Semantiek 1 college 8. Jan Koster

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Semantiek 1 college 8. Jan Koster"

Transcriptie

1 Semantiek 1 college 8 Jan Koster 1

2 Vandaag Vorige keer: constructie van betekenis in relatie tot situatie en context Vandaag: taalhandelingstheorie Speech acts, taalhandelingen, taaldaden Idee: taaluitingen fungeren vaak als handelingen Voorbeeld: Hierbij open ik deze vergadering 2

3 John Austin ( ) How to do things with Words: The William James Lectures delivered at Harvard University in Ed. J. O. Urmson Oxford: Clarendon,

4 John Searle (1932-) Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language (1969). 4

5 Achtergrond Frege Logisch positivisme Referentiële benadering semantiek Tegenbeweging: Don t look for the meaning, look for the use! Oxford-Cambridge De late Wittgenstein Analytische filosofie, ordinary language 5

6 Gottlob Frege Duits wiskundige en filosoof ( ), grondlegger van logicisme en moderne referentiële semantiek Maakte onderscheid tussen Sinn (sense, betekenis, intensie) en Bedeutung (reference, denotatie, extensie) Voorbeeld: morgenster en avondster (= Venus) 6

7 Fregeaanse erfenis Frege zag, als in traditie, betekenis als objectieve eigenschap van woorden en zinnen Referentie ( Bedeutung ): argumenten verwijzen naar objecten, predikaten naar verzamelingen, zinnen naar waarheidswaarden Wiskundige preoccupatie 7

8 Logisch positivisme Wiener Kreis, groep Weense wiskundigen en filosofen met o.a. Moritz Schlick en Rudolf Carnap (jaren 20 en 30 van de 20 ste eeuw). Anti-metafysisch Ontwikkeling referentiële semantiek 8

9 Neopositivisme Ook wel: logisch-positivisme Eigenaardige variant van idee van betekenissen als objectieve eigenschappen Betekenis komt van buitenaf, via referentie (in de trant van Frege) Frege had wiskundige intenties, maar dit gaat verder (tegen de metafysica) 9

10 Referentie op zinsniveau Frege: zinnen verwijzen naar een waarheidswaarde Een zin is waar of onwaar Logsich positivisme: zin waar op grond van de betekenis (tautologieën) of waar door correspondentie met werkelijkheid (referentie) Zinnen zonder waarheidswaarde zijn betekenisloos, zinledig 10

11 Taalhandelingstheorie Taalhandelingstheorie: waarheidsbenadering van betekenis is veel te beperkt Tal van zinnen hebben geen waarheidswaarde: bevelen, verzoeken, wensen, vragen, beloftes, ceremoniële formules, etc. 11

12 Institutionele feiten Benadrukt door John Searle Voorbeeld: I now pronounce you man end wife Ceremonieel taalgebruik: tijdens conventionele procedure, ceremonie of ritueel Bepaalde regels en bevoegde personen 12

13 Flexibiliteit Te vergelijken met polysemie Vragen kunnen voor alles en nog wat gebruikt wordem A: Ga je die auto kopen? B: Ben je nu helemaal gek geworden? Is de paus katholiek? Kunt u het pand onmiddelijk verlaten? 13

14 Zinstypen en bijbehorende standaardhandelingen Zinstype declaratief Zij gaat naar huis Taalhandeling bewering interrogatief Gaat zij naar huis? vraag imperatief Ga naar huis! bevel optatief Moge jij naar huis gaan! wens 14

15 Austin contra traditionele clichés Clichés (ook bij Frege en neopositivisme): Dat declaratieve zinnen fundamenteel zijn Dat het doen van beweringen de hoofdfunctie van zinnen is Dat de betekenis van zinnen beschreven kan worden in termen van waar en onwaar 15

16 Voorbeelden van zinnen zonder waarheidswaarde Pardon! Hallo Drie pils graag! We nemen er nog een Wat kost dat? Waar blijft de tijd 16

17 Voorbeelden van taaldaden Ik beloof je dat we een taxi nemen Ik wed voor 100 euro dat hij niet komt Hierbij open ik het jachtseizoen Ik waarschuw u dat misbruik gestraft zal worden Ik doop u in de naam des vaders, etc. 17

18 Geslaagdheid Taalhandelingen zijn niet waar of onwaar, maar Geslaagd (felicitous) of niet-geslaagd (infelicitous) Geslaagdheidscondities (felicity) Infelicitous: als je zegt ik open de vergadering als je geen voorzitter bent 18

19 Oprechtheid Oprechtheid is onderdeel van geslaagdheidscondities Ik beloof je een taxi Niet geslaagd als je het niet van plan bent 19

20 Expliciet vs. Impliciet Expliciet Eerste persoon: ik open de vergadering Bepaalde werkwoorden: beloven, waarschuwen, dopen, openen Vaak met uitdrukkingen als: hierbij, hiermee... Impliciet Als niets van dit alles gebruikt wordt 20

21 Expliciet Ik beschuldig u hierbij van hoogverraad Ik verzoek u hierbij om niet uit het raam te hangen Ik verzeker je hierbij dat zij niet komt Hiermee nodig ik je uit om bij ons te komen eten 21

22 Impliciet U wordt beschuldigd van hoogverraad U wordt verzocht niet uit het raam te hangen Je kunt er zeker van zijn dat zij niet komt Je bent uitgenodigd om bij ons te komen eten 22

23 Statement vs. taalhandeling? In het verleden werd dit onderscheid wel gemaakt Wens om proposities te blijven onderscheiden (referentieel) Is niet houdbaar volgens John Austin: Het regent is eigenlijk zoiets als: Hierbij beweer ik dat het regent 23

24 Proposities? Propositie: gedeelte van de zin met waarheidswaarde ( waar of onwaar ) Taalhandeling zou bestaan uit propositie plus perfomatief element 24

25 Voorbeelden Propositie plus bewering Jan schildert het huis Propositie plus vraag Schildert Jan het huis? Propositie plus bevel Jan, schilder het huis! Propositie plus wens Als Jan het huis nu maar schildert 25

