MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone"

Transcriptie

1 MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma

2 Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten 4. Maatschappelijk rendement 5. Gebruik in de besluitvorming 2

3 Wat is een MKBA? Wat is een MKBA? maatschappelijke effecten vergelijken met (investerings- en exploitatie) kosten Integraliteit: alle effecten zo goed mogelijk in beeld Vergelijkbaarheid: zo veel mogelijk in euro s uitdrukken Hulpmiddel bij besluitvorming Vraagstelling ihkv Energieakkoord (niet zo zeer of, maar vooral hoe ) Wat zijn de verschillen in maatschappelijke kosten en baten van de realisatie van windmolenparken binnen en buiten de 12-mijlszone? 3

4 Niet op de kaart, wel in de analyse: Boven de Wadden Borssele 4

5 Onderzoeksmethode en uitgangspunten Directe effecten Indirecte effecten Externe effecten Business Case (kosten /opbrengsten ) Effecten op andere economische functies Effecten op de (leef)omgeving Aanleg (incl compensatie en mitigatie) Zandwinning Ecologie Onderhoud Olie- en gaswinning Recreatie, toerisme, bewoners (zichthinder) Exploitatie Scheepvaart Visserij Leidingen en kabels Defensie 5

6 Onderzoeksmethode en uitgangspunten Effecten die niet in euro s gewaardeerd zijn: Klimaatverandering / Emissies CO 2 Geen effect op CO 2 emissierechten. Deze blijven beschikbaar tegen lagere prijzen Werkgelegenheid MKBA gaat uit van lange termijn evenwicht op de arbeidsmarkt, waardoor per saldo geen netto effect optreedt Strategische belangen Onafhankelijkheid/Voorzieningszekerheid Veel onzekerheden over waardering Niet onderscheidend binnen of buiten 12 NM! 6

7 Directe effecten/business case Opbouw berekeningen MKBA Berekeningen per (fictief) park Aansluiting parken afzonderlijk (geen stopcontacten) Gevoeligheidsanalyses Stopcontacten Mitigatiemaatregelen Andere ontwikkelpaden kosten, leereffecten, prijzen 7

8 Business case 120% 100% 80% 60% 40% 20% Ontwikkeling kostprijs aanleg windmolenparken Energieakkoord Trendmatig 0% ,0 6,0 4,0 2,0 5,4 6,3 7,2 7,4 Elektriciteitsprijs ct/kwh 0,

9 Vergelijking binnen / buiten 12- mijlszone Indicatie kostenverschillen aanleg binnen en buiten de 12 mijlszone (park 300MW) 1.200, ,00 800,00 600,00 Overig 400,00 200,00 - Zeeland Maasvlakte Zuid-Holland Noord-Holland Ameland IJmuiden Borssele Boven de Wadden Hollandse Kust Transport en bouw Elektra Fundering Turbines Binnen 12-mijlszone Buiten 12-mijlszone 9

10 Resultaat Business Case Business case <12NM is ca. 500 mln gunstiger (contante waarden in mln euro) Energieakkoord Trendmatig Business case 1 1a 2 1 1a MW MW MW MW MW MW ~14,8 TWh ~15,7 TWh ~15,7 TWh ~14,8 TWh ~15,7 TWh ~15,7 TWh <12NM <12NM >12NM <12NM <12NM >12NM Investeringskosten B&O kosten Productieopbrengsten Restwaarde Totaal Baten / kosten 0,49 0,49 0,46 0,39 0,38 0,37 Subsidies (in MKBA termen een herverdeling, geen welvaartseffect) kunnen ca. 100 mln per jaar lager uitvallen 10

11 Indirecte- en externe effecten Windmolens ver op zee, vooral om negatieve effecten te voorkomen (hinder, uitzicht) Dichter bij de kust kunnen negatieve effecten toenemen Functies: o.a. zandwinning, visserij, recreatie, natuur 11

12 Zandwinning Winning van suppletiezand & commercieel-/ophoogzand Bij omvaren nemen de transportkosten toe 12

13 Visserij Verlies van areaal voor commerciële visserij Door omvaren nemen de transportkosten toe 13

14 Recreatie Watersport, dagrecreatie, verblijfsrecreatie Aangesloten bij grootschalige enquête naar effecten van windmolens op recreatieve beleving aan zee Visualisaties van windmolens op 6, 13 of 22 km Indeling aangebracht: onaangetasten, wegblijvers, omrijders, aangetasten (economische waardering via reiskostenmethode) 14

