KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren Bert van der Valk en Harriette Holzhauer

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren Bert van der Valk en Harriette Holzhauer"

Transcriptie

1 KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren Bert van der Valk en Harriette Holzhauer

2 Vanuit het recente verleden KLZ 2008: Review van effecten van gangbare suppletie activiteit op (natte) ecologie Hoofduitvoerder: Imares mmv Deltares Megasuppleties 2008: Verwachte effecten op ecologie, veiligheid en socio-economie Hoofduitvoerder: Deltares mmv Imares Suppleties en ecologie: onderzoeks en monitoringsprogramma Hoofduitvoerder/programmacoordinator: Deltares, Imares, VU Amsterdam, en anderen

3 Onderzoeks- en Monitoringsprogramma Aanleiding: convenant RWS WD- natuurverenigingen 24 maart 2009, WS s 4 feb en 19 feb (Waddenvereniging, Vogelbescherming, Stichting de Noordzee, Stichting Duinbehoud) thema: zandsuppleties en ecologie; opheffen van bezwaren kenwoorden: ketenbenadering nat en droog, optimale combinatie van suppleties met behoud en ontwikkeling van natuurwaarden, onderzoek en monitoring, bio-geomorfologie, kansen benutten mogelijke prioritering: pragmatisch (suppleren is running gig ), regionaal, wetenschappelijk

4 Doelen van het programma Korte termijn en lange termijn ecologische effecten in kaart brengen (natte + droge drivers ) met relatief weinig meerinvestering grote kenniswinst boeken kennisleemtes helder krijgen; directe praktische toepassingen >> geprioriteerd onderzoeks- en monitorings MLTprogramma zandwin-transport-depositie-banken en strandduinen

5 Onderzoeks- en Monitoringsprogramma Hoofdthema: Suppleties en Ecologie Driehoek: RWS-WD, NGO s en Consortium Uitvoerder/programma-coordinator: Consortium Deltares ism partijen Deelnemende, geinteresseerde en betrokken partijen: Imares, VU Amsterdam, Grontmij, anderen

6 Inhoud Middenlangetermiijn programma 1. inleiding, context en beheer- en beleidskaders 2. deel I: het kust (eco-) systeem, zandwin-suppletie: ketenbenadering, systeembeschrijving, BAU, toekomstperspectief 3. deel II: effecten van winning en suppletie op de NL kustzone en de offshore zee 4. deel III: behoud en ontwikkeling van natuurwaarden; aansluiting (monitorings) programma s: huidig en aanvullend, kansen, optimale synarchie 5. project organisatie NB: ontwikkeling vraagsturing in zeer nauwe samenwerking met WD en NGO s, met gebruik van Waddenacademie, Slib programma Waddengebied LNV,e.v.a.

7 HS 5 MLTP: effecten inleiding: kennisleemtes, KT en LT, keten, wat ontbreekt?, opschaling, OW-suppletie als panacee? ontwikkelingen in de offshore zee ontwikkelingen in de brandingszone en op het natte strand ontwikkelingen droog strand en duinen met aandacht voor: ontwikkelingen in de Waddenzee cumulatieve effecten (definitie: smal of breed?) uitstralingseffecten (idem) besluiten nemen korrelgrootte en sedimentsamenstelling effecten op de hogere trofische niveau s (N2000 doelsoorten)

8 Interactie natte en droge kust In 2008: morfologische ontwikkeling nat strand en zeereep (Holland) (KLZ) z.g.a.m. kwantitatieve inzichten in volume ontwikkelingen: van de 130 Mm3 zijn waarschijnlijk 30Mm3 in de zeereep terecht gekomen> dat is ca. 30%! (Bas Arens) op statistische wijze te verkrijgen inzichten in de relatie nat strand-duinvoet relatie (Holland) (effecten in ruimte en tijd vertraagd) (KLZ) wordt in 2009 doorgezet onder OBN en KLZ-ecologie, ook voor Waddeneilanden

9 Werkplan 2009 Ontwerpen MLTP Ecologisch gericht suppleren, nu en in de toekomst Eerste jaar: focus op bio- en geosysteemanalyse: waarom werkt het zo? Onderdelen behorend bij programma kustlijnzorg 2009: Systeemanalyse (grootschalige morfologische ontwikkelingen) Update sedimentbalans Ontwikkeling getijbekkens Geologisch onderzoek meegroeien van de platen in de Waddenzee Monitoring Bodemdaling door Gaswinning Effect korrelgrootte op bodemgedrag (met student-studie) Systeemgedrag (Brandingzone, strand nat-droog, duinen) Volume ontwikkeling duinen (KLZ en OBN) Effectiviteit van suppleties voor strand en duinen op basis van grondradar gegevens Strategieontwikkeling Voorspelcapaciteit van suppleties (verbeteren modellen) Verkenning van andere suppletie vormen

10 Werkplan 2009 aanvullend: Basis gegevens op orde > Ecologische en morfologische status van de deelsystemen > Inventarisatie huidige suppletie praktijk (start: review 2008) > Huidige suppleties en monitoring (MER zand, Texel en Amelandsuppletie en NAM, PMR,..) WD Habitatontwikkeling (brandingzone, nat-droog strand) > Opstellen T0 (Ameland) (WD en VU A dam) Herkolonisatie door bodemdieren (VU A dam) > Inventarisatie van hersteltijden (gebiedsdekkend beeld) > Hypothese ontwikkeling rekolonisatie > Opzet monitoring rekolonisatie van geplande suppleties Biogeomorfologie > Student: Modelopzet effect van bodemdieren op morfologie (via schuifspanningen)

11 Doel voor vandaag verder definieren van kennisleemtes en onderzoeksvragen MLTP in relatie tot effecten van huidige vormen van suppleren met specifieke belangstelling voor: effecten van cumulatie effecten van regionale uitstraling >> aanscherpen van onderdelen MLTP Maandag a.s.: duinen breed aan bod (Harlingen)