26 Geen vaste proposities Het is onzin om proposities te zien als taalkundig constante eigenschap van zinnen Elke zin wordt geïnterpreteerd in context en drukt potentieel een oneindig aantal proposities uit: Jan schildert het huis (huis- of kunstschilder, etc.) 26

27 De drie facetten van Austin Locutionary act uiten van zin volgens de regels van de taal Illocutionary act de handeling die met de zin verricht wordt Perlocutionary act het eventuele gevolg van die handeling 27

28 De indeling van Searle Reresentatief: spreker beoogt waarheid uit te drukken (beweren, concluderen) Directief: spreker beoogt iets gedaan te krijgen van hoorder (verzoeken, bevelen) Commissief: spreker legt zich vast op toekomstige handeling (commitment) (beloven, dreigen) Expressief: spreker drukt psychologische toestand uit (bedanken, excuseren) Declaratief: spreker beoogt verandering in institutionele situatie (excommuniceren, oorlog verklaren, dopen, trouwen) 28

29 Searle s felicity conditions Voorwaarden vooraf Propositionele inhoud Oprechtheid Essentie 29

30 Beloven (Searle) Vooraf 1: H heeft liever dat S iets (A) wel doet dan niet Vooraf 2: het is niet vanzelfsprekend voor S en H dat S sowieso A zal doen Propositioneel: toekomstige handeling (A) door S geprediceerd over S Oprechtheid: S is van plan om A te doen Essentie: uiting geldt als commitment om A te doen 30

31 Vragen (Searle) Vooraf 1: S weet het antwoord niet Vooraf 2: het is niet vanzelfsprekend voor S en H dat H de inormatie zal verschaffen zonder de vraag Propositioneel: elke propositie Oprechtheid: S wenst de informatie Essentie: de uiting geldt als handeling ter verkrijging van de informatie van H 31

32 Directe vs. indirecte taalhandelingen Je spreekt van indirecte taalhandeling als er sprake is van een andere beoogde handeling dan de letterlijke uitgedrukte handeling Voorbeeld: vraag die eigenlijk een verzoek is Kun je het zout even doorgeven? 32

33 Meer voorbeelden Direct: vraag; indirect: verzoek Waarom drink je je glas niet leeg? Direct: bewering; indirect: verzoek/bevel Ik moet je vragen om mijn huis te verlaten Direct: bevel/bewering; indirect; dreiging Laat los of ik schiet 33

34 Is taalhandelingstheorie taalkunde? Taalhandeling vaak niet zonder meer af te leiden uit taalvorm, maar ook uit contekst en situatie en hangt zelfs af van cultuur Heeft te maken met relevantie- en coöperatieprincipes van Grice James, het is koud hier Statement of verzoek (in context) 34

35 Idiomatische component Vergelijk (tweede zin geen normaal verzoek): Kun je het zout even doorgeven? Ben je in staat om het zout door te geven? 35

36 Contextuele flexibiliteit Vgl. polysemie in de juiste context kan bijna alles als taalhandeling geïnterpreteerd worden Voorbeeld in boek. Geen verzoek zou zijn: Zout is natriumchloride Probeer contexten te bedenken waarin dit een verzoek is (wachtwoord, quiz: iedere keer als uw tegenstander een goed antwoord geeft wordt u verzocht 10 euro in te leveren) 36

37 Vragen Hoeveel soorten taalhandelingen zijn er? Eindig of oneindig veel? Stel dat er een eindig aantal typen is (à la indeling van Searle), op hoeveel manieren kunnen die dan worden uitgedrukt? Onderzoek ontaardt snel in het geven van voorbeelden 37

38 Beleefdheid Indirecte taalhandelingen vaak als beleefder ervaren: Geef het zout door! (direct verzoek, bevel) Kun je het zout doorgeven? (verzoek ingekleed als vraag) 38

39 Cultuur-afhankelijkheid van beleefdheid A: dat heb je goed gedaan! (compliment) B: dank je wel! (VS, Eurpa) C: Nee, het stelt niets voor (China) Nederlanders worden vaak als te direct ervaren (te veel directe taalhandelingen als verzoeken en statements, i.p.v. indirecte (vaak vragen of suggesties)?) 39

40 Conclusies Wederom: geen duidelijke scheiding tussn semantiek en pragmatiek Waarheid is een begrip uit maatschappelijk of wetenschappelijk verkeer, maar is niet geschikt om betekenis te beschrijven Taalhandelingen zijn belangrijk aspect van taalgebruik, maar zijn moeilijk af te bakenen (flexibiliteitsprobleem) 40

Semantiek 1 college 1

Semantiek 1 college 1 Semantiek 1 college 1 Jan Koster 1 Boek 2 Wat is semantiek? Betekenisleer: Conceptueel-intentioneel of: Referentieel? 3 Wat is taal? Sinds Aristoteles: Systeem dat klank en betekenis verbindt Vraag: is

Nadere informatie

Semantiek 1 college 2

Semantiek 1 college 2 Semantiek 1 college 2 Jan Koster 1 Boek 2 Twee benaderingen Referentiële semantiek (denotationeel) Accent op relaties tussen taalelementen en buitentalige werkelijkheid (externalisme) Representationele

Nadere informatie

Taalhandelingen (speech acts)

Taalhandelingen (speech acts) Taalhandelingen (speech acts) Discourse-analyse Rick Nouwen 1 De oorsprong van taalhandelingen Logisch-positivisme: nadruk op zinnen die een waarheidswaarde hebben. Vanaf Wittgenstein II: nadruk op alle

Nadere informatie

Achtergrond bij de pragmatiek

Achtergrond bij de pragmatiek Achtergrond bij de pragmatiek Discourse-analyse Rick Nouwen 1 Wat is pragmatiek? 1.1. Het trivium en de semiotische driehoek Het idee om pragmatiek te onderscheiden van semantiek en syntaxis is terug te

Nadere informatie

Indexicale Problemen voor Frege

Indexicale Problemen voor Frege Indexicale Problemen voor Frege Een van de moeilijkheden waar een taalfilosofische theorie tegenaan loopt is het probleem van de indexicaliteit, dat wil zeggen: is de betekenis van persoons-, plaats- en

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS?

