Dynamisch kustbeheer. Erna Krommendijk. Milieufederatie Noord-Holland. Versneller van duurzaamheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dynamisch kustbeheer. Erna Krommendijk. Milieufederatie Noord-Holland. Versneller van duurzaamheid"

Transcriptie

1 Dynamisch kustbeheer Erna Krommendijk Milieufederatie Noord-Holland

2 Programma veldbezoek 15 november 2013 Welkom / introductie Veldbezoek met diverse toelichtingen Lunch Wensen en kansen in deelgebieden: NHD / Schoorlse duinen Botgat Zwanenwater Afronding / conclusies

3 Wat is dynamisch kustbeheer? Zodanig beheren van de kust dat natuurlijke processen, al dan niet gestimuleerd, zoveel mogelijk ongestoord kunnen verlopen.

4 Waarom dynamisch kustbeheer? Veiligheid: vormen zandbuffer; duinen laten meegroeien met zeespiegelstijging; doorstuiven van de zeereep naar duin = versterking kustfundament Natuur: verjonging van verouderde vegetatie (mn grijze duinen); voorkomen verzuring en vermesting; ecologisch streefbeeld = pulserende kust (aangroei, consolidatie, afslag) Klimaatbestendig: afstemming maaiveld op grondwaterspiegel; tegengaan verdroging Gevarieerde kust: kansen voor recreatie en beleving Goedkoper beheer: minder vaak suppleren

5 Vormen van dynamisch kustbeheer Embryonale duinen Stuivende zeereep Gekerfde zeereep Paraboliserende en wandelende zeereep Washover Slufter

6 Embryonale duinen Jonge duintjes op het hoge strand. Prille duinvorming. Zandbuffer op het strand, aangesproken tijdens storm. Natuurtype: embryonale duinen Bijvoorbeeld: zuidwest kant Texel op strandvlakte (De Hors)

7 Stuivende zeereep Zeereep met stuifplekken en ondiepe kuilen. Enig zand stuift door. Natuurtype: witte duinen Bijvoorbeeld: Noordvoort

8 Gekerfde zeereep Stuifkuilen / kerven tot afgesproken diepte; fungeren als doorgeefluik van zand. NH: ondergrens + 7,5 m NAP Natuurtype: witte duinen + grijze duinen Bijvoorbeeld: venturigaten bij Bloemendaal, Groote Keeten

9 Paraboliserende zeereep Diepe kuilen en kerven zonder ondergrens. Zandhopen die door het duin gaan wandelen. Doorgeefluik van zand. Natuurtype: witte duinen + grijze duinen Bijvoorbeeld: Heemskerk (in wording)

10 Washover Doorbraak in de zeereep. Bij hoge waterstanden (stormvloed) overspoeld. Beperkt meegroeien kust. Natuurdoel: zilte pionierbegroeiingen Bijvoorbeeld: De Kerf

11 Slufter Doorbraak in de zeereep. Dagelijkse getijdenbewegingen. Beperkt meegroeien kust. Natuur: grote variatie habitats. Bijvoorbeeld: Slufter Texel en Het Zwin in Zeeland

12 Wanneer welke strategie? Afhankelijk van: hoeveelheid zand locatie (brede / smalle duinen) andere belangen

13 Dynamisering stimuleren Voorbeelden: Callantsoog: verwijderen embryonale duintjes > stimuleren doorstuiven zand naar zeereep, helm verjongen, duinaangroei Zuid-Kennemerland: maken van kerven in zeereep + afplaggen paraboolduinen > op gang brengen zandtransport, zout- en windstress in duinen vergroten, hermobilisatie paraboolduinen, herstel witte duinen

14 Relatie met zandsuppleties Er is een relatie tussen zandsuppletie en aangroei zeereep (hoogte, breedte). Ook buiten gesuppleerde vakken, door zandtransport door wind

15 Wat is nodig? Samenhangende visie vooroever, strand, duinen; hangt allemaal samen Integrale visie beheer strand: smalle in winter voor opstarten dynamiek / brede stranden in de zomer voor recreatie; integrale afweging van belangen is nodig. Slimme suppletiestrategie voor ecologie: afstemmen op op gang brengen dynamiek; variatie van aangroei en afslag Integrale visie op beheer van het duin: natuurwaarden versterken met dynamisch kustbeheer (N2000 doelen, PAS-maatregelen) Flexibeler omgaan met Basis Kustlijn > Kustzone

16 Recreatie / strandhuisjes Stelling: gebruiksfuncties op het strand afstemmen op de nagestreefde dynamiek en dus niet andersom. Wat betekent dit: niet alles kan overal locaties voor strandbebouwing verplaatsen afhankelijk van doelen dynamiek (tijdelijke locaties) bebouwingsvormen die passen bij dynamiek (bijv. huisjes op palen)

Dynamisch duin Landschap van de eeuwige jeugd

Dynamisch duin Landschap van de eeuwige jeugd Dynamisch duin Landschap van de eeuwige jeugd Dynamisch duin landschap van de eeuwige jeugd Wie gericht gebruik maakt van de dynamische krachten van zee, wind en zand in de kuststrook, bevordert een veilige

Nadere informatie

Voorts adviseren zij ten aanzien van de verschillende onderdelen van de nationale Visie Kust:

Voorts adviseren zij ten aanzien van de verschillende onderdelen van de nationale Visie Kust: Rapport Onderwerp Nationale Visie Kust Datum behandeling OIM 23 mei 2013 Kenmerk OIM-2013/104963 I. Aanleiding De deelnemers aan het OIM zijn op verschillende momenten en op verschillende wijzen betrokken