12 Mogelijke invulling Ameland vergunning vs programma Vergunningsplichtigheid: T0: aanwezigheid bodemdieren en sedimentsamenstelling Aanwijzen van referentiegebieden Passende beoordeling Verwachte negatieve en positieve effecten Mogelijkheden voor versterking van de positieve effecten In dit programma: Systeemgedrag Waddenkust vaststellen (basis) Habitatontwikkeling (nat-droog) (basisproces) Uitzoeken kinderkamerfunctie* Uitzoeken regionale uitstraling* Uitzoeken herkolonisatie (basisproces) Effecten op hogere trofische niveau s

13 2009 Texel : Ameland? Schier : Delfland 2009: Oostgat geulwand Prioritering: pragmatische indeling van aandachtsgebieden

14 Review ecological effects (IMARES) KLZ 2008: Review van effecten van gangbare suppletie activiteit. Resultaten morfologie: 40% strand 60% vooroeversuppleties; van totaal 50% Holland Lee effect, Feeder effect 2-8 jaren effectief; snelle uitdoving KG effecten transport naar de kust (en de duinen in) we hebben meer case studies nodig! Resultaten ecologie: natuurlijke zonering: bekend en beproefd (xmt visserij!) biota zijn ingesteld op hoog niveau van dynamiek herkolonisatie varieert van 1 tot 2-5 jaren effecten KG nader te onderzoeken, iha meer gericht meten, testen! stabiliserende effecten van organismen > bio-engineers

Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust

Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust Sander Boer, Landelijke Kustdagen 2014 Inhoud presentatie Verankering in beleid en wetgeving Kustlijnzorg Toekomstige uitdaging Kustversterking Hondsbossche

Nadere informatie

Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte

Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte Inauguratiesymposium, 1-2 december 2008, Leeuwarden Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte Dr. Hessel Speelman Dr. Albert Oost Dr. Hanneke Verweij Dr. Zheng Bing Wang Thema s in tijd en ruimte

Nadere informatie

Voorts adviseren zij ten aanzien van de verschillende onderdelen van de nationale Visie Kust:

Voorts adviseren zij ten aanzien van de verschillende onderdelen van de nationale Visie Kust: Rapport Onderwerp Nationale Visie Kust Datum behandeling OIM 23 mei 2013 Kenmerk OIM-2013/104963 I. Aanleiding De deelnemers aan het OIM zijn op verschillende momenten en op verschillende wijzen betrokken

Nadere informatie

Wat zijn de effecten van suppleties op de Habitats van zeebaars en harder?

Wat zijn de effecten van suppleties op de Habitats van zeebaars en harder? Wat zijn de effecten van suppleties op de Habitats van zeebaars en harder? Telt dit door in de aanwezigheid en vangbaarheid? 30-04-16, Marcel Rozemeijer Europese Unie, Europees Fonds voor Maritieme Zaken

Nadere informatie

Memo. van Verkeer en Waterstaat. Rijkswaterstaat. Aan Mark Dierikx, Marijke Dirkson (DG Water)

Memo. van Verkeer en Waterstaat. Rijkswaterstaat. Aan Mark Dierikx, Marijke Dirkson (DG Water) Memo Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat Aan Mark Dierikx, Marijke Dirkson (DG Water) Van Jan Mulder (RIKZ) mmv Ruud Spanhoff en Pieter van Vessem Datum 5 maart 2007 (versie 1) 18 juni

Nadere informatie

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor : 2,5 jaar Carola van Gelder-Maas Projectmanager WVL Rijkswaterstaat 31 maart 2014 Hoe zat het ook alweer? Eroderende kustlijn NL kust 12 Mm³ zandsuppleties per jaar Zeespiegelstijging Zwakke schakels

Nadere informatie

EFFECTEN VAN SUPPLETIES OP DE GEOMORFOLOGISCHE EN GEOCHEMISCHE ONTWIKKELING VAN DUINEN: SAMENVATTING EN SYNTHESE

EFFECTEN VAN SUPPLETIES OP DE GEOMORFOLOGISCHE EN GEOCHEMISCHE ONTWIKKELING VAN DUINEN: SAMENVATTING EN SYNTHESE EFFECTEN VAN SUPPLETIES OP DE GEOMORFOLOGISCHE EN GEOCHEMISCHE ONTWIKKELING VAN DUINEN: SAMENVATTING EN SYNTHESE Onderstaande samenvatting en synthese stoelt op navolgende rapporten: Arens, S.M., S.P.

Nadere informatie

Bijlage 1 Overweging zandwinning Den Helder Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Den Helder (Noord-Holland)

Bijlage 1 Overweging zandwinning Den Helder Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Den Helder (Noord-Holland) Bijlage 1 Overweging zandwinning Den Helder Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Den Helder (Noord-Holland) Herman Gorterstraat 55 3511 EW UTRECHT Postbus 19143 3501 DC UTRECHT www.minlnv.nl T

Nadere informatie

Strand. Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren

Strand. Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren Strand 2 Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren beeldbank.rws.nl / Jaap Boelens Sinds 1990 vormen zandsuppleties een essentiële onderhoudsmaatregel voor het in stand houden van onze kust.

