Vl.1 Heeft de overheid schulden?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vl.1 Heeft de overheid schulden?"

Transcriptie

1 Van wie is dat geld? V1 Valt het mee of tegen? Als de olie- en gasprijs hoog is, krijgen de urgers hoge energierekeningen te etalen. Bovendien stij gen de enzineprljzen. Bijvooreeld: Als edrijven meer winst ehalen dan de overheid verwachtte, zal de overheid meer elasting ontvangen over de edrijfswinsten. Als de inkomens van de urgers stijgen of als er meer mensen een aan heen dan de overheid verwachtte, zal de overheid meer inkomstenelasting ontvangen. Als de winkels meer verkopen, krijgt de overheid meer tw-oprengsten. Eigen mening Argument om te kiezen voor exffa aflossing van de staatsschuld: Als de staatsschuld lager is, hoeft de overheid jaarlijks minder rente te etalen. Er lijft dan geld over om andere noodzakelijke uitgaven te etalen. Argument om te kiezen voor andere dringend noodzakelijke uitgaven: Sommige uitgaven kunnen niet wachten totdat de overheid minder rente hoeft te etalen. Bijvooreeld als er dringend geld nodig is om de dijken te verhogen. Vl.1 Heeft de overheid schulden? Bijvooreeld: Loon- en inkomstenelasting: mensen gaan meer verdienen en etalen daardoor meer elasting over hun inkomen. Vennootschapselasting: edrijven (BV's en NV's) maken meer winst waaroveí ze elasting etalen. Btw: er worden meer producten verkocht, waardoor de tw-oprengsten voor de overheid zullen toenemen. Als de economie groeit, neemt ook de werkgelegenheid toe. Minder mensen heen dan een (werkloosheids)uitkering nodig. Het ministerie van SZW hoeft minder geld te esteden aan het stimuleren van de werkgelegenheid. In 2001 werd ongeveer l,5oà meer geproduceerd dan in het jaar daarvoor. (Let op: de grafieklijn laat de economische groei zien. Een dalende grafieklijn etekent dat de economie minder groeit dan het jaar ervoor, maar zolangde lijn nog oven nul is, is er sprake van groei!) In de periode nam de werkloosheid af. In al die jaren was er sprake van economische groei. Vanaf 2001 nam de economische groei in hoog tempo af;hierdoor werd de daling van de werkloosheid ook steeds minder. Werknemers etalen 120 minder WW-premie per jaar. Doordat de overheid meer ijdraagt aan de kinderopvang, hoeven ouders daar minder aan te etalen. Ouders krijgen meer kinderijslag. Huishoudens krij gen compensatie voor gestegen energiekosten. 42 Pincode vmo kgt 4 Uitwerkin gen V1 Van wie is dat Wolters-Noordhoff v

2 Als het eter gaat met de economie zal de overheid meer inkomsten (elasting) ontvangen en minder uitgeven aan ijvooreeld uitkeringen. 6 a De staatsschuld neemt toe als het rijk minder aflost dan leent. Door het etalen van rente verandert de staatsschuld niet. 7 a In 2000 waren de overheidsinkomsten hoger dan de -uitgaven. Daardoor kon de 8D overheid een deel van de staatsschuld aflossen, waardoor de schuld lager werd. In 2000 was er nog een ehoorlijke economische groei vanzo'tr3,soà.de werkloosheid was laag in vergelijking met de jaren daarvoor. 9 a l0miljard c d e Dan is het aantrekkelijk voor spaarders om hun geld aan de overheid uit te lenen in plaats van op een gewone spaarrekeningte zelíen. Nee, je hoeft niet ang te zljn dat de staat failliet zal gaan. 4o/ovan 234 mlljard : 9,36 miljard. 9,36 miljard : 16 miljoen: mitjoen : 16 m+ljeen: 585 per inwoner. 10 Als de staatsschuld kleiner wordt, hoeft de overheid in de toekomst minder rente te etalen. Het geld dat de overheid daarmee espaart, kanze geruiken om de hogere AOW-uitgaven te etalen. 11 Alle drie heen ze hun voor- en nadelen: Mevrouw Van de Salm: zie opgave 10. Benrrraar: als de overheid veel ezuinigt, is er minder geld eschikaar voor ijvooreeld de zorg, het onderwijs, veili gheidsmaatregelen, uitkeringen. Mevrouw Bosch: rijkere 65-plussers houden genoeg koopkracht over als zij ook AOW-premie etalen. Benvaar: zij heen al tot hun 65" jaar etaald voor de AOW en etalen dus twee keer. Meneer Van Lanen: eter onderwijs en vernieuwingen in edrijven kan ertoe leiden dat de economie gaat groeien. Als dat geeurt, krijgt de overheid meer geld innen, waarínee de hogere AOW-uitgaven etaald kunnen worden. Bezwaarje het niet de zekerheid dat de genoemde overheidsuitgaven ook werkelijk economische groei zullen opleveren. 268 mld 12 De EMU-schuld van Nederland was in 2005: x fi}yo: 55.0%. Dat is dus 487 mld lager dan het door de EMUlanden toegestane tekort van maximaal60%. Het egrotingstekort in de hele collectieve sector was: t ',f -11 x IOO%o:0,,75oh.Dat 487 mld is dus ruim onder het toegestane egrotingstekort van maximaal3yo. VL.2 Blij met een lauwe envelop? 13 a Ook al wordt parkeergeld tegenwoordig parkeerelasting genoemd, het is toch een retriutie:je etaalt in ruil voor een parkeerplaats. Btw is een elasting: de overheid levert er geen directe tegenprestatie Wolters-Noordhoff v Pincode vmo kgt 4 Uitwerkingen Vl Van wie is dat geld? 43

