Koopkracht in perspectief. In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Koopkracht in perspectief. In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008"

Transcriptie

1 Koopkracht in perspectief In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008

2 Koopkrachtberekeningen / 2

3 Koopkracht in perspectief In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008 Koopkrachtberekeningen / 3

4 Koopkrachtberekeningen / 4

5 Inhoud INLEIDING... 7 OVERZICHT KOOPKRACHTMUTATIES... 8 BELANGRIJKSTE WIJZIGINGEN EN UITGANGSPUNTEN... 9 ZIEKTEKOSTEN... 9 ALGEMEEN BEELD VERANDERINGEN T.O.V. PRINSJESDAG OVERIGE VERANDERINGEN UITGANGSPUNTEN UITGEBREIDE UITWERKINGEN VAN VIER HUISHOUDENS HUISHOUDEN 1. ALLEENSTAANDE MET ALLEEN EEN AOW-UITKERING HUISHOUDEN 2. PAAR MET ALLEEN EEN AOW-UITKERING HUISHOUDEN 3. ALLEENSTAANDE MET EEN AOW-UITKERING EN EEN ZORGVRAAG HUISHOUDEN 4. PAAR MET EEN AOW-UITKERING EN AANVULLEND PENSIOEN BEKNOPTE UITWERKING OVERIGE HUISHOUDEN Koopkrachtberekeningen / 5

6 Koopkrachtberekeningen / 6

7 Inleiding Het Nibud heeft in opdracht van de ouderenbonden net als in voorgaande jaren ook dit jaar weer de veranderingen in de koopkracht van ouderen berekend. Zoals gebruikelijk worden de zogenaamde koopkrachtplaatjes weergegeven als veranderingen in de inkomsten en uitgaven. De koopkrachtmutatie wordt weergegeven als een totaalbedrag per maand dat ook geïnterpreteerd kan worden als een percentage. Het koopkrachtplaatje wordt altijd vergezeld van een toelichting op de belangrijkste veranderingen en de manier waarop die de koopkracht van verschillende huishoudens beïnvloed. Desondanks kan het moeilijk zijn om het partiële effect van bepaalde maatregelen te herleiden uit het totale koopkrachtplaatje. Het doel van dit document is om het koopkrachtplaatje op onderdelen inzichtelijker te maken dan het nu is. Hierdoor wordt het eenvoudiger om het effect te zien van afzonderlijke maatregelen in de totale koopkrachtmutatie. Vandaar de titel: Koopkracht in perspectief. In dit document worden de koopkrachtontwikkelingen voor de jaren weergegeven. Omdat koopkrachtmutaties soms moeilijk te doorgronden zijn, is het belangrijk om ze van meerdere kanten toe te lichten. Daarom worden hierna de koopkrachtmutaties van vier voorbeeldhuishoudens weergegeven op verschillende manieren. Eerst wordt gekeken hoe de inkomsten en uitgaven veranderen. Daarna worden de positieve en negatieve ontwikkelingen gepresenteerd. Ten slotte worden de mutaties van de inkomenscomponenten apart weergegeven en worden met name de veranderingen op het gebied van de zorgverzekering toegelicht. Eerst wordt op de volgende pagina een overzicht gegeven van de koopkrachtmutaties van alle 17 huishoudens. Koopkrachtberekeningen / 7

8 Overzicht koopkrachtmutaties Samengevat zijn de koopkrachtmutaties als volgt (bedragen in euro s per maand): Inkomen Uitgaven Saldo Saldo** Huishouden ( ) ( ) ( /%) ( /%) 1 alleenstaand, AOW % 0.6% 2 echtpaar, AOW % 0.7% 3 alleenstaand, AOW % 0.7% 4 alleenstaand, AOW % 0.5% 4a alleenstaand, AOW lijfrente % 0.3% 5 echtpaar, AOW % 1.0% 6 alleenstaand, AOW % 0.7% 6a alleenstaand, AOW niet geïndexeerd % 0.5% 7 echtpaar, AOW % 0.7% 8 alleenstaand, AOW % 0.1% 9 echtpaar, AOW % 0.4% 10 alleenstaand, AOW % -0.6% 11 echtpaar, AOW % -0.1% 12 echtpaar, AOW % -0.2% 13 echtpaar, AOW / AOW % -0.6% 14 alleenstaand met zorgvraag, AOW % 0.7% 15 alleenstaand met zorgvraag, AOW % 0.6% 16 echtpaar bijstand -0.9% 17 Jan Modaal, paar met kinderen alleenverdiener, noot: Vetgedrukte huishoudens worden hierna uitgebreid toegelicht. ** Inclusief tegemoetkoming voor chronisch zieken van 47, % Uit bovenstaand overzicht blijkt dat een alleenstaande met een AOW-uitkering er in ,2% op vooruit gaat ten opzichte van Dit is 1 euro per maand. Hierna zal de koopkrachtmutatie van vier van deze huishoudens uitgebreid worden toegelicht. Het gaat om een alleenstaande met een AOW-uitkering, een paar met AOW, een paar met een aanvullend pensioen van ,- per jaar en een alleenstaande met een zorgvraag. Het paar met alleen AOW gaat er in koopkracht 1 euro op vooruit. Een paar met aanvullend pensioen van ,- per jaar gaan er 0,4% (12 euro per maand) op achteruit. Een alleenstaande met een zorgvraag gaat er 0,3% op vooruit (3 euro per maand). Koopkrachtberekeningen / 8

9 Belangrijkste wijzigingen en uitgangspunten De WW-premie wordt verlaagd van 3,85% tot 3,5%. Dit is voordelig voor werkenden. Door de koppeling profiteren andere groepen echter ook hiervan mee. Het belastingpercentage in de eerste schijf gaat iets omlaag (van 15,75% naar 15,7%) en in de tweede schijf omhoog (van 23,5% naar 23,95%). De ouderenkorting wordt verhoogd van 380 euro naar 486 euro, maar de heffingskorting voor alleenstaande ouderen wordt verlaagd van 571 euro naar 555 euro. Gevolg is dat ouderen met alleen AOW, zowel alleenstaanden als paren, te maken krijgen met een verzilveringsprobleem. Zij kunnen niet alle heffingskortingen waar ze recht op hebben te gelde maken, omdat ze te weinig belasting betalen. In 2007 waren de heffingskortingen ook al hoger dan de te betalen belasting, maar werd het verschil volledig uitgekeerd in de vorm van de Tegemoetkoming Buitengewone Uitgaven (TBU). In 2008 is het bedrag aan TBU te laag om het hele verschil tussen heffingskorting en te betalen belasting te compenseren. De huurtoeslag wordt per 1 januari met 1 euro verhoogd. Ook wordt de tabel dan vervangen door een formule. Dat kan kleine effecten hebben voor mensen die net onder of boven in een tabelklasse zitten (beide kanten op). Omdat de lonen wat harder stijgen dan de belastingschijven, kunnen bepaalde groepen sneller in een hogere schijf terechtkomen en evt. wat voordelen missen. Ziektekosten De procentuele premie voor de ziektekostenverzekering die over de AOW moet worden betaald, wordt verhoogd van 6,5% naar 7,2%. De procentuele premie over het aanvullend pensioen stijgt van 4,4% naar 5,1%. Voor 65-plussers, die deze premie zelf moeten betalen, is dat een directe lastenverzwaring. De premie voor de basisverzekering daalt naar gemiddeld 1047 euro. Deze daling is veel lager dan verwacht mocht worden op basis van de gevolgen van het afschaffen van de no-claim en de invoering van het eigen risico. Dat betekent dat we uiteindelijk meer betalen voor de zorg. De daling is wel 10 euro per jaar groter dan op Prinsjesdag werd geraamd. Dat betekent overigens ook, dat de zorgtoeslag 10 euro per jaar lager is vastgesteld. De no-claim in de ziektekosten wordt veranderd in een verplicht eigen risico. Dit eigen risico is maximaal 150 euro per jaar. Dat is minder dan de maximale noclaim van 255 euro per jaar. Nu betaal je te veel premie, waarvan je een gedeelte terugkrijgt. Straks betaal je te weinig premie, omdat je zelf moet bijbetalen. De premie voor de basisverzekering zal in 2008 dan ook dalen, maar door de stijgende zorgkosten zal dat slechts een beperkte daling zijn. Ook wordt het pakket van de basisverzekering iets uitgebreid (de pil, orthodontie tot 21 jaar). De verwachte gemiddelde premie voor de basisverzekering is 1047 euro per jaar. In Koopkrachtberekeningen / 9