Nadere informatie

Ecobeach. Een duurzaam strand door drainage. Brouwersdam, 3-10-2014. Bas Reedijk. Hoofd afdeling kustwaterbouw BAM Infraconsult

Ecobeach. Een duurzaam strand door drainage. Brouwersdam, 3-10-2014. Bas Reedijk. Hoofd afdeling kustwaterbouw BAM Infraconsult Ecobeach Een duurzaam strand door drainage Brouwersdam, 3-10-2014 Bas Reedijk Hoofd afdeling kustwaterbouw BAM Infraconsult Inhoud Wat is Ecobeach De ervaring met Ecobeach bij Egmond Toepassing van Ecobeach

Nadere informatie

Workshop Dynamisch Kustbeheer Vlieland, 11 en 12 september 2013 Impressie in vorm van een nieuwsbrief

Workshop Dynamisch Kustbeheer Vlieland, 11 en 12 september 2013 Impressie in vorm van een nieuwsbrief Workshop Dynamisch Kustbeheer Vlieland, 11 en 12 september 2013 Impressie in vorm van een nieuwsbrief Inhoud Deze Nieuwsbrief... 2 Deltaprogramma Wadden: nu meten is later meer weten... 3 Eilanddynamiek

Nadere informatie

MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE

MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE Functies - Wadden ecosysteem Filter feeders en waterkwaliteit; slib Biodepositie en stabiliteit van substraat; kustbescherming Morfologische landschappelijke eenheid in systeem

Nadere informatie

1 Inleiding 1. 2 Verwerking van gegevens 2 2.1 Aangeleverde gegevens 2 2.2 Verwerking gegevens 3

1 Inleiding 1. 2 Verwerking van gegevens 2 2.1 Aangeleverde gegevens 2 2.2 Verwerking gegevens 3 Herberekening behoefte aan zandsuppletie ter compensatie van bodemdaling door gaswinning uit Waddenzee velden vanaf de mijnbouwlocaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen Z.B. Wang Deltares, 2009 Inhoud

Nadere informatie

Type Zandmotor hier de titel, deze

Type Zandmotor hier de titel, deze Type Zandmotor hier de titel, deze mag Delflandse over 2 kust regels lopen Type Pilotproject hier de voor subtitel natuurlijke een wit regel kustbescherming Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit

Nadere informatie

Noordzeedagen. Kennis Beleid Beheer Wind op Zee

Noordzeedagen. Kennis Beleid Beheer Wind op Zee Noordzeedagen Kennis Beleid Beheer Wind op Zee Kader Ecologie en Cumulatie (KEC): cumulatieve effecten van offshore windparken op vogels, vleermuizen en zeezoogdieren in de zuidelijke Noordzee Maarten

Nadere informatie

Bijlage 1.5 Effecten van het slib in suppletiezand

Bijlage 1.5 Effecten van het slib in suppletiezand Bijlage 1.5 Effecten van het slib in suppletiezand........................................................................................ H. Mulder, RIKZ, juni 2004 Vraagstelling Een van de onzekerheden

Nadere informatie

Dynamisch kustbeheer. Erna Krommendijk. Milieufederatie Noord-Holland. Versneller van duurzaamheid

Dynamisch kustbeheer. Erna Krommendijk. Milieufederatie Noord-Holland. Versneller van duurzaamheid Dynamisch kustbeheer Erna Krommendijk Milieufederatie Noord-Holland Programma veldbezoek 15 november 2013 Welkom / introductie Veldbezoek met diverse toelichtingen Lunch Wensen en kansen in deelgebieden:

Nadere informatie

Kustbeheer en natuurbeheer in Nederland. Evert Jan Lammerts Anton M.M. van Haperen Deskundigenteam Duin en Kust

Kustbeheer en natuurbeheer in Nederland. Evert Jan Lammerts Anton M.M. van Haperen Deskundigenteam Duin en Kust Kustbeheer en natuurbeheer in Nederland Evert Jan Lammerts Anton M.M. van Haperen Deskundigenteam Duin en Kust OBN-deskundigenteam Duin & Kust 5 inhoudelijke adviseurs beheerorganisaties (Nm, SBB, drinkwaterbedrijven),

Nadere informatie

MEP Zandwinning RWS LaMER

MEP Zandwinning RWS LaMER Stichting LaMER MEP Zandwinning RWS LaMER overzicht resultaten Inleiding Aanleiding Besluit voor noodzaak locatie specifieke afweging door middel van m.e.r. procedure en MER Uitwerking RWS MER 2007 Parallel

Nadere informatie

VNSC Onderzoeksprogramma 2014-2017

VNSC Onderzoeksprogramma 2014-2017 VNSC Onderzoeksprogramma 2014-2017 Joost Backx Werkgroep O&M Marcel Taal Uitdagingen Onderzoeksagenda Slib Getij Natuur & Samenwerken Inhoud Structuur VNSC (Werkgroepen O&M en Evaluatie Beleid en Beheer)

Nadere informatie

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling........................................................................................ H. Mulder, RIKZ, juni

Nadere informatie

Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots

Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots Edwin Elias Albert Oost Ankie Bruens Jan

Nadere informatie

Passende beoordeling suppleties bij Ameland

Passende beoordeling suppleties bij Ameland Passende beoordeling suppleties bij Ameland Toetsing van de mogelijke effecten aan de Natuurbeschermingswet 1998 Eindrapport Grontmij AquaSense Amsterdam, 5 oktober 2009 Verantwoording Titel : Passende

Nadere informatie

Programma naar een Rijke Waddenzee

Programma naar een Rijke Waddenzee Programma naar een Rijke Waddenzee n Symposium Waddenacademie Kees van Es Inhoud presentatie 1. Aanleiding, opdracht en context 2. De mosseltransitie in het kort Kennisvragen 3. Streefbeeld: Wijze van

Nadere informatie

De KNAW: 1.Geleerdenplatform. 1.Adviesorgaan van de overheid. 1.Koepelorganisatie voor zo n 20 onderzoeksinstituten

De KNAW: 1.Geleerdenplatform. 1.Adviesorgaan van de overheid. 1.Koepelorganisatie voor zo n 20 onderzoeksinstituten De KNAW: 1.Geleerdenplatform 1.Adviesorgaan van de overheid 1.Koepelorganisatie voor zo n 20 onderzoeksinstituten ! " # $ % # # $& # $ ' & #!$ % %' ' #"! " ( 30 Juli 2008: Waddenacademie opgericht (in

Nadere informatie

Beleidslijn kust 2015. Bijlage: Kaart soorten dynamiek kust

Beleidslijn kust 2015. Bijlage: Kaart soorten dynamiek kust Beleidslijn kust 2015 Bijlage: Kaart soorten dynamiek kust Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toelichting op de legenda 5 3 Kaart soorten dynamiek kust 15 4 Kaart soorten dynamiek kust + Natura 2000 22 Colofon / Bronnen

Nadere informatie

: Vergunning Natuurbeschermingswet 1998 voor zandsuppletie op Vlieland

: Vergunning Natuurbeschermingswet 1998 voor zandsuppletie op Vlieland Rijkswaterstaat Noord-Nederland District Waddenzee, t.a.v. ing. K. Tilma Postbus 23 9285 ZV BUITENPOST Leeuwarden, 25 juli 2008 Verzonden, Ons kenmerk : 00775245 Afdeling : Landelijk Gebied Beleid Behandeld

Nadere informatie

Project Zwakke Schakels Noord Holland. Erik van Eekelen & Jasper Bakker,

Project Zwakke Schakels Noord Holland. Erik van Eekelen & Jasper Bakker, Project Zwakke Schakels Noord Holland Erik van Eekelen & Jasper Bakker, 26-01-2016 Projectlocatie Inhoud presentatie Project uitvoering Contract & tenderproces Ontwerp en ruimtelijke inpassing kustversterking

Nadere informatie

Projectstage Wouter Thomasson

Projectstage Wouter Thomasson De inzichten van stakeholders op verzanding van de Westelijke Waddenzee Projectstage Wouter Thomasson 2013 Dit document is het resultaat van een derdejaars projectstage onderzoek in opdracht van Programma

Nadere informatie

Bedrijfsleven & Natuur een goede LAT-relatie?

Bedrijfsleven & Natuur een goede LAT-relatie? Bedrijfsleven & Natuur een goede LAT-relatie? Pieter van de Water en Jeroen Jansen, Amersfoort 2013 Wat doet de NAM? 4 jaar Opsporen Boren Opruimen Winnen Waar zit dat gas? Nederland heeft één van de grootste

Nadere informatie

Buitendelta s: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppleties-pilots

Buitendelta s: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppleties-pilots Buitendelta s: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppleties-pilots Opgesteld door: Deltares Status en datum: concept 23 mei 2012 Redactie: Bureau Landwijzer Buitendelta s: tot voor kort

Nadere informatie

Natuurcompensatie Voordelta

Natuurcompensatie Voordelta Natuurcompensatie Voordelta Ervaringen met gebiedsbescherming in een ondiepe kustzone Mennobart van Eerden Job van den Berg Aanleiding De natuurcompensatie in de Voordelta als gevolg van de aanleg en aanwezigheid

Nadere informatie

Werkprogramma Waddenacademie. juli 2014 januari 2016

Werkprogramma Waddenacademie. juli 2014 januari 2016 Werkprogramma Waddenacademie juli 2014 januari 2016 Mei 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Werkprogramma juli 2014 januari 2016 Foto omslag: Robert-Jan Geerts 1. Inleiding De Waddenacademie

Nadere informatie

Projectnummer: B02047.000031.0100. Opgesteld door: dr.ir. B.T. Grasmeijer. Ons kenmerk: 077391437:0.3. Kopieën aan:

Projectnummer: B02047.000031.0100. Opgesteld door: dr.ir. B.T. Grasmeijer. Ons kenmerk: 077391437:0.3. Kopieën aan: MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Hanzelaan 286 Postbus 137 8000 AC Zwolle Tel +31 38 7777 700 Fax +31 38 7777 710 www.arcadis.nl Onderwerp: Gevoeligheidsanalyse effecten baggerspecieverspreiding (concept) Zwolle,

Nadere informatie

Dynamisch duin Landschap van de eeuwige jeugd

Dynamisch duin Landschap van de eeuwige jeugd Dynamisch duin Landschap van de eeuwige jeugd Dynamisch duin landschap van de eeuwige jeugd Wie gericht gebruik maakt van de dynamische krachten van zee, wind en zand in de kuststrook, bevordert een veilige

Nadere informatie

TKI Wind op Zee Workshop Financiering

TKI Wind op Zee Workshop Financiering TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling:

Nadere informatie

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten

Nadere informatie

MICORE Workshop EWS toekomstmogelijkheden discussie & brainstorm. Berchem, België 17 mei 2011

MICORE Workshop EWS toekomstmogelijkheden discussie & brainstorm. Berchem, België 17 mei 2011 MICORE Workshop EWS toekomstmogelijkheden discussie & brainstorm Berchem, België 17 mei 2011 Early Warning System Opbouw van het EWS als rode draad Discussie & brainstorm over: Uiteindelijke doel van het

Nadere informatie

zeehavens Wadden Building with Nature en Haven van Harlingen Waddenprommenade 1, Harlingen NAAR EEN RIJKE WADDENZEE

zeehavens Wadden Building with Nature en Haven van Harlingen Waddenprommenade 1, Harlingen NAAR EEN RIJKE WADDENZEE Programma Wadden zeehavens PROGRAMMA NAAR EEN RIJKE WADDENZEE en Werkatelier 12 december 2012 9.30-12.00 uur Waddenprommenade 1, Harlingen Agenda en Context 4 december 2012 Arjen Bosch Agenda 1. Context

Nadere informatie

Conform artikel 41, lid 1 van de Nb-wet 1998 heeft u binnen uw aanvraag uw belang bij het verlenen van de vergunning gemotiveerd.

Conform artikel 41, lid 1 van de Nb-wet 1998 heeft u binnen uw aanvraag uw belang bij het verlenen van de vergunning gemotiveerd. > Retouradres Postbus 19143 3500 DC Utrecht Rijkswaterstaat Zuid-Holland t.a.v. dr. A.P.M.A. Vonck Postbus 556 3000 AN Rotterdam Herman Gorterstraat 55 3511 EW Utrecht Postbus 19143 3500 DC Utrecht www.minlnv.nl

Nadere informatie

provincie H 0 L L A N D ZUID

provincie H 0 L L A N D ZUID T^ r Gedeputeerde Staten provincie H 0 L L A N D ZUID Contact mr. drs. S. Hoitinga T 070-441 65 98 s.hoitinqa(a)pzh.nl mw. P.A.H. Vollebregt-Verkoijen T 070-441 61 42 pah.vollebreqtgjpzh.nl leden van het

Nadere informatie

Het meegroeivermogen van de Westelijke Waddenzee

Het meegroeivermogen van de Westelijke Waddenzee Het meegroeivermogen van de Westelijke Waddenzee Advies aan het ministerie van Economische zaken Geert van Wirdum Met medewerking van: Laura Vonhögen Sytze van Heteren (TNO) Albert Oost Wang Zheng Bas

Nadere informatie

Introductie Natuurversterking in windparken Wind op zee na 2035

Introductie Natuurversterking in windparken Wind op zee na 2035 Agenda Introductie Floris v. Hest (SDN) Natuurversterking in windparken Keuzemenu natuurversterking in windparken Guido Schild 10.10-10.20 Stellingen natuur in windparken (interactieve sessie) Tinka Murk

Nadere informatie

Vogels. Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren

Vogels. Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren Vogels 4 Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren beeldbank Adobe Stock Sinds 1990 vormen zandsuppleties een essentiële onderhoudsmaatregel voor het in stand houden van onze kust. Het doel

Nadere informatie

3e Kustnota Traditie, Trends en Toekomst

3e Kustnota Traditie, Trends en Toekomst 3e Kustnota Traditie, Trends en Toekomst 3e Kustnota 3e Kustn Traditie, Trends Traditie, en Toekomst en Toeko Bescherming laag Nederland Kustlijnzorg Bouwen in de kust Nieuwe activiteiten op zee Samenvatting

Nadere informatie

Geen zand, geen land! Voorstel Beslissing Zand : Adaptatieagenda voor duurzaam behoud van de kust

Geen zand, geen land! Voorstel Beslissing Zand : Adaptatieagenda voor duurzaam behoud van de kust Geen zand, geen land! Voorstel Beslissing Zand : Adaptatieagenda voor duurzaam behoud van de kust Colofon Dit is een uitgave van: Deltaprogramma Kust Deltaprogramma Waddengebied Deltaprogramma Zuidwestelijke

Nadere informatie

Programma 4: Dynamische eilanden

Programma 4: Dynamische eilanden Programma 4: Dynamische eilanden De Nederlandse Waddeneilanden liggen verankerd in de zee. Stuif- en andere dijken maken dat ze geen kant op kunnen. Wind, water en stuivend zand hebben nauwelijks invloed

Nadere informatie

Natuurherstel in Duinvalleien

Natuurherstel in Duinvalleien Natuurherstel in Duinvalleien Kan het natuurlijker? A.P.Grootjans@rug.nl 1 Universiteit Groningen, IVEM 2 Radboud Universiteit Nijmegen Opbouw lezing Hydrologisch systeem van een duinvallei Relatie hydrologie,

Nadere informatie

Suppletie Roggenplaat. Onderzoek Integrale veiligheid Oosterschelde

Suppletie Roggenplaat. Onderzoek Integrale veiligheid Oosterschelde Suppletie Roggenplaat Onderzoek Integrale veiligheid Oosterschelde Deltaprogramma 2015 De Oosterschelde uitdaging: Klimaatverandering, zeespiegelstijging en morfologische effecten van de Deltawerken leiden

Nadere informatie

Herstel natuurlijk gebied Brunner Mond. griesberg

Herstel natuurlijk gebied Brunner Mond. griesberg Herstel natuurlijk gebied Brunner Mond griesberg Welkom 2 RWS BEDRIJFSINFORMATIE Programma Dagprogramma Centrale presentaties, vragen (kort) Innovatiekeuken (tot de lunch) B2B (na de lunch) 3 RWS BEDRIJFSINFORMATIE

Nadere informatie

1 A N D E N. Aan de Minister van Economische Zaken De heer H. Kamp Postbus 20401 2500 EK Den Haag. Datum: 22-1-20141 001 1 AJZ

1 A N D E N. Aan de Minister van Economische Zaken De heer H. Kamp Postbus 20401 2500 EK Den Haag. Datum: 22-1-20141 001 1 AJZ 1 A N D E N Aan de Minister van Economische Zaken De heer H. Kamp Postbus 20401 2500 EK Den Haag Datum: 22-1-20141 001 1 AJZ Onderwerp: reactie Waddeneilanden onderzoek near-shore windenergie. Excellentie,

Nadere informatie

Overzicht projecten Programma De Nieuwe Afsluitdijk

Overzicht projecten Programma De Nieuwe Afsluitdijk Overzicht projecten Programma De Nieuwe Afsluitdijk Exclusief de projecten die meegenomen worden in het Rijkscontract (deze zijn apart hiervan uitgebreider toegelicht) Volgnum Mobiliteit 1 Verruiming sluis

Nadere informatie

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman Korte historie 2009: Nationale Waterplan! 2 windenergiegebieden aangewezen! Borssele en IJmuiden

Nadere informatie

Inhoud van deze presentatie

Inhoud van deze presentatie 1 Inhoud van deze presentatie 1. Onderzoekskader en methoden 2. Invloed van de sedimentologie op strandprocessen 3. Sediment analyses van het inter-getijden gebied 4. Geologische opbouw van het strand

Nadere informatie

Ecologie van de toekomstige kust

Ecologie van de toekomstige kust Alterra is onderdeel van de internationale kennisorganisatie Wageningen UR (University & Research centre). De missie is To explore the potential of nature to improve the quality of life. Binnen Wageningen

Nadere informatie

MUST MARITIME CONSORTIUM of ENVIRONMENTAL SCIENCE and TECHNOLOGY

MUST MARITIME CONSORTIUM of ENVIRONMENTAL SCIENCE and TECHNOLOGY Global Ocean Innovation Independent shared research for sustainable exploitation of ocean resources MARITIME CONSORTIUM of ENVIRONMENTAL SCIENCE and TECHNOLOGY 10 miljard mensen in 2050 grondstoffen -

Nadere informatie

Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019

Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019 Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019 1 Concept suppletieprogramma 2016-2019 n.a.v. toetsing basiskustlijn Uit de toetsing van de kustlijn blijkt dat de basiskustlijn (BKL) tussen

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Hydro Meteo centrum Noordzee. Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst

Rijkswaterstaat Hydro Meteo centrum Noordzee. Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst Hydro Meteo centrum Noordzee Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst 17 juni 2009 Inhoud presentatie 1 Introductie Hydro Meteo centra 2 Getijmodellen => Matroos getij op de Noordzee specifieke

Nadere informatie

Schetsschuit Zuidwest Ameland. Veiligheid en natuur hand in hand

Schetsschuit Zuidwest Ameland. Veiligheid en natuur hand in hand Schetsschuit Zuidwest Ameland Veiligheid en natuur hand in hand Schetsschuit Zuidwest Ameland Is het mogelijk Zuidwest Ameland in te richten als natuurlijke klimaatbuffer? Deze vraag staat centraal tijdens

Nadere informatie

Ecobeach. Natuurlijke aanwas van het strand

Ecobeach. Natuurlijke aanwas van het strand Ecobeach Natuurlijke aanwas van het strand De natuur doet haar werk De drainagebuizen zorgen voor de aanwas van zand. Ze hebben een doorsnee van tien centimeter en zijn twee of drie meter lang. De buizen

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I Leefomgeving Opgave 8 Het Oosterdokseiland Bestudeer de bronnen 1 en 2 die bij deze opgave horen. Amsterdam doet momenteel grote investeringen in de ontwikkeling van de zuidoever van het IJ. Het project

Nadere informatie

BODEMDALING WADDEN DOOR ZOUTWINNING beoordeling eerder uitgevoerd onderzoek

BODEMDALING WADDEN DOOR ZOUTWINNING beoordeling eerder uitgevoerd onderzoek WATER WATER SEDIMENT BODEMDALING WADDEN DOOR ZOUTWINNING beoordeling eerder uitgevoerd onderzoek Opdrachtgevers: Waddenvereniging Natuurmonumenten Vogelbescherming Juli 2015 INHOUD 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding...4

Nadere informatie

Stranden Ameland = recreatie en natuur

Stranden Ameland = recreatie en natuur Strandgebruik Ameland Inventarisatie Natura 2000 Gebruik stranden Gevolgen Stranden Ameland = recreatie en natuur Recreatie: badgasten, evenementen, strandrijden, paarden, vissen, excursies, strandpaviljoens,

Nadere informatie

Jan Heemskerk (2006) 53 Texelse Limericks

Jan Heemskerk (2006) 53 Texelse Limericks Jan Heemskerk (2006) 53 Texelse Limericks WADDENWETENSCHAP Prof.dr. Pavel Kabat Bestuursvoorzitter Waddenacademie 30 juli 2008 WAT WETEN WIJ VAN DE WADDEN? EEN BIJZONDER GEBIED VOOR MENS EN MILEU Het Regionaal

Nadere informatie

Anticiperend beheer op zee en in de Delta

Anticiperend beheer op zee en in de Delta Anticiperend beheer op zee en in de Delta Joris Geurts van Kessel Zee en Delta Aanpak koers Bron: ontwikkelde aanpak Peter van Rooy met RWS Update van eerder werk voor VenW, op basis van Gedachtegoed Rand

Nadere informatie

VELDVERSLAG AMELAND EN SCHIERMONNIKOOG 2013

VELDVERSLAG AMELAND EN SCHIERMONNIKOOG 2013 VELDVERSLAG AMELAND EN SCHIERMONNIKOOG 2013 BEMONSTERING (JUVENIELE) DEMERSALE VIS ILVO MEDEDELING nr 140 oktober 2013 Annelies De Backer Gert Van Hoey Veldverslag Ameland en Schiermonnikoog 2013 Bemonstering

Nadere informatie

Richtlijnen voor het milieueffectrapport Pilot Zandmotor Delflandse Kust - 1 -

Richtlijnen voor het milieueffectrapport Pilot Zandmotor Delflandse Kust - 1 - Richtlijnen voor het milieueffectrapport Pilot Zandmotor Delflandse Kust - 1 - Richtlijnen voor het milieueffectrapport Pilot Zandmotor Delflandse Kust - 2 - RICHTLIJNEN MILIEUEFFECTRAPPORT AANLEG ZANDMOTOR

Nadere informatie

provinsje fryslân provincie fryslân b rj,

provinsje fryslân provincie fryslân b rj, - 1 Ons provinsje fryslân provincie fryslân b rj, postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 -t J Statenfractie Partij voor de Dieren T.a.v. mevrouw

Nadere informatie

Nadere Effectenanalyse Waddenzee en Noordzeekustzone, onderdeel Zandsuppletie Noordzeekustzone CONCEPT

Nadere Effectenanalyse Waddenzee en Noordzeekustzone, onderdeel Zandsuppletie Noordzeekustzone CONCEPT Nadere Effectenanalyse Waddenzee en Noordzeekustzone, onderdeel Zandsuppletie Noordzeekustzone CONCEPT M. Mannaart, E.R. Plantaz, R.J.M. Kleijberg, R.H. Jongbloed & M.J. Baptist 28 juni 2010 Opdrachtgever:

Nadere informatie

Samenvatting De kust Zand in vormen en variaties

Samenvatting De kust Zand in vormen en variaties De kust Zandige kusten hebben een grote aantrekkingskracht op de mens. Voor velen is het een plaats om vakantie te vieren, voor anderen is de kust een economisch belangrijke plaats of een mooie plaats

Nadere informatie

Ç.. b I. Verzonden, 132 JULI 2013. provinsje fryslân provincie fryslân

Ç.. b I. Verzonden, 132 JULI 2013. provinsje fryslân provincie fryslân provinsje fryslân provincie fryslân b I postbus 20120 8900 hrn leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 Partij voor de Vrijheid De heer P. Buisman www.fryslan.ni provmcse@fryslan.nl