Nadere informatie

Beleidslijn kust 2015. Bijlage: Kaart soorten dynamiek kust

Beleidslijn kust 2015. Bijlage: Kaart soorten dynamiek kust Beleidslijn kust 2015 Bijlage: Kaart soorten dynamiek kust Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toelichting op de legenda 5 3 Kaart soorten dynamiek kust 15 4 Kaart soorten dynamiek kust + Natura 2000 22 Colofon / Bronnen

Nadere informatie

Mogelijkheden voor dynamisch kustbeheer een handreiking voor beheerders

Mogelijkheden voor dynamisch kustbeheer een handreiking voor beheerders Mogelijkheden voor dynamisch kustbeheer een handreiking voor beheerders Deltares, Bureau Landwijzer, Rijkswaterstaat Waterdienst, drs. M. Löffler (Bureau Landwijzer) dr. A.F. van der Spek drs. C. van Gelder-Maas

Nadere informatie

Dynamisch kustbeheer

Dynamisch kustbeheer Dynamisch kustbeheer Terugblik: Wat wilde STOWA ook al weer? Strategienota Koers 2009-2013 van de STOWA heeft kust op de agenda. Veel vragen vanuit beheerders over de praktijk: Hoe ga ik om met bunkers

Nadere informatie

Dynamisch kustbeheer - Kustveiligheid en natuur profiteren van stuivend zand

Dynamisch kustbeheer - Kustveiligheid en natuur profiteren van stuivend zand Dynamisch kustbeheer - Kustveiligheid en natuur profiteren van stuivend zand Moniek Löffler (Bureau Landwijzer), Petra Goessen (Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier), Tycho Hoogstrate (PWN), Bert

Nadere informatie

Metro & De Volkskrant van mei. Veiligheid; versterking van de kustzone

Metro & De Volkskrant van mei. Veiligheid; versterking van de kustzone Metro & De Volkskrant van mei Project Thema DWKPrgr 418 Duurzame kust- en estuariene natuur Noordzee en kust Pieter Slim Diana Prins & Sona Prakash Overzichtkaart Nederland DE RAMP, februari 1953 Natuur

Nadere informatie

EFFECTEN VAN SUPPLETIES OP DE GEOMORFOLOGISCHE EN GEOCHEMISCHE ONTWIKKELING VAN DUINEN: SAMENVATTING EN SYNTHESE

EFFECTEN VAN SUPPLETIES OP DE GEOMORFOLOGISCHE EN GEOCHEMISCHE ONTWIKKELING VAN DUINEN: SAMENVATTING EN SYNTHESE EFFECTEN VAN SUPPLETIES OP DE GEOMORFOLOGISCHE EN GEOCHEMISCHE ONTWIKKELING VAN DUINEN: SAMENVATTING EN SYNTHESE Onderstaande samenvatting en synthese stoelt op navolgende rapporten: Arens, S.M., S.P.

Nadere informatie

Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust

Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust Zandsuppleties en Morfologie langs de Nederlandse kust Sander Boer, Landelijke Kustdagen 2014 Inhoud presentatie Verankering in beleid en wetgeving Kustlijnzorg Toekomstige uitdaging Kustversterking Hondsbossche

Nadere informatie

Tussennotitie Kust. Tussennotitie Kust

Tussennotitie Kust. Tussennotitie Kust Tussennotitie Kust Tussennotitie Kust Hoogheemraadschap van Delfland Vastgesteld door college van dijkgraaf en hoogheemraden op 4-3-2014 Inwerkingtreding op 1 juni 2014 Samenvatting De Tussennotitie Kust

Nadere informatie

Workshop Dynamisch Kustbeheer Vlieland, 11 en 12 september 2013 Impressie in vorm van een nieuwsbrief

Workshop Dynamisch Kustbeheer Vlieland, 11 en 12 september 2013 Impressie in vorm van een nieuwsbrief Workshop Dynamisch Kustbeheer Vlieland, 11 en 12 september 2013 Impressie in vorm van een nieuwsbrief Inhoud Deze Nieuwsbrief... 2 Deltaprogramma Wadden: nu meten is later meer weten... 3 Eilanddynamiek

Nadere informatie

Verslag Workshop 'dynamisch kustbeheer'

Verslag Workshop 'dynamisch kustbeheer' Verslag Workshop 'dynamisch kustbeheer' thema communicatie Castricum, 8 september 2011 1. Opening Kees Vertegaal, dagvoorzitter, opent de dag en heet iedereen welkom. Aanwezig zijn ruim 60 deelnemers,

Nadere informatie

Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019

Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019 Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019 1 Concept suppletieprogramma 2016-2019 n.a.v. toetsing basiskustlijn Uit de toetsing van de kustlijn blijkt dat de basiskustlijn (BKL) tussen

Nadere informatie

Natuurherstel in Duinvalleien

Natuurherstel in Duinvalleien Natuurherstel in Duinvalleien Kan het natuurlijker? A.P.Grootjans@rug.nl 1 Universiteit Groningen, IVEM 2 Radboud Universiteit Nijmegen Opbouw lezing Hydrologisch systeem van een duinvallei Relatie hydrologie,

Nadere informatie

Effecten van suppleties op duinontwikkeling. geomorfologie. Rapportage fase 1

Effecten van suppleties op duinontwikkeling. geomorfologie. Rapportage fase 1 Effecten van suppleties op duinontwikkeling geomorfologie Rapportage fase 1 Effecten van suppleties op duinontwikkeling geomorfologie Rapportage fase 1 ARENS BSDO RAPPORTNUMMER RAP2009.02 Opdrachtgever:

Nadere informatie

Onderbouwing actualisatie suppletieprogramma

Onderbouwing actualisatie suppletieprogramma Onderbouwing actualisatie suppletieprogramma 2016-2019 1 Eerste actualisatie suppletieprogramma 2016-2019 Het suppletieprogramma Kustlijnzorg voor de periode 2016-2019 is in juli 2015 vastgesteld. Jaarlijks

