accuraat communiceren Erna Pluym Senior Trainer Consultant/ Business Development Manager erna.pluym@acerta.be 0472 92 11 66 Communicatie, waarom zo belangrijk? Communicatie, waarom zo belangrijk? Had ik

Nadere informatie

Gedrag en cultuur: de dialoog centraal

Gedrag en cultuur: de dialoog centraal Gedrag en cultuur: de dialoog centraal dr. Frank Guldenmund, Sectie Veiligheidskunde, Technische Universiteit Delft 1 Menu 1. Wat huis-, tuin- en keukenvoorbeelden 2. Wat is cultuur? 3. Cultuur en gedrag

Nadere informatie

Gedragsregels voor de MfN-registermediator

Gedragsregels voor de MfN-registermediator Gedragsregels voor de MfN-registermediator Deze gedragsregels zijn een richtlijn voor het gedrag van de MfN-registermediator. Zij dienen tevens als informatievoorziening voor betrokkenen en als maatstaf

Nadere informatie

Protocol Sociale Media De Ark

Protocol Sociale Media De Ark Protocol Sociale Media De Ark Schoolspecifiek protocol. 2016-2020 Versie: Januari 2016 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Uitgangspunten... 3 Doelgroep en reikwijdte... 3 Voor de gebruikers (leerlingen en ouders/verzorgers)...

Nadere informatie

veel opgestoken! Programma voldeed niet aan mijn verwachting en half uur later beginnen stoorde mij.

veel opgestoken! Programma voldeed niet aan mijn verwachting en half uur later beginnen stoorde mij. prima Dat de hele keten was uitgenodigd. Goed om een beeld te hebben welk systemen er allemaal zijn en waar ze toe dienen. Afwisselende onderwerpen. De sfeer, locatie en informatie. iets meer inzicht in

Nadere informatie

Blok 3. Gesprekstechnieken, 2 uur

Blok 3. Gesprekstechnieken, 2 uur Blok 3. Gesprekstechnieken, 2 uur Wat is communicatie LSD (luisteren, samenvatten en doorvragen) Open vragen stellen Waarderend gesprek Hoe geef je feedback (doorlopend proces) Oefenen d.m.v. rollenspellen

Nadere informatie

Gedragsregels voor de MfN-registermediator

Gedragsregels voor de MfN-registermediator Gedragsregels voor de MfN-registermediator Deze gedragsregels zijn een richtlijn voor het gedrag van de MfN-registermediator. Zij dienen tevens als informatievoorziening voor betrokkenen en als maatstaf

Nadere informatie

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER INLEIDING Het geven van feedback is een kunst. Het is iets anders dan het uiten van kritiek. Het verschil tussen beide ligt in de intentie. Bij

Nadere informatie

Observatielijst bezoek op de werkplek Competentieprofiel

Observatielijst bezoek op de werkplek Competentieprofiel Observatielijst bezoek op de werkplek Competentieprofiel 1) Kunnen vragen en luisteren naar informatie over de kinderen Sleutelcompetentie: communicatie Je luistert naar wat je ouders hoort vertellen over

Nadere informatie

(6) Raket Valkuilen bij wow-proefjes

(6) Raket Valkuilen bij wow-proefjes Praktijk-wijzer & oefeningen (6) Raket Valkuilen bij wow-proefjes INLEIDING Materiaal 1. Azijn (10cl) 2. Bakpoeder (50g) 3. Balans 4. Maatbeker 5. Plastic flesje 6. Kurk met zelfgemaakte raket Werkwijze

Nadere informatie

Presenteren the easy way

Presenteren the easy way Presenteren the easy way Dit is een uitgave van Marie-Jose Custers van CustersCoaching (niets uit deze uitgave mag gekopieerd worden) Voor de meeste mensen is presenteren een echte opgave. Ze weten dat

Nadere informatie

Introductie in SPIN Adviesvaardigheden Ilja Starrowsky, Saskia Haafkes en Judith Meijer. Change behaviour. Change results.

Introductie in SPIN Adviesvaardigheden Ilja Starrowsky, Saskia Haafkes en Judith Meijer. Change behaviour. Change results. Introductie in SPIN Adviesvaardigheden Ilja Starrowsky, Saskia Haafkes en Judith Meijer Change behaviour. Change results. 1 Analyseren van succesvol advies de Huthwaite onderzoeken ANALYSEREN VAN verkoop

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

Hoe breng je kennisuitwisseling in een MOOC in kaart? Francis Brouns, Olga Firssova ORD 2017, Antwerpen, 30 juni 2017

Hoe breng je kennisuitwisseling in een MOOC in kaart? Francis Brouns, Olga Firssova ORD 2017, Antwerpen, 30 juni 2017 Hoe breng je kennisuitwisseling in een MOOC in kaart? Francis Brouns, Olga Firssova ORD 2017, Antwerpen, 30 juni 2017 Inhoudsopgave Aanleiding en vragen Theoretisch kader Methode en analyse-object Resultaten

Nadere informatie

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71 Mediation bij UWV brochure bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Waarom deze brochure? Wij doen ons best om u altijd zo goed mogelijk van dienst

Nadere informatie

Coachingsvaardigheden

Coachingsvaardigheden Big Picture conferentie 1 november 2011 Coachingsvaardigheden Eyeopener: met coaching haal je het beste in anderen naar boven in plaats van het beste van jezelf in de ander te willen stoppen Doel workshop

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

DE WEIDE LEEUWARDEN. Juni 2017 een goede school ben je niet maar moet je iedere dag opnieuw worden.