Nadere informatie

EVALUATIE VAN DE VOOROEVERSUPPLETIE BIJ HEEMSKERK (2011-2012) EINDVERSLAG, BACHELOR EINDOPDRACHT, CIVIELE TECHNIEK, UNIVERSITEIT TWENTE

EVALUATIE VAN DE VOOROEVERSUPPLETIE BIJ HEEMSKERK (2011-2012) EINDVERSLAG, BACHELOR EINDOPDRACHT, CIVIELE TECHNIEK, UNIVERSITEIT TWENTE EVALUATIE VAN DE VOOROEVERSUPPLETIE BIJ HEEMSKERK (2011-2012) EINDVERSLAG, BACHELOR EINDOPDRACHT, CIVIELE TECHNIEK, UNIVERSITEIT TWENTE Daan Boot April 2015 Juni 2015 Evaluatie van de vooroeversuppletie

Nadere informatie

Beleidsevaluatie Zandmotor 2013

Beleidsevaluatie Zandmotor 2013 Beleidsevaluatie Zandmotor 2013 Inhoud 1 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen 4 2 Inleiding 10 3 Evaluatie eerste beleidsdoel Zandmotor 13 4 Evaluatie tweede beleidsdoel Zandmotor 18 5 Evaluatie

Nadere informatie

& 8 38 ! " # $ % " 9 5 5

& 8 38 !  # $ %  9 5 5 - $ " 2!"!# % ' ()*+,--./0 /0 / 1 *+,--./0 0 /+ 3 ) (4 ) 1 6 6 7 6 $ 1 1 ( 1 8 38! " # $ % " 9 ! " # $ $ % Verbetering visintrek Friese kust - : 3! - ; - -< -, % -, = -! /> -,? " $ ; %, /-1 / - ( @ @ Projectvoorstel

Nadere informatie

Datum 10 januari 2011 Betreft Monitoring van aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen

Datum 10 januari 2011 Betreft Monitoring van aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen > Retouradres Postbus 30032 9700 RM Groningen De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Cascadeplein 6 9726 AD Groningen Postbus 30032 9700 RM Groningen www.minlnv.nl

Nadere informatie

Welkom. Ecobeach Wetenschappelijk traject Workshop 10 september 2008. namens: BAM RIJKSWATERSTAAT WINN DELTARES

Welkom. Ecobeach Wetenschappelijk traject Workshop 10 september 2008. namens: BAM RIJKSWATERSTAAT WINN DELTARES Welkom Ecobeach Wetenschappelijk traject Workshop 10 september namens: BAM RIJKSWATERSTAAT WINN DELTARES Programma Inleiding Voorstellen Terugkoppeling Wat is ecobeach? Innovatieve aspecten ecobeach Wat

Nadere informatie

Adaptief Management. Noordzee Dagen 2015. Jessica Reis Leffers Paul Boers Rob Gerits

Adaptief Management. Noordzee Dagen 2015. Jessica Reis Leffers Paul Boers Rob Gerits Adaptief Management Noordzee Dagen 2015 Jessica Reis Leffers Paul Boers Rob Gerits Waarom nu aandacht voor adaptief management? Een van de opgave uit Nationaal energie akkoord: 4500 MW windenergie op NCP

Nadere informatie

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl). ONTGRONDINGEN SCHELPEN-, ZAND- EN GRINDWINNING Versie 27-6-2011 Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Nadere informatie

Dynamisch kustbeheer - Kustveiligheid en natuur profiteren van stuivend zand

Dynamisch kustbeheer - Kustveiligheid en natuur profiteren van stuivend zand Dynamisch kustbeheer - Kustveiligheid en natuur profiteren van stuivend zand Moniek Löffler (Bureau Landwijzer), Petra Goessen (Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier), Tycho Hoogstrate (PWN), Bert

Nadere informatie

Leerlijn Waddenzeeschool Voortgezet onderwijs

Leerlijn Waddenzeeschool Voortgezet onderwijs Leerlijn Waddenzeeschool Voortgezet onderwijs Algemene doelen Waddenzeeschool Zoveel mogelijk scholieren in aanraking brengen met het Waddengebied, zowel op school als op het wad, om zo het draagvlak voor

Nadere informatie

Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee

Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee Januari 2014 Contacten Josje Fens, Fens@waddenvereniging.nl, t. 0517 493 663 Luca van Duren, Luca.vanDuren@deltares.nl, t. 088 3358

Nadere informatie

Programma publieke avond 26 januari 2012

Programma publieke avond 26 januari 2012 Informatie avond Beheerplan Natura2000 Ameland 26 januari 2012 1.Piet op t Hof 2.Sies Krap DLG Natura 2000 26 januari 2012 Programma publieke avond 26 januari 2012 1. Opening,Piet Dijkstra (DLG) 2. Presentatie

Nadere informatie

Studentnummer: 3528405 Aantal pagina s: 12 (excl. bibliografie)

Studentnummer: 3528405 Aantal pagina s: 12 (excl. bibliografie) Zandwinning, zandsuppletie en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie Over de juridische betekenis van de KMS en de mogelijkheid Nederland te beschermen in verband met klimaatadaptatie door zandwinning en

Nadere informatie

Ontwikkeling gefaseerde suppletie Ameland 2010-2011

Ontwikkeling gefaseerde suppletie Ameland 2010-2011 Ontwikkeling gefaseerde suppletie Ameland 2010-2011 Tommer Vermaas Edwin Elias Laura Vonhögen-Peeters 1207724-002 Deltares, 2013, B Titel OntwikkelinggefaseerdesuppletieAmeland2010-2011 Project 1207724-002

Nadere informatie

Memo. Stuurgroep Zandmotor. resultaat nadere uitwerking alternatieven Zandmotor en voorstel voorkeursalternatief

Memo. Stuurgroep Zandmotor. resultaat nadere uitwerking alternatieven Zandmotor en voorstel voorkeursalternatief Memo Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Water Contact mw E van Dam T 070-441 66 14 e.van.dam@pzh.nl Datum Aan Stuurgroep Zandmotor Kopie aan Onderwerp resultaat nadere uitwerking alternatieven Zandmotor