10 vergelijking met Prinsjesdag is dat 10 euro per jaar lager. Ook de zorgtoeslag is daarom 10 euro per jaar lager dan op Prinsjesdag verwacht. De verwachting is dat men gemiddeld 109 euro aan eigen risico zal betalen. Voor 65-plussers gaan we er van uit dat zij over 2007 geen no-claimteruggaaf hadden en in 2008 hun volledige eigen risico van 150 euro volmaken. Dat is relatief voordelig ten opzichte van iemand met gemiddelde zorgkosten. Het maximale verschil tussen geen en maximale zorgkosten was in euro (de maximale no-claimteruggaaf) en in euro (het maximale eigen risico). De daling van dit verschil wordt via een hogere premie opgebracht door de mensen zonder zorgkosten. Zij zijn dan ook relatief slechter af. De zorgtoeslag houdt rekening met de invoering van het eigen risico en zal daarom verhoogd worden. Het eigen risico wordt voor 103 euro meegenomen in de zorgtoeslag. Een bepaalde groep structurele medicijngebruikers wordt gecompenseerd voor de invoering van het eigen risico. Zij krijgen in de tweede helft van 2008 een bedrag van 47 euro ( ) uitgekeerd. Mensen worden later geïnformeerd of zij tot die groep behoren. We maken de berekeningen voor 65-plussers die niet deze compensatie krijgen en 65-plussers die wel deze compensatie krijgen. Bij echtparen gaan we uit van de situatie dat beide partners de compensatie niet krijgen of beide wel. Het eigen risico brengt met zich mee dat mensen zelf moeten bijbetalen en dus die 150 euro apart moeten leggen. Voor chronisch zieken zal dat betekenen dat zij in januari al die 150 euro kwijt zijn, terwijl de compensatie in de zorgtoeslag over het hele jaar wordt uitgesmeerd en ze de andere compensatie pas in de tweede helft van 2008 krijgen. De belastingaftrek voor ziektekosten wordt versimpeld. De standaardpremie voor de basisverzekering, de ontvangen zorgtoeslag en de inkomensafhankelijke premie mogen niet meer worden opgevoerd. Aan de andere kant wordt de drempel verlaagd van 11,5% naar 1,65%. Het schrappen van de inkomensafhankelijke premie is relatief voordelig voor de hogere inkomens, het schrappen van de standaardpremie is relatief voordelig voor de lagere inkomens. Deze versimpeling betekent wel dat de stijgingen van beide premies t.o.v niet meer worden gecompenseerd via deze belastingaftrek en dat de aftrek voor veel 65-plussers in 2008 lager zal uitvallen dan in Algemeen beeld Ouderen met een laag inkomen lijken hun koopkracht in 2008 te behouden. De stijging van de AOW en het aanvullend pensioen is net genoeg om de stijgende prijzen bij te houden. De stijging van de nominale ziektekosten wordt voor deze groep grotendeels opgevangen door de hogere zorgtoeslag. Koopkrachtberekeningen / 10

11 Ouderen die geen zorgtoeslag ontvangen zijn slechter af: zij missen deze compensatie en komen negatief uit qua koopkracht. Veranderingen t.o.v. Prinsjesdag Voor de huishoudens met extra zorgkosten hebben we nu de definitieve cijfers voor de eigen bijdrage AWBZ/WMO opgevoerd in plaats van de raming. Dit leidt tot een iets hogere eigen bijdrage voor het hogere inkomen dan met Prinsjesdag geraamd. We hebben met terugwerkende kracht de pensioenstijgingen vanaf 2001 aangepast. Daardoor is het niveau van de aanvullende pensioenen iets anders dan met Prinsjesdag. Overige veranderingen De algemene combinatiekorting (voor werkende ouders) wordt verlaagd van 149 naar 112 euro, terwijl de aanvullende combinatiekorting (voor de minstverdienende partner en alleenstaande ouders) wordt verhoogd van 700 euro naar 746 euro. De heffingskorting voor kinderen in de belastingen wordt omgezet in een kindertoeslag. De meeste mensen merken dit niet in hun portemonnee, alleen moeten ze het anders aanvragen. Wie het wel merken zijn werkende alleenstaande ouders met een inkomen rond het minimumloon. Zij betalen nu te weinig belasting en kunnen de kinderkorting niet verzilveren. De kindertoeslag krijgen ze echter wel altijd uitgekeerd. Dat leidt tot een grote koopkrachtvooruitgang voor deze groep. Per 1 juli 2007 is de WAO-uitkering verhoogd van 70% naar 75%. Dat betekent dat deze huishoudens daar gemiddeld over het jaar heen, in 2008 ook nog voordeel hebben. In het volgend schooljaar worden schoolboeken op de middelbare school gratis. Maar daardoor zal ook de Tegemoetkoming Schoolkosten dalen. Uitgangspunten De bruto lonen zullen naar verwachting volgend jaar flink stijgen, gemiddeld met zo n 3,25%. Dat is meer dan in de laatste jaren het geval is. Vanwege de koppeling, zullen ook de uitkeringen, de bijstand en de AOW mee stijgen. De pensioenstijging bedraagt naar verwachting gemiddeld 1,86%, een fractie lager dan op Prinsjesdag was verondersteld (1,90%). Maar volgend jaar zullen ook de prijzen wat harder stijgen dan we de laatste jaren gewend waren. Het CPB verwacht nu een inflatie van 2,26% (was 2,11% op Prinsjesdag). Dat heeft voor een deel te maken met oorzaken van buitenaf, zoals stijgende prijzen van landbouwproducten en de olie. Maar voor een deel heeft de prijsstijging ook te maken met stijgingen van accijnzen. Koopkrachtberekeningen / 11

12 Uitgebreide uitwerkingen van vier huishoudens Op de volgende pagina s wordt uitgebreid ingegaan op de koopkrachtmutaties van vier huishoudens, namelijk: 1. Alleenstaande, AOW-uitkering 2. Paar, AOW-uitkering 3. Alleenstaande, AOW-uitkering met een zorgvraag 4. Paar, AOW-uitkering met aanvullend pensioen Eerst worden de mutaties van de inkomens- en uitgavencomponenten weergegeven. Hierbij zien we dat door allerlei maatregelen het inkomen stijgt, maar dat als gevolg van de inflatie en veranderingen in de ziektekostenverzekering de uitgaven ook stijgen. Vervolgens wordt bekeken welke veranderingen positief en negatief uitvallen. Sommige veranderingen vallen positief uit, zoals de stijging van de toeslagen. Andere veranderingen vallen negatief uit, zoals het vervallen van de no-claimteruggaaf. Vervolgens worden per huishoudtype nog twee figuren gepresenteerd. In de eerste wordt ingegaan op veranderingen in het bruto-netto traject, de uitgaven en het koopkrachtplaatje. Puntsgewijs worden in deze figuur de relatieve veranderingen ten opzichte van het besteedbaar inkomen weergegeven. Te beginnen met de verandering van het inkomen (de AOW-uitkering), de verschillende premies, belastingmaatregelen en heffingskortingen. Dit alles telt op tot een verandering van het bestee dbaar inkomen. Vervolgens wordt de verandering van de huurtoeslag, ziektekostenpremies en de overige uitgaven (inflatie) weergegeven. Deze tellen op tot de verandering van de totale uitgaven. Ten slotte wordt in de figuur de totale koopkrachtmutatie weergegeven als het saldo van de verandering van het besteedbaar inkomen en de uitgaven. Telkens zijn veranderingen die positief doorwerken in de koopkrachtmutatie weergegeven als groene balken en negatieve veranderingen als oranje, omlijnde balken. De mutatie van het besteedbaar inkomen en de totale uitgaven zijn weergegeven als blauwe, donkere balken. Wanneer de percentages niet precies optellen of overeenkomen tussen de verschillende figuren dan wordt dit veroorzaakt door afrondingsverschillen. De manier waarop de figuur is opgebouwd maakt inzichtelijk wat de verandering van een bepaald onderdeel voor gevolgen heeft voor de koopkracht. Ook worden op deze manier de onderlinge verhoudingen van verschillende veranderingen duidelijk. De tweede figuur gaat in op de zorgverzekering. In 2008 is de no-claimteruggaaf afgeschaft en het verplicht eigen risico ingevoerd. Andere factoren zijn de inkomensafhankelijke premie, de premies voor de basisverzekering en de aanvullende verzekering en de hoogte van de zorgtoeslag. Koopkrachtberekeningen / 12