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? TAALFILOSOFIE Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? GOTTLOB FREGE (1848 1925) Uitvinder moderne logica Vader van de taalfilosofie BEGRIFFSCHRIFT (1879) Bevat moderne propositie en predicaten-logica Syllogistiek

Nadere informatie

Basisbegrippen van de taalwetenschap: Pragmatiek

Basisbegrippen van de taalwetenschap: Pragmatiek Basisbegrippen van de taalwetenschap: Pragmatiek Marc van Oostendorp M.van.Oostendorp@umail.LeidenUniv.NL 15 november 2004 Pragmatiek Wat is pragmatiek? Voorbeelden Definitie en subdisciplines Taalhandelingentheorie

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS?

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? TAALFILOSOFIE Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? GOTTLOB FREGE (1848 1925) Logische Untersuchungen Der Gedanke Die Verneinung Gedankengefüge DER GEDANKE Logica waarheid Logica kunst van het geldig

Nadere informatie

Semantiek 1 college 4. Jan Koster

Semantiek 1 college 4. Jan Koster Semantiek 1 college 4 Jan Koster 1 Uitgangspunt sinds vorige week Semantiek is representationeel (en niet referentieel), gebaseerd op interpretaties van sprekers en hoorders Geen scherpe scheiding tussen

Nadere informatie

Luisteren: Elke taaluiting is relevant

Luisteren: Elke taaluiting is relevant Emma van Bijnen ADR Instituut 1 Luisteren: Elke taaluiting is relevant Niet de directe betekening van de bijdrage, maar de intentie van de spreker Er zijn ontelbaar veel verschillende dingen die partijen

Nadere informatie

Ronde 7. Pragmatiek in de taalbeschouwing. 1. Inleiding. 2. Taalhandelingen als institutionele handelingen

Ronde 7. Pragmatiek in de taalbeschouwing. 1. Inleiding. 2. Taalhandelingen als institutionele handelingen Ronde 7 William Van Belle KU Leuven Contact: william.vanbelle@arts.kuleuven.be Pragmatiek in de taalbeschouwing 1. Inleiding In de (toekomstige) eindtermen van de 2 e en 3 e graad van het secundair onderwijs

Nadere informatie

Algemene Taalkunde. 1ste bach Taal en Letterkunde. uickprinter Koningstraat Antwerpen T EUR

Algemene Taalkunde. 1ste bach Taal en Letterkunde. uickprinter Koningstraat Antwerpen  T EUR 1ste bach Taal en Letterkunde Algemene Taalkunde Pragmatiek en Sociolinguïstiek : Prof Cuvelier Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be T03 5.00 EUR Nieuw!!! Online samenvattingen

Nadere informatie

Semantiek 1 college 3

Semantiek 1 college 3 Semantiek 1 college 3 Jan Koster 1 Twee benaderingen Referentiële semantiek (denotationeel) Accent op relaties tussen taalelementen en buitentalige werkelijkheid (externalisme) Representationele semantiek

Nadere informatie

Ludwig Wittgenstein ( ) Filosofie in de twintigste eeuw

Ludwig Wittgenstein ( ) Filosofie in de twintigste eeuw Ludwig Wittgenstein (1889-1951) Filosofie in de twintigste eeuw De schok van 1914: dansend naar de oorlog Wenen Parlement, Wenen rond 1900 Looshaus (1909-1911) De schok van 1914: dansend naar de oorlog

Nadere informatie

De naïeve betekenistheorie. De betekenis van een woord is het object waar dat woord voor staat.

De naïeve betekenistheorie. De betekenis van een woord is het object waar dat woord voor staat. De naïeve betekenistheorie De betekenis van een woord is het object waar dat woord voor staat. De naïeve betekenistheorie Kritiek: De informativiteit van identiteitsuitspraken a=a versus a=b Uitspraken

Nadere informatie

Titel: Wittgenstein s Tractatus Logico Philosophicus Door: G.J.E. Rutten, Amsterdam 3 Augustus 2004. Inleiding

Titel: Wittgenstein s Tractatus Logico Philosophicus Door: G.J.E. Rutten, Amsterdam 3 Augustus 2004. Inleiding Titel: Wittgenstein s Tractatus Logico Philosophicus Door: G.J.E. Rutten, Amsterdam 3 Augustus 2004 Inleiding Waar je bij het bestuderen van Ludwig Wittgenstein tegenaanloopt is dat hij in zijn filosofie

Nadere informatie

Formeel Denken. Herfst 2004

Formeel Denken. Herfst 2004 Formeel Denken Herman Geuvers Deels gebaseerd op het herfst 2002 dictaat van Henk Barendregt en Bas Spitters, met dank aan het Discrete Wiskunde dictaat van Wim Gielen Herfst 2004 Contents 1 Propositielogica

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE SYLLABUS

TAALFILOSOFIE SYLLABUS TAALFILOSOFIE SYLLABUS Bestemd voor: WB1BD3035 (voltijd) en WB1BA3035 (deeltijd) Cursusjaar: 2010/2011, periode 3 Vakgroep: Theoretische Filosofie Docenten: Menno Lievers & Rosja Mastop Universiteit Utrecht

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE WAT IS BETEKENIS?