3 14a c d 15a Indirecte elasting Directe elasting Directe elasting Indirecte elasting Ja, Floris' roer maakt geruik van onderwijs, een dienst die de overheid levert. Ja, wie een auto heeft maakt geruik van de wegen en verkeersvoorzieningen die de overheid levert. Nee. 16 Een alleenstaande zal vaak meer draagkracht heen dan iemand die in zijn eentje de kost moet verdienen voor een gezin. Maar als er in het gezin twee inkomens verdiend worden, heeft het gezin waarschrjnhjk meer draagkracht. Het hangt dus af van het aantal inkomens, maar ook van de hoogte van die inkomens. Ook speelt het aantal kinderen in het gezin een rol: hoe minder kinderen, des te minder draagkracht. t7 a Adriaan: : ii 9?? x toooà:3s,oyo Barend: : l: 999 x toooà:3o,oo/o carmen: 2 'z:r!2 xtoooà:3z,oo/o Danny: =g x IOOYo:32,0o/o Adriaan etaalt in verhoudingtotzijn inkomen de meeste elasting Als er progressieve elastingtarieven waren, zou degene met het hoogste inkomen het hoogste percentage etalen. Bijvooreeld: Adriaan 35% Barend 40% Carmen 45% Danny 50% De werkgever van mevrouw Fijnhout draagt voor haar een edrag aan loonheffing af dat uitsluitend geaseerd is op haar loon. De werkgever kan geen rekening houden met de ijverdiensten van mevrouw Fijnhout. De elastingdienst kijkt ij de erekening van de inkomstenelasting naar alle inkomsten die mevrouw Fijnhout dat jaar had. Omdat deze hoger zijn dan het loon dat zij van haar werkgever ontving, moet zij nog elasting ijetalen. Verschuldigdeinkomstenelasting Ingehouden loonheffing 3.t20 - Ze moet nog etalen De loonheffing is een voorlopige etaling die alvast elke maand op het loon wordt ingehouden. Na afloop van het jaar wordt ij de erekening van dó inkomstenelasting definitief het edrag vastgesteld. Als er te veel aan loonheffing is ingehouden, krijg jj geld terug. Als er te weinig is ingehouden, moet je ijetalen. Algemene heffingskorting l.gg0 Areidskorting Totale heffingskorting, pincode vmo kgt 4 Uitwerkingen V1 Van wie is dat Wolters-Noordhoff v

4 Algemene heffingskorting Areidskorting,1.357 Kinderkorting 892 Alleenstaande ouderkorting Totale heffingskorting c De kinderkorting en de alleenstaande ouderkorting worden toegekend omdat de draagkracht van mensen met kinderen en zeker van alleenstaande ouders minder groot is. Ook van jonggehandicapten zalhet inkomen (en dus de draagkracht) minder zijn, waardoor ze recht heen op een extra heffingskorting. V1.3 Weet je wat je moet etalen? 2L Schuf 1: over een inkomen van 0 tot is een edrag van l De elasting hierover is 34,150Àvan : * Schijf 2: over een inkomen van tot is een edrag van De elasting hierover is 4l,45oA van : * De elasting over schijf 1 + schijf 2 : : Schijf 3: over een inkomen van tot is een edrag van De elasting hierover is 42Yo van : De elasting over schijf I en 2 + schijf 3 : C : e Schijf 4: over al het inkomen oven C etaal je 52oÀ. Omdat schijf 4 geen ovengrens heeft, kun je hier geen maximumedrag inlullen. * Bi de erekening van de inkomstenelasting mag je edragen in eigen voordeel afronden op hele euro's. 22 a Alfreds inkomen valt volledig innen schijf 1. De elasting is dan 34,150À van :, Brenda: elastaar inkomen Hiervan zit in schijf I elasting heel schijf 1 : Inkomen in schijf x 41,450À: De totale elasting voor Brenda is c Dewi: elastaar inkomen Hiervan zit in schijf 1,2 en elasting schijf 1, 2 en3: Inkomen in schijf 4 C x 52oÀ: t De totale elasting voor Brenda is Je kunt net als in de vorige opgave de elasting opnieuw erekenen met het veranderde inkomen. Veel eenvoudiger is het om te kijken in welke schijf er een verandering heeft plaatsgevonden: a Brendazatmethet hoogste deel van haar elastaar inkomen in schijf 2. In schijf 2 heeft zij nu minder inkomen. Daar geldt een tarief van 41,45yo. Brenda hoeft dus 4l,45yo van :,2.487 minder elasting te etalen. Dewi zat met het hoogste deel van haar elastaar inkomen in schijf 4. In schijf 4 heeft zij nu minder inkomen. Daar geldt eentaief van 52oÀ. Dewi hoeft ilts 52%o van : minder elasting te etalen. Kortom, omdat Dewi met het hoogste deel van haar inkomen in schijf 4 zit en Brenda in schijf 2, zal een inkomensverandering ij Dewi een groter elastingverschil opleveren dan ij Wolters-Noordhoff v Pincode vmo kgt 4 Uitwerkingen Vl Van wie is dat geld? 45

5 24 a Het eigenwoningforfait is 0,600À van : Optellen ij het inkomen: het eigenwoningforfait van C Aftrekpost: etaalde hypotheekrente 4,75o/o van : Per saldo wordt zijn elastaar inkomen verlaagd met a Loon Eigenwoningforfait 0,600 van : c Af: etaalde hypotheekrente Belastaar inkomen, Let op: alleen de rente van de hypotheek is aftrekaar, niet de aflossing! Mirjam: elastaar inkomen e Hiervan zit in schijf elasting heel schijf 1 : Inkomen in schijf 2 e x 41,450À: De totale elasting voor Mirjam is a Gemiddeld vermogen ( ) :2: Heffingvrij vernogen Belastaar veíïnogen Àvan 8.210: 328,40 c 30Yovan 328,40: 98,52 -+ afgerond (in eigen voordeel) Gemiddeldvermogen ( ) :2: Heffingvrij vennogen Belastaar verínogen lager dan 0 -+ hun vermogen is lager dan het edrag waarover geen elasting etaald hoeft te worden. Zljetalen dus geen elasting in ox a Belasting in ox l: Belasting in ox 3: Heffingskorting Verschuldigdeinkomstenelasting De ingehouden loonheffing is eigenlijk vooruitetaalde inkomstenelasting. Er is reeds ingehouden De inkomstenelasting is Te veel ingehouden Rosanne krijgt dit edrag terug. 29 a Als je over dit edrag elasting erekent (in de eerste schijf), zul je uitkomen op enkele tientjes. Dat is in elk geval minder dan de (algemene) heffingskorting. Floris hoeft dus geen inkomstenelasting te etalen. Als Floris' werkgever toch loonheffing heeft ingehouden, kan Floris dat edrag ij de elastingdienst terugvragen met ehulp van een ïj-iljet. 46 Pancode vmo kgt 4 Uitwerkingen Vl Van wie is dat Wolters-Noordhoff v

6 Test 1 Dat etekent dat de productie in ons land dit jaar met2%o zal toenemen vergeleken met vorig jaar. 2 a De werkloosheid zal afnemen. c 3D 4D De totale inkomens in ons land zullen toenemen. De elastinginkomsten van de overheid zullen toenemen. 5 Bijvooreeld: de etaling voor je ID-kaart of paspoort, parkeergeld, collegegeld. 6D 7 Met draagkracht wordt edoeld: hoeveel kun je aan financiële lasten dragen. Het draagkrachteginsel houdt in dat mensen die meer draagkracht heen, in verhouding meer elasting etalen. 8D 9A 10 Je etaalt de loonheffing elke maand over je loon. Je werkgever houdt dat edrag in en maakt het over aan de elastingdienst. Na afloop van een jaar erekent de elastingdienst wat je uiteindelijk moet etalen. Als je te veel etaald het, krijg je geld terug. Is er te weinig loonheffing ingehouden, dan moet je ijetalen. 11 a juist onjuist 12 Bijvooreeld: etaalde hypotheekrente, reiskosten woon-werkverkeer, kosten voor kinderopvang. 13 Belastaar inkomen In schijf I en2: elasting I1.360 Inschijf3: 8.000x 42%: Totaal, L4 40Àvan : oÀvan 800: Betaalde loonheffing Inkomstenelasting C Nog ijetalen Wolters-Noordhoff v Pincode vmo kgt 4 Uitwerkingen Vl Van wie is dat getd? 47

7 Examenopgaven E1 a E2F E3 a Staatsschuld 2?1?'1^!.q. x r1oyo: 54,5o/ovan het p. 501,6 mld overheidstekort 191'Slqlil '4 mld x l0o,/o: l,4oàvan het p. 501,6 mld Beide percentages lijven onder het maximum dat in de EMU is afgesproken. 13'1 miljard x fio%o: 4.go/o rente miljard Als de staatsschuld kleiner wordt, hoeft de overheid minder rente te etalen. Het geld datzij daarmee espaart, kanzij geruiken om de hogere kosten van de AOW te etalen. Als er voldoende economische groei is, zal de overheid meer elastinginkomsten heen waarínee zij de hogere kosten van de AOW kan etalen. E4 a In '20 x loo%:36.10/0 38,20 E5 Als de olieprijs stijgt, gaan de kosten van edrijven omhoog. Daardoor zullen ze minder winst overhouden, zodat ze minder kunnen investeren. Zonder investeringen kan de productie niet toenemen en dus de economie niet groeien. Als de edrijven de hogere kosten doorerekenen in de pijzenvan hun producten, zljn de consumenten duurder uit. Hun koopkracht zal afiremen, waardoor zij minder gaan consumeren. De edrijven kunnen dus minder verkopen en zullen hun productie verlagen. Dat etekent dat de economie niet meer groeit en misschien zelfs achteruit gaat. E6 B Belasting op areid: loon- en inkomstenelasting; dit is een directe elasting. Belasting op consumptie : vooral tw maar ook ijvooreeld accijns; dit zijn indirecte elastingen. E7 Bij het draagkrachteginsel gaat de overheid ervan uit dat degenen die de meeste draagkracht heen, in verhouding de meeste elasting etalen. Iemands draagkracht wordt epaald door zijn inkomen en zijn leefsituatie. E8 0,600^ van : E9 5,2o/o van :, ElO B E1l Belastaar inkomen Hiervan zit in schijf 1 en elasting schijf 1 en2: Inkomen in schijf x 42%:o: e 1.77t + De totale elasting voor Tjerk is in ox Bii de erekening van de inkomstenelasting mag je edragen in eigen voordeel afronden op hele euro's. 48 pancode vmo kgt 4 Uitwerkingen Vl Van wie is dat Wolters-Noordhoff v

8 ËL2 C Tjerk zit met het hoogste deel van zijn elastaar inkomen in schijf 3. In schijf 3 is zijn elastaar inkomen rnt hoger. Daar geldt een tarief van 42o/o. Tjerk moet dus 42%o van I.260 : 529 meer elasting etalen. E13 a Vermogenop l januariis : Vermogen op 31 decemer is e7.163: Zijn gemiddelde vermogen is in dat jaar :2: Gemiddeld verínogen Heffrngvrij vermogen Belastaar verïnogen in ox 3: ELA a Tjerks elastaar veíïnogen in ox 3 is o/ovan 1.491: 59,64 30Yovan. 59,64: 17,89 -+ afgerond (in eigen voordeel) 17 Brams erekening is ook juist: 30oÀvan 4%o: 1,2Yo of: 0,3 x 0,04 :0,012: 1,2%, l,2yovan : 17,89 + afgerond (in eigen voordeel) 17 E15 Algemene heffingskorting Areidskorting e Totale heffrngskorting E16 Belasting ox Belasting ox jr8t6 Heffingskortingen C Verschuldigdeinkomstenelasting, EL7 Bram is verschuldigd aan inkomstenelasting (zie E16), Aan loonheffing is er al op zijn loon ingehouden C Het te veel ingehouden edrag van krijgt hij terug. E18 Mogelijke antwoorden: Bram heeft een hoog edrag aan aftrekposten (zoals hypotheekrente). Bram heeft maar een deel van het jaar gewerkt; ij de vaststelling van de loonheffing is zijn werkgever uitgegaan van een vol jaar werken. E19 Een aftrekpost zoals de aftrek van hypotheekrente verlaagt het elastaar inkomen. Die verlaging vindt plaats in de hoogste schijf van de elastingetaler. Voor mensen met een hoog inkomen levert zo'n aftrekpost dan ook een hoger percentage voordeel op dan voor mensen die met het hoogste deel van hun inkomen in een lagere schijf vallen. Als de hypotheekrente niet meer aftrekaar is, verdwijnt dat voordeel. E2O Argumenten voor een vlaktaks: Als mensen meer gaan verdienen, worden ze niet meer afgestraft met een hoger elastingpercentage. De gemiddelde elasting gaat omlaag. De mensen houden gemiddeld meer geld over en gaan meer kopen. Dat is goed voor de productie en werkgelegenheid in ons land. Argumenten tegen een vlaktaks: Met een vlaktaks wordt er geen rekening meer gehouden met het verschil in draagkracht van de mensen. Als de vlaktaks een gemiddelde is van de huidige tarieven, gaan mensen met een laag inkomen meer elasting etalen en houden zo nog minder Wolters-Noordhoff v Pincode vmo kgt 4 Uitwerkingen V1 Van wie is dat getd? 49

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

4.t Wie is toch die overheid?

4.t Wie is toch die overheid? Doet de overheid eonomishe zaken? 4 Laat het maar aan 'de markt' over! 1 a Vorig jaar heeft zij een nieuwe verzekering afgesloten. Zij wil nu niet weer alle verzekeringsvoorwaarden vergelij ken. De ouders

Nadere informatie

Leuker kunnen we het niet maken

Leuker kunnen we het niet maken Leuker kunnen we het niet maken Belastingen: blij met een blauwe envelop? De beruchte blauwe envelop belastingaangifte! De overheid heeft het recht om heffingen aan burgers op te leggen om inkomsten te

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers

Koopkracht van 65-plussers Koopkracht van 65-plussers 2009-2010 Berekeningen Prinsjesdag 2009 In opdracht van de ouderenbonden UnieKBO en PCOB Nibud, september 2009 Koopkracht van 65-plussers 2009-2010 Berekeningen Prinsjesdag 2009

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. De goedkoopste auto van Nederland 1 B 2 maximumscore 1 7.498-2.024 = 5.474 3 maximumscore 2 De brandstofkosten

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Lesbrief Europa 2 e druk

Lesbrief Europa 2 e druk Hoofdstuk 1. 1.13 1.14 1.15 1.16 A A B D Waar produceren? 1.17 a. Door loonmatiging dalen de productiekosten en kunnen de prijzen dalen. Dan verbetert de internationale concurrentiepositie en zal de export

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de NVOG Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de

Nadere informatie

INLEIDING WET OP DE INKOMSTENBELASTING

INLEIDING WET OP DE INKOMSTENBELASTING INLEIDING WET OP DE INKOMSTENBELASTING ECONOMIE VMBO 3 VMBO TL 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Box 1 berekenen Hoofdstuk 2: Box 3 berekenen Hoofdstuk 3: Alles bij elkaar Hoofdstuk 4: Handleiding

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 import: 250 + 29 + 139 + 415 460

Nadere informatie

Als u 65 jaar of ouder bent

Als u 65 jaar of ouder bent 2007 Als u 65 jaar of t Als u 65 jaar wordt, heeft dit gevolgen voor uw belasting en premie volksverzekeringen. Deze gevolgen hebben bijvoorbeeld betrekking op uw belastingtarief, uw heffingskortingen,

Nadere informatie

1.1 Hoe betaal jij? Inkomsten of uitgaven? Een dagje Parijs. 1 a Bijvoorbeeld: Zeheeft er het geld niet voor ofze heeft dat bedrag er niet voor over.

1.1 Hoe betaal jij? Inkomsten of uitgaven? Een dagje Parijs. 1 a Bijvoorbeeld: Zeheeft er het geld niet voor ofze heeft dat bedrag er niet voor over. Inkomsten of uitgaven? I Een dagje Parijs 1 a Bijvooreeld: Zeheeft er het geld niet voor ofze heeft dat edrag er niet voor over. ZeWijgt van haar ouders geen toestemming om mee te gaan. Eigen antwoord,

Nadere informatie

Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2016

Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2016 Belastingdienst 16 2016 Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2016 Deze aanvullende toelichting hoort bij de M-aangifte 2016. In het Overzicht inkomsten en aftrekposten

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Schuld en boete 1 C 2 maximumscore 1 De reguliere banken lenen geen geld aan Hans Visser, omdat hij al te veel

Nadere informatie

Eindexamen havo economie 2013-I

Eindexamen havo economie 2013-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 bij (1) monopolie bij (2) toe

Nadere informatie

Belastingveranderingen 2016. Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging

Belastingveranderingen 2016. Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging Belastingveranderingen 2016 Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging Geschiedenis - Wet op de Inkomstenbelasting 1964-1990: wijziging i.v.m. rapport Commissie Oort - Wet op de inkomstenbelasting

Nadere informatie

Overzicht bijstellingen Sectorrekeningen 2011 Definitief, 2012 Nader voorlopig en 2013 Voorlopig

Overzicht bijstellingen Sectorrekeningen 2011 Definitief, 2012 Nader voorlopig en 2013 Voorlopig Overzicht bijstellingen Sectorrekeningen 2011 Definitief, 2012 Nader voorlopig en 2013 Voorlopig Actualisering van de uitkomsten van eerder gepubliceerde ramingen is noodzakelijk omdat na verloop van tijd

Nadere informatie

Lesbrief Economische Modellen 1 e druk

Lesbrief Economische Modellen 1 e druk Hoofdstuk 1 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 C C B C C Conjunctuur en structuur 1.16 a. 1. Als het consumentenvertrouwen toeneemt, kan dat leiden tot verbetering van de conjunctuur, omdat de particuliere consumptie

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. De goedkoopste auto van Nederland 1 B 2 maximumscore 1 7.498-2.024 = 5.474 3 maximumscore 2 De brandstofkosten

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: VWO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Domein E: Concept Ruilen over de tijd

Domein E: Concept Ruilen over de tijd 1. Het bruto binnenlands product is gestegen met 0,9%. Het inflatiepercentage bedraagt 2,1%. Bereken de reële groei van het BBP. 2. Waarmee wordt het inflatiepercentage gemeten? 3. Lees de onderstaande

Nadere informatie

H1: Economie gaat over..

H1: Economie gaat over.. H1: Economie gaat over.. 1: Belangen Geld is voor de economie een smeermiddel, door het gebruik van geld kunnen we handelen, sparen en goederen prijzen. Belangengroep Belang = Ze komen op voor belangen

Nadere informatie

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN AOW De AOW-leeftijd stijgt verder. Wordt u vóór 1 oktober 2015 65 jaar, dan gaat uw AOW drie maanden na uw 65 e verjaardag in. 65

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 102,4 100 = 101,4866 1,49% 100,9 Voor het antwoord:

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Suzan van Lierop Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning Onderneming B.V. Toelichting Basisgegevens

Nadere informatie

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens Overheid H2 De overheid De grote herverdeler van inkomens Ontvangsten: belasting en premies De overheid Uitgaven: uitkeringen en subsidies De grote herverdeler van inkomens 2 De Nederlandse overheid Belangrijke

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening

Nadere informatie

Welvaart en groei. 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten?

Welvaart en groei. 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten? 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten? 3) Wat zijn negatief externe effecten? 4) Waarom is deze maatstaf niet goed genoeg? Licht toe. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte

Nadere informatie

Lesbrief CBS, inflatie en indexcijfers

Lesbrief CBS, inflatie en indexcijfers 2COLLEGE RUIVEN Lesrief CBS, inflatie en indexijfers Consumptie PSB en JKH 2016-2017 Deze lesrief geeft extra informatie over CBS, inflatie en indexijfers die je nodig het voor je PTA-toetsen en eindexamen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 - Tabellen, grafieken, formules

Hoofdstuk 5 - Tabellen, grafieken, formules Hoofdstuk 5 - Taellen, grafieken, formules ladzijde 130 V-1a d De grafieken van de grond en de luht vertonen veel grotere temperatuurshommelingen dan de grafiek van het water. De grafiek van de grond omdat

Nadere informatie

ALGEMENE ECONOMIE /04

ALGEMENE ECONOMIE /04 HBO Algemene economie Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M 3 benaderingen van het begrip inkomen : F economisch: - nominaal inkomen (in geld uitgedrukt) - reëel

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2003-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2003-II 4 Antwoordmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

5.5 a. Een bezit: Natascha heeft nog geld van de klant tegoed. b. Er is nog niets verkocht, dus ook niet op rekening.

5.5 a. Een bezit: Natascha heeft nog geld van de klant tegoed. b. Er is nog niets verkocht, dus ook niet op rekening. Hoofdstuk 5 Werken in een eigen bedrijf 5.1 a. De bezittingen zijn altijd door iemand gefinancierd: door de eigenaar (eigen vermogen) en/of door iemand die een lening verschaft (vreemd vermogen). b. Het

Nadere informatie

Koopkracht in perspectief. In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008

Koopkracht in perspectief. In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008 Koopkracht in perspectief In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008 Koopkrachtberekeningen 2007-2008/ 2 Koopkracht in perspectief In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden,

Nadere informatie

Ondertekening. Kantoorgegevens. 2 Als u in 2006 alleenstaand was, of een echtgenoot of huisgenoot had I

Ondertekening. Kantoorgegevens. 2 Als u in 2006 alleenstaand was, of een echtgenoot of huisgenoot had I I-UIIJI:H Naam BSN/Sofinummer Geboortedatum Adres Plaats J. Muilwijk 034734879. 22-03-1988 Telefoonnummer Rekeningnummer (wijkt af van ontvangen biljet) 141010576 Ondertekening Datum Plaats 27 juli 2007

Nadere informatie

Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2016

Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2016 Belastingdienst 16 2016 Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2016 Deze aanvullende toelichting hoort bij de M-aangifte 2016. In het Overzicht inkomsten en aftrekposten

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo I

Eindexamen economie vwo I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave maximumscore 2 Door de vermindering van

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2008-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2008-I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 ja De prijselasticiteit

Nadere informatie

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Eigen kopie, niet opsturen Aangifte Inkomstenbelasting 2014 Formulierenversie IB 651-2Z51OLAV Afgedrukt op 24-4-2015 Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Burgerservicenummer 034734879 Ondertekening

Nadere informatie

Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2015

Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2015 Belastingdienst 15 2015 Aanvullende toelichting Belasting berekenen bij emigratie of immigratie in 2015 IB 331-1B51PL Deze aanvullende toelichting hoort bij de M aangifte 2015. In het Overzicht inkomsten

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1 EXAMEN: 2002-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1 EXAMEN: 2002-I TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1 NIVEAU: HAVO EAMEN: 2002-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die

Nadere informatie

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee.

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee. MILJOENENNOTA 2014 special De miljoenennota en uw portemonnee. inkomsten 249,1 miljard uitgaven 267,0 miljard Het kabinet heeft op Prinsjesdag bekend gemaakt hoe de begroting, met daarin het bezuinigingspakket

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Klein bedrag? Pinnen mag! 1 C 2 maximumscore 1 Voorbeelden van een juist voordeel (één van de volgende): geld staat

Nadere informatie

5.2 Wie is er werkloos?

5.2 Wie is er werkloos? 5.2 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2003 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2003 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 punt toegekend. RECHT PARKETVLOER 1 maximumscore 2 Uit het antwoord moet blijken dat Ralf blijkbaar prioriteit geeft aan woongenot

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z71FD (1019)

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z71FD (1019) Als u gaat scheiden Als u gaat scheiden, heeft dit gevolgen voor de belasting van u en uw echtgenoot. Voor de belastingheffing wordt u als gescheiden beschouwd, als u niet meer bij elkaar woont. Om welke

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

Overzicht Fiscale Cijfers 2013 en 2014 (per januari 2014)

Overzicht Fiscale Cijfers 2013 en 2014 (per januari 2014) Overzicht Fiscale Cijfers 2013 en 2014 (per januari 2014) Box 1: Belastbaar inkomen uit werk en woning (2013) Box 1: belastbaar inkomen uit werk en woning : Inkomen uit werk en woning bestaat uit inkomsten

Nadere informatie

2.2 Kinderjaren. De bedragen en percentages uit dit hoofdstuk hoef je niet uit je hoofd te leren. Indien nodig krijg je deze op een proefwerk erbij.

2.2 Kinderjaren. De bedragen en percentages uit dit hoofdstuk hoef je niet uit je hoofd te leren. Indien nodig krijg je deze op een proefwerk erbij. 2.2 Kinderjaren Het krijgen van kinderen heeft voor ouders economische gevolgen: 1. Ouders krijgen minder tijd voor andere zaken en gaan bv. minder werken; 2. Kinderen kosten geld. De overheid komt ouders

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2008-I

Eindexamen economie 1 vwo 2008-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 vergemakkelijken van het ontslaan

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

5.1 Wie is er werkloos?

5.1 Wie is er werkloos? 5.1 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 q v = 200 1,25 + 450 = 200 q a

Nadere informatie

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro.

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro. Grote opgave personele inkomensverdeling Blz. 1 van 4 personele inkomensverdeling Inkomensverschillen tussen personen kunnen te maken hebben met de verschillende soorten inkomen. 1 Noem drie soorten primair

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-II 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening

Nadere informatie

ECONOMIE VOOR VMBO BOVENBOUW. 3 vmbo - (k)gt ANTWOORDENBOEK

ECONOMIE VOOR VMBO BOVENBOUW. 3 vmbo - (k)gt ANTWOORDENBOEK ECONOMIE VOOR VMBO BOVENBOUW 3 vmbo - (k)gt ANTWOORDENBOEK Hoofdstuk 2 Het inkomen van consumenten Paragraaf 1 Welke soorten inkomens zijn er? 1 Oppassen. 2 3 Werken in de horeca mag je pas na je zestiende.

Nadere informatie

Lesbrief Jong en Oud 3 e druk

Lesbrief Jong en Oud 3 e druk Hoofdstuk 1. 1.16 C. School of baantje 1.17 a. 200/ 10 = 20 keer. b. Zie figuur. c. Zie figuur. d. 15 keer naar de bioscoop kost hem 150. Er blijft dan nog 50 over voor tijdschriften. Hij kan nog 50/5

Nadere informatie

Domein E: Ruilen over de tijd. fransetman.nl

Domein E: Ruilen over de tijd. fransetman.nl Domein E: Ruilen over de tijd Rente : prijs van tijd Nu lenen: een lagere rente Nu sparen: een hogere rente Individuele prijs van tijd: het ongemak dat je ervaart Algemene prijs van tijd: de rente die

Nadere informatie

Opdrachten belastingstelsel

Opdrachten belastingstelsel Opdrachten belastingstelsel Gegevens: BOX 1 Schijf Belastbaar inkomen uit werk en woning Inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen Totale belasting in een schijf 1 tot 18.628 33,% 6.147 2 van 18.629

Nadere informatie

6.1 Krijg jij wat je verdient?

6.1 Krijg jij wat je verdient? Wat komt allemaal ij werken kijken? 6 In één klap rijk? 1 a Meestal is een 16-jarige minder produtief dan iemand van23jaar of ouder. Een 16- jarige heeft minder ervaring en nog geen vakdiploma. Ook speelt

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5 ANTWOORDEN EINDTOETS HOOFDSTUK 5 RONDKOMEN ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5 TOETS 1 RONDKOMEN 1 Prioriteiten stellen. 2 B 3 2,55 + 2,80 = 5,35 4 52 27 : 12 + 95 : 2 + 40,50 : 3 + 25 = 203. 5 A 3; B 4; C 2; D 1.

Nadere informatie

Inkomstenbelasting. Module 7 hoofdstuk 2

Inkomstenbelasting. Module 7 hoofdstuk 2 Inkomstenbelasting Module 7 hoofdstuk 2 Verschillende vormen inkomen, verschillende vormen belasting Verschillende boxen Box 1 Bruto inkomen uit arbeid (denk aan brutoloon) Inkomen uit koophuis Aftrekposten

Nadere informatie

Eerste koopkracht-indicaties Kunduz-akkoord. Maatregelen

Eerste koopkracht-indicaties Kunduz-akkoord. Maatregelen de vakcentrale voor professionals Eerste koopkracht-indicaties Kunduz-akkoord Op 26 april jl. zijn de vijf fracties in de Tweede Kamer van VVD, CDA, D66, GL en CU tot een akkoord gekomen om maatregelen

Nadere informatie

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z81FD (2126)

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z81FD (2126) 2008 Als u gaat scheiden Als u gaat scheiden, heeft dit gevolgen voor de belasting van u en uw echtgenoot. Voor de belastingheffing wordt u als gescheiden beschouwd, als u niet meer bij elkaar woont. Om

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: VWO EXAMEN: 2001-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Economie Elementaire economie 3 VWO

Economie Elementaire economie 3 VWO Economie Elementaire economie 3 VWO Les 13 Introductie overheid Ontwerp power point: Henk Douna docent: Jeannette de Beus De komende weken: de overheid Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2009

COELO Woonlastenmonitor 2009 COELO Woonlastenmonitor 2009 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2007-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2007-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 twee van de volgende voorbeelden

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Nibud, 16 september 2011 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding

Nadere informatie

Kaarten module 4 derde klas

Kaarten module 4 derde klas 1. Uit welke twee onderdelen bestaan de totale kosten? 2. Geef 2 voorbeelden van variabele kosten. 3. Geef 2 voorbeelden van vaste (of constante) kosten. 4. Waar is de totale winst gelijk aan? 5. Geef

Nadere informatie

Miljoenennota door René Boon

Miljoenennota door René Boon Miljoenennota door René Boon .. .. .. .. .. ... .. Conclusies: Herstel Nederlandse economie, maar wel kwetsbaar In 2015 komen overheidsfinanciën in rustiger vaarwater terecht Toch nog groot tekort, circa

Nadere informatie

7.L Nederland in z'n eentje?

7.L Nederland in z'n eentje? Waar moet dat heen? 7 Een nieuwe spijkerroek 1 a Vaak staat dat op een laeltje aan de innenzijde van de kleding. Anders staat het vermeld op een van de kaartjes die in de winkel aan de kleding evestigd

Nadere informatie

Als u gaat trouwen. Sommige inkomsten en aftrekposten kunt u verdelen. Let op! PA 940-1Z71FD

Als u gaat trouwen. Sommige inkomsten en aftrekposten kunt u verdelen. Let op! PA 940-1Z71FD 7 Als u gaat trouwen Als u gaat trouwen, kan dit gevolgen hebben voor de belasting die u en uw echtgenoot betalen. Trouwen kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor uw inkomsten en aftrekposten en uw heffingskortingen.

Nadere informatie

8 Belastinglastverantwoording bij fiscale eenheid

8 Belastinglastverantwoording bij fiscale eenheid Administratie en winstelasting 8 Belastinglastverantwoording ij fiscale eenheid 8 Belastinglastverantwoording ij fiscale eenheid 8.1 a Het te etalen elastingedrag of het terug te vorderen elastingedrag

Nadere informatie

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 In opdracht

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met gemeenten in de regio COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2011

COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Bijlage WFTNIVO examens 2012. Bijlage WFTNIVO examens 2012. Inhoud. Belastingtarief box 2 en 3

Bijlage WFTNIVO examens 2012. Bijlage WFTNIVO examens 2012. Inhoud. Belastingtarief box 2 en 3 Inhoud - Schijventarief box 1 (belastbaar inkomen uit werk en woning) p.1 - Belastingtarief box 2 en 3 p.2 - Heffingskortingen p.2 - Bijtelling p.3 - Percentages eigenwoningforfait p.3 - Vrijstellingen

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2000-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2000-II 4 Antwoordmodel Opgave voorbeeld van een juiste berekening: 84.760.000 4 = 2.080 uur 63.000 2 voorbeeld van een juist antwoord: Een antwoord waaruit blijkt dat uitzendkrachten in deeltijd werken. 3 voorbeelden

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders?

Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders? Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders? De rente op een restschuld wordt langer aftrekbaar, de maximale hypotheekrente-aftrek gaat verder omlaag en elke huizenbezitter krijgt een energielabel.

Nadere informatie

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang:

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang: economie 1 Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 20 06 Tijdvak 1 Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels

Nadere informatie

FISCAAL NIEUWS EINDEJAARSTIPS EN FISCAAL NIEUWS 2014/2015. Afschaffen bijdrage in kosten kinderen

FISCAAL NIEUWS EINDEJAARSTIPS EN FISCAAL NIEUWS 2014/2015. Afschaffen bijdrage in kosten kinderen EINDEJAARSTIPS EN FISCAAL NIEUWS 2014/2015 FISCAAL NIEUWS Afschaffen bijdrage in kosten kinderen Vanaf 2015 zijn de volgende bijdragen in de kosten van kinderen afgeschaft: de aftrek voor levensonderhoud

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Wat verandert er in 2014?

Wat verandert er in 2014? Wat verandert er in 2014? In 2014 veranderen een aantal belastingregels en zijn er veranderingen voor toeslagen. Zo kunt u nog maar 1 rekeningnummer gebruiken voor de meeste belastingteruggaven en toeslagen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit?

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Pincode 5 de editie, GT 4 antwoorden leeroek Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Een middagje shoppen. a 75,00 x 100% = 35,9% 209,00 209,00 / 3,72 = 56,18. Dus zij moet 57 uur werken om de nieuwe jas te kunnen

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Suzan van Lierop Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Indicatief overzicht lijfrente-uitkeringen Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo II

Eindexamen economie pilot havo II Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat

Nadere informatie

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016

Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016 Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016 Berekeningen Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016 Berekeningen Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 In opdracht

Nadere informatie

Jaarlijks bedrag (1000 )

Jaarlijks bedrag (1000 ) Basisinkomen à 1000 in de maand voor 18+-ers, 300 in de maand voor kinderen via Negatieve Inkomstenbelasting Groep aantal Jaarlijks bedrag (1000 ) Totale kosten (Miljard ) 1000000 Volwassenen: 13.474.724

Nadere informatie

Prinsjesdag 2015 Breeuwen Kernpunten: Macro Economische verkenning 2016 - de economische groei loopt in 2016 op van 2,0% naar 2,4% - de wereldhandel trekt weer aan na onverwachte terugval - de

Nadere informatie