15 15

16 dagrecreatie 16

17 Ecologie - effecten 17

18 Ecologie mitigerende maatregelen Fasering van de werkzaamheden Opstelling van de windmolens Tijdelijk stilzetten van de molens Alternatieve funderingstechnieken Kostenvoordeel van locaties dichter bij de kust kan (deels) verloren gaan door mitigerende maatregelen 18

19 Vergelijking binnen / buiten 12- mijlszone Indicatief totaaloverzicht MW binnen vs buiten 12-mijlszone (Contante Waarde in mln Euro) Totaal Overige effecten Business case Business case Zandwinning Radar aanpassing Visserij Defensie Recreatie Uitstoot tijdens aanleg Uitstoot zandwinning Totaal Niet in Euro s uitgedrukt: Ecologie, Olie en gas, Scheepvaartveiligheid Ecologie is waarschijnlijk onderscheidend 19

20 Baten Vergelijking binnen / buiten 12- mijlszone + Benutten mogelijkheden binnen de 12-mijlszone is positief voor Business Case + Benodigde subsidies zijn lager Kosten - Effecten op andere functies zijn vaak negatiever binnen de 12- mijlszone (recreatie, ecologie, zandwinning) Saldo = maatschappelijk rendement is hoger binnen de 12-mijlszone Aandachtspunten Relatief grote verschillen tussen én binnen zoekgebieden Compensatie/mitigatiemaatregelen kunnen zwaar meetellen, waardoor voordelen krimpen, en (deels) teniet kunnen worden gedaan 20

21 21

22 Ondanks optimalisatie blijft saldo negatief Dragen windmolens op zee wel bij aan verduurzaming van onze energiewinning? Zijn windmolens op zee wel duurzaam als je ook kosten in de definitie van duurzaamheid betrekt? Wat is voorzieningszekerheid ons waard? Zijn verdere optimalisaties/ kostenbesparingen mogelijk? 22

23 Dank voor uw aandacht! 23

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone. Maatschappelijke afweging van windenergie op zee binnen en buiten de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone. Maatschappelijke afweging van windenergie op zee binnen en buiten de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Maatschappelijke afweging van windenergie op zee binnen en buiten de 12-mijlszone OPGESTELD IN OPDRACHT VAN: Ministerie van Economische Zaken OPGESTELD DOOR: Decisio

Nadere informatie

Windmolens aan de kust

Windmolens aan de kust Windmolens aan de kust Landelijke Kustdagen 2013 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Ministerie van Economische Zaken Rijkswaterstaat Lisette Groot Kormelink Projectleider Haalbaarheidsstudie Windenergie

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Raadsinformatiebijeenkomst Commissie Leefomgeving Gemeente Den Haag

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Raadsinformatiebijeenkomst Commissie Leefomgeving Gemeente Den Haag Ministerie van Economische Zaken Windenergie op zee Raadsinformatiebijeenkomst Commissie Leefomgeving Gemeente Den Haag Inhoud presentaties Technisch inhoudelijke toelichting t.a.v.: 1. Kader en besluitvorming:

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016 Ministerie van Economische Zaken Windenergie op zee Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016 Inhoud presentaties Inhoudelijke toelichting: 1. Kader en besluitvorming: Bert Wilbrink (Economische Zaken) 2.

Nadere informatie

Quickscan Haalbaarheidsstudie windparken binnen 12-mijlszone

Quickscan Haalbaarheidsstudie windparken binnen 12-mijlszone Quickscan Haalbaarheidsstudie windparken binnen 12-mijlszone Juni 2013 Inhoudsopgave 1 Aanleiding Haalbaarheidsstudie... 3 2 Uitgangspunten... 3 3 Aanpak quickscan... 4 4 Uitkomsten quickscan... 4 5 Hoe

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie

Regionale effecten windmolenparken op zee. Maatschappelijke effecten en analyse regionaal economische impact

Regionale effecten windmolenparken op zee. Maatschappelijke effecten en analyse regionaal economische impact Regionale effecten windmolenparken op zee Maatschappelijke effecten en analyse regionaal economische impact OPGESTELD IN OPDRACHT VAN: Ministerie van Economische Zaken OPGESTELD DOOR: Adres: Valkenburgerstraat

Nadere informatie

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman Korte historie 2009: Nationale Waterplan! 2 windenergiegebieden aangewezen! Borssele en IJmuiden

Nadere informatie

Second opinion MKEA van ruimtelijke opties voor offshore Windenergie Op verzoek van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directie Water

Second opinion MKEA van ruimtelijke opties voor offshore Windenergie Op verzoek van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directie Water CPB Notitie 19 april 2011 Second opinion MKEA van ruimtelijke opties voor offshore Windenergie Op verzoek van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directie Water. CPB Notitie Aan: Centraal Planbureau

Nadere informatie

Nationaal Waterplan 4 alternatieven:

Nationaal Waterplan 4 alternatieven: Nadere detaillering zoekgebieden windparken op het NCP Nationaal Waterplan 4 alternatieven: 1. Borssele 2. Hollandse kust 3. Noorden van Wadden 4. IJmuiden Nadere detaillering zoekgebieden windparken op

Nadere informatie

Windenergie op zee discussiebijeenkomst Kivi. Annemiek Verrips

Windenergie op zee discussiebijeenkomst Kivi. Annemiek Verrips Windenergie op zee discussiebijeenkomst Kivi Annemiek Verrips 2 Discussie windenergie op Zee Kivi Stelling in MKBA Windenergie op Zee Duurzame energiesubsidies windenergie hebben geen effect op CO2- uitstoot

Nadere informatie

Windmolenparken Zichtbaar vanaf de kust

Windmolenparken Zichtbaar vanaf de kust Windmolenparken Zichtbaar vanaf de kust De impact op recreatie en toerisme -Addendum bij de studie uit 2014- Inhoud Blz. 1 Inleiding 1 2 Omvang van de impact (actualisatie) 3 3 Conclusies en aanbevelingen

Nadere informatie

Maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA)

Maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) Maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) Een introductie Inhoud Deel 1 - Theorie Wat is een MKBA? Hoe stel ik een MKBA op? Voor- en nadelen Deel 2 - Praktijk Praktijkvoorbeeld: bedrijventerrein t Heen

Nadere informatie

1 Inleiding. 2 Uitgangspunten. Notitie Petten, 15 oktober 2014

1 Inleiding. 2 Uitgangspunten. Notitie Petten, 15 oktober 2014 Notitie Petten, 15 oktober 2014 Afdeling Policy Studies Van Aan Sander Lensink Marc Streefkerk (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Update kosten windenergie op zee, fase II (openbaar) 1

Nadere informatie

Maatschappelijke Kosteneffectiviteit van ruimtelijke opties voor offshore Windenergie. MKEA Windenergie Noordzee, eindrapport

Maatschappelijke Kosteneffectiviteit van ruimtelijke opties voor offshore Windenergie. MKEA Windenergie Noordzee, eindrapport Maatschappelijke Kosteneffectiviteit van ruimtelijke opties voor offshore Windenergie MKEA Windenergie Noordzee, eindrapport OPGESTELD IN OPDRACHT VAN: Ministerie van Verkeer en Waterstaat, DG Water/Rijkswaterstaat

Nadere informatie

Windmolenparken dicht op de kust

Windmolenparken dicht op de kust Windmolenparken dicht op de kust De impact op recreatie en toerisme Inhoud Blz. 1 Aanleiding 1 2 Impact op recreatie en toerisme 1 3 Bestedingseffect 5 4 Werkgelegenheid 7 5 Gevoeligheidsanalyse 9 6 Conclusie

Nadere informatie

Windmolens en welvaart

Windmolens en welvaart Amsterdam, november 2014 In opdracht van Stichting Natuur & Milieu Windmolens en welvaart De maatschappelijke kosten en baten van windenergie op de Noordzee Bert Tieben Bert Hof SEO Economisch Onderzoek

Nadere informatie

Windmolens en welvaart

Windmolens en welvaart Windmolens en welvaart Amsterdam, november 2014 In opdracht van Stichting Natuur & Milieu Windmolens en welvaart De maatschappelijke kosten en baten van windenergie op de Noordzee Bert Tieben Bert Hof

Nadere informatie

Quickscan opties wind / zand combinaties

Quickscan opties wind / zand combinaties Quickscan opties wind / zand combinaties RWS Noordzee 19 september 2008 Eindrapport 9T6810 Barbarossastraat 35 Postbus 151 6500 AD Nijmegen +31 (0)24 328 42 84 Telefoon Fax info@nijmegen.royalhaskoning.com

Nadere informatie

2 Resultaten studie Regionale effecten windmolenparken op zee

2 Resultaten studie Regionale effecten windmolenparken op zee Memo Aan : Ministerie van Economische Zaken Van : Decisio Datum : 3 juni 2016 Betreft : Nieuw belevingsonderzoek en de regionale effecten van windmolenparken op zee Samenvatting Maatschappelijk effecten

Nadere informatie

!!!!! !!! Ministerie van Economische Zaken. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

!!!!! !!! Ministerie van Economische Zaken. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Economische Zaken Datum 24 januari 2014 Betreft Beantwoording vragen over het bericht dat het Rijk

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 26 september 2014 Betreft Windenergie op zee

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 26 september 2014 Betreft Windenergie op zee > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Holwerd aan Zee MKBA. Jeroen Stegeman Elisabeth Ruijgrok. Zicht op Howerd vanaf het Wad door Dolly Leemans

Holwerd aan Zee MKBA. Jeroen Stegeman Elisabeth Ruijgrok. Zicht op Howerd vanaf het Wad door Dolly Leemans Holwerd aan Zee MKBA Jeroen Stegeman Elisabeth Ruijgrok Zicht op Howerd vanaf het Wad door Dolly Leemans Maatschappelijke Kosten Baten Analyse MKBA is een vergelijking van de welvaarts- en welzijnseffecten

Nadere informatie

TKI Wind op Zee Workshop Financiering

TKI Wind op Zee Workshop Financiering TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling:

Nadere informatie

Registratienummer DSO/ RIS294945

Registratienummer DSO/ RIS294945 Registratienummer RIS294945 Voorstel van het college inzake concept Advies voorkeurstracé aanlanding kabels Net op zee en concept zienswijzen op Ontwerp Rijksstructuurvisie windenergie op zee, aanvulling

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie windenergie op zee binnen de 12-mijlszone

Haalbaarheidsstudie windenergie op zee binnen de 12-mijlszone Haalbaarheidsstudie windenergie op zee binnen de 12-mijlszone Inhoudsopgave Samenvatting Eind 2012 hebben de ministers van EZ en IenM met het IPO afgesproken om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn

Nadere informatie

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Rapportage in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu 19 november 2013 Projectnummer 13.092

Nadere informatie

DSO/ RIS Aan: de Gemeenteraad. Stedenbouw & Planologie. Div. Spui DJ Den Haag Den Haag

DSO/ RIS Aan: de Gemeenteraad. Stedenbouw & Planologie. Div. Spui DJ Den Haag  Den Haag Typ teksttyp teksttyp tekst 040 Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Aan: de Gemeenteraad RIS294868 Contactpersoon Datum 24 augustus 2016 Onderwerp Voorstel concept Advies voorkeurstracé aanlanding

Nadere informatie

ffi SrnrEN '?,îffhonand EIhf,E Lid Gedeputeerde Staten Beantwoording Motie Veldhoven - Mulder

ffi SrnrEN '?,îffhonand EIhf,E Lid Gedeputeerde Staten Beantwoording Motie Veldhoven - Mulder '?,îffhonand Provinciale Staten SrnrEN Lid Gedeputeerde Staten Mr. J.F. (Han) Weber Contact 070 441 61 96 jf.weber@pzh.nl Postadres Provinciehu s Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070-441 66 11 www.zuid-holland.nl

Nadere informatie

MKBA bij uitvoeringsprojecten rol bij financiering en verevening. CE Delft, Martijn Blom en Arno Schroten Gemeente Rotterdam, 24 mei 2012

MKBA bij uitvoeringsprojecten rol bij financiering en verevening. CE Delft, Martijn Blom en Arno Schroten Gemeente Rotterdam, 24 mei 2012 MKBA bij uitvoeringsprojecten rol bij financiering en verevening CE Delft, Martijn Blom en Arno Schroten Gemeente Rotterdam, 24 mei 2012 CE Delft Onafhankelijk, non-profit research & consultancy Secties:

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Netwerkanalyse Ring Utrecht Wat levert het op? 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht. 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht

Inhoud presentatie. Netwerkanalyse Ring Utrecht Wat levert het op? 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht. 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht Netwerkanalyse Ring Wat levert het op?, 14 maart 2007 PLATOS-colloquium Inhoud presentatie 1. Achtergronden Netwerkanalyse 4. Resultaten en gevoeligheidsanalyses 5. Tot slot Niels Hoefsloot 1. Achtergronden

Nadere informatie

Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.)

Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.) Externe notitie Amsterdam, 28 oktober 2016 Afdeling Beleidsstudies ECN-N--16-017 Van Aan Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.) Ministerie van Economische

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone

Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone 2 Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone Inhoud Samenvatting

Nadere informatie

MKBA gewogen: voor- en nadelen. CE Delft, Martijn Blom Milieutafel, Den Haag12 november 2013

MKBA gewogen: voor- en nadelen. CE Delft, Martijn Blom Milieutafel, Den Haag12 november 2013 MKBA gewogen: voor- en nadelen CE Delft, Martijn Blom Milieutafel, Den Haag12 november 2013 CE Delft Onafhankelijk, non-profit research & consultancy Secties: Verkeer Ketens- en Milieu-analyse Energie

Nadere informatie

4".&/7"55*/( Lokaal energiek: decentrale duurzame elektriciteit

4.&/755*/( Lokaal energiek: decentrale duurzame elektriciteit 4".&/7"55*/( Lokaal energiek: decentrale duurzame elektriciteit Business case en maatschappe lijke kosten-batenanalyse Samenvatting Waarom deze studie? De vraag naar decentraal duurzaam opgewekte elektriciteit