DE WEIDE LEEUWARDEN. Juni 2017 een goede school ben je niet maar moet je iedere dag opnieuw worden. DE WEIDE LEEUWARDEN Juni 2017 een goede school ben je niet maar moet je iedere dag opnieuw worden. Pagina 1 van 5 Inhoud Communicatie school en ouders... 2 Nieuwsberichten / documenten / activiteiten...

Nadere informatie

N. (Nienke) Daniels Senior adviseur, VBS Helpdesk. VBS, augustus VBS Verbindend voor diversiteit in onderwijs 1

N. (Nienke) Daniels Senior adviseur, VBS Helpdesk. VBS, augustus VBS Verbindend voor diversiteit in onderwijs 1 N. (Nienke) Daniels Senior adviseur, VBS Helpdesk VBS, augustus 2017 VBS Verbindend voor diversiteit in onderwijs 1 INHOUD VBS Verbindend voor diversiteit in onderwijs 2 1. Een enkel moment waarop het

Nadere informatie

Autonoom als vak De zelf

Autonoom als vak De zelf Aangezien ik de indruk heb gekregen dat er een opkomst is van een nieuw vakgebied dat nog niet zodanig als vak bestempelt wordt, wil ik proberen dit vak te expliceren, om het vervolgens te kunnen betitelen

Nadere informatie

LEERKRACHTGEDEELTE DOE-ACTIVITEIT: SMS. AMIRA EN ILIAS VAN MAART TOT MEI

LEERKRACHTGEDEELTE DOE-ACTIVITEIT: SMS. AMIRA EN ILIAS VAN MAART TOT MEI LEERKRACHTGEDEELTE DOE-ACTIVITEIT: SMS. AMIRA EN ILIAS VAN MAART TOT MEI Omschrijving van de activiteit De leerlingen lezen sms -jes van een verliefde jongere en bepalen aan de hand van de berichtjes het

Nadere informatie

VOORBEELD CASUS. Hoe ver mag je gaan in vrijheid van meningsuiting? een socratisch gesprek uitgeschreven

VOORBEELD CASUS. Hoe ver mag je gaan in vrijheid van meningsuiting? een socratisch gesprek uitgeschreven VOORBEELD CASUS een socratisch gesprek uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor de volledigheid eerst nog even de gespreksstappen:

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

254 Zicht op interne communicatie

254 Zicht op interne communicatie Anderson, J.R., 1983, The architecture of cognition, Harvard University Press, Cambridge (MA) Austin, J.L., 1962, How to do things with words, Oxford University Press, Oxford Baddeley, A.D., 1986, The

Nadere informatie

1.8 Laat conflicten bloeien!

1.8 Laat conflicten bloeien! 1.8 Laat conflicten bloeien! Carla Houben, MiNT Mediations en Coaching Ineke van Huet, VAN HUET MEDIATION Charlotte Keijzer, Dialoog en Herstelcirkels Jannie Kieft, Kieft Mediation, SKM en Restorative

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen?

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen? Omdat je je kennis wilt delen, nieuwe klanten wilt werven, politiek of maatschappelijk gezien een boodschap wilt overbrengen, je onderneming wilt promoten. Redenen genoeg om een sterke spreker te willen

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Feedback voor gevorderden. 14 april 2015 Opleidingssymposium OOR Leiden Monica van de Ridder Yolande van der Meulen

Feedback voor gevorderden. 14 april 2015 Opleidingssymposium OOR Leiden Monica van de Ridder Yolande van der Meulen Feedback voor gevorderden 14 april 2015 Opleidingssymposium OOR Leiden Monica van de Ridder Yolande van der Meulen Introductie Doelen vanmiddag Omgaan met negatieve feedback Omgaan met weerstanden Oefenen

Nadere informatie

Het nutteloze syllogisme

Het nutteloze syllogisme Het nutteloze syllogisme Victor Gijsbers 21 februari 2006 De volgende tekst is een sectie uit een langer document over het nut van rationele argumentatie dat al een jaar onaangeraakt op mijn harde schijf

Nadere informatie

Portfolio Maken Voor Dummies

Portfolio Maken Voor Dummies Portfolio Maken Voor Dummies Uit: Turn The Page 06 07 Tekst: Suzanne van Mastrigt Met dank aan Koos Eissen In het kort De opstap naar een succesvolle carrière is een mooi portfolio. Het is immers jouw

Nadere informatie

Werkblad Gecommitteerde actie

Werkblad Gecommitteerde actie Werkblad Gecommitteerde actie 1 Een onderdeel van mijn leven dat ik waardeer is Mijn intentie voor dit onderdeel is De gecommitteerde acties die ik wil ondernemen zijn de volgende (zorg ervoor dat je noteert

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

2012 Mediation Trainingsinstituut MTi pagina 3 van 7

2012 Mediation Trainingsinstituut MTi pagina 3 van 7 Naar aanleiding van uw vraag om informatie over onze mogelijkheid om voor ca. 20 medewerkers binnen de gemeente Zandvoort een training mediationvaardigheden te verzorgen, treft u hierbij een offerte aan

Nadere informatie

HET GESPREK: KOP ROMP STAART

HET GESPREK: KOP ROMP STAART HET GESPREK: KOP ROMP STAART Elk effectief gesprek heeft een zogenaamde kop romp staart structuur: een begin, een kern en een einde. Voorafgaand aan deze drie fasen is het cruciaal om elk gesprek zorgvuldig

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie