TKI Wind op Zee Workshop Financiering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TKI Wind op Zee Workshop Financiering"

Transcriptie

1 TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans

2 Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling: 16% van energievoorziening in NL duurzaam opgewekt in 2020 Energievraag in 2020 = 2181 PJ 16% duurzame energie in 2020 = 349 PJ Windenergie op Zee: 1 van de cruciale 3 voor behalen doelstelling Bijdrage aan 16% mix * Bijstook Biobrandstoffen (transport) Meestoken biomassa kolencentrales Wind op land Wind op zee Gemiddeld 7,5% bijmenging Gemiddeld 40% meestook 7 GW opgesteld vermogen 5 GW opgesteld vermogen 3,2% van de 16% = 69 PJ = MWh (19 TWh) Met vollasturen per turbine is 5 GW opgesteld vermogen nodig Aankondiging Rijksstructuurvisie Wind op Zee: rijksambitie 6 GW in 2020 * Bron: ECN, januari 2013

3 Nog geen 1 GW gerealiseerd Ronde 1 Ronde 2

4 Nog geen 1 GW gerealiseerd Ronde 1 windparken, operationeel Offshore Windpark Egmond aan Zee (OWEZ) 108 MW Prinses Amalia 120 MW Ronde 2 windparken, vergunning private partijen konden zelf plek op Noordzee uitkiezen voor vergunningaanvraag (niet binnen 12 mijl) 12 vergunningen verleend, waarvan 3 met subsidie Luchterduinen (Q10) 129 MW Buitengaats (Gemini) 300 MW Zee-energie (Gemini) 300 MW Totaal 957 MW

5 Wind op Zee in NL tot stilstand gekomen! Ronde 2 windparken nog lang niet gerealiseerd 1 vergunning voor project Leeghwater (Proeftuin WoZ), 300 MW Overige 8 vergunningen: tot 2020 de tijd om te realiseren, nog geen subsidie Nog enkele procedures: Aanvraag wijzigingsvergunning Q10 en Gemini (andere turbines) Vergunning Scheveningen Buiten vervalt i.v.m. scheepvaart (compenserende ruimte Q4 West aangevraagd in voorjaar 2013) Oorspronkelijke vergunning Helmveld in 2009 afgewezen. Mogelijk nieuwe vergunning verleend. Nu actie nodig om rijksambitie 6 GW in 2020 te behalen

6 Zoeken naar nieuwe gebieden voor ~ 4 GW Nationaal Waterplan (2010) Al 2 gebieden aangewezen: Borssele, op min. 12 mijl (23 km) voor kust Zeeland IJmuiden, op ~ 59 km voor kust IJmuiden Ook 2 zoekgebieden vastgelegd voor aanvullende ruimte: Voor de Hollandse Kust op min. 12 mijl (23 km), 3 GW Ten Noorden van Waddeneilanden op circa 34 mijl (ong. 60 km), min. 1 GW Rijksstructuurvisie Wind op Zee ( ) Herziening Nationaal Waterplan: concreet aanwijzen genoemde gebieden Nog niet: precieze locatie en opstelling van parken Geschikte gebieden niet eenvoudig te vinden: PlanMer , gebruik scheepvaart, visserij, defensie, zand - olie- en gaswinning Ronde 3 (20??) Andere aanpak dan Ronde 2: gebieden aangewezen, daarbuiten geen toestemming Moratorium: nog geen nieuwe tender gepland

7 Tijdspad realiseren extra 4 GW,

8 Hoe 4 GW MW tijdig te realiseren? Projectdoorlooptijd Projectstart Opening subsidie- of tenderregeling Toekenningsbesluit In productie I. Planning en Engineering II. Vergunning en subsidietraject III. Projectfinanciering, constructie en aansluiting Kritische succesfactoren op basis van projectdoorlooptijd 1. Aanbesteden ruimte vóór Planning & Engineering: Doorlooptijd en ingroeiperiode 2. Financiering Voorwaarden projectfinanciering: vergunning, kostprijsreductie, subsidie 3. Netwerkaanpassing

9 Doorlooptijd en ingroeiperiode Wind op Zee Doorlooptijd per project: minimaal 2 tot 5 jaar, maximaal 5 tot 11 jaar Al SDE Al vergunning Planning en Engineering Vergunning en subsidietraject Projectfinanciering, constructie en aansluiting Vanaf start Ingroeiperiode sector Wind op Zee Al SDE Al vergunning Vanaf start

10 Ruimte voor benodigde 4 GW aanbesteden in Bron: ECN, januari 2013

11 Kostprijsreductie wind op zee TKI Wind op Zee: Kostprijs -/- 40% t.o.v door innovatie, schaalvergroting, efficiëntie en risicoverlaging Innovatie testen in Proeftuin (Leeghwater project) Onderzoek Royal HaskoningDHV TU Delft Verstrekken informatie aan besluitvormers over robuustheid investeringen in duurzame energieprojecten onder grote onzekerheden (bijv. regelgevingskader, elektriciteitsprijs, vollasturen)

12 Subsidie: voorwaarde projectfinanciering Zonder toekenning subsidie: risicoprofiel wind op zee te hoog voor financiering door banken of andere verschaffers van vreemd vermogen 15 vergunningen Wind op Zee: geen enkele met SDE, wel MEP of projectspecifieke subsidie

13 Subsidie voor Wind op Zee? Beperkingen huidige SDE + systeem Grootte SDE budget: te klein Geen substantieel deel van SDE budget voor Wind op Zee Basisprijs Wind op Zee in SDE (kostprijs cent / kwh) Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 Fase 5 Fase 6 8,75 10,0 11,25 13,75 16,25 18,75 Stand van zaken SDE per 18 april

14 Overige maatregelen naast kostprijsreductie en subsidie Verzachtende maatregelen: Kosten netaanpassing Wind op Zee betaald door TSO Verlaagd kostprijs: alleen dan 15 cent/ kwh haalbaar Financieringsconstructie met garantiefonds overheid Garantiefonds zorgt voor (meer) deelname pensioenfondsen; Van 70% naar 80% vreemd vermogen; verlaagde financieringslasten

15 Europese offshore wind markt Cumulatieve en jaarlijkse installatie in MW, tot en met 2012 Bron: EWEA, jan. 2013

16 Het succes in andere Europese landen? Lessen voor NL? ~ 3 GW geïnstalleerd vermogen 58.9% van Europese installaties ~ 0,9 GW geïnstalleerd vermogen 18.4% van Europese installaties ~ 0,4 GW geïnstalleerd vermogen 7.6% van Europese installaties Succesfactoren van land? Tenders? Certificates? Grote developer, voldoende on balance finance? Langste offshore historie en offshore turbine industrie? Grote developer, voldoende on balance finance? Planning uitgifte kavels? ~ 0,3 GW geïnstalleerd vermogen 5.6% van Europese installaties ~ 0,25 GW geïnstalleerd vermogen 4.9% van Europese installaties Feed in tariff? Netkosten door TSO? Turbine industrie?

17 2013: jaar van de waarheid? Overheid moet dit jaar besluiten over wijze van steun: z.s.m. tenders voor ruimte en SDE budget vergroten Vragen voor werksessie Zonder duidelijkheid over steun: geen financiering en realisatie 1. Kan 4 GW WoZ worden gefinancierd met het huidige risico-rendement profiel? Techology/construction risk (te hoge kostprijs) Regulatory risk (geen subsidie, geen vergunning) 2. Moet de rijksoverheid in 2013 en 2014 voor 4 GW WoZ aanbesteden? Benodigde doorlooptijd en ingroeiperiode 3. Komt WoZ pas in 2018 aan de beurt voor SDE? Op basis van pad naar kostprijsreductie naar 15 cent/kwh, socialisatie netkosten

18 Contact Royal HaskoningDHV Adviesgroep Investment Services Marco Karremans Mobile:

7 mei 2013, Amersfoort. 7 mei 2013 Verslag Workshop Financiering Offshore Wind NL

7 mei 2013, Amersfoort. 7 mei 2013 Verslag Workshop Financiering Offshore Wind NL Verslag Workshop Financiering Offshore Wind NL 7 mei 2013, Amersfoort 1 Inhoud Inleiding Presentaties Onderwerpen voor vervolgworkshops Foto impressie 2 Inleiding Het onderwerp financiering voor duurzame

Nadere informatie

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Chris Westra (We@Sea) met dank aan Sander de Jong (Rijkswaterstaat Noordzee) Offshore windturbineparken in NL Ronde 1 2 windturbineparken operationeel

Nadere informatie

Windenergie op zee. Anita Nijboer

Windenergie op zee. Anita Nijboer Windenergie op zee Anita Nijboer Windenergie op zee Ronde 1 (2000-2007) Realisatie van twee windturbineparken binnen de 12-mijlszone Offshore windpark Egmond aan Zee (10-18 km uit kust) vergunning 2005,

Nadere informatie

Voortgangsrapport windenergie op zee. Programma windenergie op zee

Voortgangsrapport windenergie op zee. Programma windenergie op zee Voortgangsrapport windenergie op zee Programma windenergie op zee 11 december 2014 Inhoud Wat moeten we doen? Waar staan we nu? Randvoorwaarden Waar staan we nu? Voorbereiding tender Borssele SDE+ tendersysteem

Nadere informatie

Maarten Timmerman. Offshore Windenergie. Staalbouwdag / 2 oktober 2014

Maarten Timmerman. Offshore Windenergie. Staalbouwdag / 2 oktober 2014 Maarten Timmerman Offshore Windenergie Staalbouwdag / 2 oktober 2014 Wat doet TKI Wind op Zee? SEmuleert en faciliteert de ontwikkeling en implementaee van offshore windtechnologie voor de industrie (MKB)

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

Nederlands beleid Wind op Zee. Marjan Botman, m.j.p.botman@mineleni.nl

Nederlands beleid Wind op Zee. Marjan Botman, m.j.p.botman@mineleni.nl Nederlands beleid Wind op Zee Marjan Botman, m.j.p.botman@mineleni.nl Inhoud Beleid op Hernieuwbare energie in Europa en in Nederland Ruimtelijke planning toekomstige ontwikkelingen Green deal met de offshore

Nadere informatie

InnovatieContract Wind op Zee. Het Contract De Green Deal Tender invulling Matchmaking. Almere, 24 Mei 2012 Ernst van Zuijlen TKI WIND OP ZEE

InnovatieContract Wind op Zee. Het Contract De Green Deal Tender invulling Matchmaking. Almere, 24 Mei 2012 Ernst van Zuijlen TKI WIND OP ZEE 1 InnovatieContract Wind op Zee Het Contract De Green Deal Tender invulling Matchmaking Almere, 24 Mei 2012 Ernst van Zuijlen 1 VISIE EN AMBITIE Ambitie van het InnovatieContract is een daling van 40%

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Welke hernieuwbare energie in 2020?

Welke hernieuwbare energie in 2020? Welke hernieuwbare energie in 2020? Waar staan we en wat is de verwachting? Het aandeel hernieuwbare energie van het totaal energetisch eindgebruik groeide van 2000 1,4% via 2,3% in 2005 tot 4,3% in 2011

Nadere informatie

R&D activiteiten in Nederland Ernst van Zuijlen KIVI 19 september 2012

R&D activiteiten in Nederland Ernst van Zuijlen KIVI 19 september 2012 R&D activiteiten in Nederland Ernst van Zuijlen KIVI 19 september 2012 R&D activiteiten in Nederland Ernst van Zuijlen KIVI 19 september 2012 Doelen Kostprijsreductie in 2020 KOSTEN O&M kosten -25%

Nadere informatie

Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid

Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid Prof.dr. Gerard van Bussel TU, leerstoel windenergie 11 april 2013 Challenge the future Wind waait. - 200 meer windenergie dan het huidige energiegebruik - meer

Nadere informatie

33561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 31239 Stimulering duurzame energieproductie. Brief van de minister van Economische Zaken

33561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 31239 Stimulering duurzame energieproductie. Brief van de minister van Economische Zaken 33561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 31239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 19 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Windstroom en werkgelegenheid

Windstroom en werkgelegenheid Windstroom en werkgelegenheid Prof.dr. Gerard van Bussel TU, leerstoel windenergie 11 april 2013 Challenge the future Wind waait. - 200 x meer windenergie dan het huidige energiegebruik - meer dan 40 x

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016 Ministerie van Economische Zaken Windenergie op zee Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016 Inhoud presentaties Inhoudelijke toelichting: 1. Kader en besluitvorming: Bert Wilbrink (Economische Zaken) 2.

Nadere informatie

2.1 Global Wind Support Offshore NL1. Wind Support Offshore NL 1. BARD -Group ZEE ENERGIE. "The Offshore Wind Specialist" IN COOPERATION WITH THE

2.1 Global Wind Support Offshore NL1. Wind Support Offshore NL 1. BARD -Group ZEE ENERGIE. The Offshore Wind Specialist IN COOPERATION WITH THE .. ft Global ZEE ENERGIE Wind Support Offshore NL 1 Documentation for SOE Tender Submission 2.1 ~. IN COOPERATION WITH THE BARD -Group "The Offshore Wind Specialist" ZEE ENERGIE Oocumentation for soe Tender

Nadere informatie

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman Korte historie 2009: Nationale Waterplan! 2 windenergiegebieden aangewezen! Borssele en IJmuiden

Nadere informatie

BELANG VAN EEN OFFSHORE WIND THUISMARKT

BELANG VAN EEN OFFSHORE WIND THUISMARKT BELANG VAN EEN OFFSHORE WIND THUISMARKT Uitkomsten van de studie uitgevoerd voor TKI Wind op zee INHOUD PRESENTATIE 1. Innovatie Contract TKI WOZ 2. Opdracht TKI 3. Aanpak onderzoek 4. Uitkomsten 5. Conclusies

Nadere informatie

Business Case Windpark Lage Weide. Raadsinformatie avond 20 maart

Business Case Windpark Lage Weide. Raadsinformatie avond 20 maart Business Case Windpark Lage Weide Raadsinformatie avond 20 maart 1 Doelstelling presentatie Aspecten het sociaal ondernemen Energie-U Inzicht in de algemene financiële haalbaarheid van een windpark Inzicht

Nadere informatie

Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie. Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA

Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie. Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Wie we zijn: De branchevereniging voor Windenergie op Land en Windenergie op Zee. Behartiger van allerlei bedrijven

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 34 508 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

Samen is de snelste weg voor Wind op Land

Samen is de snelste weg voor Wind op Land Samen is de snelste weg voor Wind op Land NWEA bijeenkomst Leon Pulles Januari 2015 Vragen aan de zaal Wie is er voor wind energie op land? Wie vindt windmolens mooi? Wie wil een 3 MW molen op 300 meter

Nadere informatie

Windenergie op zee Realisatie

Windenergie op zee Realisatie Windenergie op zee Realisatie De bouw van grote windparken is een uitdagende opgave voor alle betrokken partijen. Hiermee wordt de Nederlandse energie voorziening duurzamer en minder afhankelijk van het

Nadere informatie

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023;

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023; De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende, Dat op grond van richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter

Nadere informatie

Wind in de SDE. Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma. 13 juni 2014

Wind in de SDE. Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma. 13 juni 2014 Wind in de SDE Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma 13 juni 2014 Inleiding SDE algemeen Wind in de SDE SDE aanvragen en dan SDE Resultaten Nieuwe ontwikkelingen Handboek risicozonering (mededeling) 2 Stimulering

Nadere informatie

Nederlandse Investeringsinstelling. Aanbeveling wind op zee

Nederlandse Investeringsinstelling. Aanbeveling wind op zee Nederlandse Investeringsinstelling Aanbeveling wind op zee Inhoudsopgave Managementsamenvatting 4 1. Doelstelling en reikwijdte van de opdracht 14 1.1 Aanleiding 14 1.2 Achtergrond en doel 14 1.3 Inhoud

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 26 september 2014 Betreft Windenergie op zee

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 26 september 2014 Betreft Windenergie op zee > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten

Nadere informatie

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015 TenneT Strategie als netbeheerder op zee Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015 Marco Kuijpers In deze presentatie TenneT in 20 seconden Netbeheerder op zee Stappen naar Net op zee Strategie TenneT

Nadere informatie

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA s -GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA s -GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA s -GRAVENHAGE Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Voornemen Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Achtergrondinformatie

Voornemen Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Achtergrondinformatie Voornemen Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Achtergrondinformatie Voornemen Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Achtergrondinformatie 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Inhoud 1. Rijksstructuurvisie

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Hollandse Kust

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Hollandse Kust Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Hollandse Kust PlanMER voor de tussentijdse herziening van het Nationaal Waterplan voor het onderdeel windenergie op zee RWS Water, Verkeer en

Nadere informatie

Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden

Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Basisbedrag met aansluiting op het hoogspanningsnet op land

Basisbedrag met aansluiting op het hoogspanningsnet op land Externe notitie Petten, 24 april 2015 Afdeling ECN Beleidsstudies ECN-N 15-014 Van Aan S.M. Lensink, L.W.M. Beurskens Ministerie van Economische Zaken Onderwerp Kosten wind op zee 2015 Samenvatting Het

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden. SDE+ categorie wind op zee

Vragen en Antwoorden. SDE+ categorie wind op zee Vragen en Antwoorden SDE+ categorie wind op zee Aan welke type certificering moet een windturbine voldoen? In artikel 6.16g van het Waterbesluit is vastgelegd dat ten minste vier weken voor ingebruikname

Nadere informatie

Tabel 1: Kostenontwikkeling gemiddeld windpark op zee zoals vastgelegd in het Energieakkoord

Tabel 1: Kostenontwikkeling gemiddeld windpark op zee zoals vastgelegd in het Energieakkoord Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAG I. ALGEMEEN Met belangstelling heb ik kennis genomen van de vragen en opmerkingen van de leden van

Nadere informatie

1/2. Staten-Generaal. 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Vergaderjaar 2014 2015

1/2. Staten-Generaal. 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Vergaderjaar 2014 2015 Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) A/ Nr. 11 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Ter Griffie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard. 14 oktober 2014 Jorn ten Have

Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard. 14 oktober 2014 Jorn ten Have Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard 14 oktober 2014 Jorn ten Have Duurzame Energie Duurzame energie = Hernieuwbare energie Brundtland definitie; een duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die tegemoet

Nadere informatie

Workshop mestvergisting. Jan Willem Bijnagte CCS Energie advies Bijnagte@cocos.nl

Workshop mestvergisting. Jan Willem Bijnagte CCS Energie advies Bijnagte@cocos.nl Workshop mestvergisting Jan Willem Bijnagte CCS Energie advies Bijnagte@cocos.nl BioEnergy Farm 2 Project beschrijving Europees project Marktontwikkeling mono-mestvergisting Verspreiden onafhankelijke

Nadere informatie

Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016

Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016 Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016 Ron.wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling aandeel kolenstroom in Nederland 2. Effecten

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

Wind Werkt ook in 2050

Wind Werkt ook in 2050 Wind Werkt ook in 2050 Prof.dr. Gerard van Bussel TU Delft, leerstoel windenergie Delft University of Technology Challenge the future Wind Werkt 10 GW Sinds 1990: groei van 30%/jr Europa leidend vanaf

Nadere informatie

Groene warmte/kracht in SDE+ 2013

Groene warmte/kracht in SDE+ 2013 Groene warmte/kracht in SDE+ 2013 13 februari 2013 Jan Bouke Agterhuis 14 februari 2013 Inhoud SDE+ 2013 algemeen SDE+ 2013 categoriën Elektronisch aanvragen Vragen en meer informatie 2 SDE+ 2013 algemeen

Nadere informatie

Gelet op artikel 62, derde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie;

Gelet op artikel 62, derde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie; Beleidsregel van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ/, houdende regels over de toepassing van artikel 62, derde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie voor productie-installaties

Nadere informatie

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Ten Noorden van de Waddeneilanden

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Ten Noorden van de Waddeneilanden Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Ten Noorden van de Waddeneilanden PlanMER voor de tussentijdse herziening van het Nationaal Waterplan voor het onderdeel windenergie op zee RWS

Nadere informatie

Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015

Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015 Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015 2015 First come, first served Januari 2015 Subsidieregelingen TKI Wind op Zee 2015 onder voorbehoud de officiële regeling is leidend 2

Nadere informatie

Energie Monitor december

Energie Monitor december Energie Monitor december Offshore wind in de zeilen Economisch Bureau 10 december 2013 Prijsverschil tussen Brent en WTI is te groot Ontwikkelingen offshore windenergie zeer goed voor Nederlandse industrie,

Nadere informatie

Visie Netontwerp en uitrolstrategie

Visie Netontwerp en uitrolstrategie Visie Netontwerp en uitrolstrategie Toekomstbestendige netoptimalisatie Publieksversie Inhoud Hoofdstuk 1: Netontwerp en uitrolstrategie Algemeen Hoofdstuk 2: Netontwerp en uitrolstrategie Technisch Appendix

Nadere informatie

Windprojecten in de pijplijn tot 2020 en daarna. Focus op SDE en Financiering. NWEA Winddag 2015 12 Juni 2015

Windprojecten in de pijplijn tot 2020 en daarna. Focus op SDE en Financiering. NWEA Winddag 2015 12 Juni 2015 Windprojecten in de pijplijn tot 2020 en daarna. Focus op SDE en Financiering NWEA Winddag 2015 12 Juni 2015 Deel 1: Windprojecten in de pijplijn, bottlenecks, flitspeiling Ruud van Rijn Bosch & Van Rijn

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum Stand van zaken hernieuwbare energieproductie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum Stand van zaken hernieuwbare energieproductie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Datum

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

Kabinetsbeleid windenergie op zee

Kabinetsbeleid windenergie op zee 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Nr. 33 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 november 2016 De vaste commissie

Nadere informatie

Financieren van grote windprojecten Juni 2013. Vertrouwelijk NWEA Winddag

Financieren van grote windprojecten Juni 2013. Vertrouwelijk NWEA Winddag Financieren van grote windprojecten Juni 2013 Green Giraffe Energy Bankers gespecialiseerd in duurzame energie financieringen Focus op de duurzame energie: Green Giraffe Energy Bankers is opgericht door

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

Kansen voor zonpv: de RVO-regelingen. 22 maart Wido van Heemstra. 23 maart Karin Keijzer

Kansen voor zonpv: de RVO-regelingen. 22 maart Wido van Heemstra. 23 maart Karin Keijzer Kansen voor zonpv: de RVO-regelingen 22 maart 2017 23 maart 2017 Wido van Heemstra Karin Keijzer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO.NL stimuleert ondernemend Nederland bij duurzaam, agrarisch,

Nadere informatie

Het SER Energieakkoord

Het SER Energieakkoord Het SER Energieakkoord Ambitieus en visionair of een werkbaar compromis? Participatiemaatschappij Oost Nederland NV Meander 601 Postbus 5215 6802 EE Arnhem t: 026 384 40 44 info@ppmoost.nl www.ppmoost.nl

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Januari 3 ECN-C---55A BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Notitie Herziening bedrijfseconomische beoordeling offshore windenergie

Nadere informatie

Nationaal Waterplan 4 alternatieven:

Nationaal Waterplan 4 alternatieven: Nadere detaillering zoekgebieden windparken op het NCP Nationaal Waterplan 4 alternatieven: 1. Borssele 2. Hollandse kust 3. Noorden van Wadden 4. IJmuiden Nadere detaillering zoekgebieden windparken op

Nadere informatie

Wie betaalt de rekening van de energietransitie?

Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Symposium KVGN 17 november 2016 Ron Wit Ron.Wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling broeikasgassen in Nederland 2. Ontwikkeling integrale kosten

Nadere informatie

Chris Westra (senior consultant ECN)

Chris Westra (senior consultant ECN) De ontwikkelingen van offshore windenergie en een roadmap voor Nederland Chris Westra (senior consultant ECN) (general manager We@Sea) www.we-at-sea.org www.ecn.nl www.haveneilandopzee.nl Waarom windenergie?

Nadere informatie

Oorsprong van het ZOWP-initiatief

Oorsprong van het ZOWP-initiatief Oorsprong van het ZOWP-initiatief ZMf-visie: Duurzame energievoorziening Focus op een CO 2 -neutraal Zeeland vraagt om een transitieroute voor: industrie bebouwde omgeving besparing en duurzame energieopwekking

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 058 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 8 NADER VERSLAG Vastgesteld 6 februari 2015 De vaste commissie voor Economische

Nadere informatie

Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.)

Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.) Externe notitie Amsterdam, 28 oktober 2016 Afdeling Beleidsstudies ECN-N--16-017 Van Aan Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.) Ministerie van Economische

Nadere informatie

Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.)

Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.) Externe notitie Amsterdam, 28 oktober 2016 Afdeling Beleidsstudies ECN-N--16-017 Van Aan Lensink, S.M. en Beurskens, L.W.M. met medewerking van Decisio (Hoefsloot, N. en De Pater, M.) Ministerie van Economische

Nadere informatie

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Toelichting bij de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit: - De definitie van de 9% doelstelling is conform de EU richtlijn duurzame elektriciteit

Nadere informatie

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Ten Noorden van de Waddeneilanden

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Ten Noorden van de Waddeneilanden Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Ten Noorden van de Waddeneilanden PlanMER voor de tussentijdse herziening van het Nationaal Waterplan voor het onderdeel windenergie op zee RWS

Nadere informatie

Entiteit: Energiecoöperatie Dordrecht Datum: Project: Windturbine Krabbegors Versie: 1.0 Auteur: E. van den Berg Status: Concept

Entiteit: Energiecoöperatie Dordrecht Datum: Project: Windturbine Krabbegors Versie: 1.0 Auteur: E. van den Berg Status: Concept Entiteit: Energiecoöperatie Dordrecht Datum: 09-11-2016 Project: Windturbine Krabbegors Versie: 1.0 Auteur: E. van den Berg Status: Concept 1 INHOUD blz. 1. Inleiding... 3 2. Windturbine Krabbegors algemeen...

Nadere informatie

Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden

Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van

Nadere informatie

Opschalen, saneren of vervangen

Opschalen, saneren of vervangen Opschalen, saneren of vervangen Veel te sober ingerichte één op één vervangingsregeling SDE+ 2015 onderzoek Bosch &van Rijn i.o.v. NWEA 1000-1800 MW MEP en oudere turbines Lage energieprijzen -> geen rendabele

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 058 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) C MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen 13 mei 2015 Met belangstelling heb ik kennis

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 70 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Duitsland: steeds meer wind op zee

Duitsland: steeds meer wind op zee Innovatie Attaché Berlijn Joop Gilijamse, berlijn@ianetwerk.nl, September 2015, further information: www.ianetwerk.nl Duitsland: steeds meer wind op zee Samenvatting Om het ambitieuze doel van 6,5 GW geïnstalleerd

Nadere informatie

Openstelling SDE+ 2014

Openstelling SDE+ 2014 31239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 171 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 31 oktober 2013 Op 1 april 2014 start

Nadere informatie

Veel aanvragen SDE+ 2012 in eerste fase

Veel aanvragen SDE+ 2012 in eerste fase Veel aanvragen SDE+ 2012 in eerste fase Kort na de openstelling op 13 maart van de eerste fase voor de SDE+ 2012 is het beschikbare budget van 1,7 miljard al overtekend. Dat komt met name door de nieuwe

Nadere informatie

Grote belangstelling. Offshore Windenergie. Nieuwsbrief nr. 10 9 december 2011

Grote belangstelling. Offshore Windenergie. Nieuwsbrief nr. 10 9 december 2011 Grote belangstelling deelname bedrijvencoalitie Green Deal Offshore Windenergie Nieuwsbrief nr. 10 9 december 2011 Bijna 50 bedrijven hebben zich inmiddels aangesloten bij de Bedrijvencoalitie van de Green

Nadere informatie

Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten

Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten Bergen, Katwijk, Noordwijk, Wassenaar en Zandvoort Onderwerp: Het Nederlandse beleid t.a.v. Near shore windturbineparken en het effect daarvan op

Nadere informatie

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff Wind op zee en India 11 December, 2013 Ir. Leon Wijshoff Programma Energie Internationaal (PEI) - Doelstelling:EZ ondersteunen bij het uitvoeren van internationale energiebeleid, op het gebied van duurzame

Nadere informatie

Getijdencentrale Brouwersdam Ministerie van Economische Zaken (Energie) 20 november 2014

Getijdencentrale Brouwersdam Ministerie van Economische Zaken (Energie) 20 november 2014 Getijdencentrale Brouwersdam Ministerie van Economische Zaken (Energie) 20 november 2014 1 Agenda 1. Kernboodschap 2. Ecofys Marktkansen Energie met Water 3. Verkenning Haalbaarheid Getijdencentrale 4.

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

Ambitie, beleid en consistentie: het ABC van 16% Duurzame Energie in 2020

Ambitie, beleid en consistentie: het ABC van 16% Duurzame Energie in 2020 Ambitie, beleid en consistentie: het ABC van 16% Duurzame Energie in 2020 Opgesteld met medewerking van Ecofys. Met dank aan ECN voor een kritische blik op de gehanteerde berekeningen en gebruikte data.

Nadere informatie

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen 1 Doelstelling Dordrecht 2015 Routekaart Duurzaamheidsdoelstellingen 2010-2015: Doelstelling 2015 Duurzame energie 132 TJ

Nadere informatie

Hernieuwbare energie in Nederland

Hernieuwbare energie in Nederland Hernieuwbare energie in Nederland Nieuwe business modellen Amsterdam, 25 juni 2015 Rapport over hernieuwbare energie in Nederland Accenture en Climex onderzoeken kansen binnen het veranderende energielandschap

Nadere informatie

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Hollandse Kust

Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Hollandse Kust Milieueffectrapport Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Hollandse Kust PlanMER voor de tussentijdse herziening van het Nationaal Waterplan voor het onderdeel windenergie op zee RWS Water, Verkeer en

Nadere informatie

Project Management. De expertise om ambities waar te maken

Project Management. De expertise om ambities waar te maken Project De expertise om ambities waar te maken Topwind Betrek Topwind bij uw project en verzeker u ervan dat uw ambities waar worden. Topwind is een pragmatisch, servicegericht bedrijf met veel ervaring

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Mei 2010. Eindrapport Taskforce Windenergie op Zee

Mei 2010. Eindrapport Taskforce Windenergie op Zee Mei 2010 Eindrapport Taskforce Windenergie op Zee Inhoudsopgave Inhoudsopgave ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 2 Managementsamenvatting

Nadere informatie

Betere investeringskansen voor windenergie op zee? (I)

Betere investeringskansen voor windenergie op zee? (I) Page 1 of 11 Dit document is afgedrukt via IBRTracker op en uitsluitend bedoeld voor licentiehouder li@ibr.nl. nr. 2 - februari 2015 (/docs/articles/2015/februari[1]) TBR 2015/17 Betere investeringskansen

Nadere informatie

SDE Wind op Zee

SDE Wind op Zee SDE+ 2015 Wind op Zee Exploitatieberekening Rekenmodel Ruud Oerlemans Zwolle, 10 december 2015 Onderwerpen Waarom een exploitatieberekening? Waaruit bestaat een exploitatieberekening? Investeringskosten

Nadere informatie

EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE

EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE Een nieuwe ambitie in energie Verschuiving focus Noordwest-Europese markt naar regio Zuid-Holland Van elektriciteitsproductie naar energie Regionale binding MPP3 in nauwe

Nadere informatie

Waarom windenergie (op land)?

Waarom windenergie (op land)? Waarom windenergie (op land)? Steeds meer schone energie Dit kabinet kiest voor een betrouwbare en steeds schonere energieopwekking voor de samenleving. Evenwichtige energiemix Om dit doel verantwoord

Nadere informatie

Summary. FLOW: Far and Large Offshore Wind 1. Far and Large Offshore Wind FLOW

Summary. FLOW: Far and Large Offshore Wind 1. Far and Large Offshore Wind FLOW Summary FLOW: Far and Large Offshore Wind 1 Far and Large Offshore Wind FLOW FLOW: Far and Large Offshore Wind 2 FLOW: Far and Large Offshore Wind 3 Far and Large Offshore Wind FLOW De Nederlandse industrie

Nadere informatie

Argumentendocument Nearshore Wind Nederland

Argumentendocument Nearshore Wind Nederland Argumentendocument Nearshore Wind Nederland - Vertrouwelijk ECOFYS Netherlands B.V. Kanaalweg 15G 3526 KL Utrecht T +31 (0)30 662-3300 F +31 (0)30 662-3301 E info@ecofys.com I www.ecofys.com Chamber of

Nadere informatie

Duurzame warmte in de SDE+

Duurzame warmte in de SDE+ Duurzame warmte in de SDE+ Sander Lensink www.ecn.nl Doel van de presentatie Filosofie achter wijziging in de SDE-regeling Belangrijkste verschillen tussen SDE en SDE+ Uitwerking bio-wkk in de SDE+ 2 29-06-2011

Nadere informatie