13 Bij veel huishoudens resteert op dit vlak een negatief bedrag. Dat wil dus zeggen dat veranderingen rond de ziektekostenverzekering negatieve gevolgen hebben voor de koopkracht van huishoudens. Als het totale koopkrachtplaatje uiteindelijk toch een positief koopkrachteffect laat zien, zijn er dus andere maatregelen getroffen om dit te bewerkstelligen. Deze maatregelen zijn dan weer terug te vinden in de figuur die het hele koopkrachtplaatje laat zien. Met deze presentatie kan ook een inschatting worden gemaakt hoe de koopkracht eruitziet als bepaalde aspecten anders uitvallen. Zoals het niet aanvragen van zorgtoeslag, een relatief dure verzekering of als iemand het hele verplichte eigen risico kwijt is. Koopkrachtberekeningen / 13

14 Huishouden 1. Alleenstaande met alleen een AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 22 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 2 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 23 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 1 = 0,2 % We zien dat de AOW stijgt, doordat deze meestijgt met het minimumloon. De inkomensafhankelijke premie ook, deze gaat van 6,50 naar 7,2 procent. De inkomstenbelasting neemt absoluut gezien ook toe. Ondanks dat het tarief daalt, moet er meer belasting betaald worden omdat het inkomen hoger is. Daarnaast gaat de aftrek van buitengewone uitgaven naar beneden. Dit wordt veroorzaakt door een versobering van de regeling; de drempel waarboven buitengewone uitgaven mogen worden afgetrokken gaat omlaag van 11,5% naar 1,65%, maar de inkomensafhankelijke premie en de premie voor de ziektekostenverzekering mogen niet meer opgevoerd worden. De heffingskortingen gaan omhoog, met name de ouderenkorting. Al met al stijgt het netto inkomen met 22 euro per maand. Als we verder kijken naar de mutatie van de inkomsten en uitgaven, dan zien we dat naast de zorgtoeslag ook de huurtoeslag toeneemt. Er verandert voor ouderen niks door het vervallen van de no-claimteruggaaf, omdat we ervan uitgaan dat ouderen het volledige bedrag aan no-claim kwijt zijn. Bij de uitgaven zien we dat de premie voor de ziektekostenverzekering iets goedkoper wordt. De premie voor de aanvullende verzekering wordt daarentegen gemiddeld iets duurder. De overige uitgaven nemen toe als gevolg van de inflatie. De invoering van het verplichte eigen risico zorgt verder voor een toename van 13 euro per maand. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat ouderen het volledige bedrag aan eigen risico kwijt zijn. Al met al gaat een alleenstaande met alleen AOW er 1 per maand op vooruit. Dit staat gelijk aan 0,2%. Er komt een compensatiemogelijkheid voor chronisch zieken. Inclusief deze compensatie bedraagt de koopkrachtmutatie 0,6%. Wat is positief en wat is negatief? Hierboven zijn de mutaties van het inkomen en de uitgaven weergegeven. Dit sluit aan op de scheiding tussen inkomsten en uitgaven zoals vaak wordt toegepast. Dit werkt vaak wel verwarrend: Wat betekenen negatieve inkomensmutaties bijvoorbeeld? Vooral omdat de termen stijging en daling bij zowel de mutatie van het inkomen als de uitgaven worden gebruikt. Er kan ook aan gedacht worden om alle positieve en negatieve mutaties apart weer te geven. Dit staat hiernaast weergegeven. In de figuur zijn de positieve en negatieve ontwikkelingen voor 2008 te zien. Voor een alleenstaande met alleen AOW zien we dat het totaal aan positieve ontwikkelingen groter is dan de totale negatieve veranderingen. Dit resulteert in een positieve koopkrachtmutatie van 1 euro per maand. Koopkrachtberekeningen / 14

15 Hoe ziet het koopkrachtplaatje eruit? 1. De AOW-uitkering stijgt met 3,0%. Ten opzichte van het besteedbaar inkomen vertaalt dat zich hier in een inkomensstijging van 3,1%. 2. De inkomensafhankelijke premie gaat omhoog van 6,50% naar 7,2%. 3. Ondanks de verlaging van het belastingtarief van de 1 e schijf, stijgt de totale inkomstenbelasting door het hogere belastbare inkomen. Het belastbaar inkomen stijgt, vanwege de hogere AOW-uitkering, de hogere inkomensafhankelijke premie en verandering in de buitengewone uitgavenaftrek. 4. De algemene heffingskorting stijgt van 957 naar 970,-. 5. De ouderenkorting van 380 naar 486. De aanvullende ouderenkorting daalt van 571 naar De zorgtoeslag neemt toe. 7. Het besteedbare inkomen stijgt met 3,2% (saldo 1-6). 8. De huurtoeslag stijgt met de huur mee. 9. De premie voor de zorgverzekering valt gemiddeld iets lager uit. 10. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 11. De overige uitgaven stijgen met 2,3% als gevolg van de inflatie van 2,26%. 12. De totale uitgaven stijgen met 3% (saldo 8-11). 13. Resteert een koopkrachtmutatie van 0,2%. Wat gebeurt er met de zorgverzekering? 1. De inkomensafhankelijk bijdrage neemt toe, van 6,5 naar 7,2% en door de stijging van de AOW. 2. De premie voor de zorgverzekering valt gemiddeld iets lager uit. De premie voor de aanvullende verzekering hoger. 3. De zorgtoeslag valt hoger uit ( 10,- per maand). 4. De afschaffing van de noclaimteruggaaf heeft voor ouderen geen effect voor de koopkracht, omdat de veronderstelling is dat zij reeds het hele bedrag uitgaven. 5. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 6. Resteert een negatief saldo voor de aspecten die met de zorgverzekering te maken hebben van 0,8% (saldo 1-5). Koopkrachtberekeningen / 15

16 Huishouden 2. Paar met alleen een AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 28 Stijging zorgtoeslag + 21 Stijging huurtoeslag + 2 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 31 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 2 = 0,1 % We zien dat de AOW stijgt. De inkomensafhankelijke premie ook, deze gaat van 6,50 naar 7,2 procent. De inkomstenbelasting neemt absoluut gezien ook toe. Ondanks dat het tarief daalt, moet er meer belasting betaald worden omdat het inkomen hoger is. Daarnaast gaat de aftrek van buitengewone uitgaven naar beneden. Dit wordt veroorzaakt door een versobering van de regeling; de drempel waarboven buitengewone uitgaven mogen worden afgetrokken gaat omlaag van 11,5 naar 1,65%, maar de inkomensafhankelijke premie en de premie voor de ziektekostenverzekering mogen niet meer opgevoerd worden. De heffingskortingen gaan omhoog, met name de ouderenkorting. Al met al stijgt het netto inkomen met 28 euro per maand. Als we verder kijken naar de mutatie van de inkomsten en uitgaven, dan zien we dat naast de zorgtoeslag ook de huurtoeslag toeneemt. Er verandert voor ouderen niks door het vervallen van de no-claimteruggaaf, omdat we ervan uitgaan dat ouderen het volledige bedrag aan no-claim kwijt zijn. Bij de uitgaven zien we dat de premie voor de ziektekostenverzekering iets goedkoper wordt. De premie voor de aanvullende verzekering wordt daarentegen gemiddeld genomen iets duurder. De overige uitgaven nemen toe als gevolg van de inflatie. De invoering van het verplichte eigen risico zorgt verder voor een toename van de uitgaven van 25 euro per maand. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat ouderen het volledige bedrag aan eigen risico kwijt zijn. Al met al gaat een paar met alleen AOW er 2 per maand op vooruit. Dit staat gelijk aan 0,1%. Er komt een compensatiemogelijkheid voor chronisch zieken. Inclusief deze compensatie bedraagt de koopkrachtmutatie 0,7%. Wat is positief en wat is negatief? Hierboven zijn de mutaties van het inkomen en de uitgaven weergegeven. Dit sluit aan op de scheiding tussen inkomsten en uitgaven zoals vaak wordt toegepast. Dit werkt vaak wel verwarrend: Wat betekenen negatieve inkomensmutaties bijvoorbeeld? Vooral omdat de termen stijging en daling bij zowel de mutatie van het inkomen als de uitgaven worden gebruikt. Er kan ook aan gedacht worden om alle positieve en negatieve mutaties apart weer te geven. Dit staat hiernaast weergegeven. In de figuur zijn de positieve en negatieve ontwikkelingen voor 2008 te zien. Voor een paar met alleen AOW zien we dat het totaal aan positieve ontwikkelingen groter is dan de totale negatieve veranderingen. Dit resulteert in een positieve koopkrachtmutatie van 2 euro per maand. Koopkrachtberekeningen / 16

17 Hoe ziet het koopkrachtplaatje eruit? 1. De AOW-uitkering stijgt met 3,1%. Ten opzichte van het besteedbaar inkomen vertaalt dat zich hier in een inkomensstijging van 3,0%. 2. De inkomensafhankelijke premie gaat omhoog van 6,50% naar 7,2%. 3. Ondanks de verlaging van het belastingtarief van de 1 e schijf, stijgt de totale inkomstenbelasting door het hogere belastbare inkomen. Het belastbaar inkomen stijgt, vanwege de hogere AOWuitkering, de hogere inkomensafhankelijke premie en verandering in de buitengewone uitgavenaftrek. 4. De algemene heffingskorting stijgt van 957 naar 970,- 5. De ouderenkorting van 380 naar De zorgtoeslag is hoger. 7. Dit huishouden betaald te weinig belasting om volledig te kunnen profiteren van alle heffingskortingen. Dit heet ook wel het verzilveringsprobleem. Via TBU is dit weer terug te vragen. 8. Het besteedbare inkomen stijgt met 3,4% (saldo 1-7). 9. De huurtoeslag stijgt met de huur mee. 10. De gemiddelde premies voor de zorgverzekering valt iets lager uit. 11. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 12. De uitgaven stijgen als gevolg van de inflatie van 2,26%. 13. De totale uitgaven stijgen met 3,1% (saldo 9-12). 14. De koopkracht is 0,3% hoger. Wat gebeurt er met de zorgverzekering? 1. De inkomensafhankelijke bijdrage stijgt van 6,5 naar 7,2% en door de stijging van de AOW. 2. De premie voor de zorgverzekering valt gemiddeld lager uit. De premie voor de aanvullende verzekering hoger. 3. De zorgtoeslag valt hoger uit. 4. De afschaffing van de noclaimteruggaaf heeft voor ouderen geen effect voor de koopkracht, omdat de veronderstelling is dat zij reeds het hele bedrag uitgaven. 5. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 6. Resteert een negatief saldo van 0,7% voor de kosten van de zorgverzekering. Koopkrachtberekeningen / 17

18 Huishouden 3. Alleenstaande met een AOW-uitkering en een zorgvraag INKOMEN Stijging netto inkomen + 24 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 2 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 23 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 3 = 0,3 % We zien dat de AOW stijgt. De inkomensafhankelijke premie ook, deze gaat van 6,50 naar 7,2 procent. De inkomstenbelasting neemt absoluut gezien ook toe. Ondanks dat het tarief daalt, moet er meer belasting betaald worden omdat het inkomen hoger is. Daarnaast gaat de aftrek van buitengewone uitgaven naar beneden. Dit wordt veroorzaakt door een versobering van de regeling; de drempel waarboven buitengewone uitgaven mogen worden afgetrokken gaat omlaag van 11,5 naar 1,65%, maar de inkomensafhankelijke premie en de premie voor de ziektekostenverzekering mogen niet meer opgevoerd worden. De heffingskortingen gaan omhoog, met name de ouderenkorting. Al met al stijgt het netto inkomen met 24 euro per maand. Als we verder kijken naar de mutatie van de inkomsten en uitgaven, dan zien we dat naast de zorgtoeslag ook de huurtoeslag toeneemt. Er verandert voor ouderen niks door het vervallen van de no-claimteruggaaf, omdat we ervan uitgaan dat ouderen het volledige bedrag aan no-claim kwijt zijn. Bij de uitgaven zien we dat de premie voor de ziektekostenverzekering iets goedkoper wordt. De overige uitgaven nemen toe als gevolg van de inflatie. De invoering van het verplichte eigen risico zorgt verder voor een toename van 13 euro per maand. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat ouderen het volledige bedrag aan eigen risico kwijt zijn. Al met al gaat een alleenstaande met alleen AOW en een zorgvraag er 3 per maand op vooruit. Dit staat gelijk aan 0,3%. Er komt een compensatiemogelijkheid voor chronisch zieken. Inclusief deze compensatie bedraagt de koopkrachtmutatie 0,7%. Wat is positief en wat is negatief? Hierboven zijn de mutaties van het inkomen en de uitgaven weergegeven. Dit sluit aan op de scheiding tussen inkomsten en uitgaven zoals vaak wordt toegepast. Dit werkt vaak wel verwarrend: Wat betekenen negatieve inkomensmutaties bijvoorbeeld? Vooral omdat de termen stijging en daling bij zowel de mutatie van het inkomen als de uitgaven worden gebruikt. Er kan ook aan gedacht worden om alle positieve en negatieve mutaties apart weer te geven. Dit staat hiernaast weergegeven. In de figuur zijn de positieve en negatieve ontwikkelingen voor 2008 te zien. Voor een alleenstaande met een AOW uitkering en een zorgvraag zien we dat het totaal aan positieve ontwikkelingen groter is dan de totale negatieve veranderingen. Dit resulteert in een positieve koopkrachtmutatie van 3 euro per maand. Koopkrachtberekeningen / 18

19 Hoe ziet het koopkrachtplaatje eruit? 1. De AOW-uitkering stijgt met 3%. Ten opzichte van het besteedbaar inkomen vertaalt dat zich hier in een inkomensstijging van 3,1%. 2. De inkomensafhankelijke premie gaat omhoog van 6,50% naar 7,2%. 3. Ondanks de verlaging van het belastingtarief van de 1 e schijf, stijgt de totale inkomstenbelasting door het hogere belastbare inkomen. Het belastbaar inkomen stijgt, vanwege de hogere AOW-uitkering, de hogere inkomensafhankelijke premie en verandering in de buitengewone uitgaven aftrek. 4. De algemene heffingskorting stijgt van 957 naar 970,-. 5. De ouderenkorting van 380 naar 486. De aanvullende ouderenkorting daalt van 571 naar De zorgtoeslag is hoger. 7. Het besteedbare inkomen stijgt met 3,2% (saldo 1-6). 8. De huurtoeslag stijgt met de huur mee. 9. De premies voor de zorgverzekering vallen gemiddeld iets lager uit. 10. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 11. De uitgaven stijgen als gevolg van de inflatie van 2,26%. 12. De totale uitgaven stijgen met 3% (saldo 8-11). 13. De koopkracht stijgt met 0,3%. Wat gebeurt er met de zorgverzekering? 1. De inkomensafhankelijke bijdrage stijgt van 6,5 naar 7,2% en door de stijging van de AOW. 2. De premie voor de zorgverzekering valt gemiddeld iets lager uit. De premie voor de aanvullende verzekering hoger. 3. De zorgtoeslag valt hoger uit. 4. De afschaffing van de noclaimteruggaaf heeft voor ouderen geen effect voor de koopkracht, omdat de veronderstelling is dat zij reeds het hele bedrag uitgaven. 5. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 6. Resulteert een negatief saldo van 0,2% voor de zorgverzekering. Koopkrachtberekeningen / 19

20 Huishouden 4. Paar met een AOW-uitkering en aanvullend pensioen INKOMEN Stijging netto inkomen + 45 Stijging zorgtoeslag + 20 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 59 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT - 12 = - 0,4 % We zien dat de AOW stijgt. De inkomensafhankelijke premie ook, deze gaat van 6,50 naar 7,2 procent. De inkomstenbelasting neemt absoluut gezien ook toe. Ondanks dat het tarief van de eerste schijf daalt, moet er meer belasting betaald worden omdat het inkomen hoger is. Het tarief van de tweede schijf stijgt overigens wel. Daarnaast gaat de aftrek van buitengewone uitgaven naar beneden. Dit wordt veroorzaakt door een versobering van de regeling; de drempel waarboven buitengewone uitgaven mogen worden afgetrokken gaat omlaag van 11,5 naar 1,65%, maar de inkomensafhankelijke premie en de premie voor de ziektekostenverzekering mogen niet meer opgevoerd worden. De heffingskortingen gaan omhoog, met name de ouderenkorting. Al met al stijgt het netto inkomen met 45 euro per maand. Als we verder kijken naar de mutatie van de inkomsten en uitgaven, dan zien we dat naast de zorgtoeslag ook de huurtoeslag toeneemt. Er verandert voor ouderen niks door het vervallen van de noclaimteruggaaf, omdat we ervan uitgaan dat ouderen het volledige bedrag aan no-claim kwijt zijn. Bij de uitgaven zien we dat de premie voor de ziektekostenverzekering iets goedkoper wordt. De overige uitgaven nemen toe als gevolg van de inflatie. De invoering van het verplichte eigen risico zorgt verder voor een toename van 25 euro per maand. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat ouderen het volledige bedrag aan eigen risico kwijt zijn. Al met al gaat een paar met een aanvullend pensioen van er 12 per maand op achteruit. Dit staat gelijk aan 0,4%. Er komt een compensatiemogelijkheid voor chronisch zieken. Inclusief deze compensatie bedraagt de koopkrachtmutatie -0,1%. Wat is positief en wat is negatief? In bovenstaande zijn de mutaties van het inkomen en de uitgaven weergegeven. Dit sluit aan op de scheiding tussen inkomsten en uitgaven zoals vaak wordt toegepast. Dit werkt vaak wel verwarrend: Wat betekenen negatieve inkomensmutaties bijvoorbeeld? Vooral omdat de termen stijging en daling bij zowel de mutatie van het inkomen als de uitgaven worden gebruikt. Er kan ook aan gedacht worden om alle positieve en negatieve mutaties apart weer te geven. Dit staat hiernaast weergegeven. In de figuur zijn de positieve en negatieve ontwikkelingen voor 2008 te zien. Voor een paar met AOW en een aanvullend pensioen van euro per jaar zien we dat het totaal aan positieve ontwikkelingen kleiner is dan de totale negatieve veranderingen. Dit resulteert in een negatieve koopkrachtmutatie van 12 euro per maand. Koopkrachtberekeningen / 20

21 Hoe ziet het koopkrachtplaatje eruit? 1. De AOW-uitkering stijgt met 3,1%. Ten opzichte van het besteedbaar inkomen vertaalt dat zich hier in een inkomensstijging van 1,6%. 2. De pensioenen stijgen met gemiddeld 1,9%. 3. De inkomensafhankelijke premie gaat omhoog van 6,50% naar 7,2%. 4. De inkomensafhankelijke premie over het pensioen gaat omhoog van 4,4% naar 5,1%. 5. Ondanks de verlaging van het belastingtarief van de 1 e schijf, stijgt de totale inkomstenbelasting door het hogere belastbare inkomen. Het belastbare inkomen stijgt, vanwege de hogere AOWuitkering, de hogere inkomensafhankelijke premie en verandering in de buitengewone uitgaven. 6. Het tarief van de 2 e schijf is 0,45% hoger. 7. De algemene heffingskorting stijgt van 957 naar 970,- 8. De ouderenkorting van 380 naar De zorgtoeslag neemt toe. 10. Het besteedbare inkomen stijgt met 2,3% (saldo 1-9). 11. De premies voor de zorgverzekering vallen gemiddeld iets lager uit. 12. Invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 13. De uitgaven stijgen als gevolg van de inflatie van 2,26%. 14. De totale uitgaven stijgen met 2,7% (saldo 11-13). 15. De koopkracht daalt met 0,3%. Wat gebeurt er met de zorgverzekering? 1. De inkomensafhankelijke bijdrage stijgt van 6,5 naar 7,2% en door de stijging van de AOW. 2. De premies voor de zorgverzekering valt gemiddeld iets lager uit. De premie voor de aanvullende verzekering hoger. 3. De zorgtoeslag valt hoger uit. 4. De afschaffing van de noclaimteruggaaf heeft voor ouderen geen effect voor de koopkracht. 5. De invoering van het verplicht eigen risico van 150,- per jaar. 6. Resteert een negatief saldo van 0,9% Koopkrachtberekeningen / 21

22 Beknopte uitwerking overige huishouden Uitwerking Huishouden 3. Alleenstaande, AOW-uitkering ,- INKOMEN Stijging netto inkomen + 26 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 2 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 24 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 4 = 0,4 % Uitwerking Huishouden 4. Alleenstaande, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 27 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 26 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 1 = 0,2 % Uitwerking Huishouden 4a. Alleenstaande, AOW-uitkering lijfrente INKOMEN Stijging netto inkomen + 24 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 26 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT - 2 = - 0,1 % Koopkrachtberekeningen / 22

23 Uitwerking Huishouden 5. Paar, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 38 Stijging zorgtoeslag + 21 Stijging huurtoeslag + 2 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 34 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 9 = 0,6 % Uitwerking Huishouden 6. Alleenstaande, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 31 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 3 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 30 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 4 = 0,4 % Uitwerking Huishouden 6a. Alleenstaande, AOW-uitkering (niet geïndexeerd) INKOMEN Stijging netto inkomen + 24 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 7 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 29 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 2 = 0,2 % Koopkrachtberekeningen / 23

24 Uitwerking Huishouden 7. Paar, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 41 Stijging zorgtoeslag + 20 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 38 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 5 = 0,3 % Uitwerking Huishouden 8. Alleenstaande, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 32 Stijging zorgtoeslag + 11 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 36 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT - 3 = - 0,1 % Uitwerking Huishouden 9. Paar, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 43 Stijging zorgtoeslag + 20 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 45 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT 0 = 0,0 % Koopkrachtberekeningen / 24

25 Uitwerking Huishouden 10. Alleenstaande, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 35 Stijging zorgtoeslag + 2 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven(inflatie) + 43 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT - 14 = - 0,8 % Uitwerking Huishouden 12. Paar, AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 72 Stijging zorgtoeslag + 0 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 69 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT - 15 = - 0,5 % Uitwerking Huishouden 13. Paar, AOW-uitkering , AOW-uitkering INKOMEN Stijging netto inkomen + 64 Stijging zorgtoeslag + 0 Stijging huurtoeslag + 0 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 7 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 74 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT - 28 = - 0,8 % Koopkrachtberekeningen / 25

26 Uitwerking Huishouden 15. Alleenstaande, AOW-uitkering met zorgvraag INKOMEN Stijging netto inkomen + 24 Stijging zorgtoeslag + 10 Stijging huurtoeslag + 2 Vervallen no-claimteruggaaf UITGAVEN Daling ziektekostenpremies - 3 Stijging overige uitgaven (inflatie) + 23 Eigen risico ziektekostenverzekering VERANDERING KOOPKRACHT + 3 = 0,3 % Koopkrachtberekeningen / 26

Koopkracht van 65-plussers

Koopkracht van 65-plussers Koopkracht van 65-plussers 2009-2010 Berekeningen Prinsjesdag 2009 In opdracht van de ouderenbonden UnieKBO en PCOB Nibud, september 2009 Koopkracht van 65-plussers 2009-2010 Berekeningen Prinsjesdag 2009

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de NVOG Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers 2012-2013

Koopkracht van 65-plussers 2012-2013 Koopkracht van 65-plussers 2012-2013 Berekeningen Prinsjesdag 2012 In opdracht van de ouderenbonden Unie KBO, PCOB en NVOG Nibud, september 2012 Koopkracht van 65-plussers in 2013 / 1 Koopkracht van 65-plussers

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers

Koopkracht van 65-plussers Koopkracht van 65-plussers 2010-2011 Berekeningen Prinsjesdag 2010 In opdracht van de ouderenbonden Unie KBO, PCOB en NVOG Nibud, 6 oktober 2010 Koopkracht van 65-plussers 2010-2011 Berekeningen Prinsjesdag

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016

Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016 Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016 Berekeningen Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016 Berekeningen Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 In opdracht

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud,

Nadere informatie

Koopkracht van ouderen 2013-2014. Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2013

Koopkracht van ouderen 2013-2014. Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2013 Koopkracht van ouderen 2013-2014 Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2013 Koopkracht van ouderen 2013-2014 Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2013 In opdracht van de CSO, koepel

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers

Koopkracht van 65-plussers Koopkracht van 65-plussers 2011-2012 Berekeningen Prinsjesdag 2011 In opdracht van de ouderenbonden Unie KBO, PCOB en NVOG Nibud, september 2011 Koopkracht van 65-plussers 2011-2012 Berekeningen Prinsjesdag

Nadere informatie

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 In opdracht

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Nibud, 16 september 2011 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding

Nadere informatie

Financiële gevolgen van het afschaffen van de buitengewone uitgavenregeling

Financiële gevolgen van het afschaffen van de buitengewone uitgavenregeling Financiële gevolgen van het afschaffen van de buitengewone uitgavenregeling Toelichting bij de uitkomsten van de rekenvoorbeelden I Toelichting bij de Buitengewone uitgaven Het bepalen van de aftrek buitengewone

Nadere informatie

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen

Koopkrachtverandering van ouderen Koopkrachtverandering van ouderen 2016-2017 Berekeningen Prinsjesdag 2016 Nibud, september 2016 Koopkrachtverandering van ouderen 2016-2017 Berekeningen Prinsjesdag 2016 Nibud, september 2016 In opdracht

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers

Koopkracht van 65-plussers Koopkracht van 65-plussers 2008-2010 In opdracht van de ouderenbonden UnieKBO, PCOB en NVOG Nibud, mei 2010 Koopkracht van 65-plussers 2008-2010 In opdracht van de ouderenbonden UnieKBO, PCOB en NVOG Nibud,

Nadere informatie

Bijgestelde koopkrachtplaatjes van chronisch zieken en gehandicapten 2013-2014. Nibud, oktober 2013

Bijgestelde koopkrachtplaatjes van chronisch zieken en gehandicapten 2013-2014. Nibud, oktober 2013 Bijgestelde koopkrachtplaatjes van chronisch zieken en gehandicapten 2013-2014 Nibud, oktober 2013 Bijgestelde koopkrachtplaatjes van chronisch zieken en gehandicapten 2013-2014 Nibud, oktober 2013 In

Nadere informatie

Koopkracht 2001-2010. Een onderzoek naar de koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden en werkenden. Nibud 2010

Koopkracht 2001-2010. Een onderzoek naar de koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden en werkenden. Nibud 2010 Koopkracht 2001-2010 Een onderzoek naar de koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden en werkenden Nibud 2010 Koopkracht 2001-2010 Een onderzoek naar de koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden en werkenden

Nadere informatie

Bijlage: Vaststelling eigen bijdrage en besteedbaar inkomen voor een aantal categorieën.

Bijlage: Vaststelling eigen bijdrage en besteedbaar inkomen voor een aantal categorieën. Bijlage: Vaststelling eigen bijdrage en besteedbaar inkomen voor een aantal categorieën. Beschrijving van de eigen bijdrage systematiek Deze bijlage geeft een beschrijving van de wijze waarop de eigen

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen Uitgewerkte voorbeelden januari 2017

Koopkrachtberekeningen Uitgewerkte voorbeelden januari 2017 Koopkrachtberekeningen 2016-2017 Uitgewerkte voorbeelden januari 2017 Op Prinsjesdag 2016 heeft het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens berekend. In januari 2017 zijn ze opnieuw

Nadere informatie

INKOMENSEFFECTEN VAN DE ZORGVERZEKERINGSWET EN DE WET OP DE ZORGTOESLAG

INKOMENSEFFECTEN VAN DE ZORGVERZEKERINGSWET EN DE WET OP DE ZORGTOESLAG BIJLAGE INKOMENSEFFECTEN VAN DE ZORGVERZEKERINGSWET EN DE WET OP DE ZORGTOESLAG 1. Inleiding Deze bijlage geeft een nadere beschrijving van de en van de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet op de (Wzt) en

Nadere informatie

Uitgewerkte voorbeelden koopkracht 2012-2013. Prinsjesdag 2012

Uitgewerkte voorbeelden koopkracht 2012-2013. Prinsjesdag 2012 Uitgewerkte voorbeelden koopkracht 2012-2013 Prinsjesdag 2012 Koopkrachtontwikkelingen 2012-2013 Voorbeeldberekeningen Prinsjesdag 2012 2012-2013 koopkrachtontwikkeling (bedragen netto per maand) Alle

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 2014 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2013

Koopkrachtberekeningen voor 2014 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2013 Koopkrachtberekeningen voor 2014 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2013 Op Prinsjesdag 2013 berekent het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens. Hier staan van 5 van deze huishoudens

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 682 Evaluatie Wet uniformering loonbegrip Nr. 13 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2017

Koopkrachtberekeningen Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2017 Koopkrachtberekeningen 2017-2018 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2017 Het Nibud heeft de koopkrachteffecten voor 100 verschillende voorbeeldhuishoudens berekend op basis van de plannen die op Prinsjesdag

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 2016 Uitgewerkte voorbeelden januari 2016

Koopkrachtberekeningen voor 2016 Uitgewerkte voorbeelden januari 2016 Koopkrachtberekeningen voor 2016 Uitgewerkte voorbeelden januari 2016 Op Prinsjesdag 2015 heeft het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens berekend. In januari 2016 zijn ze opnieuw

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 2016 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2015

Koopkrachtberekeningen voor 2016 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2015 Koopkrachtberekeningen voor 2016 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2015 Op Prinsjesdag 2015 berekent het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens. Hier staan van 5 van deze huishoudens

Nadere informatie

Koopkrachtontwikkelingen 2011-2012 Voorbeeldberekeningen Prinsjesdag 2011 Alle bedragen in euro s, gemiddeld per maand.

Koopkrachtontwikkelingen 2011-2012 Voorbeeldberekeningen Prinsjesdag 2011 Alle bedragen in euro s, gemiddeld per maand. Koopkrachtontwikkelingen 2011-2012 Voorbeeldberekeningen Prinsjesdag 2011 Alle bedragen in euro s, gemiddeld per maand. 2011-2012 koopkrachtontwikkeling (bedragen netto per maand) 1. Alleenstaande in bijstand

Nadere informatie

Inkomenseffecten van het afschaffen van de Wtcg, CER en de Regeling specifieke zorgkosten

Inkomenseffecten van het afschaffen van de Wtcg, CER en de Regeling specifieke zorgkosten Inkomenseffecten van het afschaffen van de Wtcg, CER en de Regeling specifieke zorgkosten Inkomenseffecten van het afschaffen van de Wtcg, CER en de Regeling specifieke zorgkosten Jasja Bos Marcel Warnaar

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 2015 Uitgewerkte voorbeelden januari 2015

Koopkrachtberekeningen voor 2015 Uitgewerkte voorbeelden januari 2015 Koopkrachtberekeningen voor 2015 Uitgewerkte voorbeelden januari 2015 In januari 2015 berekent het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens. Hier staan van 5 van deze huishoudens

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van het bijgestelde Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 16 november 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens

Nadere informatie

Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip

Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip Opdrachtgever SZW Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip Opdrachtnemer CPB / D. van Vuuren, M. Gielen Onderzoek Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip Categorie Wets- en beleidsevaluatie Conclusie

Nadere informatie

Koopkrachtontwikkeling 2006: plussen en minnen

Koopkrachtontwikkeling 2006: plussen en minnen CPB Notitie Datum : 20 april 2006 Aan : FNV, CNV, MHP, NIBUD, SZW, VWS, BZK en FIN Koopkrachtontwikkeling 2006: plussen en minnen 1 Inleiding In het Voorjaarsoverleg is afgesproken dat de vakbonden, de

Nadere informatie

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee.

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee. MILJOENENNOTA 2014 special De miljoenennota en uw portemonnee. inkomsten 249,1 miljard uitgaven 267,0 miljard Het kabinet heeft op Prinsjesdag bekend gemaakt hoe de begroting, met daarin het bezuinigingspakket

Nadere informatie

Koopkrachtontwikkelingen 2011-2012

Koopkrachtontwikkelingen 2011-2012 Koopkrachtontwikkelingen 2011-2012 Voorbeeldberekeningen januari 2012 Verandering in koopkracht tussen 2011 en 2012 (bedragen in euro s per maand) Koopkrachtontwikkeling voor 2012 procentueel (bedragen

Nadere informatie

Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip

Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip CPB Notitie 1 juni 13 Inkomenseffecten Wet Uniformering Loonbegrip Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Financiën en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. CPB Notitie Aan: Ministerie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 33 682 Evaluatie Wet uniformering loonbegrip Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2016

Koopkrachtberekeningen Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2016 Koopkrachtberekeningen 2016-2017 Uitgewerkte voorbeelden Prinsjesdag 2016 Op Prinsjesdag 2016 berekent het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens. Hier staan van 6 van deze huishoudens

Nadere informatie

1 Kamerstukken II, , 33682, nr. 11. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA

1 Kamerstukken II, , 33682, nr. 11. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen op basis van het regeerakkoord van het kabinet-rutte III. Nibud, 27 oktober 2017

Koopkrachtberekeningen op basis van het regeerakkoord van het kabinet-rutte III. Nibud, 27 oktober 2017 Koopkrachtberekeningen op basis van het regeerakkoord van het kabinet-rutte III Nibud, 27 oktober 2017 Koopkrachtberekeningen op basis van het regeerakkoord van het kabinet-rutte III / 2 Koopkrachtberekeningen

Nadere informatie

Memo beperken inkomenseffecten

Memo beperken inkomenseffecten Memo beperken inkomenseffecten Aanleiding De ongerustheid in de samenleving over de effecten van de nieuwe zorgpremie op het koopkrachtbeeld, de arbeidsmarkt en de werking van het zorgstelsel. Kernpunten

Nadere informatie

Koopkrachtontwikkeling Onderwijssector

Koopkrachtontwikkeling Onderwijssector Koopkrachtontwikkeling Onderwijssector 2011-2012 In opdracht van de Algemene Onderwijsbond (AOb) Nibud, april 2012 Koopkrachtontwikkeling Onderwijssector 2011-2012 In opdracht van de Algemene Onderwijsbond

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 682 Evaluatie Wet uniformering loonbegrip Nr. 14 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Als u 65 jaar of ouder bent

Als u 65 jaar of ouder bent 2007 Als u 65 jaar of t Als u 65 jaar wordt, heeft dit gevolgen voor uw belasting en premie volksverzekeringen. Deze gevolgen hebben bijvoorbeeld betrekking op uw belastingtarief, uw heffingskortingen,

Nadere informatie

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel".

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen Naar een activerender belastingstelsel. Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel". Conclusies na analyse en doorrekenen van de adviezen: -- De adviezen van de Commissie van Dijkhuizen leiden tot een

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2013 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

CPB Notitie. 1 Inleiding. Aan: Ewout Irrgang (SP) Datum: 4 november 2011 Betreft: SP alternatief voor de premiestelling ZVW

CPB Notitie. 1 Inleiding. Aan: Ewout Irrgang (SP) Datum: 4 november 2011 Betreft: SP alternatief voor de premiestelling ZVW CPB Notitie Aan: Ewout Irrgang (SP) Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070) 3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon Paul Besseling Daniel van Vuuren Datum: 4 november 2011

Nadere informatie

Stand van Zaken Koopkracht Maarten Maas Zeist, 23 november 2016

Stand van Zaken Koopkracht Maarten Maas Zeist, 23 november 2016 Stand van Zaken Koopkracht Maarten Maas Zeist, 23 november 2016 Miljoenennota en Belastingplan 2017 Ouderenkorting stijgt met 105 per jaar (Inkomen tot 36.000) Huurtoeslag stijgt met 10 à 15 per maand

Nadere informatie

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden.

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. Algemeen. Het bruto inkomen, het besteedbaar inkomen en de koopkracht van het inkomen zijn verschillende dingen. Het besteedbaar inkomen is wat

Nadere informatie

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

AWBZ-premie over vier schijven Uitgevoerd op verzoek van de Socialistische Partij

AWBZ-premie over vier schijven Uitgevoerd op verzoek van de Socialistische Partij CPB Notitie 17 juni 2014 AWBZ-premie over vier schijven Uitgevoerd op verzoek van de Socialistische Partij. CPB Notitie Aan: SP, Henk van Gerven Datum: 17-6-2014 Betreft: AWBZ-premie over vier schijven

Nadere informatie

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden.

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. Algemeen. De koopkracht van ons pensioen is sinds het uitbreken van de crisis in 2008 sterk gedaald. Ouderen met alleen een AOW-uitkering zagen

Nadere informatie

Datum: 26 oktober 2016 Betreft: Doorrekening standaardkoopkracht voorbeeldhuishoudens (actualisatie 2017)

Datum: 26 oktober 2016 Betreft: Doorrekening standaardkoopkracht voorbeeldhuishoudens (actualisatie 2017) CPB Notitie Aan: Ministerie van Financien Datum: 26 oktober 2016 Betreft: Doorrekening standaardkoopkracht voorbeeldhuishoudens (actualisatie 2017) Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508

Nadere informatie

SP alternatief voor de premiestelling ZVW Op verzoek van de SP

SP alternatief voor de premiestelling ZVW Op verzoek van de SP CPB Notitie 4 november 2011 SP alternatief voor de premiestelling ZVW Op verzoek van de SP. CPB Notitie Aan: Ewout Irrgang (SP) Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)

Nadere informatie

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning CPB Notitie Datum : 27 augustus 2004 Aan : de SP, de heer E. Irrgang SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning 1 Inleiding De SP-fractie heeft het CPB gevraagd de budgettaire en koopkrachteffecten te

Nadere informatie

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden.

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. Algemeen. Het bruto inkomen, het besteedbaar inkomen en de koopkracht van het inkomen zijn verschillende dingen. Het besteedbaar inkomen is wat

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Nibud onderzoek Bestedingen van ouderen

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Nibud onderzoek Bestedingen van ouderen De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren.

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. 1. Inleiding Naar verwachting zal nivellering via de inkomensafhankelijke zorgpremie (IAP) worden vervangen door nivellering via het belastingstelsel. De IAP

Nadere informatie

34 300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016

34 300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34 300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 Nr. XXXXX VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld. 2015 In de

Nadere informatie

Datum: 26 oktober 2016 Betreft: Doorrekening standaardkoopkracht voorbeeldhuishoudens (actualisatie 2017)

Datum: 26 oktober 2016 Betreft: Doorrekening standaardkoopkracht voorbeeldhuishoudens (actualisatie 2017) CPB Notitie Aan: Ministerie van Financien Datum: 26 oktober 2016 Betreft: Doorrekening standaardkoopkracht voorbeeldhuishoudens (actualisatie 2017) Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508

Nadere informatie

Effecten van het Regeerakkoord voor de marginale druk Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Effecten van het Regeerakkoord voor de marginale druk Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 10 december 2012 Effecten van het Regeerakkoord voor de marginale druk Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie Aan: SZW Centraal Planbureau

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 627 Besluit van 30 november 2012, houdende wijziging van het Besluit percentages drempelen toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2017 2018 34 700 Kabinetsformatie 2017 Nr. 47 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Bijgaand doe ik u de antwoorden toekomen op de vragen van het lid Noorman-den Uyl over de armoedeval.

Bijgaand doe ik u de antwoorden toekomen op de vragen van het lid Noorman-den Uyl over de armoedeval. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Inkomenseffecten Participatiewet en kostendelersnorm WWB. Nibud, 2013

Inkomenseffecten Participatiewet en kostendelersnorm WWB. Nibud, 2013 Inkomenseffecten Participatiewet en kostendelersnorm WWB Nibud, 2013 Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 INKOMENSEFFECTEN... 4 2.1 Alleenstaande Wajonger... 4 2.2 Wajonger met een partner... 6 2.3 Wajonger bij ouders...

Nadere informatie

Inkomenseffecten van het eindbod voor de politie-cao

Inkomenseffecten van het eindbod voor de politie-cao CPB Notitie Datum : 7 maart 2008 Aan : Ministerie van BZK / Directie Politie Inkomenseffecten van het eindbod voor de politie-cao 1 Inleiding Tijdens het spoeddebat in de Tweede Kamer over de politie-cao

Nadere informatie

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden.

De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. De koopkrachtontwikkeling van de Thales gepensioneerden. Algemeen. De koopkracht van ons pensioen is sinds het uitbreken van de crisis in 2008 sterk gedaald. Voor een klein pensioen is dat minder, omdat

Nadere informatie

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN AOW De AOW-leeftijd stijgt verder. Wordt u vóór 1 oktober 2015 65 jaar, dan gaat uw AOW drie maanden na uw 65 e verjaardag in. 65

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Effecten van zorgmaatregelen uit het regeerakkoord

Effecten van zorgmaatregelen uit het regeerakkoord Effecten van zorgmaatregelen uit het regeerakkoord Een doorrekening van voorgenomen bezuinigingen op de bestedingsruimte van een aantal voorbeeldhuishoudens Effecten van zorgmaatregelen uit het regeerakkoord

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

NOTA VAN TOELICHTING. I. Algemeen. 1. Inleiding

NOTA VAN TOELICHTING. I. Algemeen. 1. Inleiding NOTA VAN TOELICHTING I. Algemeen 1. Inleiding Via de zorgtoeslag wordt een inkomensafhankelijke tegemoetkoming verstrekt die het voor huishoudens met lage en midden inkomens mogelijk moet maken de nominale

Nadere informatie

SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012.

SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012. SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012. bron: Redactioneel/Rijksoverheid. door: Ton van Vugt. Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd

Nadere informatie

Bijlage 1: Illustratie ongelijke vergoeding van kosten in de BU

Bijlage 1: Illustratie ongelijke vergoeding van kosten in de BU Bijlage 1: Illustratie ongelijke vergoeding van kosten in de BU In onderstaand voorbeeld worden de inkomenseffecten voor drie huishoudens gepresenteerd met gelijke kosten die gebruik maken van de BU. Het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 Nr. 9 VERSLAG

Nadere informatie

Koopkracht: een kwestie van tienden

Koopkracht: een kwestie van tienden Koopkracht: een kwestie van tienden De meting van koopkracht en inkomensongelijkheid door het CPB Patrick Koot 12 februari 2016 Inhoud Hoe wordt koopkracht gemeten? Statische koopkrachtdefinitie Microsimulatie

Nadere informatie

2016D38962 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2016D38962 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2016D38962 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er bij een aantal fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012

Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012 Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012 Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan

Nadere informatie

Analyse economische effecten Begrotingsafspraken. Uitgevoerd op verzoek van het kabinet en de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Analyse economische effecten Begrotingsafspraken. Uitgevoerd op verzoek van het kabinet en de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal CPB Notitie 17 oktober 2013 Analyse economische effecten Begrotingsafspraken 2014 Uitgevoerd op verzoek van het kabinet en de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. CPB Notitie Aan: Voorzitter

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, kenmerk;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, kenmerk; Besluit van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 2010, houdende wijziging van de percentages van het drempel- en toetsingsinkomen, benodigd voor de berekening van de zorgtoeslag Op de

Nadere informatie

Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten

Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten Korte omschrijving werkvorm: Het Kabinet Rutte II gaat in de periode 2013-2017 per saldo 15,1 miljard euro bezuinigen op de overheidsuitgaven 1. Leerlingen

Nadere informatie

I N I T I A T I E F V O O R S T E L

I N I T I A T I E F V O O R S T E L I N I T I A T I E F V O O R S T E L Op de bres voor betaalbare collectieve zorg 1. Inleiding Op 1 januari 2006 treedt de nieuwe zorgverzekeringswet in werking. Nu al is duidelijk dat het nieuwe zorgstelsel

Nadere informatie

1. Alle belastingplichtigen

1. Alle belastingplichtigen 1. Alle belastingplichtigen Aanpassing box 3-heffing en lastenverlichting Inkomstenbelastingtarieven middeninkomens omlaag De inkomstenbelastingtarieven in de tweede en derde schijf gaan omlaag. In de

Nadere informatie

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD CPB Notitie 3 mei 2011 Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD. CPB Notitie Aan: JOVD Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510

Nadere informatie

Tabel 1 Statische Koopkrachtontwikkeling 2002 (in procenten)

Tabel 1 Statische Koopkrachtontwikkeling 2002 (in procenten) Bijlage 5 In het overleg over het begrotingsonderzoek SZW van 22 november 2001 heb ik toegezegd u voor de begrotingsbehandeling nadere informatie te doen toekomen met betrekking tot de inkomensmaatregelen

Nadere informatie

Koopkrachtplaatjes: onderwerpen Berekening Koopkracht Historie (2000 2008-2015) Historische prijs-index-cijfers Historische

Koopkrachtplaatjes: onderwerpen Berekening Koopkracht Historie (2000 2008-2015) Historische prijs-index-cijfers Historische Koopkrachtplaatjes Koopkrachtplaatjes: onderwerpen Berekening Koopkracht Historie (2000 2008-2015) Historische prijs-index-cijfers Historische pensioen-indexatie-cijfers: NVOG-model en rapport van ITS/SEO

Nadere informatie

Belastingveranderingen 2016. Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging

Belastingveranderingen 2016. Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging Belastingveranderingen 2016 Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging Geschiedenis - Wet op de Inkomstenbelasting 1964-1990: wijziging i.v.m. rapport Commissie Oort - Wet op de inkomstenbelasting

Nadere informatie

Koopkrachteffecten verkiezingsprogramma s 2011-2015

Koopkrachteffecten verkiezingsprogramma s 2011-2015 Koopkrachteffecten verkiezingsprogramma s 2011-2015 Juni 2010 Inhoud 1. Toelichting 3 2. Resultaten per huishouden 5 3. Resultaten per politieke partij 7 4. Koopkracht in beeld 9 5. Tot slot 11 Bijlage:

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van. 2014;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van. 2014; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2015 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

Inkomenseffecten aanpassing zorgtoeslag in 2012 Uitgevoerd op verzoek van de Algemene Rekenkamer

Inkomenseffecten aanpassing zorgtoeslag in 2012 Uitgevoerd op verzoek van de Algemene Rekenkamer CPB Notitie 1 november 213 Inkomenseffecten aanpassing zorgtoeslag in 212 Uitgevoerd op verzoek van de Algemene Rekenkamer. CPB Notitie Aan: Algemene Rekenkamer Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 juli 2009

Sociale verzekeringen per 1 juli 2009 Sociale verzekeringen per 1 juli Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk minimumloon.

Nadere informatie

Onderzoek Armoedeval 2016 Zeist

Onderzoek Armoedeval 2016 Zeist Onderzoek Armoedeval 2016 Zeist 2 Onderzoek Armoedeval 2016 Zeist Sociaal Raadslieden Zeist Bergweg 1 3701 JJ Zeist T 030-6923857 M sora.zeist@planet.nl I www.sociaalraadsliedenzeist.nl 3 4 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Zorguitgaven van chronisch zieken en mensen met een beperking in 2011 en 2016 vergeleken. Nibud, september 2016

Zorguitgaven van chronisch zieken en mensen met een beperking in 2011 en 2016 vergeleken. Nibud, september 2016 Zorguitgaven van chronisch zieken en mensen met een beperking in 2011 en 2016 vergeleken Nibud, september 2016 Zorguitgaven van chronisch zieken en mensen met een beperking in 2011 en 2016 vergeleken Nibud,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 410 Kabinetsformatie 2012 Nr. 32 MOTIE VAN DE LEDEN ZIJLSTRA EN SAMSOM Voorgesteld 13 november 2012 De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende

Nadere informatie