TAALFILOSOFIE WAT IS BETEKENIS? TAALFILOSOFIE WAT IS BETEKENIS? MENTALISME John Locke (1632 1704) An Essay concerning Human Understanding (1689) MENTALISME Words in their primary or immediate Signification, stand for nothing, but the

Nadere informatie

Wiskundige beweringen en hun bewijzen

Wiskundige beweringen en hun bewijzen Wiskundige beweringen en hun bewijzen Analyse (en feitelijk de gehele wiskunde) gaat over het bewijzen van beweringen (proposities), d.w.z. uitspraken waaraan de karakterisering waar of onwaar toegekend

Nadere informatie

Gödels Onvolledigheidsstellingen

Gödels Onvolledigheidsstellingen Gödels Onvolledigheidsstellingen Jaap van Oosten Department Wiskunde, Universiteit Utrecht Symposium A-eskwadraat, 11 december 2014 De Onvolledigheidsstellingen van Gödel zijn verreweg de beroemdste resultaten

Nadere informatie

Essay. Norbert Vogel* Morele feiten bestaan niet

Essay. Norbert Vogel* Morele feiten bestaan niet Essay Norbert Vogel* Morele feiten bestaan niet Ethici onderscheiden zich van gewone mensen doordat zij niet schijnen te weten wat morele oordelen zijn. Met behulp van elkaar vaak uitsluitende ismen trachten

Nadere informatie

Betekenis I: Semantiek

Betekenis I: Semantiek Betekenis I: Semantiek Marieke Schouwstra 21 mei De studie van betekenis Semantiek: de studie van betekenis in taal 17.1, 17.2, 17.3, vandaag Pragmatiek: de studie van betekenis in taalgebruik delen van

Nadere informatie

Onbegrip in eenvoudige conversaties

Onbegrip in eenvoudige conversaties Onbegrip in eenvoudige conversaties Conversaties vormen van oudsher de meest voorkomende toepassing van taal. Dit betekent echter niet dat ze probleemloos verlopen. Integendeel, in conversaties is opmerkelijk

Nadere informatie

1 Religie vs herschrijven 3. 2 Herschrijven 4. 3 Rekenen 5. 4 Tellen 6. 5 Syracuse probleem 7. 6 Herschrijftheorie 8. 7 Terminatie en Confluentie 9

1 Religie vs herschrijven 3. 2 Herschrijven 4. 3 Rekenen 5. 4 Tellen 6. 5 Syracuse probleem 7. 6 Herschrijftheorie 8. 7 Terminatie en Confluentie 9 1 Religie vs herschrijven 3 2 Herschrijven 4 3 Rekenen 5 4 Tellen 6 5 Syracuse probleem 7 6 Herschrijftheorie 8 Page 1 of 31 7 Terminatie en Confluentie 9 8 SN en CR in rekenen 10 9 SN en CR in tellen

Nadere informatie

1 Logica. 1.2.1 a. tautologie -1-

1 Logica. 1.2.1 a. tautologie -1- 1 Logica 1.1.1 a. neen: de spreker bedoelt met "hier" de plek waar hij op dat moment is, maar "warm" is subjectief; vgl.: "het is hier 25 graden Celsius". b. ja: de uitspraak is onwaar (=120 uur). c. neen:

Nadere informatie

Kennisrepresentatie & Redeneren. Piter Dykstra Instituut voor Informatica en Cognitie

Kennisrepresentatie & Redeneren. Piter Dykstra Instituut voor Informatica en Cognitie Kennisrepresentatie & Redeneren Piter Dykstra Instituut voor Informatica en Cognitie www.math.rug.nl/~piter piter@math.rug.nl 30 april 2007 INLEIDING Kennisrepresentatie & Redeneren Week1: Introductie

Nadere informatie

Formele Semantiek Van de predicatenlogica naar gegeneraliseerde kwantoren. Jeroen Van Craenenbroeck en Guido Vanden Wyngaerd

Formele Semantiek Van de predicatenlogica naar gegeneraliseerde kwantoren. Jeroen Van Craenenbroeck en Guido Vanden Wyngaerd Formele Semantiek Van de predicatenlogica naar gegeneraliseerde kwantoren Jeroen Van Craenenbroeck en Guido Vanden Wyngaerd Inhoud 1. Betekenis... 1 1.1. Wat is betekenis?... 1 1.2. Sinn en Bedeutung van

Nadere informatie

Overzicht van vandaag. Filosofie van de geest: WB3027 Joel Anderson ( , blok 2) Het other minds probleem. Het argument from analogy

Overzicht van vandaag. Filosofie van de geest: WB3027 Joel Anderson ( , blok 2) Het other minds probleem. Het argument from analogy Filosofie van de geest: WB3027 Joel Anderson (2006-07, blok 2) Bijeenkomst #4 (23 nov 2006) I feel your pain : Wittgenstein en Malcolm over de identificatie van pijn Overzicht van vandaag Logistiek: BSCW

Nadere informatie

Spinoza s Visie. Dag 2. Over God en de Natuur

Spinoza s Visie. Dag 2. Over God en de Natuur Spinoza s Visie Dag 2 Over God en de Natuur Opzet cursus Dag 1 Dag 2 Dag 3 Dag 4 Over God Over de mens Over het geluk Inleiding Hoe zit de wereld in elkaar? Hoe verhoudt de mens zich tot de wereld? Waarin

Nadere informatie

FEITEN EN BETEKENIS Een verhandeling over ontologie en praktische rede.

FEITEN EN BETEKENIS Een verhandeling over ontologie en praktische rede. FEITEN EN BETEKENIS Een verhandeling over ontologie en praktische rede. Proefschrift ter verkrijging van de graad van Doctor aan de Rijksuniversiteit te Leiden, op gezag van de Rector Magnificus dr. J.J.M.

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie

Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie Recente ontwikkelingen in de psychologie van de communicatie Vera Hoorens Katholieke Universiteit te Leuven Presentatie ter gelegenheid van de Najaarsconferentie van de VGT en VVGt (11-12 november 1999)

Nadere informatie

Het nutteloze syllogisme

Het nutteloze syllogisme Het nutteloze syllogisme Victor Gijsbers 21 februari 2006 De volgende tekst is een sectie uit een langer document over het nut van rationele argumentatie dat al een jaar onaangeraakt op mijn harde schijf

Nadere informatie

Late fouten in het taalbegrip van kinderen

Late fouten in het taalbegrip van kinderen 1 Late fouten in het taalbegrip van kinderen Petra Hendriks Hoogleraar Semantiek en Cognitie Center for Language and Cognition Groningen Rijksuniversiteit Groningen 2 De misvatting Actief versus passief