Nadere informatie

Gebruiksfuncties van de Noordzee

Gebruiksfuncties van de Noordzee Ministerie van Verkeer en Waterstaat stuvwxyz Programmadirectie Ontwikkeling Nationale Luchthaven Gebruiksfuncties van de Noordzee Gebruiksfuncties van de Noordzee in en rond het zoekgebied voor een vliegveld

Nadere informatie

Speerpunt Duurzame Kust

Speerpunt Duurzame Kust Speerpunt Duurzame Kust ir. Peter DeWolf Adviseur-ingenieur afdeling Kust Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust Speerpunt Duurzame Kust: voorbij het Masterplan Kustveiligheid Vlaamse Baaien

Nadere informatie

Auditrapport Begeleidings commissie Monitoring Bodemdaling Ameland

Auditrapport Begeleidings commissie Monitoring Bodemdaling Ameland Auditrapport Begeleidings commissie Monitoring Bodemdaling Ameland Leeuwarden, Januari 2012 2 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Conclusies over de afzonderlijke thema s 6 2.1 Bodemdaling 6 2.2 Morfologie 7 2.3

Nadere informatie

Wat en waar zijn de wadden? Les met werkblad - topografie

Wat en waar zijn de wadden? Les met werkblad - topografie Les met werkblad - topografie Doel: De leerlingen kennen na afloop de namen van de waddeneilanden en de volgorde waarin ze liggen. Ze kunnen enkele belangrijke plaatsen rond het waddengebied aanwijzen

Nadere informatie

Waterkracht Nieuwsbrief over het Beheerplan voor de Rijkswateren

Waterkracht Nieuwsbrief over het Beheerplan voor de Rijkswateren Waterkracht Nieuwsbrief over het Beheerplan voor de Rijkswateren Externe versie Nummer 3 2008 Van de redactie Rijkswaterstaat is bezig met het opstellen van het Beheerplan voor de Rijkswateren 2009-2015.

Nadere informatie

Toekomst Afsluitdijk. Symposium Waddenacademie. Dr. Brigit Janssen-Stelder Omgevingsmanager Rijkswaterstaat

Toekomst Afsluitdijk. Symposium Waddenacademie. Dr. Brigit Janssen-Stelder Omgevingsmanager Rijkswaterstaat Toekomst Afsluitdijk Symposium Waddenacademie Dr. Brigit Janssen-Stelder Omgevingsmanager 24 juni 2010 Opzet presentatie Toekomst Afsluitdijk Algemene toelichting project (aanleiding, planning en organisatie)

Nadere informatie

CASE ZUIDWESTELIJKE DELTA

CASE ZUIDWESTELIJKE DELTA resultaten fase I CASE ZUIDWESTELIJKE DELTA transport door de kering plaatrandversterking Schelphoek oeverversterking Sophiastrand oesterrif de Val oesterrif Viane suppletie Galgeplaat vooroever Oesterdam

Nadere informatie

Vraag 1. Geologie en Sedimentatie

Vraag 1. Geologie en Sedimentatie Vraag 1. Geologie en Sedimentatie Geef korte antwoorden op onderstaande vragen (gebruik volgend vel papier), ca. 5 min. per vraag. Noordzee Waddenzee zee niveau zee niveau ca. 1 km 1 m Figuur 1. Schematische

Nadere informatie

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Chris Westra (We@Sea) met dank aan Sander de Jong (Rijkswaterstaat Noordzee) Offshore windturbineparken in NL Ronde 1 2 windturbineparken operationeel

Nadere informatie

MARS. Baggernetdag Jean Groels. Oud-coördinator Mars Support Groep

MARS. Baggernetdag Jean Groels. Oud-coördinator Mars Support Groep MARS Baggernetdag 2015 Jean Groels Oud-coördinator Mars Support Groep Mars Support Groep Frans Emans Anke Etz Jan Kik Karst van der Linde Kuan So Hans Zandvliet Ooit: Jean Groels 2 Baggernetdag 2015 Zoute

Nadere informatie

Korrelgrootte karakteristiek van het strand

Korrelgrootte karakteristiek van het strand Korrelgrootte karakteristiek van het strand Effecten van suppleties op het sediment en profiel van het strand Afstudeerscriptie Ruben de Vries augustus 2009 Korrelgrootte karakteristiek van het strand

Nadere informatie

Start wetenschappelijk traject. Multiconsult bv

Start wetenschappelijk traject. Multiconsult bv Start wetenschappelijk traject 1 19-2-2014 Multiconsult bv Welkom wetenschappelijk traject ECOBEACH namens: BAM RIJKSWATERSTAAT WINN DELTARES 2 Programma Inleiding Voorstellen Terugkoppeling Wat is ecobeach

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Bijlage met informatie. 913-0191-a-GT-1-b De Waddenzee - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met

Nadere informatie

Ruimte voor recreatie op het strand

Ruimte voor recreatie op het strand Ruimte voor recreatie op het strand Onderzoek naar een recreatiebasiskustlijn OPGESTELD IN OPDRACHT VAN: Provincie Fryslân Provincie Noord-Holland Provincie Zeeland Provincie Zuid-Holland OPGESTELD DOOR:

Nadere informatie

Adviescomité SEA. Is er al dan niet een strategische milieubeoordeling (SEA) vereist voor het ontwerp beleidsplannen mariene beschermde gebieden?

Adviescomité SEA. Is er al dan niet een strategische milieubeoordeling (SEA) vereist voor het ontwerp beleidsplannen mariene beschermde gebieden? Directoraat-generaal Leefmilieu EUROSTATION Blok II 2 e verdieping Victor Hortaplein 40, bus 10 B 1060 BRUSSEL www.environment.fgov.be Secretariaat van het Adviescomité SEA: Sabine WALLENS t: + 32 2 524

Nadere informatie