Visie op duurzaamheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Visie op duurzaamheid"

Transcriptie

1 Visie op duurzaamheid Duurzaamheid als aanjager van toekomstbestendige vooruitgang Als functionele overheid voor waterbeheer ondervinden de waterschappen als geen ander de gevolgen van klimaatverandering. We voelen daarmee de noodzaak en urgentie om duurzaam te werken. Duurzaam in het beheergebied, mensgericht en economisch verantwoord. Ook wel bekend als de 3 P s (planet, people, profit). Net als bij ondernemingen en andere overheden, is duurzame ontwikkeling bij Vechtstromen dan ook geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke doelen dichterbij te brengen, innovaties te bevorderen en bij te dragen aan welvaart (economische ontwikkeling) en welzijn (veilige, gezonde en prettige leefomgeving). Aspecten die ook nadrukkelijk tot uiting komen in ons bestuursprogramma door water verbonden. Voor waterschappen in Nederland spelen vier hoofdmotieven een rol om in te zetten op duurzaamheid 1 : 1. Het waterschap wordt in de zorg voor het watersysteem en de waterveiligheid sterk geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. 2. Het waterschap is zelf grootverbruiker van energie (met name rioolwaterzuiveringsinstallaties). 3. De beschikbaarheid van biomassa en grondareaal biedt kansen voor de opwekking van duurzame energie (biogas, maaisel, restwarmte, windenergie, waterkracht). 4. Duurzaamheid en kostenefficiency blijken in de praktijk vaak goed samen te gaan. Waterschap Vechtstromen wil daarom een stevig bijdrage leveren aan de doelstellingen voor klimaat en duurzaamheid. In het bestuursakkoord spreekt het algemeen bestuur van Vechtstromen uit een duurzame, innovatieve en lerende organisatie te willen zijn, die samen met partners en belanghebbenden de ambitie bepaalt. Reden om deze bestuursperiode stevig in te zetten op duurzaamheid. In woorden, maar bovenal in daden. Mensen, middelen en werkwijzen moeten in stelling gebracht worden. Deze visie schetst daarvoor het kader. Een brede definitie De term duurzaamheid kent vele definities die in meer of mindere mate recht doen aan het thema. In het rapport van de alom bekende commissie Brundtland 2 wordt het als volgt omschreven: Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder het vermogen aan te tasten om te voorzien in de behoeften van toekomstige generaties. 1 Unie van waterschappen Klimaatmonitor Brundtland, Our Common Furture,

2 Welke definitie ook gebruikt wordt, wij beseffen dat de focus op duurzaamheid met de tijd verandert. Daarom maken wij in ons werk steeds afwegingen, zodat we toekomstbestendig de goede dingen doen. Het perspectief van kijken en handelen bepaalt wat juist is. Als waterschap Vechtstromen zijn we actief op zoek naar duurzame toepassingen binnen ons waterschapswerk. Dat betekent dat bij iedere beslissing op ieder niveau een evenwichtige afweging wordt gemaakt ten aanzien van de impact op sociaal, ecologisch en economisch gebied. Hierin zien we de P s weer terugkomen. Niet alleen voor het hier en nu, maar ook voor het daar en later. Iedere medewerker van Vechtstromen heeft daarmee de mogelijkheid om binnen zijn of haar taakveld op duurzame wijze bij te dragen aan de strategische (water)doelen. Niet alleen, maar samen Ook de samenleving voelt steeds meer urgentie om nu iets te doen, omdat de gevolgen van klimaatverandering zichtbaar worden en mensen het aan den lijve ervaren. Klimaatverandering houdt dus ook niet op bij de grens van het waterschap. Daarom werken de RijnOost waterschappen intensief samen op het thema duurzaamheid. Dit is verwoord in het gezamenlijke (ontwerp) Waterbeheerplan , waarin de waterschappen aangeven duurzaamheidsbeleid in te zetten voor een overgang naar een circulaire economie. Maar de samenwerking richt zich niet alleen op partijen binnen de waterschapsector, maar ook op partijen buiten de sector. Dit vereist een intensieve samenwerking tussen stad, omgeving en regio, tussen gemeente en provincie. Samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen, bedrijfsleven in duurzame trajecten. Dit laatste betitelen we ook als de gouden driehoek. Een ideaalverband om de maatschappelijke waarde van duurzaamheid daadwerkelijk tot ontwikkeling te brengen. Echter, de snelheden waarmee deze partijen enthousiasme voor een idee omzetten in actie varieert. Dat vraagt aanpassingsvermogen van iedere partij. Door de toenemende aandacht voor burgerinitiatieven wordt aan deze driehoek steeds vaker de betrokken samenleving toegevoegd. Daarmee krijgt de dynamiek een extra dimensie. De thema s Duurzaamheid betreft alle maatschappelijke sectoren. Dit betekent werken over een breed front, zoals gebouwde omgeving, mobiliteit, bedrijven(terreinen) en energie. In het Klimaatakkoord 3 zijn door de waterschappen en het Rijk een achttal thema s benoemd om op in te zetten: 1. Energiebesparing 2. Beperking uitstoot broeikasgassen 3. Duurzame energiewinning 4. Duurzame mobiliteit en transport 5. Snijvlak adaptie en mitigatie 6. Duurzaam inkopen 7. Grondstoffen en afvalstoffen 8. Bewustwording en educatie Zo goed als alle duurzame ontwikkelingen bij de waterschappen kunnen onder deze acht thema s geplaatst worden. Duurzaamheid in de waterschap sector krijgt door deze clustering massa in gesprekken met Rijk, provincies, gemeenten, kennisinstellingen en brancheorganisaties. 3 Klimaatakkoord Unie Rijk van 12 april

3 Onze thema s voor duurzaamheid Binnen dit palet van acht thema s zijn er zes thema s voor duurzaamheid waar Vechtstromen zich op focust. Stuk voor stuk thema s die direct te koppelen zijn aan onze majeure uitdagingen in het regionale waterbeheer en voor de zuiveringstaak. Ook thema s die positief bijdragen aan een imago van robuuste toekomstbestendige partner. Thema energiebesparing Het energieverbruik van Vechtstromen bedraagt op jaarbasis ruim 250 Terajoule. Dat is vergelijkbaar met het elektriciteitsverbruik van huishoudens. Door het energieverbruik te verminderen wordt direct bespaart op de uitstoot van broeikasgassen en dit levert bovendien directe financiële besparingen op. Dit thema is in de trias energetica de basisstap van duurzaam handelen. Het doel van Vechtstromen is om de energie-efficiency tussen met minimaal 30% (2% per jaar) te verbeteren. Thema duurzame energiewinning Vechtstromen wekt met de huidige vergistingsinstallaties en met de zonnepanelen op de werkplaats Sleen ruim 25% van de energiebehoefte van het waterschap duurzaam op 4. In het Klimaatakkoord is de ambitie uitgesproken om in % duurzaam op te wekken. Deze ambitie onderschrijven wij als Vechtstromen. Met de realisatie van de Energiefabriek in Hengelo ligt het aandeel duurzame opwekking op ruim 30%. Om de afgesproken ambitie te realiseren is de uitdaging om gezamenlijk met partners in te zetten op zon, wind en warmte als duurzame opwekking. Aangezien duurzaamheid vaak gepaard gaat met doelmatigheid biedt dit kansen voor versnelling. Thema duurzame mobiliteit en transport Het beheergebied van waterschap Vechtstromen is uitgestrekt. Om het waterschapswerk goed te kunnen uitvoeren worden vele (auto)kilometers door medewerkers afgelegd. Ook worden veel vrachtwagen kilometers gereden ten behoeve van bijvoorbeeld slibeindverwerking. Bewust inzetten op dit thema levert een directe bijdrage aan de duurzaamheidsagenda. Het mooie van dit thema is dat personeel intensief betrokken kan worden. Vechtstromen streeft er naar tussen de CO2 emissie-uitstoot veroorzaakt door mobiliteit en transport met 20% (5% per jaar) te verminderen. Thema duurzaam inkopen De waterschappen hebben de ambitie uitgesproken om in % van het volume van alle producten en diensten, waarvoor binnen het programma Duurzame Bedrijfsvoering Overheden duurzaamheidscriteria zijn opgesteld, duurzaam in te kopen. Dit vraagt om een draagvlak in de organisatie en een transparante wijze waarop de ambitie wordt gemonitord. Met dit thema kunnen we een voorbeeld zijn voor onze partners in samenwerking. Thema grondstoffen en afvalstoffen Afval is grondstof. De transitie is al begonnen en de waterschappen werken deze kansen uit in de Energiefabriek en Grondstoffenfabriek. Vechtstromen draagt hier actief aan bij, onder anderen door participatie in het netwerk van de Energiefabriek en Grondstoffenfabriek. Er zijn veel kansen om grondstoffen terug te winnen of het gebruik van hulpstoffen te reduceren. De routekaart afvalwaterketen geeft hiervoor veel aanknopingspunten. Vechtstromen heeft daarom als doel om voor 2020 al het gebonden fosfaat uit de vliegas van het zuiveringsslib terug te winnen. Inzetten op dit thema draagt bij aan het stimuleren van een circulaire economie. 4 Rapport Energieopgave, stage-opdracht Max Kroes, Saxion Hogeschool Visiebrochure Afvalwaterketen tot 2030 van VNG en UvW, juni

4 Thema bewustwording en educatie De Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OESO) concludeerde in zijn rapport Water governance in the Netherlands: fit for the future? dat het waterbewustzijn in Nederland laag is. Mensen zijn zich onvoldoende bewust van het belang en de praktijk van waterbeheer en de gevolgen van klimaatverandering. Wij willen dit bewustzijn vergroten door de kennis over het waterbeheer en de duurzaamheidskansen te integreren bijvoorbeeld in onderwijsprogramma s. Het vergroten van het bewustzijn over duurzaam handelen is ook van toepassing op de eigen organisatie. Vechtstromen wil zelf het goede voorbeeld geven. Het goede voorbeeld in projecten, beleid en dagelijks beheer. De twee overgebleven thema s zijn hiermee niet uit beeld. Het thema snijvlak adaptie en mitigatie kan ondergebracht worden onder; Klimaat Actieve Stad (KAS) en Building with Nature. Het thema beperking uitstoot broeikasgassen is een direct effect van de uitwerking van de thema s energiebesparing, duurzame opwekking en mobiliteit. Vechtstromen wil trendsettend zijn in verbindend samenwerken, waterkennis delen, duurzame ontwikkeling en goed werkgeverschap. Dit vraagt om een maatschappelijk betrokken organisatie. Daarom zet Vechtstromen zich ook in op een extra thema namelijk: Maatschappelijk betrokken waterschap In het bestuursprogramma door water verbonden is bijzondere aandacht voor sterk verbonden begrippen duurzaamheid en innovatie. Dit vanuit de overtuiging dat water- en duurzaamheidsdoelen alleen op een doelmatige manier bereikt worden door samenwerken vanuit de partnerschap gedachte in een multischalige omgeving. Vechtstromen is daarom maatschappelijk betrokken, met een groot communicatief en netwerkend vermogen. Werken van binnen naar buiten en weer terug is het adagium. Onze rol invulling Vechtstromen zet zich op verschillende manieren en in verschillende rollen in voor het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen. Als overheidsinstantie door een voorbeeldrol te vervullen en te investeren in energiebesparing en opwekking van duurzame energie door de eigen organisatie, al dan niet in samenwerking met partners. Bij het aanbesteden van diensten, leveringen en werken voor het watersysteem, de afvalwaterketen en infrastructuur worden, naast de toepassing van duurzaam inkoop-eisen, duurzaamheidsaspecten zwaar meegewogen en natuurlijk wordt voor de eigen organisatie duurzaam ingekocht. Vechtstromen wil zijn omgeving inspireren in de aanpak van duurzaamheidsvraagstukken en hen waar mogelijk op dit terrein uitnodigen tot samenwerking. De initiatieven in het thema Klimaat Actieve Stad (KAS) en de investeringen in de Energiefabriek Hengelo zijn hiervan aansprekende voorbeelden. Inzet van mensen en middelen om onze rol naar behoren te vervullen krijgt vorm binnen de drie programma s die Vechtstromen kent. Dit neemt niet weg dat kansen die zich voordoen om duurzame ontwikkelingen via andere wegen een extra impuls te geven, niet worden gepakt. Kennisontwikkeling, verwerven van cofinanciering, betrekken van partners in de gouden driehoek zijn voorbeelden van kansen die het wenselijk maken om snel, dus buiten de programmabegroting om, middelen uit fondsen te verkrijgen om kansen te benutten. 4

5 Naar daden! Stevig inzetten op duurzaamheid betekent woorden omzetten in daden. Hoe we dat binnen Vechtstromen organiseren is een taak voor de ambtelijke organisatie. Maar, het bestuur geeft aan wat er georganiseerd moet worden. Kijkend naar deze visie kunnen we stellen dat onderstaande drie punten vanuit bestuurlijk perspectief aandacht behoeven om deze bestuursperiode stevig in te kunnen zetten op duurzaamheid. Een fundament in projecten, beleid en dagelijks beheer Bij beheer, bij herinrichting van keten of systeem, bij beleidsontwikkeling of bij grootschalig onderhoud; bij al onze taken doen zich kansen voor om duurzaam te werken. In ieder project wordt daarom onderzocht of en op welke duurzame thema s onze strategische doelen effectiever en efficiënter bereikt kunnen worden. Een zelfde onderzoek maakt ook deel uit van ieder beleidstraject of signaal vanuit het dagelijks beheer. Een sturing- en verantwoordingsstructuur Om op verschillende niveaus goed te kunnen sturen op de inzet van mensen en middelen ten behoeve van de ontwikkeling van de thema s voor duurzaamheid dient een sturings- en verantwoordingsstructuur vorm te krijgen. In projecten, inbedding in beleid en dagelijks beheer, alsmede het effect van de aandacht voor duurzaamheid op de realisatie van de strategische doelen wordt daarmee zichtbaar. Een solide context De keuze voor zes thema s maakt het mogelijk om binnen en buiten de organisatie een duidelijk beeld te schetsen waarom Vechtstromen inzet op duurzaamheid. Om dit beeld aansprekend te houden vergt dit continue afstemming tussen ons verhaal en de ontwikkelingen in onze omgeving. Deze visie en bovenstaande aandachtspunten schetsen het kader voor het in stelling brengen van mensen, middelen en werkwijzen. In 2015, als de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie is voltooid, concretiseren we dit kader in een breed gedragen uitvoeringsprogramma voor deze bestuursperiode. 5

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Waterschappen en Energieakkoord

Waterschappen en Energieakkoord Waterschappen en Energieakkoord Energiekansen in het Waterbeheer Hennie Roorda/Rafaël Lazaroms Unie van Waterschappen mei 5, 2014 1 Waar staan de waterschappen voor? Waterveiligheid (veilig wonen en werken

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN AKKOORDEN EN GREEN DEALS Rafaël Lazaroms Coördinator Energie en duurzaamheid Unie van Waterschappen 1. Duurzaamheid en taken waterschappen 2. Duurzame ambities in akkoorden

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Gemeenteraad. Motie. Datum : 30 juni : ChristenUnie, CDA, Gemeentebelangen. : Duurzaamheid in Hoogeveen

Gemeenteraad. Motie. Datum : 30 juni : ChristenUnie, CDA, Gemeentebelangen. : Duurzaamheid in Hoogeveen Gemeenteraad Motie Datum : 30 juni 2016 Fractie Onderwerp : ChristenUnie, CDA, Gemeentebelangen : Duurzaamheid in Hoogeveen De raad van de gemeente Hoogeveen in vergadering bijeen op 30 juni 2016, Constateert

Nadere informatie

GREEN DEAL DUURZAME ENERGIE

GREEN DEAL DUURZAME ENERGIE GREEN DEAL DUURZAME ENERGIE In kort bestek Rafael Lazaroms INHOUDSOPGAVE 1. Wat houdt het in? 2. Motieven, doelstellingen en ambities 3. Organisatiestructuur GELOOFWAARDIGE BOODSCHAP Waterschappen hebben

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

VERKLARING Green Deal tussen Unie van waterschappen en Rijksoverheid

VERKLARING Green Deal tussen Unie van waterschappen en Rijksoverheid VERKLARING Green Deal tussen Unie van waterschappen en Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder

Nadere informatie

gehoord hetgeen in het kader van een consultering door de commissie SKK op 3 april 2014 naar voren is gebracht;

gehoord hetgeen in het kader van een consultering door de commissie SKK op 3 april 2014 naar voren is gebracht; VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 4.1.A/B Onderwerp: Grondstoffenvisie Nummer: 852054-v3 In D&H: 22-04-2014 / 12-08-2014 Steller: E.M. Langbroek In Cie: BMZ Telefoonnummer: (06)11614706 SKK

Nadere informatie

FOSFAATFABRIEK. Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat

FOSFAATFABRIEK. Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat FOSFAATFABRIEK Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) (Rafaël Lazaroms, coördinator klimaat en energie Unie van Waterschappen) 1 mei 2012 1 Inhoud presentatie Green

Nadere informatie

agendapunt 04.B.07 Aan Commissie Gezond, schoon en gezuiverd water VISIE EN STRATEGIE ROTTERDAMSE SAMENWERKING AFVALWATERKETEN

agendapunt 04.B.07 Aan Commissie Gezond, schoon en gezuiverd water VISIE EN STRATEGIE ROTTERDAMSE SAMENWERKING AFVALWATERKETEN agendapunt 04.B.07 1253828 Aan Commissie Gezond, schoon en gezuiverd water VISIE EN STRATEGIE ROTTERDAMSE SAMENWERKING AFVALWATERKETEN Voorstel Commissie Gezond, schoon en gezuiverd water 06-09-2016 Langetermijnvisie

Nadere informatie

Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel

Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel 2015 2019 Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel 2015 2019 Inleiding Water is voor iedereen van levensbelang. We staan er misschien

Nadere informatie

agendapunt B.04 Aan Verenigde Vergadering BELEIDSKADER DUURZAAMHEID

agendapunt B.04 Aan Verenigde Vergadering BELEIDSKADER DUURZAAMHEID agendapunt B.04 851617 Aan Verenigde Vergadering BELEIDSKADER DUURZAAMHEID Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 28-10-2010 In te stemmen met de beleidsuitgangspunten, genoemd in hoofdstuk 5 van het Beleidskader

Nadere informatie

Klimaatakkoord Unie en Rijk 2010-2020

Klimaatakkoord Unie en Rijk 2010-2020 Klimaatakkoord Unie en Rijk 2010-2020 VROM 0165 april 2010 Deze brochure is een samenwerking tussen: Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Ministerie van Landbouw, Natuur

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Duurzaamheidsbeleid Waterschap Noorderzijlvest. Juli 2016

Duurzaamheidsbeleid Waterschap Noorderzijlvest. Juli 2016 Duurzaamheidsbeleid Waterschap Noorderzijlvest Juli 2016 Inhoud 1 Inleiding... 4 1.1 Waarom duurzaamheidsbeleid?...4 1.2 Doel en doelgroep...4 1.3 Kaders duurzaamheid...4 1.4 Duurzaamheid en Innovatie...7

Nadere informatie

MVI Verklaring Leverancier - Alliander

MVI Verklaring Leverancier - Alliander MVI Verklaring Leverancier - Alliander Subtitel Eventueel logo leverancier en/of ketenpartners Datum Auteurs: Doel: Duidelijke omschrijving van het doel van deze MVI Verklaring. Onderstaande tekst kan

Nadere informatie

Duurzaamheid binnen Waterschap Rijn en IJssel. Strategiedocument

Duurzaamheid binnen Waterschap Rijn en IJssel. Strategiedocument Duurzaamheid binnen Waterschap Rijn en IJssel Strategiedocument 0 Titel notitie Onderwerp : Duurzaamheid binnen Waterschap Rijn en IJssel : Duurzaamheidsstrategie Versie : 1.3 Status : Definitief Datum

Nadere informatie

C-195 Green Deal Energie Unie van Waterschappen - Rijk

C-195 Green Deal Energie Unie van Waterschappen - Rijk C-195 Green Deal Energie Unie van Waterschappen - Rijk Partijen 1. De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J. Kamp en de Minister van Infrastructuur en Milieu, mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

SAMENWERKING OVER TRADITIONELE GRENZEN HEEN. De Energiefabriek en andere voorbeelden uit de praktijk van de waterschappen

SAMENWERKING OVER TRADITIONELE GRENZEN HEEN. De Energiefabriek en andere voorbeelden uit de praktijk van de waterschappen SAMENWERKING OVER TRADITIONELE GRENZEN HEEN De Energiefabriek en andere voorbeelden uit de praktijk van de waterschappen Duopresentatie Hennie Roorda en Tanja Klip 1. Ambities en resultaten waterschappen

Nadere informatie

agendapunt 3.b.12 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden STRATEGISCH KETENPLAN NETWERK AFVALWATERKETEN DELFLAND Datum 10 november 2015

agendapunt 3.b.12 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden STRATEGISCH KETENPLAN NETWERK AFVALWATERKETEN DELFLAND Datum 10 november 2015 agendapunt 3.b.12 1220707 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden STRATEGISCH KETENPLAN NETWERK AFVALWATERKETEN DELFLAND Portefeuillehouder Olphen, J.W.A. van Datum 10 november 2015 Aard bespreking

Nadere informatie

Waterschap als energieleverancier of als

Waterschap als energieleverancier of als Herman Havekes (UvW) Waterschap als energieleverancier of als grondstoffenproducent Wat mag wel, wat mag niet? 24 mei 2011 1 Juridische context Technische mogelijkheden van energieproductie en grondstoffenwinning

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Energieneutraal keten sluisdeur Goese Sas

Energieneutraal keten sluisdeur Goese Sas Energieneutraal keten sluisdeur Goese Sas Door de vastgestelde energie- en klimaatdoelstelling binnen Europa om in 2050 energieneutraal te zijn, is het voor de hele samenleving maar met name voor bedrijven

Nadere informatie

KAS: een handelingsperspectief

KAS: een handelingsperspectief KAS: een handelingsperspectief workshop door Living Lab Ruimtelijke Adaptatie Overijssel Twentse Stedenband: Brenda Koopman (waterschap Vechtstromen) Marcel Roordink (gemeente Almelo) IJssel-vechtdelta:

Nadere informatie

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving 6 december 2016 Hoofdpunten (Inter)nationale context van de ambitie van Flevoland De energietransitie

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Aanleiding. Datum : 6 maart 2014

Aanleiding. Datum : 6 maart 2014 Datum : 6 maart 2014 Aan : CvB Van : Hans Nederlof Onderwerp : Beleidsplan duurzame bedrijfsvoering FB Kenmerk : Gewenste behandeling : Ter informatie ** Urgentie : normaal/hoog (door SD/CvB te bepalen)

Nadere informatie

Wilma Paalman / Gemeente HvT 16 juni 2016 / Werksessie bij NBNL. Modulair bouwen van routekaarten voor de energietransitie

Wilma Paalman / Gemeente HvT 16 juni 2016 / Werksessie bij NBNL. Modulair bouwen van routekaarten voor de energietransitie Wilma Paalman / Gemeente HvT 16 juni 2016 / Werksessie bij NBNL Modulair bouwen van routekaarten voor de energietransitie HOF VAN TWENTE Provincie Overijssel Regio Twente Geherindeelde gemeente (5 oude)

Nadere informatie

Bijlage 2: context, achtergrond en beleidsafwegingen energiebeleid 2012

Bijlage 2: context, achtergrond en beleidsafwegingen energiebeleid 2012 Bijlage 2: context, achtergrond en beleidsafwegingen energiebeleid 2012 Inhoud 1 Huidig energiebeleid... 1 2 Nieuwe ontwikkelingen: Energiedoelstellingen Klimaatakkoord... 2 3 Afwegingen beleidskeuzes

Nadere informatie

Puur inkopen. met behulp van maatschappelijk verantwoord inkopen bijdragen aan een klimaatneutrale stad in Gemeente Hoorn september 2017

Puur inkopen. met behulp van maatschappelijk verantwoord inkopen bijdragen aan een klimaatneutrale stad in Gemeente Hoorn september 2017 Puur inkopen met behulp van maatschappelijk verantwoord inkopen bijdragen aan een klimaatneutrale stad in 2040 Gemeente Hoorn september 2017 Puur inkopen In 2017 heeft de gemeente voor ruim 74,5 miljoen

Nadere informatie

Meerjarenbeleidsplan

Meerjarenbeleidsplan Meerjarenbeleidsplan 2016-2021 Wie zijn we en wat doen we? De Natuur en Milieufederaties (NMF s) werken aan groene, duurzame en klimaatbestendige provincies. Provincies waar we duurzaam kunnen wonen en

Nadere informatie

Aan. Portefeuillehouder

Aan. Portefeuillehouder Voorstel Aan Portefeuillehouder algemeen bestuur 25 november 2009 G.J. van den Brandhof Datum 11 november 2009 Onderwerp Omgaan met duurzaamheid binnen Waterschap Veluwe Opgemaakt door Waterschap Veluwe

Nadere informatie

Overijssels Ontwikkelmodel

Overijssels Ontwikkelmodel Overijssels Ontwikkelmodel Inzicht in duurzaamheid geeft toekomst met uitzicht! Door Egbert Dijk op 20 oktober 2011 Inhoud Wat is duurzame ontwikkeling? Omgevingsvisie Overijssel Processtappen duurzame

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg

Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg Prof.dr. Robbert Huijsman MBA, Hoogleraar Management & Organisatie Ouderenzorg Senior manager Kwaliteit & Innovatie, Achmea .... Wat bedoelen we met duurzaamheid?

Nadere informatie

Commissie besturen en organiseren en Commissie waterketen Vergaderdatum 16 september 2015 Onderwerp. J.H. Kat j.kat@vechtstromen.nl J.F.W.

Commissie besturen en organiseren en Commissie waterketen Vergaderdatum 16 september 2015 Onderwerp. J.H. Kat j.kat@vechtstromen.nl J.F.W. Ter kennisname voor Commissie besturen en organiseren en Commissie waterketen Vergaderdatum 16 september 2015 Onderwerp Experimenteerlocatie Glanerbrug Agendapunt 5.a Kenmerk B2015/u718 Portefeuillehouder

Nadere informatie

De economische betekenis van waterschappen. mr.drs. Peter C.G. Glas Voorzitter Unie van Waterschappen 5 september 2013

De economische betekenis van waterschappen. mr.drs. Peter C.G. Glas Voorzitter Unie van Waterschappen 5 september 2013 De economische betekenis van waterschappen mr.drs. Peter C.G. Glas Voorzitter Unie van Waterschappen 5 september 2013 1 Gefeliciteerd! 2 opzet Waterschappen en ons land Strijd tegen het water Deltaplan

Nadere informatie

Samen Duurzaam DOEN! Stap 1 // Welkom en inleiding. Stap 2 // Voorstelronde aanwezigen. (5 minuten) (10 minuten)

Samen Duurzaam DOEN! Stap 1 // Welkom en inleiding. Stap 2 // Voorstelronde aanwezigen. (5 minuten) (10 minuten) Samen Duurzaam DOEN! Leuk dat u samen met uw buren na wilt denken over duurzaamheid. Aan de hand van dit stappenplan helpen wij u graag op weg om het gesprek op gang te brengen. Dit stappenplan is bedoeld

Nadere informatie

VRIJ, ACTIEF, BETROKKEN

VRIJ, ACTIEF, BETROKKEN DUURZAAMHEIDSAGENDA VRIJ, ACTIEF, BETROKKEN 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Duurzaam samenwerken...5 Betrokken partijen...5 3. Energie besparing en opwekking...6 Huidige situatie...6 Doelstellingen

Nadere informatie

Hoogwaardige benutting van gras

Hoogwaardige benutting van gras Hoogwaardige benutting van gras Mogelijkheden van aanbestedingen Arjen Brinkmann 1 Achtergrond Overheden en andere partijen herwaarderen reststromen -> Van Afval naar Grondstof Vertalen van beleidsambities

Nadere informatie

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boeren hebben een oplossing! Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boerenkracht & financiering KLIMAAT VOEDSELZEKERHEID & GEZONDHEID VITAAL PLATTELAND Innovatie, data & kennis ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouw

Nadere informatie

Harmonisatie Innovatiebeleid. Datum 5 november 2012 Opgemaakt door afdeling Strategie & Beleid

Harmonisatie Innovatiebeleid. Datum 5 november 2012 Opgemaakt door afdeling Strategie & Beleid Harmonisatie Innovatiebeleid Datum 5 november 2012 Opgemaakt door afdeling Strategie & Beleid Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Definitie... 4 3. Doelstellingen... 4 4. Focus... 4 5. Maatregelen...

Nadere informatie

Strategie duurzaam inkopen

Strategie duurzaam inkopen Strategie duurzaam inkopen Gemeente Franekeradeel, afdeling Bouwen en Milieu Minke Lotens - Eichhorn Augustus 2010 status: Definitief Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 Aanleiding 3 Kaders 3 Het begrip duurzaam

Nadere informatie

Leve het werkmilieu. ZEE EVENT 10/11/10 Jeanet van Antwerpen Partner-bestuurder

Leve het werkmilieu. ZEE EVENT 10/11/10 Jeanet van Antwerpen Partner-bestuurder Leve het werkmilieu ZEE EVENT 10/11/10 Jeanet van Antwerpen Partner-bestuurder Opbouw Context: zekerheden van de toekomst Duurzaamheid gebiedsontwikkeling en werkmilieus Sturingsknoppen: ruimtelijk, financieel,

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Programma Toekomstbestendige dorpen en steden DE KRACHT VAN WATER

Programma Toekomstbestendige dorpen en steden DE KRACHT VAN WATER Programma Toekomstbestendige dorpen en steden DE KRACHT VAN WATER Aanleiding Stedelijk gebied sterk in beweging Verandering van speelveld Grote vraagstukken waaronder omgaan met klimaatverandering Veel

Nadere informatie

DB-vergadering 05-03-2013 MEDEDELING INZAKE KLIMAATMONITOR

DB-vergadering 05-03-2013 MEDEDELING INZAKE KLIMAATMONITOR DB-vergadering 05-03-2013 MEDEDELING INZAKE KLIMAATMONITOR./. Bij brief van 15 februari 2013 heeft de Unie van Waterschappen het eindrapport van de Klimaatmonitor 2012 aangeboden, inclusief de verkenning

Nadere informatie

Aan commissie water 31 januari 2017 algemeen bestuur 22 februari 2017 VOORSTEL

Aan commissie water 31 januari 2017 algemeen bestuur 22 februari 2017 VOORSTEL Aan commissie water 31 januari 2017 algemeen bestuur 22 februari 2017 VOORSTEL Datum 21 november 2016 Portefeuillehouder F. ter Maten Documentnr. 897244 Programma Voldoende en Schoon Projectnummer Afdeling

Nadere informatie

Commissie besturen en organiseren Vergaderdatum 12 november 2014 Onderwerp. Besluitvormend nee

Commissie besturen en organiseren Vergaderdatum 12 november 2014 Onderwerp. Besluitvormend nee Voorstel voor Commissie besturen en organiseren Vergaderdatum 12 november 2014 Onderwerp Visie op innovatie en instellen innovatiefonds Agendapunt 4 Kenmerk B2014/u331 Portefeuillehouder/Aandachtsveldhouder

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

MVO Kwartaalbericht Juli 2017

MVO Kwartaalbericht Juli 2017 MVO Kwartaalbericht Juli 2017 1 Iedereen levert een bijdrage pagina 4 Samen werken aan een betere toekomst pagina 6 Ik zie bij BRAND al vele mooie initiatieven ontstaan pagina 8 MVO helpt mij om normen

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH. Beleidsevaluatie Gelders Klimaatprogramma "Aanpakken en Aanpassen".

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH. Beleidsevaluatie Gelders Klimaatprogramma Aanpakken en Aanpassen. Gedeputeerde Staten STATENNOTITIE Aan de leden van Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Beleidsevaluatie Gelders Klimaatprogramma "Aanpakken en Aanpassen". HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

Brabantse Omgevingsvisie & Water in Brabant in 2030 Wateragenda

Brabantse Omgevingsvisie & Water in Brabant in 2030 Wateragenda Programma Verbindend Water Brabantse Omgevingsvisie & Water in Brabant in 2030 Wateragenda Werksessie 15 mei 2017 Water in Brabant Water in Brabant Topografische kaart 1990 Topografische kaart 1900 2016

Nadere informatie

Gemeente Binnenmaas Programma Duurzaam Binnenmaas Basisdocument. Afdeling Ruimte & Groen P.J. de Bakker, P. Bakker en R. Tuk

Gemeente Binnenmaas Programma Duurzaam Binnenmaas Basisdocument. Afdeling Ruimte & Groen P.J. de Bakker, P. Bakker en R. Tuk Gemeente Binnenmaas Programma Duurzaam Binnenmaas Basisdocument Afdeling Ruimte & Groen P.J. de Bakker, P. Bakker en R. Tuk 6 april 2011 Inhoudsopgave Voorwoord 2 Managementsamenvatting 3 1 Inleiding 4

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015 Bestuursrapportage 204 Vechtstromen Versie 24 november 205 Deze rapportage bevat een overzicht op hoofdlijnen van de voortgang van de uitvoering van het waterbeleid en dient als basis voor jaarlijks bestuurlijk

Nadere informatie

Naar een energieneutrale waterkringloop. Een stip op de horizon

Naar een energieneutrale waterkringloop. Een stip op de horizon Naar een energieneutrale waterkringloop Een stip op de horizon Een stip op de horizon Energie in de kringloop waterschap Regge en Dinkel en waterschap Groot Salland werken aan initiatieven op het gebied

Nadere informatie

Duurzaam inkopen, gewoon doen!

Duurzaam inkopen, gewoon doen! Duurzaam inkopen, gewoon doen! Duurzaam Inkopen, 27 januari 2010 ir. Mark Hoogbergen Adviseur Agenda 1 Introductie 4 Criteria 2 Waarom 5 Aan de slag 3 Doelstelling > Menu extra s Agentschap NL Als het

Nadere informatie

Voordracht aan Provinciale Staten. van Gedeputeerde Staten. Watt anders, Energieagenda Ontwerpbesluit

Voordracht aan Provinciale Staten. van Gedeputeerde Staten. Watt anders, Energieagenda Ontwerpbesluit Voordracht aan Provinciale Staten van Gedeputeerde Staten Onderwerp Watt anders, Energieagenda 2016-2020-2050 1 Ontwerpbesluit Provinciale Staten van Zuid-Holland, Gelet op: Artikel 105 van de Provinciewet;

Nadere informatie

Voorstel aan de raad. Nummer: wethouder openbare ruimte en wijkvernieuwing. Programma onderdeel:

Voorstel aan de raad. Nummer: wethouder openbare ruimte en wijkvernieuwing. Programma onderdeel: Voorstel aan de raad Nummer: 131026465 Portefeuille: Programma: Programma onderdeel: Steller: Afdeling: Telefoon: E-mail: wethouder openbare ruimte en wijkvernieuwing 2.3 Leefbare stad W.J. Stinissen /

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Rob van Veen 22 mei 2013 Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Waarom ook al weer Winnend Samenwerken? In het verlengde van de actie Storm zochten ook de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel en Aa

Nadere informatie

I. Inleiding.. II. Opbouw van dit beleidsstuk.. 1. Motieven MVO.

I. Inleiding.. II. Opbouw van dit beleidsstuk.. 1. Motieven MVO. MVO Beleid Inhoudsopgave I. Inleiding.. II. Opbouw van dit beleidsstuk.. 1. Motieven MVO.. People.1. Goed werkgeverschap... Maatschappelijke betrokkenheid.... Eerlijk zakendoen.. Planet.1. Duurzame mobiliteit...

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

AL HET VASTGOED DUURZAAM RUIMTELIJKE INPASSING VAN DUURZAME ENERGIE ENERGIEKE SAMENLEVING

AL HET VASTGOED DUURZAAM RUIMTELIJKE INPASSING VAN DUURZAME ENERGIE ENERGIEKE SAMENLEVING L HET VSTGOED DUURZM We brengen het verbruik naar beneden door bundeling van maatregelen en uitrol via collectieve concepten op het gebied van isoleren en opwekken. De eerste 5 jaar van de zijn voor een

Nadere informatie

Duurzaam inkopen in de onderwijssector. Betty de Keizer De Keizer Kennismakelaar

Duurzaam inkopen in de onderwijssector. Betty de Keizer De Keizer Kennismakelaar Duurzaam inkopen in de onderwijssector Betty de Keizer De Keizer Kennismakelaar Duurzaam inkopen is Het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces zodat dit uiteindelijk

Nadere informatie

Ellen van Selm. P10 - Ingrediënten. Wij zijn de bestuurders van het platteland, van 16 gemeenten met:

Ellen van Selm. P10 - Ingrediënten. Wij zijn de bestuurders van het platteland, van 16 gemeenten met: en wat het te bieden heeft een bodem voor de borrel bij de P10 Ellen van Selm voorzitter P10 & burgemeester gemeente Opsterland P10 - Wij zijn de bestuurders van het platteland, van 16 gemeenten met: Veel

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Bio-based Economy Den Haag, 17 april 2013 VAVI VAVI is een belangenvereniging die de belangen behartigt van 7 Nederlandse ondernemingen binnen de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie FRACTIE PROVINCIALE STATEN ZUID-HOLLAND

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie FRACTIE PROVINCIALE STATEN ZUID-HOLLAND M9 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie FRACTIE PROVINCIALE STATEN ZUID-HOLLAND MOTIE Provinciale Staten van Zuid-Holland, bijeen op 26 april 2004, behandelend Statenvoordracht 5678 inzake Nieuwe doelstelling

Nadere informatie

Fotoverslag Gesprek 1 Stadsgesprek Duurzame energie Rijnenburg

Fotoverslag Gesprek 1 Stadsgesprek Duurzame energie Rijnenburg Fotoverslag Gesprek 1 Stadsgesprek Duurzame energie Rijnenburg In dit document geven we de foto s weer van gesprek 1, in de volgorde zoals die zijn opgehangen. De tekst die er bij staat is een weergave

Nadere informatie

Innovatie, Duurzame leefomgeving en Kennis

Innovatie, Duurzame leefomgeving en Kennis Innovatie, Duurzame leefomgeving en Kennis Innovatie Rijkswaterstaat innoveert niet voor niets. Innovatie moet bijdragen aan het in stand houden van de netwerken, zoals het hoofdwegennet, het hoofdvaarwegennet,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst r 2018 Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Versie: Definitief (inclusief aangenomen amendementen) Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Verrekijker 2018 2. Essentie Duurzaamheidvisie

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus AG Hoofddorp

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus AG Hoofddorp gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT LETTER OF COMMITMENT BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT Vrijdag 2 oktober 2015, 2 e concept Leeswijzer en de relatie van dit document tot andere documenten 1. De afzender van een Letter of Commitment wordt aangeduid

Nadere informatie

Bent u. duurzaamheid. al de baas?

Bent u. duurzaamheid. al de baas? Bent u al de baas? Wat levert het je op? Inzicht in hoe u het sbereik binnen een leefgebied kunt vergroten door slimme inrichting van uw sbeleid en duurzame aanpak van infrastructurele (her)inrichtingsprojecten.

Nadere informatie

CONCEPT FACTSHEETS KLIMAATCONTRACT PROVINCIE DRENTHE GEMEENTE HOOGEVEEN Datum: Blad 1 van 5

CONCEPT FACTSHEETS KLIMAATCONTRACT PROVINCIE DRENTHE GEMEENTE HOOGEVEEN Datum: Blad 1 van 5 Blad 1 van 5 Hoogeveen deelprogramma Diep Onder Drenthe 1. WKO installatie BVG/CH/Raadhuis 2. WKO installatie 1. Een WKO installatie in het BVG/CH/Raadhuis. 2. Duidelijkheid over de haalbaarheid van een

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

ons kenmerk FLO/U Lbr. 12/051

ons kenmerk FLO/U Lbr. 12/051 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Voortgang samenwerking in de afvalwaterketen uw kenmerk ons kenmerk FLO/U201200597 Lbr. 12/051 bijlage(n)

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

Sturingsfilosofie en Organisatiestructuur Waterschap Limburg

Sturingsfilosofie en Organisatiestructuur Waterschap Limburg Sturingsfilosofie en Organisatiestructuur Waterschap Limburg Uitgangspunten, hoofdlijnen en vervolgprocedure November 2015 Inhoud Bestuursopdracht als kader Visie 2020 en WBP als basis voor sturing en

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Auteurs: Bettina Blok, Frieda den Heyer Goedgekeurd door: Karin Cornet Datum: 14.06.2017 Versie: 0.2 Actieplan: MVI - MVS Pagina 1 Aanleiding Meerdere gemeenten,

Nadere informatie

Achtergrond en doel presentatie

Achtergrond en doel presentatie Achtergrond en doel presentatie Achtergrond Uitnodiging van de raad; Nuon heeft reeds wind turbines in de Hoofdplaatpolder; Nuon ziet mogelijkheden voor het op termijn vervanging van de huidige turbines

Nadere informatie

klimaatmonitor waterschappen 2014

klimaatmonitor waterschappen 2014 Imagine the result klimaatmonitor waterschappen 2014 Monitoring klimaatakkoord Rijk Waterschappen 2010-2020 Unie van Waterschappen, Den Haag KLIMAATMONITOR WATERSCHAPPEN 2014 UNIE VAN WATERSCHAPPEN DEN

Nadere informatie

Innovatiestrategie Definitief mei 2015

Innovatiestrategie Definitief mei 2015 Innovatiestrategie Definitief mei 2015 Voorwoord Ik ben trots op Vechtstromen. Trots omdat we met z n allen de schouders er onder zetten om de wateropgaven waar we voor staan vorm te geven. En hoe. Steeds

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaat

Uitvoeringsprogramma Klimaat Uitvoeringsprogramma Klimaat 2017-2020 (UPK 2017-2020) Slim samenwerken aan een CO 2 -neutraal en klimaatbestendig Slim samenwerken aan een CO 2 -neutraal- en klimaatbestendig. De gemeente heeft de ambitie

Nadere informatie

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Hengelosestraat 51 Aan de Gemeenteraad TELEFOON 14 0 53 DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest UW BRIEF

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Actieplan september 2017 Actieplan gemeente Alkmaar 1 Inleiding De overheid koopt per jaar voor ongeveer 73,3 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed

Nadere informatie

Meerjarenplan MJA

Meerjarenplan MJA Auteur Peter Knaapen en Rafaël Lazaroms Datum 9 juli 2013 Versie - Status Definitief 2013 2016 Waterschappen houden vaste koers en versnellen Vierjaarlijks sectoroverzicht van de voorgenomen energiemaatregelen

Nadere informatie

Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM. Nationale Milieudag 11 juni

Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM. Nationale Milieudag 11 juni Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM Nationale Milieudag 11 juni PAGINA 0 Workshop Bouwen aan Duurzaamheid, Nationale Milieudag 11 JUNI 2015 Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM

Nadere informatie

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Doelstellingen - Mondiaal Parijs-akkoord: Well below 2 degrees. Mondiaal circa 50% emissiereductie nodig in

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

4 oktober Utrecht

4 oktober Utrecht 4 oktober 2017 Utrecht 1 Waarom een RES? 1. Verantwoordelijkheid energietransitie wordt voor een belangrijk deel bij gemeenten gelegd. Maar ze hebben beperkte grip. 2. Praten over energietransitie betekent

Nadere informatie