Nadere informatie

Taal en Structuur van de Wiskunde (2IF50) Aantekeningen bij college 1

Taal en Structuur van de Wiskunde (2IF50) Aantekeningen bij college 1 Taal en Structuur van de Wiskunde (2IF50) Aantekeningen bij college 1 Paul van Tilburg 28 november 2005 College/vakstructuur: Week 1-3: Inleiding (colleges) Week 4-6: Formele syntax (colleges) Week 7-9:

Nadere informatie

(HULP)WERKWOORDEN VAN MODALITEIT

(HULP)WERKWOORDEN VAN MODALITEIT (HULP)WERKWOORDEN VAN MODALITEIT 1. De vormen van KUNNEN, MOGEN, WILLEN & MOETEN kunnen mogen willen moeten Ik kan mag wil moet dat alleen doen. Je / U kunt mag wilt moet dat alleen doen. kan wil dat alleen

Nadere informatie

Maak automatisch een geschikte configuratie van een softwaresysteem;

Maak automatisch een geschikte configuratie van een softwaresysteem; Joost Vennekens joost.vennekens@kuleuven.be Technologiecampus De Nayer We zijn geïnteresseerd in het oplossen van combinatorische problemen, zoals bijvoorbeeld: Bereken een lessenrooster die aan een aantal

Nadere informatie

Vandaag. literatuur college 5. Oorsprong v.h. woord symbool. Symbolen. Termen en begrippen. Deel I. Symbolen

Vandaag. literatuur college 5. Oorsprong v.h. woord symbool. Symbolen. Termen en begrippen. Deel I. Symbolen Vandaag Symbolen Oorsprong van symbolen Wat is een symbool? Symbolen in de semiotiek (en psychoanalyse) Taalhandelingen Meaning (betekenis, bedoeling) Illocutie en perlocutie literatuur college 5 Jansen

Nadere informatie

BEWUSTZIJN GEEST BEWUSTE GEEST DENKEN BEWUST-DENKEN

BEWUSTZIJN GEEST BEWUSTE GEEST DENKEN BEWUST-DENKEN BEWUSTZIJN GEEST BEWUSTE GEEST DENKEN BEWUST-DENKEN BEWUSTZIJN BEWUSTZIJN ZELFBEWUST-ZIJN N.B. KANT (APPERCEPTIE) BEWUSTZIJN LEVEND WEZEN BEWUSTZIJN (CREATURE CONSCIOUSNESS) BEWUSTZIJN VAN MENTALE TOESTANDEN

Nadere informatie

Les B-08 Kunstmatige intelligentie en logica

Les B-08 Kunstmatige intelligentie en logica 2004, David Lans Les B-08 Kunstmatige intelligentie en logica 8.1 De Turing test Toen halverwege de 20 e eeuw de computer zijn intrede deed, stelde de Brit Alan Turing (1912-1953) in een wetenschappelijke

Nadere informatie

Wat? Betekenis 2: lambda-abstractie. Boek. Overzicht van dit college. Anna Chernilovskaya. 7 juni 2011

Wat? Betekenis 2: lambda-abstractie. Boek. Overzicht van dit college. Anna Chernilovskaya. 7 juni 2011 Wat? Betekenis 2: lambda-abstractie Anna Chernilovskaya 7 juni 2011 Vorige keer: Predicaatlogica Vertaling van zinnen Deze keer: Predicaatlogica uitbreiding Vertaling van zinnen in details Overzicht van

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23938 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23938 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/23938 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Bruil, Martine Title: Clause-typing and evidentiality in Ecuadorian Siona Issue

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/61004

Nadere informatie

Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding. G.J.E. Rutten

Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding. G.J.E. Rutten 1 Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding G.J.E. Rutten Introductie In dit artikel wil ik het argument van de Amerikaanse filosoof Alvin Plantinga voor

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

PROPOSITIELOGICA. fundament voor wiskundig redeneren. Dr. Luc Gheysens

PROPOSITIELOGICA. fundament voor wiskundig redeneren. Dr. Luc Gheysens PROPOSITIELOGICA fundament voor wiskundig redeneren Dr. Luc Gheysens PROPOSITIELOGICA Een propositie of logische uitspraak, verder weergegeven door een letter p, q, r is een uitspraak die in een vastgelegde

Nadere informatie

De mens. Een machine?

De mens. Een machine? De mens. Een machine? Het argument van J.R. Lucas tegen het mechanisme G.J.E. Rutten De verhouding tussen mens en machine Mechanisme (materialisme, sciëntisme) De mens is niets meer dan een complexe machine

Nadere informatie

Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Inleidend College Niels Taatgen

Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Inleidend College Niels Taatgen Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Inleidend College Niels Taatgen Inhoud vandaag! Wat is kunstmatige intelligentie?! Vakgebieden die bijdragen aan de AI! Kunnen computers denken?! Hoe denken mensen

Nadere informatie

Discrete Structuren. Piter Dykstra Opleidingsinstituut Informatica en Cognitie www.math.rug.nl/~piter piter@math.rug.nl. 9 februari 2009 BEWIJZEN

Discrete Structuren. Piter Dykstra Opleidingsinstituut Informatica en Cognitie www.math.rug.nl/~piter piter@math.rug.nl. 9 februari 2009 BEWIJZEN Discrete Structuren Piter Dykstra Opleidingsinstituut Informatica en Cognitie www.math.rug.nl/~piter piter@math.rug.nl 9 februari 2009 BEWIJZEN Discrete Structuren Week1 : Bewijzen Onderwerpen Puzzels

Nadere informatie

Logica als een oefening in Formeel Denken

Logica als een oefening in Formeel Denken Logica als een oefening in Formeel Denken Herman Geuvers Institute for Computing and Information Science Radboud Universiteit Nijmegen Wiskunde Dialoog 10 juni, 2015 Inhoud Geschiedenis van de logica Propositielogica

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 3 Vreemder dan alles wat vreemd is 12 maximumscore 3 de twee manieren waarop je vanuit zingevingsvragen religies kunt analyseren: als waarden en als ervaring 2 een uitleg van de analyse van religie

Nadere informatie

Kripke's puzzel, Quine en Davidson

Kripke's puzzel, Quine en Davidson Kripke's puzzel, Quine en Davidson Eind-essay voortgezette taalfilosofie niveau 3 -- Norbert van Ettinger -- 0244236 -- vtpap308.doc Abstract Pierre, een logicus, is een mono-linguïstische Fransman, woonachtig

Nadere informatie

Semantiek 1 college 9. Jan Koster

Semantiek 1 college 9. Jan Koster Semantiek 1 college 9 Jan Koster 1 Vandaag Vorige keer: taalhandelingstheorie Vandaag: conceptuele structuur en semantische decompositie Overslaan: Saeed 3 e dr.: 9.4.2, 9.6.7, 9.7.1 Voorbeeld van decompositie:

Nadere informatie

De betekenis(sen) van conditionele zinnen

De betekenis(sen) van conditionele zinnen De betekenis(sen) van conditionele zinnen Kevin Demiddele Eén van de vragen waar de taalfilosofie sinds de vorige eeuw mee heeft geworsteld, is wat de betekenis is van als dan in de natuurlijke taal. De

Nadere informatie

Logica 1. Joost J. Joosten

Logica 1. Joost J. Joosten Logica 1 Joost J. Joosten Universiteit Utrecht (sub)faculteit der Wijsbegeerte Heidelberglaan 8 3584 CS Utrecht Kamer 158, 030-2535579 jjoosten@phil.uu.nl www.phil.uu.nl/ jjoosten (hier moet een tilde

Nadere informatie

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Naam: Violette van Zandbeek Vak: Social research Datum: 15 april 2011 1 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Als onderdeel van het vak social research

Nadere informatie

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Onderstaande tekst schreef ik jaren geleden om studenten wat richtlijnen te geven bij het ontwikkelen van een voor filosofen cruciale vaardigheid: het

Nadere informatie

Logica voor Informatica. Propositielogica. Normaalvormen en Semantische tableaux. Mehdi Dastani

Logica voor Informatica. Propositielogica. Normaalvormen en Semantische tableaux. Mehdi Dastani Logica voor Informatica Propositielogica Normaalvormen en Semantische tableaux Mehdi Dastani m.m.dastani@uu.nl Intelligent Systems Utrecht University Literals Een literal is een propositieletter, of de

Nadere informatie

Logica 1. Joost J. Joosten

Logica 1. Joost J. Joosten Logica 1 Joost J. Joosten Universiteit Utrecht (sub)faculteit der Wijsbegeerte Heidelberglaan 8 3584 CS Utrecht Kamer 158, 030-2535579 jjoosten@phil.uu.nl www.phil.uu.nl/ jjoosten (hier moet een tilde

Nadere informatie

Introductie Hoofdstuk 2: Aspecten van een onderzoekende houding

Introductie Hoofdstuk 2: Aspecten van een onderzoekende houding Samenvatting Introductie Zowel beleidsmakers, als docenten en studenten tonen een positieve waardering voor de verwevenheid van onderzoek in het universitair onderwijs. Toch is het, ook voor docenten

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 Vergeten... 7 Filosofie... 9 Een goed begin... 11 Hoofdbreker... 13 Zintuigen... 15 De hersenen... 17 Zien... 19 Geloof... 21 Empirie... 23 Ervaring...

Nadere informatie

Proposities. Hoofdstuk 2

Proposities. Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 2 Proposities In de wiskunde en in de informatica, en ook in veel andere disciplines, is er behoefte aan redeneren. Om dat goed te kunnen doen moet men allereerst beschikken over een arsenaal

Nadere informatie

53. Anders ga je met pensioen!

53. Anders ga je met pensioen! 53. Anders ga je met pensioen! Alex Reuneker, Universiteit Leiden 1 Het bijwoord anders kent volgens Smessaert en Van Belle (2010) drie typen gebruik, als in (1)-(3). (1) Ze zullen zich morgen anders gedragen

Nadere informatie

Semantiek 1 college 5. Jan Koster

Semantiek 1 college 5. Jan Koster Semantiek 1 college 5 Jan Koster 1 Vandaag (1) Vorige week: zinssemantiek gebaseerd op waarheid en gevolgtrekking, waarheidstafels, entailments, presupposities Vandaag: zinssemantiek gebaseerd op situering

Nadere informatie

Nieuwe redeneringen. TI1300: Redeneren en Logica. Waar gaan deze uitdrukkingen over? Een nieuwe taal

Nieuwe redeneringen. TI1300: Redeneren en Logica. Waar gaan deze uitdrukkingen over? Een nieuwe taal Nieuwe redeneringen TI1300: Redeneren en Logica College 12: Predicatenlogica Tomas Klos Algoritmiek Groep Alle mensen zijn sterfelijk Socrates is mens Socrates is sterfelijk Niet propositie-logisch geldig,

Nadere informatie

Homework assignment 7 (Intensionality)

Homework assignment 7 (Intensionality) Homework assignment 7 (Intensionality) Semantiek 2013 Solutions Opgave 1 Bekijk de volgende zinnen: A. Lewis Carroll is Charles Dodgson, en Tina ontmoette Charles Dodgson. B. Lewis Carroll is Charles Dodgson,

Nadere informatie

Essay Taalfilosofie. Maart Is Sinn in Frege's zin wel het juiste niveau van betekenis om het intersubjectieve karakter van kennis te garanderen?

Essay Taalfilosofie. Maart Is Sinn in Frege's zin wel het juiste niveau van betekenis om het intersubjectieve karakter van kennis te garanderen? Is Sinn in Frege's zin wel het juiste niveau van betekenis om het intersubjectieve karakter van kennis te garanderen? 1.0 Inleiding Om de Vraagstelling in de aanhef te kunnen begrijpen is het nodig iets

Nadere informatie

CONTEMPLATIEVE FOTOGRAFIE BEWUST ANDERS WAARNEMEN

CONTEMPLATIEVE FOTOGRAFIE BEWUST ANDERS WAARNEMEN CONTEMPLATIEVE FOTOGRAFIE BEWUST ANDERS WAARNEMEN Inleiding Wat wij beogen met deze drie dagen is een verdieping in fotograferen. Dat doen we door het effect van foto s te bestuderen. In algemeenheid geven

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Woordkennis 1-5 NT2 is bedoeld om de woordenschat van anderstalige leerlingen te vergroten.

Woordkennis 1-5 NT2 is bedoeld om de woordenschat van anderstalige leerlingen te vergroten. Woordkennis 1-5 NT2 Woordkennis 1-5 NT2 is bedoeld om de woordenschat van anderstalige leerlingen te vergroten. Doelgroepen Woordkennis 1-5 NT2 Woordkennis 1-5 NT2 is bedoeld voor anderstalige leerlingen

Nadere informatie

De kaartenbank.indd Sander Pinkse Boekproductie / 15:06 Pag. 47. Kaart 17. Ik heb de band lek, getekend door C. van Bree in 1991.

De kaartenbank.indd Sander Pinkse Boekproductie / 15:06 Pag. 47. Kaart 17. Ik heb de band lek, getekend door C. van Bree in 1991. De kaartenbank.indd Sander Pinkse Boekproductie 07-11-13 / 15:06 Pag. 47 47 Kaart 17. Ik heb de band lek, getekend door C. van Bree in 1991. De kaartenbank.indd Sander Pinkse Boekproductie 07-11-13 / 15:06

Nadere informatie

JA, IK HELP DE KIPPEN! Een pragma- dialectische analyse voor het verklaren van argumentatie in online fondsenwervingsteksten. Léonie Anna Ida Klaver

JA, IK HELP DE KIPPEN! Een pragma- dialectische analyse voor het verklaren van argumentatie in online fondsenwervingsteksten. Léonie Anna Ida Klaver JA, IK HELP DE KIPPEN! Een pragma- dialectische analyse voor het verklaren van argumentatie in online fondsenwervingsteksten Léonie Anna Ida Klaver leonie.klaver@hotmail.com Masterscriptie Tekst en Communicatie

Nadere informatie

Identiteit en misverstand. http:\\www.marcdegraauw.com 1

Identiteit en misverstand. http:\\www.marcdegraauw.com 1 Identiteit en misverstand http:\\www.marcdegraauw.com 1 Wat is identiteit? Identiteit is een lastig: woord Associaties: in hokjes verdelen emotioneel / onderbewust je hebt meerdere identiteiten mono-identiteit

Nadere informatie

Betekenis 2: lambda-abstractie

Betekenis 2: lambda-abstractie Betekenis 2: lambda-abstractie Anna Chernilovskaya 4 June 2009 Wat? Vorige keer: Predicaatlogica Vertaling van zinnen Deze keer: Predicaatlogica uitbreiding Vertaling van zinnen in details Overzicht van

Nadere informatie

Samenvatting. subject I

Samenvatting. subject I 221 Samenvatting Recente ontwikkelingen in de generatieve taalkunde hebben niet geleid niet tot nieuwe inzichten omtrent de factoren die de positie van het finiete werkwoord in een bevestigende zin bepalen.

Nadere informatie

Logica op het Leonardo. Een inleiding

Logica op het Leonardo. Een inleiding Logica op het Leonardo Een inleiding Tekst 1 Alle onpartijdige waarnemers en alle geloofwaardige theoretici gaan ervan uit dat wanneer de fundamentele structuren van een samenleving rechtvaardig zijn,

Nadere informatie

foundationalist: Er zijn zelf-evidente, en dus zelfrechtvaardigende, overtuigingen. Er zijn zelf-evidente, waarheidsbehoudende inferentieregels.

foundationalist: Er zijn zelf-evidente, en dus zelfrechtvaardigende, overtuigingen. Er zijn zelf-evidente, waarheidsbehoudende inferentieregels. Foundationalisme en a priori overtuigingen foundationalist: Er zijn zelf-evidente, en dus zelfrechtvaardigende, a priori overtuigingen. Er zijn zelf-evidente, waarheidsbehoudende inferentieregels. Terreinen

Nadere informatie

Leren Filosoferen. Tweede avond

Leren Filosoferen. Tweede avond Leren Filosoferen Tweede avond Website Alle presentaties zijn te vinden op mijn website: www.wijsgeer.nl Daar vind je ook mededelingen over de cursussen. Hou het in de gaten! Vragen n.a.v. vorige keer

Nadere informatie

Vaksubkernen Inhouden vwo kerndoelen onderbouw. kiezen. De leerling kan referentiële verwijzingen expliciteren.

Vaksubkernen Inhouden vwo kerndoelen onderbouw. kiezen. De leerling kan referentiële verwijzingen expliciteren. Tussendoelen Latijn ( vwo ) Latijn havo/vwo onderbouw K = gericht op voorbereiding op deze vakken in bovenbouw (Turquoise) KGV= gericht op algemene gymnasiale vorming (Zilver) = K = Kgv Taalbeschouwing

Nadere informatie

Propositielogica, waarheid en classificeren

Propositielogica, waarheid en classificeren Logica in actie H O O F D S T U K 2 Propositielogica, waarheid en classificeren We hebben al gezien dat voor een logicus het verhevene heel dicht kan liggen bij het alledaagse. Misschien beter gezegd:

Nadere informatie

Een overtuigende tekst schrijven

Een overtuigende tekst schrijven Een overtuigende tekst schrijven Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Je mening geven over een andere manier van herdenken op school instructieles oefenlesles Lesdoel: Leerlingen kennen

Nadere informatie

Nieuwe romantiek? 3.1

Nieuwe romantiek? 3.1 Nieuwe romantiek? 3.1 Leven we vandaag in een romantische tijd? Wat betekent dit dan? Je krijgt 2 teksten over dit thema. ORIËNTEREN Bij elke tekst krijg je enkele vragen. Die los je op per twee. Dit betekent:

Nadere informatie

Sociaal wetenschappelijk onderzoek. Lezing voor het congres juridisch onderzoek in het hbo op 15 juni 2010 Peter Geurts