Nadere informatie

Zeereep & kustduin. Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren

Zeereep & kustduin. Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren Zeereep & kustduin 3 Onderdeel van het project Ecologisch gericht suppleren Helmgras op het duin ten zuiden van de Sluftermonding Texel. Foto L. Arentz 2013 Sinds 1990 vormen zandsuppleties een essentiële

Nadere informatie

Grasduinen in de Waterkering? Evaluatie van dynamisch kustbeheer. B I D O C (bibliotheek en documentatie)

Grasduinen in de Waterkering? Evaluatie van dynamisch kustbeheer. B I D O C (bibliotheek en documentatie) #ö-fó3 U) Grasduinen in de Waterkering? Evaluatie van dynamisch kustbeheer B I D O C (bibliotheek en documentatie) Oienst Weg- en Waterbouwkunde Postbus 5044, 2600 GA DELFT Tel 015-2518 363/364-1 NOV.

Nadere informatie

Onderbouwing actualisatie suppletieprogramma

Onderbouwing actualisatie suppletieprogramma Onderbouwing actualisatie suppletieprogramma 2016-2019 1. Tweede actualisatie suppletieprogramma 2016-2019 Het suppletieprogramma Kustlijnzorg voor de periode 2016-2019 is in juli 2015 vastgesteld. Jaarlijks

Nadere informatie

Ontwikkeling van de zeereep onder dynamisch kustbeheer op Oost-Ameland

Ontwikkeling van de zeereep onder dynamisch kustbeheer op Oost-Ameland Alterra is onderdeel van de internationale kennisorganisatie Wageningen UR (University & Research centre). De missie is To explore the potential of nature to improve the quality of life. Binnen Wageningen

Nadere informatie

Bijlage 2 lijst van 'parels', aangevuld met wensen van het OIM bijlage bij OIM 2013/104963

Bijlage 2 lijst van 'parels', aangevuld met wensen van het OIM bijlage bij OIM 2013/104963 Bijlage 2 lijst van 'parels', aangevuld met wensen van het OIM bijlage bij OIM 2013/104963 locatie ontwikkelopgav e volgens NVK wensen vanuit natuurorganisaties bijlagen / documenten 1. Cadzand recreatie

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I Leefomgeving Opgave 8 Het Oosterdokseiland Bestudeer de bronnen 1 en 2 die bij deze opgave horen. Amsterdam doet momenteel grote investeringen in de ontwikkeling van de zuidoever van het IJ. Het project

Nadere informatie

Geomorfologische en ecologische effecten van zandsuppleties op duinen

Geomorfologische en ecologische effecten van zandsuppleties op duinen Geomorfologische en ecologische effecten van zandsuppleties op duinen Zandsuppleties op de kust leiden tot het tegengaan van erosie en tot stabilisatie van de kustlijn. Wat heeft deze wijze van kustbeheer

Nadere informatie

Stuivende kustduinen: illusie of werkelijkheid?

Stuivende kustduinen: illusie of werkelijkheid? Stuivende kustduinen: illusie of werkelijkheid? Verstuiving van zand is het proces waardoor kustduinen ontstaan danwel zijn ontstaan. Als je vanuit de ruimte naar de (Nederlandse) kustduinen van dit moment

Nadere informatie

Ecologie van de toekomstige kust

Ecologie van de toekomstige kust Alterra is onderdeel van de internationale kennisorganisatie Wageningen UR (University & Research centre). De missie is To explore the potential of nature to improve the quality of life. Binnen Wageningen

Nadere informatie

Zevende workshop Dynamisch Kustbeheer 24, 25 en 26 mei 2016 Terschelling Een impressie

Zevende workshop Dynamisch Kustbeheer 24, 25 en 26 mei 2016 Terschelling Een impressie Zevende workshop Dynamisch Kustbeheer 24, 25 en 26 mei 2016 Terschelling Een impressie Inhoud Deze nieuwsbrief... 2 Dynamiek op de eilanden... 3 Zand voor Terschelling... 4 Het Rijk en de Staat, op weg

Nadere informatie

Kustlijnzorg in Nederland

Kustlijnzorg in Nederland Kustlijnzorg in Nederland Aanleiding, uitvoering en ontwikkeling 25 september 2017 Harry de Looff RWS-WVL Inhoud Waarom Kustlijnzorg? Wat en hoe Kustlijnzorg? Ontwikkelingen en vragen 2 RWS INFORMATIE

Nadere informatie

o 2 Legenda grevelingen uitbreiden schelpdiervisserij met mosselteelt water hoge dijken / diepe geulen verruigde zoete vegetatie op oevers en eilanden

o 2 Legenda grevelingen uitbreiden schelpdiervisserij met mosselteelt water hoge dijken / diepe geulen verruigde zoete vegetatie op oevers en eilanden Noordzee binnen Legenda grevelingen hoge en / diepe geulen uitbreiden schelpdiervisserij met mosselteelt verruigde zoete vegetatie op oevers en eilanden stagnant zorgcomplexen Goeree versterken toerisme

Nadere informatie

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor : 2,5 jaar Carola van Gelder-Maas Projectmanager WVL Rijkswaterstaat 31 maart 2014 Hoe zat het ook alweer? Eroderende kustlijn NL kust 12 Mm³ zandsuppleties per jaar Zeespiegelstijging Zwakke schakels

Nadere informatie

Programma 4: Dynamische eilanden

Programma 4: Dynamische eilanden Programma 4: Dynamische eilanden De Nederlandse Waddeneilanden liggen verankerd in de zee. Stuif- en andere dijken maken dat ze geen kant op kunnen. Wind, water en stuivend zand hebben nauwelijks invloed

Nadere informatie

Effecten van suppleties op duinontwikkeling

Effecten van suppleties op duinontwikkeling Effecten van suppleties op duinontwikkeling Rapportage geomorfologie S.M. Arens S.P. van Puijvelde C. Brière 2010 Directie Kennis en Innovatie, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Rapport

Nadere informatie

Tussenresultaten De Zandmotor: Aanjager van innovatief kustonderhoud

Tussenresultaten De Zandmotor: Aanjager van innovatief kustonderhoud Tussenresultaten 2011-2015 De Zandmotor: Aanjager van innovatief kustonderhoud De Zandmotor In 2011 is voor de kust van Ter Heijde en Kijkduin De Zandmotor aangelegd: een grote kunstmatige zandbank in

Nadere informatie

Aangedragen inzichten door Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Vitens 10 februari 2014

Aangedragen inzichten door Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Vitens 10 februari 2014 Notitie Ontwikkelingen kustvak paal 15-20 op Terschelling Aangedragen inzichten door Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Vitens 10 februari 2014 In deze notitie worden enkele belangrijke aspecten van het

Nadere informatie

Kustbeheer en natuurbeheer in Nederland. Evert Jan Lammerts Anton M.M. van Haperen Deskundigenteam Duin en Kust

Kustbeheer en natuurbeheer in Nederland. Evert Jan Lammerts Anton M.M. van Haperen Deskundigenteam Duin en Kust Kustbeheer en natuurbeheer in Nederland Evert Jan Lammerts Anton M.M. van Haperen Deskundigenteam Duin en Kust OBN-deskundigenteam Duin & Kust 5 inhoudelijke adviseurs beheerorganisaties (Nm, SBB, drinkwaterbedrijven),

Nadere informatie

Zesde workshop Dynamisch Kustbeheer 9 en 10 juni 2015 Texel Een impressie

Zesde workshop Dynamisch Kustbeheer 9 en 10 juni 2015 Texel Een impressie Zesde workshop Dynamisch Kustbeheer 9 en 10 juni 2015 Texel Een impressie Inhoud Deze nieuwsbrief... 2 Van belemmering naar doorgang: hoe een probleem een kans werd... 3 Kunnen we de Slufter anders beheren/de

Nadere informatie

Ruimtelijke verdeling van functies langs de Nederlandse kust in relatie tot het dynamisch handhaven van de kustlijn

Ruimtelijke verdeling van functies langs de Nederlandse kust in relatie tot het dynamisch handhaven van de kustlijn Ruimtelijke verdeling van functies langs de Nederlandse kust in relatie tot het dynamisch handhaven van de kustlijn Ruimtelijke verdeling van functies langs de Nederlandse kust in relatie tot het dynamisch

Nadere informatie

Het Masterplan Kustveiligheid

Het Masterplan Kustveiligheid Het Masterplan Kustveiligheid Symposium Natuurlijke Kustbescherming, 23/10/17 Ir. Daphné Thoon MDK-Afdeling Kust A low-lying Laaghinterland liggend achterland Meer dan 85% van de polders ligt onder +5

Nadere informatie

Hoe verder met dynamisch kustbeheer?

Hoe verder met dynamisch kustbeheer? F ina l re p ort Een visie op grond van een workshop met betrokkenen Hoe verder met dynamisch kustbeheer? rapport 2010 w05 Hoe verder met dynamisch kustbeheer? een visie op grond van een workshop met betrokkenen

Nadere informatie

Bijlage 1 Overweging zandwinning Den Helder Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Den Helder (Noord-Holland)

Bijlage 1 Overweging zandwinning Den Helder Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Den Helder (Noord-Holland) Bijlage 1 Overweging zandwinning Den Helder Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Den Helder (Noord-Holland) Herman Gorterstraat 55 3511 EW UTRECHT Postbus 19143 3501 DC UTRECHT www.minlnv.nl T

Nadere informatie

Bouwstenen uit recent

Bouwstenen uit recent HOOFDSTUK 4 Bouwstenen uit recent OBN-onderzoek Begrazing door paarden en koeien in een geplagde duinvallei op Terschelling foto: Freek Zwart 54 De natuur van de kust Hoofdstukaanduiding 55 KADER 1 Er

Nadere informatie

Inhoudelijke overwegingen Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Texel Zuid West

Inhoudelijke overwegingen Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Texel Zuid West www.rijksoverheid.nl/eleni Bijlage nummer 1 Horend bij Vergunning Nb-wet 1998 Contactpersoon Inhoudelijke overwegingen Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Texel Zuid West Bijlagen - DE AANVRAAG

Nadere informatie

Veiligheid, dynamiek, natuur en recreatie op de grens van land en zee

Veiligheid, dynamiek, natuur en recreatie op de grens van land en zee ACHTSTE WORKSHOP 'DYNAMISCH KUSTBEHEER' Veiligheid, dynamiek, natuur en recreatie op de grens van land en zee 6 en 7 juni 2017 Zeeuws Vlaanderen Inhoud Deze nieuwsbrief... 2 Dynamisch kustbeheer in Zeeland...

Nadere informatie

Een visie op het Nederlands Duinbeheer. Rienk Slings 2011

Een visie op het Nederlands Duinbeheer. Rienk Slings 2011 Een visie op het Nederlands Duinbeheer Rienk Slings 2011 Inhoud Wie ben ik? Wat is beheren? Hoe werkt het duinlandschap? Hoe heeft de mens dit beinvloed? Wat zijn de belangrijkste knoppen? Wat zijn de

Nadere informatie

NIEUWE HONDSBOSSCHE DUINEN

NIEUWE HONDSBOSSCHE DUINEN NIEUWE HONDSBOSSCHE DUINEN Het zand dat tegen de oude basalten dijk is gestort, zal aangroeien en weer wegstromen, ophopen en weer verstuiven. Een grillig en dynamisch spel dat de Noordzeekust tussen Petten

Nadere informatie

Zeespiegelstijging in deltagebieden. Nascholing NLT module

Zeespiegelstijging in deltagebieden. Nascholing NLT module Zeespiegelstijging in deltagebieden Nascholing NLT module Jonas Papenborg MSc Landschapsarchitect 18-03-2015 wie ben ik? Bachelor Landschapsarchitectuur Master Landschapsarchitectuur Onderzoeker Waterveiligheid

Nadere informatie

Project Noordvoort. Ontwerp ingrepen ter bevordering van een natuurlijke zeereep. Bas Arens

Project Noordvoort. Ontwerp ingrepen ter bevordering van een natuurlijke zeereep. Bas Arens Project Noordvoort Ontwerp ingrepen ter bevordering van een natuurlijke zeereep Bas Arens Project Noordvoort Ontwerp ingrepen ter bevordering van een natuurlijke zeereep Bas Arens ARENS BSDO RAPPORTNUMMER

Nadere informatie

Eilanden natuurlijk. Natuurlijke ontwikkeling en veerkracht op de Waddeneilanden. Eilanden natuurlijk. Spiekeroog foto: Marion Bilius

Eilanden natuurlijk. Natuurlijke ontwikkeling en veerkracht op de Waddeneilanden. Eilanden natuurlijk. Spiekeroog foto: Marion Bilius Eilanden natuurlijk Eilanden natuurlijk Natuurlijke ontwikkeling en veerkracht op de Waddeneilanden Spiekeroog foto: Marion Bilius 2 Eilanden natuurlijk Inhoudsopgave Voorwoord 7 Inleiding 11 De ontstaansgeschiedenis

Nadere informatie

DE ZANDMOTOR SAMENVATTING MER

DE ZANDMOTOR SAMENVATTING MER DE ZANDMOTOR SAMENVATTING MER FEBRUARI 2010 PILOTPROJECT ZANDMOTOR Het klimaat verandert en de druk van de zee op de Nederlandse kust neemt toe. Daarnaast is in de Zuidvleugel van de Randstad grote behoefte

Nadere informatie

Verslag. Workshop Dynamisch Zeereepbeheer. 4 juni 2002. Den Haag

Verslag. Workshop Dynamisch Zeereepbeheer. 4 juni 2002. Den Haag Verslag van de Workshop Dynamisch Zeereepbeheer gehouden op 4 juni 2002 in Den Haag Uitvoering: De Kustvereniging EUCC Bureau Vertegaal Ecologisch Advies Stichting Duinbehoud In opdracht van: Het Rijksinstituut

Nadere informatie

Wat valt er te kiezen?

Wat valt er te kiezen? Marijn Nijssen Effecten van duinbegrazing op faunadiversiteit Begrazing Wat valt er te kiezen? Effecten van duinbegrazing op faunadiversiteit Wat valt er te kiezen? Marijn Nijssen Bart Wouters Herman van

Nadere informatie

Project Zwakke Schakels Noord Holland. Erik van Eekelen & Jasper Bakker,

Project Zwakke Schakels Noord Holland. Erik van Eekelen & Jasper Bakker, Project Zwakke Schakels Noord Holland Erik van Eekelen & Jasper Bakker, 26-01-2016 Projectlocatie Inhoud presentatie Project uitvoering Contract & tenderproces Ontwerp en ruimtelijke inpassing kustversterking

Nadere informatie

Project Noordvoort. Monitoringsplan Geomorfologie. Bas Arens & Tessa Neijmeijer

Project Noordvoort. Monitoringsplan Geomorfologie. Bas Arens & Tessa Neijmeijer Project Noordvoort Monitoringsplan Geomorfologie Bas Arens & Tessa Neijmeijer Project Noordvoort Monitoringsplan Geomorfologie Bas Arens & Tessa Neijmeijer ARENS BSDO RAPPORTNUMMER RAP2013.06 In opdracht

Nadere informatie

Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Friese IJsselmeerkust

Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Friese IJsselmeerkust Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Friese IJsselmeerkust december 2013 Contacten Chris Bakker, c.bakker@itfryskegea.nl, t. 0512-30 58 60 Bronnen -Projectplan de groeiende IJsselmeerkust van

Nadere informatie

provincie H 0 L L A N D ZUID

provincie H 0 L L A N D ZUID T^ r Gedeputeerde Staten provincie H 0 L L A N D ZUID Contact mr. drs. S. Hoitinga T 070-441 65 98 s.hoitinqa(a)pzh.nl mw. P.A.H. Vollebregt-Verkoijen T 070-441 61 42 pah.vollebreqtgjpzh.nl leden van het

Nadere informatie

Memo. Stuurgroep Zandmotor. resultaat nadere uitwerking alternatieven Zandmotor en voorstel voorkeursalternatief

Memo. Stuurgroep Zandmotor. resultaat nadere uitwerking alternatieven Zandmotor en voorstel voorkeursalternatief Memo Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Water Contact mw E van Dam T 070-441 66 14 e.van.dam@pzh.nl Datum Aan Stuurgroep Zandmotor Kopie aan Onderwerp resultaat nadere uitwerking alternatieven Zandmotor

Nadere informatie

Stranden Ameland = recreatie en natuur

Stranden Ameland = recreatie en natuur Strandgebruik Ameland Inventarisatie Natura 2000 Gebruik stranden Gevolgen Stranden Ameland = recreatie en natuur Recreatie: badgasten, evenementen, strandrijden, paarden, vissen, excursies, strandpaviljoens,

Nadere informatie

NAAR EEN OPLOSSING VAN HET VERZANDINGSPROBLEEM?

NAAR EEN OPLOSSING VAN HET VERZANDINGSPROBLEEM? De Wolf Peter. 2003. Naar een oplossing van het verzandingsprobleem? 6 pp. In: Mees el a/. (eds). Feestzitting ter afsluiting van het jubileumjaar 50 jaar Zwi n - Het Zwin: van gisteren naar morgen. Knokke-Heist

Nadere informatie

Informatieavond 17 september 2014 onderdeel: duinen en strand

Informatieavond 17 september 2014 onderdeel: duinen en strand Informatieavond 17 september 2014 onderdeel: duinen en strand Liesbeth Verhage (projectorganisatie Kustwerk Katwijk) Jessica Oudhof (aannemerscombinatie BN-RN) 17 september 2014 Punten die aan bod komen:

Nadere informatie

Inhoudelijke overwegingen Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Texel Midden (Noord-Holland)

Inhoudelijke overwegingen Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Texel Midden (Noord-Holland) Inhoudelijke overwegingen Zandwinning en zandsuppletie voor de kust van Texel Midden (Noord-Holland) Herman Gorterstraat 55 3511 EW UTRECHT Postbus 19143 3501 DC UTRECHT www.minlnv.nl T 070 888 32 00 F

Nadere informatie

Vijfde workshop Dynamisch Kustbeheer Schouwen, 10 en 11 september 2014. Een impressie

Vijfde workshop Dynamisch Kustbeheer Schouwen, 10 en 11 september 2014. Een impressie Vijfde workshop Dynamisch Kustbeheer Schouwen, 10 en 11 september 2014 Een impressie Inhoud Deze nieuwsbrief... 2 Dynamisch kustbeheer en versterking van zwakke schakels... 3 Dynamisch kustbeheer Voorne...

Nadere informatie

Tekst Jowien van der Vegte, Niels Weiss, Marieke Kuipers, Marie-José Brandsma en Ina Roels

Tekst Jowien van der Vegte, Niels Weiss, Marieke Kuipers, Marie-José Brandsma en Ina Roels Colofon Uitgave Provincie Noord-Holland Postbus 123 2000 MD Haarlem Tel.: (023) 514 31 43 Fax: (023) 514 40 40 Internetadres: www.noord-holland.nl E-mailadres: post@noord-holland.nl Eindredactie Provincie

Nadere informatie

3e Kustnota Traditie, Trends en Toekomst

3e Kustnota Traditie, Trends en Toekomst 3e Kustnota Traditie, Trends en Toekomst 3e Kustnota 3e Kustn Traditie, Trends Traditie, en Toekomst en Toeko Bescherming laag Nederland Kustlijnzorg Bouwen in de kust Nieuwe activiteiten op zee Samenvatting

Nadere informatie

Beleidsregels watervergunningen Strandbebouwing

Beleidsregels watervergunningen Strandbebouwing Auteur E. Velema Registratienummer 13.52560 Versie 2.0 Status Definitief Afdeling Waterkeringen & wegen Inhoudsopgave 1 Verklaring van afkortingen begrippen en terminologie 3 2 Inleiding 4 2.1 Keur 4 3

Nadere informatie

Monitoring natuurlijke klimaatbuffer Harger- en Pettemerpolder

Monitoring natuurlijke klimaatbuffer Harger- en Pettemerpolder Monitoring natuurlijke klimaatbuffer Harger- en Pettemerpolder februari 2014 Contact Marc Schepers, inspiratio.mschepers@gmail.com, t. 06 3101 4080 Robin Witkamp: (Hoogheemraadschap Noorderkwartier (HHNK)),

Nadere informatie

Verantwoord gebruik en beheer. van het. Kustlandschap van Zuid-Holland

Verantwoord gebruik en beheer. van het. Kustlandschap van Zuid-Holland Verantwoord gebruik en beheer van het Kustlandschap van Zuid-Holland Advies van Stichting Duinbehoud aan de provincie Zuid-Holland Februari 2016 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 1 2. Inleiding... 3 3.

Nadere informatie

Kustgenese 2.0 Kennis voor een veilige kust

Kustgenese 2.0 Kennis voor een veilige kust Kustgenese 2.0 Kennis voor een veilige kust Kustgenese 2.0 Zandige kust Het klimaat verandert. De bodem daalt. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop we omgaan met de Nederlandse kust. Om de veiligheid

Nadere informatie

KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren Bert van der Valk en Harriette Holzhauer

KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren Bert van der Valk en Harriette Holzhauer KLZ-eco en het MLT Programma: ecologisch gericht suppleren 2009-2015 Bert van der Valk en Harriette Holzhauer Vanuit het recente verleden KLZ 2008: Review van effecten van gangbare suppletie activiteit

Nadere informatie

Kustlijnkaarten 2014. december 2013

Kustlijnkaarten 2014. december 2013 Kustlijnkaarten 2014 december 2013 Kustlijnkaarten 2014 december 2013 2 Rijkswaterstaat Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 De basiskustlijn 6 3 De toetsing 8 4 Korte beschrijving van de toetsingsresultaten

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

Van Zwakke Schakels naar sterke kust

Van Zwakke Schakels naar sterke kust Van Zwakke Schakels naar sterke kust Informatiebijeenkomst 24 april 2013 Programma De opgave (Bert Kappe) Wat gaan we doen (Anita Willig-Kos) Aanbesteding en aanleg (Menno Steenman) Inspraak en Ruimtelijke

Nadere informatie

Type Zandmotor hier de titel, deze

Type Zandmotor hier de titel, deze Type Zandmotor hier de titel, deze mag Delflandse over 2 kust regels lopen Type Pilotproject hier de voor subtitel natuurlijke een wit regel kustbescherming Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit

Nadere informatie

4. Voordracht 25.2012 bijlage 1

4. Voordracht 25.2012 bijlage 1 4. Voordracht 25.2012 bijlage 1 1 2 3 4 De dekking is al volgt: de provincie 7.610123 en de andere partijen 2.726.384. 5 6 Projecten Petten P1. Aansluiting duin-dijk P2. Uitzichtpunt P3. Parkeervoorziening

Nadere informatie

Dynamisch Kustbeheer

Dynamisch Kustbeheer Dynamisch Kustbeheer verstandig of verzandig? Studie naar wenselijke beheermaatregelen omtrent kustbeheer op Ameland M.E. Spoelstra Rijksuniversiteit Groningen Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen februari

Nadere informatie

KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland

KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland 15 september 2012 i.s.m. Provincie Noord-Holland o.l.v. Pim Beukenkamp (KNAG) Rob Adriaens (KNAG) Eric Khodabux (Provincie Noord-Holland) Deon Slagter

Nadere informatie

- 10 strandhuisjes tijdens de periode maart tot en met oktober op het Zuiderstrand van

- 10 strandhuisjes tijdens de periode maart tot en met oktober op het Zuiderstrand van Postbus 664 2300 AR Leiden T 071-5143719 www.duinbehoud.nl stichting@duinbehoud.nl Burgemeester en wethouders van Den Haag, AWB/bezwaar, Postbus 12600 2500 DJ Den Haag Kenmerk: AM-01702 Behandeld door:

Nadere informatie

Dynamisch Kustbeheer

Dynamisch Kustbeheer Dynamisch Kustbeheer verstandig of verzandig? interviews en scoretabellen M.E. Spoelstra Rijksuniversiteit Groningen Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen februari augustus 2012 1 Dit document geldt als

Nadere informatie

Pianc 15 februari 2012 Theoretische benadering van een strandsectie. ir. Tina Mertens

Pianc 15 februari 2012 Theoretische benadering van een strandsectie. ir. Tina Mertens Pianc 15 februari 2012 Theoretische benadering van een strandsectie ir. Tina Mertens Veiligheidsnorm Agenda Veiligheidstoets Duinen Badzones Havens Ontwerpberekening suppleties Veiligheidsnorm Norm 1:

Nadere informatie

Nieuwsbrief Kustgenese 2.0

Nieuwsbrief Kustgenese 2.0 April 2017 Een kleine zandmotor in de buitendelta? Planning en producten Kustgenese 2.0 2016 2017 2018 2019 2020 Opstellen Onderzoeksprogramma Uitvoeren Onderzoeks- en monitoringsprogramma Doelen pilot

Nadere informatie

Kustlijnkaarten 2012. december 2011. Colofon Kustlijnkaartenboek 2012

Kustlijnkaarten 2012. december 2011. Colofon Kustlijnkaartenboek 2012 Colofon Kustlijnkaartenboek 2012 Dit rapport is een uitgave van Rijkswaterstaat. Het rapport is tot stand gekomen door samenwerking van de volgende Rijkswaterstaat diensten: RWS Waterdienst RWS Noordzee

Nadere informatie

Het Kappaplan in beeld.

Het Kappaplan in beeld. Het Kappaplan in beeld. Naar een natuurlijke en veilige toekomst voor onze kust. Werken met natuurlijke klimaatbuffers aan de Vlaamse kust Het klimaat rond ons verandert en extreme weersomstandigheden

Nadere informatie

Beheeradvies activering eolische dynamiek duinen Noordwijk als PAS-maatregel voor habitattype H2130 Grijze duinen

Beheeradvies activering eolische dynamiek duinen Noordwijk als PAS-maatregel voor habitattype H2130 Grijze duinen Beheeradvies activering eolische dynamiek duinen Noordwijk als PAS-maatregel voor habitattype H2130 Grijze duinen OBN-Deskundigenteam Duin- en Kustlandschap Beheeradvies Activering eolische dynamiek Duinen

Nadere informatie

Robuuste duinnatuur duurzaam verweven met de samenleving

Robuuste duinnatuur duurzaam verweven met de samenleving Robuuste duinnatuur duurzaam verweven met de samenleving Advies van Stichting Duinbehoud aan de Provincie Zuid-Holland November 2014 1 Inhoud Pagina 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond... 5 3. Interne discussie

Nadere informatie

De Stabiliteit van de Slufter op Texel

De Stabiliteit van de Slufter op Texel Titelblad De Stabiliteit van de Slufter op Texel Auteur: M.X. Durieux Stnr 9204374 Stabiliteit van de Slufter I Voorwoord Voorwoord Voor u ligt het afstudeerrapport van Martijn Durieux. Ik heb dit rapport

Nadere informatie

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9 Samenvatting De opdracht De Deltacommissie is door de regering gevraagd advies uit te brengen over de bescherming van Nederland tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij gaat het om de vraag hoe

Nadere informatie

Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte

Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte Inauguratiesymposium, 1-2 december 2008, Leeuwarden Ontwikkeling van het Waddengebied in tijd en ruimte Dr. Hessel Speelman Dr. Albert Oost Dr. Hanneke Verweij Dr. Zheng Bing Wang Thema s in tijd en ruimte

Nadere informatie

Kenmerk ZKS Doorkiesnummer +31 (0) (0)

Kenmerk ZKS Doorkiesnummer +31 (0) (0) Memo Aan Jasper Fiselier (DHV) Datum Van Pieter Koen Tonnon Jan Mulder Kenmerk Doorkiesnummer +31 (0)88 33 58 464 +31 (0)88 33 58 446 Aantal pagina's 9 E-mail pieterkoen.tonnon @deltares.nl jan.mulder@deltares.nl

Nadere informatie

Model 1, Kust. 1 Intro

Model 1, Kust. 1 Intro Model 1, Kust 1 Intro Het gidsmodel Kust beschrijft de Nederlandse duinenkust, het overgangsgebied tussen land en zee. Duinenkusten komen voor langs de hele Noordzeekust, van de Waddeneilanden tot de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

Bergen in het vlakke land

Bergen in het vlakke land Wandelnetwerk Noord-Holland Bergen in het vlakke land Openlucht skibaan Il Primo, waar het hele jaar kan worden geskied. Tekst en foto s: Joop Duijs E en van de mooiste stukjes natuur van Noord-Holland

Nadere informatie

Programma informatieavond Programma Aanpak Stikstof (PAS)

Programma informatieavond Programma Aanpak Stikstof (PAS) Programma informatieavond Programma Aanpak Stikstof (PAS) 19.30-20.00 uur Inloop 20.00-20.05 uur Opening door voorzitter Piet Dijkstra - Programma en doel van de avond 20.05-20.20 uur Het wat en waarom

Nadere informatie

Plan van Aanpak Toekomstperspectief en Zonering Noordzeekust Ruimte voor rust en reuring. 14 februari 2017

Plan van Aanpak Toekomstperspectief en Zonering Noordzeekust Ruimte voor rust en reuring. 14 februari 2017 Plan van Aanpak Toekomstperspectief en Zonering Noordzeekust Ruimte voor rust en reuring 14 februari 2017 Toekomstperspectief en Zonering Noordzeekust Provincie Noord-Holland 2 Waarom een zonering? Eind

Nadere informatie

Herstelstrategie H2110: Embryonale duinen. 1. Kenschets. Leeswijzer. Smits, N.A.C., D. Melman & S.M. Arens

Herstelstrategie H2110: Embryonale duinen. 1. Kenschets. Leeswijzer. Smits, N.A.C., D. Melman & S.M. Arens Herstelstrategie H2110: Embryonale duinen Smits, N.A.C., D. Melman & S.M. Arens Leeswijzer Dit document start met de kenschets uit het profieldocument (paragraaf 1) en geeft daarna een overzicht van de

Nadere informatie

Beleidsevaluatie 'Dynamisch handhaven'

Beleidsevaluatie 'Dynamisch handhaven' D e f i n i t i e f Beleidsevaluatie 'Dynamisch handhaven' N o v e m b e r 2 0 0 5 D e f i n i t i e f Beleidsevaluatie 'Dynamisch handhaven' dossier MC-BP20050171 registratienummer MC-BP20050171 versie

Nadere informatie

DE Hoek van Holland (ook genoemd de Beer") is door het graven van de

DE Hoek van Holland (ook genoemd de Beer) is door het graven van de 226 DE LEVENDE NATUUR. deelen. Nog kwam Frans Kooymans, ook een jeugdig lid van onze Haagsche Club van Trekwaarnemers" als photografisch medewerker opdagen. Ziehier dan de vrucht van een echt prettige

Nadere informatie

Voorkeursstrategie Deltaprogramma Kust

Voorkeursstrategie Deltaprogramma Kust Voorkeursstrategie Deltaprogramma Kust Colofon Dit is een uitgave van: Deltaprogramma Kust Datum: 01 juli 2014 Contactpersoon: T. van der Zwan Tineke.vander.Zwan@minienm.nl Voorkeursstrategie Deltaprogramma

Nadere informatie

Nota beantwoording zienswijzen

Nota beantwoording zienswijzen Nota beantwoording zienswijzen Beleidsregels watervergunningen strandbebouwing Auteur P. Horsmeijer E.Velema Registratienummer 14.27885 11 juni 2014 Versie 1 Status Definitief Afdeling Afdeling Waterkeringen

Nadere informatie

Samenvattende conclusies enquête Waterkwaliteit in Noord-Holland: Groene Soep of zwemparadijs?

Samenvattende conclusies enquête Waterkwaliteit in Noord-Holland: Groene Soep of zwemparadijs? Samenvattende conclusies enquête Waterkwaliteit in Noord-Holland: Groene Soep of zwemparadijs? Het Online Panel van de Milieufederatie Noord-Holland geeft de waterkwaliteit in Noord-Holland een magere

Nadere informatie

Naar minder harde grenzen. Luc Kohsiek Dijkgraaf

Naar minder harde grenzen. Luc Kohsiek Dijkgraaf Naar minder harde grenzen Luc Kohsiek Dijkgraaf Inhoud Het klimaat verandert De samenleving verandert Van scherpe scheiding tussen overheid en burgers naar participerende samenwerking Van scherpe scheiding

Nadere informatie

WATERVERGUNNING D2016-02-001284/ 2016-002077

WATERVERGUNNING D2016-02-001284/ 2016-002077 WATERVERGUNNING 1 Inleiding Dijkgraaf en hoogheemraden van het Hoogheemraadschap van Delfland (hierna: Delfland) hebben op 8 februari 2016 een aanvraag voor een watervergunning ontvangen van de heer M.

Nadere informatie

Tel (023) Onderwerp. (Afschrift cat. 414 t/m 416, 418 t/m 420, 422, 423) (Heden per verzonden aan lijst 001 t/m 004, 007, 009, 013)

Tel (023) Onderwerp. (Afschrift cat. 414 t/m 416, 418 t/m 420, 422, 423) (Heden per  verzonden aan lijst 001 t/m 004, 007, 009, 013) PERSBERICHT Dreef 3, Haarlem Postbus 123 2000 MD Haarlem Datum 29 november 2000 Bureau Communicatie Tel (023) 514 44 52 Onderwerp Visie Hollandse Kust 2050 Fax (023) 514 41 55 (Afschrift cat. 414 t/m 416,

Nadere informatie

Wandelnetwerk Noord-Holland. Vanaf het 53 meter hoge duin heeft u een geweldig uitzicht over het Noord-Hollandse landschap.

Wandelnetwerk Noord-Holland. Vanaf het 53 meter hoge duin heeft u een geweldig uitzicht over het Noord-Hollandse landschap. Wandelnetwerk Noord-Holland Uit de brand Vanaf het 53 meter hoge duin heeft u een geweldig uitzicht over het Noord-Hollandse landschap. Tekst en foto s: Joop Duijs D at schiet niet op' bromt een pensionado

Nadere informatie