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten

Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten Bergen, Katwijk, Noordwijk, Wassenaar en Zandvoort Onderwerp: Het Nederlandse beleid t.a.v. Near shore windturbineparken en het effect daarvan op

Nadere informatie

Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon

Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon. Inleiding Het veenkoloniaal gebied in Drenthe is door het Rijk aangewezen

Nadere informatie

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Wijzigingen bij 2,4 miljoen passagiers Opdrachtgever: Vliegwiel Twente Maatschappij ECORYS Nederland BV Rotterdam, 23 september 2009 ECORYS Nederland BV Postbus 4175

Nadere informatie

1/2. Staten-Generaal. 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Vergaderjaar 2014 2015

1/2. Staten-Generaal. 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Vergaderjaar 2014 2015 Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) A/ Nr. 11 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Ter Griffie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Decentrale duurzame elektriciteitsproductie

Decentrale duurzame elektriciteitsproductie Decentrale duurzame elektriciteitsproductie Business case en maatschappelijke kosten-batenanalyse Imagine the result Wat komt aan de Aanleiding Afbakening en structurering onderzoek orde? Basisresultaat

Nadere informatie

Grenzen verleggen in het Waddengebied. Maarten Hajer

Grenzen verleggen in het Waddengebied. Maarten Hajer Grenzen verleggen in het Waddengebied Maarten Hajer De Waddenzee versterken: ja, maar hoe? 2 Waar J.C. Bloem niet geldt 3 En dan: wat is natuur nog in dit land? Waddenzee van (inter)nationaal belang Grootste

Nadere informatie

KBA Structuurvisie 6000 MW Windenergie op land Op verzoek van het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Infrastructuur en Milieu

KBA Structuurvisie 6000 MW Windenergie op land Op verzoek van het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Infrastructuur en Milieu CPB Notitie 14 juni 2013 KBA Structuurvisie 6000 MW Windenergie op land Op verzoek van het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Infrastructuur en Milieu CPB Notitie Aan: Ministeries

Nadere informatie

Windenergie in Pijnacker-Nootdorp

Windenergie in Pijnacker-Nootdorp Windenergie in Pijnacker-Nootdorp J. H. Fred Jansen www.nkpw.nl Opbrengst windenergie in Nederland en Pijnacker-Nootdorp Bruto en netto opbrengst Geluidnorm windturbines Hinder door windturbinegeluid Waardedaling

Nadere informatie

Vervolgens hebben de bureaus een aantal tussenvarianten uitgewerkt.

Vervolgens hebben de bureaus een aantal tussenvarianten uitgewerkt. Samenvatting rapporten energieverkenning 2050 Inleiding Om de energiestrategie van de provincie te kunnen uitwerken voor de periode na 2020, vond de provincie het zinvol mogelijkheden voor energiebesparingen

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

Registratienummer: Z / Vaststelling Reikwijdte en Detailniveau Windpark Haringvliet GO

Registratienummer: Z / Vaststelling Reikwijdte en Detailniveau Windpark Haringvliet GO Vaststelling Reikwijdte en Detailniveau Windpark Haringvliet GO Pagina 1 van 10 Inleiding Dit document vormt de vaststelling van het advies Reikwijdte en Detailniveau voor de m.e.r.- procedure voor windpark

Nadere informatie

1 A N D E N. Aan de Minister van Economische Zaken De heer H. Kamp Postbus 20401 2500 EK Den Haag. Datum: 22-1-20141 001 1 AJZ

1 A N D E N. Aan de Minister van Economische Zaken De heer H. Kamp Postbus 20401 2500 EK Den Haag. Datum: 22-1-20141 001 1 AJZ 1 A N D E N Aan de Minister van Economische Zaken De heer H. Kamp Postbus 20401 2500 EK Den Haag Datum: 22-1-20141 001 1 AJZ Onderwerp: reactie Waddeneilanden onderzoek near-shore windenergie. Excellentie,

Nadere informatie

Maatschappelijke Kosten Baten Analyse Waarheen met het Veen

Maatschappelijke Kosten Baten Analyse Waarheen met het Veen Maatschappelijke Kosten Baten Analyse Waarheen met het Veen Ernst Bos en Theo Vogelzang (LEI) Opgave LEI: Beoordeel peilstrategieën Groene Hart op basis van Maatschappelijke Kosten en Baten Opbouw presentatie:

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Meervoudig ruimtegebruik op zee

Meervoudig ruimtegebruik op zee Windturbineparken en aquacultuur Theo Reijs, senior adviseur Kader Ontwerp Nationaal Waterplan (min V&W, coördinerend), en daarbinnen Ontwerp Beleidsnota Noordzee (dec 2008) afstemming tussen gebruikers

Nadere informatie

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen 1 Doelstelling Dordrecht 2015 Routekaart Duurzaamheidsdoelstellingen 2010-2015: Doelstelling 2015 Duurzame energie 132 TJ

Nadere informatie

Windenergie op zee. Anita Nijboer

Windenergie op zee. Anita Nijboer Windenergie op zee Anita Nijboer Windenergie op zee Ronde 1 (2000-2007) Realisatie van twee windturbineparken binnen de 12-mijlszone Offshore windpark Egmond aan Zee (10-18 km uit kust) vergunning 2005,

Nadere informatie

Kabinetsbeleid windenergie op zee

Kabinetsbeleid windenergie op zee 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Nr. 33 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 november 2016 De vaste commissie

Nadere informatie

Business case modelcasus

Business case modelcasus 1/5 Modelcasus Van Bleek fabriek - Business Case Business case modelcasus Inleiding De Business case geeft antwoord op de vraag of het financiële resultaat over de gehele levensduur van het project voldoende

Nadere informatie

Argumentendocument Nearshore Wind Nederland

Argumentendocument Nearshore Wind Nederland Argumentendocument Nearshore Wind Nederland - Vertrouwelijk ECOFYS Netherlands B.V. Kanaalweg 15G 3526 KL Utrecht T +31 (0)30 662-3300 F +31 (0)30 662-3301 E info@ecofys.com I www.ecofys.com Chamber of

Nadere informatie

MKBA Windenergie Flevoland

MKBA Windenergie Flevoland MKBA Windenergie Flevoland Rapport Delft, februari 2012 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M. (Mart) Bles Colofon Bibliotheekgegevens rapport: G.E.A. (Geert) Warringa, M.J. ( Martijn)

Nadere informatie

Fotoverslag Gesprek 1 Stadsgesprek Duurzame energie Rijnenburg

Fotoverslag Gesprek 1 Stadsgesprek Duurzame energie Rijnenburg Fotoverslag Gesprek 1 Stadsgesprek Duurzame energie Rijnenburg In dit document geven we de foto s weer van gesprek 1, in de volgorde zoals die zijn opgehangen. De tekst die er bij staat is een weergave

Nadere informatie

Voorzitter, daar waar het kan schrik niet

Voorzitter, daar waar het kan schrik niet Aan Provinciale Staten Noord-Holland Commissie RWW t.a.v de commissieleden en betrokkenen voor het inloophalfuur van 30 november 30 november 2015, Dorpsraden H.meer Zuid, Inspreker Hr. R. Hoogendoorn,

Nadere informatie

Windenergie in de Wieringermeer

Windenergie in de Wieringermeer Windenergie in de Wieringermeer J. H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening?

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? 1 Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? Prof. dr. Machiel Mulder Faculteit Economie en Bedrijfskunde, RUG Economisch Bureau, Autoriteit Consument en Markt 2 e NLVOW

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Varen op zee is niet gevaarlijk, zolang je maar beseft dat het gevaarlijk is.

Varen op zee is niet gevaarlijk, zolang je maar beseft dat het gevaarlijk is. Varen op zee is niet gevaarlijk, zolang je maar beseft dat het gevaarlijk is. Regioteam Noordzee Isafety Fair 2017 1 april Programma Introductie regioteam leden Windparken en recreatievaart Natura 2000

Nadere informatie

Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010 Energie uit Water - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010 Duurzame Energie uit Water Laagverval waterkracht Aquatische biomassa Golfenergie Thermische energie uit de zee Getij-energie bassin/

Nadere informatie

Windenergie op Zee. Realisatie. Jaar van realisatie Borssele. Gebieden Routekaart. Jaar van tender

Windenergie op Zee. Realisatie. Jaar van realisatie Borssele. Gebieden Routekaart. Jaar van tender Realisatie De bouw van grote windparken is een uitdagende opgave voor alle betrokken partijen. Hiermee wordt de Nederlandse energievoorziening duurzamer en minder afhankelijk van het buitenland. Windparken

Nadere informatie

Windenergie in Steenbergen

Windenergie in Steenbergen Windenergie in Steenbergen J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

De maatschappelijke kosten en baten van windmolens

De maatschappelijke kosten en baten van windmolens Bram Meulenbeld i.s.m. Lou Keune en Gerrit Stegehuis De maatschappelijke kosten en baten van windmolens maart 2015 Inhoud 2! 1.! Aanleiding...3! 2.! Opbouw van het rapport Decisio BV en Witteveen+Bos...4!

Nadere informatie

Waarom windenergie? Steeds meer schone energie Energietransitie Structuurvisie windenergie op land Windpark Fryslân

Waarom windenergie? Steeds meer schone energie Energietransitie Structuurvisie windenergie op land Windpark Fryslân Waarom windenergie? Steeds meer schone energie De overheid werkt aan een CO2-arme energievoorziening, die veilig, betrouwbaar en betaalbaar is. Hierover zijn in het energieakkoord tussen Rijk en provincies

Nadere informatie

MKBA RRAAM. Maatschappelijke kosten-batenanalyse Rijk-regioprogramma Amsterdam-Almere-Markermeer

MKBA RRAAM. Maatschappelijke kosten-batenanalyse Rijk-regioprogramma Amsterdam-Almere-Markermeer MKBA RRAAM Maatschappelijke kosten-batenanalyse Rijk-regioprogramma Amsterdam-Almere-Markermeer Deze uitgave toont de resultaten van de maatschappelijke kostenbatenanalyse (MKBA) voor het Rijk-regioprogramma

Nadere informatie

Verstedelijking en OV voor Almere

Verstedelijking en OV voor Almere Verstedelijking en OV voor Almere Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) Peter Zwaneveld Gerbert Romijn Inhoud Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse? Opzet van de analyse Bevindingen

Nadere informatie

Worden niet-geprijsde effecten evenwichtig meegenomen?

Worden niet-geprijsde effecten evenwichtig meegenomen? Natuur in MKBA s Worden niet-geprijsde effecten evenwichtig meegenomen? 22-11-2012, Vincent Linderhof, Arianne de Blaeij, Janneke Vader (LEI), Carl Koopmans (SEO/VU) en Piet Rietveld (VU) Natuur Reistijd

Nadere informatie

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Sigrid Schenk Irene Pohl Rotterdam, januari 2014 Aanleiding voor verdieping NWW / Botlek Page 2 BRON: HBR Het Botlekgebied / Pernis vormt het

Nadere informatie

Windenergie in Almere

Windenergie in Almere In dit boekje is te vinden: Ambitie: Almere energieneutraal in 2022 Waarom deze ambitie? Hoe bereiken we de ambitie? Energie Werkt! Vergelijking met ontwikkeling zonder beleid Ambitie: Almere energieneutraal

Nadere informatie

Waarom dit windpark? Windplan Blauw. Energieakkoord 2020: Megawatt (MW) aan windenergie op land in 11 provincies

Waarom dit windpark? Windplan Blauw. Energieakkoord 2020: Megawatt (MW) aan windenergie op land in 11 provincies Waarom dit windpark? Inzet op energiebesparing en hernieuwbare energie 2020: 14% hernieuwbare energie 2023: 16% hernieuwbare energie Energieakkoord 2020: 6.000 Megawatt (MW) aan windenergie op land in

Nadere informatie

Geluid. De norm: 47 db L den

Geluid. De norm: 47 db L den Geluid De norm: 47 db L den Elk windenergieproject moet voldoen aan de wettelijke norm: 47 db L den bij alle geluidsgevoelige objecten in de buurt. Dit is de maximaal toegestane gemiddelde jaarlijkse geluidsdruk

Nadere informatie

College 3. Opgaven. Opgave 2

College 3. Opgaven. Opgave 2 College 3 Opgaven Opgave 2 Tabel bij opgave 2 Schepen Marg. kosten Totale kosten Tot. opbr. Marg. opbr. Netto opbr. 3 200 600 900 900 300 4 200 800 1600 700 800 5 200 1000 2000 300 1000 6 200 1200 2100

Nadere informatie

Biodiversiteit: kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Seminar 5 september 2012

Biodiversiteit: kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Seminar 5 september 2012 Biodiversiteit: kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven Seminar 5 september 2012 Introductie Doel Inzichtelijk maken (financieel) economische waarde van ecosysteemdiensten en biodiversiteit voor individuele

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone

Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone 2 Haalbaarheidsstudie Windenergie op Zee binnen de 12-mijlszone Inhoud Samenvatting

Nadere informatie

SOLAR PARK VEENKOLONIËN. Van wind naar zon. Ondernemersorganisaties Drentse Monden en Kanaalstreek 1

SOLAR PARK VEENKOLONIËN. Van wind naar zon. Ondernemersorganisaties Drentse Monden en Kanaalstreek 1 SOLAR PARK VEENKOLONIËN Van wind naar zon Ondernemersorganisaties Drentse Monden en Kanaalstreek 1 DRAAGVLAK Windpark: Representatief onderzoek Borger-Odoorn, Aa & Hunze en Stadskanaal: Forse meerderheid

Nadere informatie

Argumenten in het maatschappelijke debat en politieke besluitvorming rond windenergie op zee. Mogelijkheden en beperkingen van MKBA s

Argumenten in het maatschappelijke debat en politieke besluitvorming rond windenergie op zee. Mogelijkheden en beperkingen van MKBA s Argumenten in het maatschappelijke debat en politieke besluitvorming rond windenergie op zee Mogelijkheden en beperkingen van MKBA s Argumenten in het maatschappelijke debat en politieke besluitvorming

Nadere informatie

Windenergie in Utrecht

Windenergie in Utrecht Windenergie in Utrecht J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

Inkomende post - 13002

Inkomende post - 13002 Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 13 C ooz/z -13-os979 Economische zaken Nr. r klt rlseopîst : juli corz 1lllà1llttllIl$ll!llhl1ll!llll!l1llI!llllt!lIllll!!llllIhllltlIll (.! ' j.)...,... ; ;, Ministerie

Nadere informatie

Windmolens voor en na de verkiezingen. Geachte aanwezigen,

Windmolens voor en na de verkiezingen. Geachte aanwezigen, Windmolens voor en na de verkiezingen. Geachte aanwezigen, Ik wil u in vogelvlucht meenemen hoe de gehele huidige situatie van windenergie is ontstaan. Vervolgens zal ik aangeven waar we nu staan en wat

Nadere informatie

Welkom bij de Marktplaats Leefomgeving van 24 november 2010

Welkom bij de Marktplaats Leefomgeving van 24 november 2010 Welkom bij de Marktplaats Leefomgeving van 24 november 2010 Huidig beleid Omgevingsvisie (juni 2010): Zoekgebied in Zuidoost en Oost Drenthe Gemeenten Coevorden, Emmen, Borger- Odoorn, Aa en Hunze en Tynaarlo

Nadere informatie

Module: Ontbrekende schakel in netwerk

Module: Ontbrekende schakel in netwerk Module: Ontbrekende schakel in netwerk Invullen In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Investeringen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie

Nadere informatie

Windenergie in Horst aan de Maas

Windenergie in Horst aan de Maas Windenergie in Horst aan de Maas J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Januari 3 ECN-C---55A BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Notitie Herziening bedrijfseconomische beoordeling offshore windenergie

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

Welkom bij de open inloopavond

Welkom bij de open inloopavond Welkom bij de open inloopavond Tata Steel, Infinergy en Royal HaskoningDHV onderzoeken momenteel de mogelijkheden voor windenergie op het bedrijfsterrein van Tata Steel. Graag willen wij u als omwonende

Nadere informatie

PRESENTATIE. Zon op Bedrijfsdaken 01 / INTRODUCTIE 02 / PROJECTCASE TEXEL 03 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 04 / PROJECTCASES

PRESENTATIE. Zon op Bedrijfsdaken 01 / INTRODUCTIE 02 / PROJECTCASE TEXEL 03 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 04 / PROJECTCASES 01 / INTRODUCTIE 02 / PROJECTCASE TEXEL 03 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN PRESENTATIE Zon op Bedrijfsdaken 04 / PROJECTCASES 05 / UW BEDRIJVENTERREIN VERDUURZAMEN? ZON OP BEDRIJFSDAKEN Ambitie gemeente Energieneutraal

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 34 508 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende,

De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende, Besluit van de Minister van Economische Zaken van 4 december 2014, nr. DGETM-ED/14172990, tot toepassing van de Rijkscoördinatieregeling ten behoeve van project transmissiesysteem op zee Borssele De Minister

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

Windenergie in Winterswijk

Windenergie in Winterswijk Windenergie in Winterswijk J. H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie Zijn windturbines op land nodig? Het doel van duurzame energie is terugdringen van het verbruik van fossiele brandstof

Nadere informatie

2 Producenten grijze stroom laten betalen voor transport?

2 Producenten grijze stroom laten betalen voor transport? ECN Beleidsstudies ECN-BS-10-016 29 april 2010 Producenten van grijze stroom laten betalen voor transport? Notitie aan : Werkgroep Heroverweging Energie en Klimaat Kopie aan : A.W.N. van Dril Van : F.D.J.

Nadere informatie

Gebruiksfuncties van de Noordzee

Gebruiksfuncties van de Noordzee Ministerie van Verkeer en Waterstaat stuvwxyz Programmadirectie Ontwikkeling Nationale Luchthaven Gebruiksfuncties van de Noordzee Gebruiksfuncties van de Noordzee in en rond het zoekgebied voor een vliegveld

Nadere informatie