Sociaal wetenschappelijk onderzoek. Lezing voor het congres juridisch onderzoek in het hbo op 15 juni 2010 Peter Geurts Sociaal wetenschappelijk onderzoek Lezing voor het congres juridisch onderzoek in het hbo op 15 juni 2010 Enkele stellingen Voor zover een wetenschappelijk juridische activiteit een empirisch element bevat

Nadere informatie

Nota Deel 2. Rick Nouwen. Week 2, 2010

Nota Deel 2. Rick Nouwen. Week 2, 2010 1 Nota Deel 2 Rick Nouwen Week 2, 2010 2 Algemene Richtlijnen Wees zuinig met papier: nieuwe secties hoeven niet op een aparte pagina; de titel e.d. hoeft ook niet op een aparte pagina; maak er gewoon

Nadere informatie

Logisch-filosofische verhandeling

Logisch-filosofische verhandeling Logisch-filosofische verhandeling LUDWIG WITTGENSTEIN Vertaald en van een afsluitend essay voorzien door Victor Gijsbers 30 september 2005 Inhoudsopgave Verantwoording van de vertaler 2 Logisch-filosofische

Nadere informatie

Inleiding: Combinaties

Inleiding: Combinaties Zinnen 1 Inleiding: Combinaties Combinaties op verschillende niveaus: Lettergrepen als combinaties van fonemen. Woorden als combinaties van morfemen. Zinnen als combinaties van woorden en woordgroepen.

Nadere informatie

6] intentionaliteit & taalhandelingen

6] intentionaliteit & taalhandelingen 6] intentionaliteit & taalhandelingen taalhandelingen Russell, de vroege Wittgenstein en de logisch empiristen verdedigden een empiristische betekenis-theorie: zinvolle beweringen verwijzen naar standen

Nadere informatie

Opdrachten Tarski s World

Opdrachten Tarski s World Opdrachten Tarski s World Logika thema 4 13 april 2004 1 Propositielogika 1.1 Atomaire proposities in Tarski s world Open de wereld, wittgens.sen, en het bestand met beweringen, wittgens.sen 1. Ga van

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/18578

Nadere informatie

II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES

II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES In Excel bestaat reeds een uitgebreide reeks van functies zoals SOM, GEMIDDELDE, AFRONDEN, NU enz. Het is de bedoeling om functies aan deze lijst toe te voegen door in Visual

Nadere informatie

De jarige staat centraal, niet de spreker. Als de jarige in het zonnetje wordt gezet, is de toespraak al voor de helft geslaagd.

De jarige staat centraal, niet de spreker. Als de jarige in het zonnetje wordt gezet, is de toespraak al voor de helft geslaagd. Feestredes 8 Bij een groot aantal feestelijke gelegenheden wordt verwacht dat iemand het woord voert. Een verjaardag, een huwelijk of een groot diner zijn niet compleet zonder een passende feestrede. Hoe

Nadere informatie

Openingstoespraak Debat Godsargument VU Faculteit der Wijsbegeerte 11 April 2012. Emanuel Rutten

Openingstoespraak Debat Godsargument VU Faculteit der Wijsbegeerte 11 April 2012. Emanuel Rutten 1 Openingstoespraak Debat Godsargument VU Faculteit der Wijsbegeerte 11 April 2012 Emanuel Rutten Goedemiddag. Laat ik beginnen met studievereniging Icarus en mijn promotor Rene van Woudenberg te bedanken

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Werkwoorden. Hebben en zijn. De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets.

Werkwoorden. Hebben en zijn. De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets. Werkwoorden Hebben en zijn De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets. persoon onderwerp hebben zijn 1 enk. ik heb ben 2 enk. jij/u hebt bent

Nadere informatie

Predikatenlogica in Vogelvlucht

Predikatenlogica in Vogelvlucht in Vogelvlucht Albert Visser Filosofie, Faculteit Geesteswetenschappen, Universiteit Utrecht 10 oktober, 2013 1 Overview 2 Overview 2 Overview 2 Overview 3 In de propositielogica behandelen we de interne

Nadere informatie

Vorm en Betekenis. Jan van Eijck. Inleiding Taalkunde, Juni 2006

Vorm en Betekenis. Jan van Eijck. Inleiding Taalkunde, Juni 2006 Vorm en Betekenis Jan van Eijck Inleiding Taalkunde, Juni 2006 Vorm en Betekenis Jan van Eijck Inleiding Taalkunde, Juni 2006 Grammaticaregels hebben betrekking op vorm. Zijn er ook regels te geven voor

Nadere informatie

2] idealisme, positivisme & de Linguistic Turn

2] idealisme, positivisme & de Linguistic Turn 2] idealisme, positivisme & de Linguistic Turn de Verlichting - the age of reason (1650-1800) in de middeleeuwen nam de mens een vaste plaats in op de ladder van God's schepping (scala naturæ) de moderne

Nadere informatie

Filosofie van de wiskundige praktijk (naturalisme) Bart Van Kerkhove

Filosofie van de wiskundige praktijk (naturalisme) Bart Van Kerkhove Filosofie van de wiskundige praktijk (naturalisme) Bart Van Kerkhove Agenda Wat na de grondslagencrisis? Aandacht voor praktijk Epistemologisch naturalisme (2e h 20e eeuw) - W.V.O. Quine - Thomas Kuhn

Nadere informatie

Lespakket Bent u een goed verstaander? voor middelbare scholieren

Lespakket Bent u een goed verstaander? voor middelbare scholieren Lespakket Bent u een goed verstaander? voor middelbare scholieren Handleiding bij de webtentoonstelling Bent u een goed verstaander? Waar gaat het over? Een goed verstaander... maakt dit spreekwoord moeiteloos

Nadere informatie

Transparency in Language: A Typological Study S.C. Leufkens

Transparency in Language: A Typological Study S.C. Leufkens Transparency in Language: A Typological Study S.C. Leufkens Transparency in language. A typological study Sterre Leufkens Een taal kun je zien als een verzameling vormen (woorden, zinnen, klanken, regels),

Nadere informatie