Richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn"

Transcriptie

1 Richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn Forward Capacity Allocation (FCA) Guideline Sector bijeenkomst 4 februari

2 FCA Verordening Inwerkingtreding Doel comitologie stemming: 30 oktober 2015 Vermoedelijke datum inwerkingtreding: 1 juli 2016 indekkingsmogelijkheden toekomstige prijsrisico s (hedging) grensoverschrijdende handel Veiling lange termijn transmissierechten via een platform harmonisering veilingregels capaciteitstoewijzing op de langere termijn» Vrijwillige early implementation in 2015 EU HAR» Firmness (zekerheid/vastheid) 2

3 FCA Verordening Eerste voorstellen: Verordening FCA 30 FCA Art Voorstellen Goedkeuring Deadline indiening 49 zoneoverschrijdende risico-indekking NorNed Oprichting en eisen single allocation platform ACM en NVE Datum indiening Deadline besluit deadline besluit: 6 maanden na inwerkingtreding FCA Verordening Alle NRA s 6 mdn na inwerkingtreding Verordening FCA 51 Geharmoniseerde veilingregels Alle NRA s 6 mdn na inwerkingtreding Verordening FCA 59 FCA 31 FCA 52 Methodologie delen kosten totstandkoming, ontwerpen en exploiteren single allocation platform Alle NRA s Regionale opzet lange termijn transmissierechten NRA s regio Regionale eisen geharmoniseerde veilingregels NRA s regio 6 mdn na inwerkingtreding Verordening mdn na inwerkingtreding Verordening mdn na inwerkingtreding Verordening

4 FCA Verordening 4

5 HarmonizedAllocationRules (HAR) & Long-term capacity 13de Sectorbijeenkomst Samuel Glismann

6 Update Allocation Rules Allocation rules moeten volgens FCA geupdate worden Met name op het gebied van firmness En regels voor product vorm FTR obligations Momenteel worden verschillende opties onderzocht om de update voor 2017 al toe te kunnen passen

7 LT capaciteit NL->DE LT jaarcapaciteit voor de richting NL->DE was 0 MW, voornamelijk door toename van offshore-wind in Noord-West Duitsland Door een aangepast beleid m.b.t. LTR curtailment in Duitsland was het mogelijk 400 MW in een tweede jaarveiling voor NL->DE aan te bieden In de maandveilingen van januari en februari is op de grens NL->DE 968 MW geveild Voordat de LT capaciteitsberekeningsmethodiek (LT CC) volgens de FCA van toepassing is, zijn TenneT en ACM voornemens zich voor een verbeterde samenwerking tussen TSOs en NRAs op dit onderwerp in te zetten

8 LT CC WG splitting rules Splitting Rules tussen LT, day-ahead en intra-day capaciteit worden geharmoniseerd binnen CWE Splitting Rules worden op het resultaat van de LT CC toegepast Momenteel idee: max. 50% van de capaciteit (ten opzichte ex-post dayahead) zal voor LT gebruikt worden Disclaimer: All high level concepts are presented for discussion & feedback to be finalised during LTCC experimentation phase.

9 LT CC WG capaciteitsberekening LT capaciteit wordt berekend door: Een scenario aanpak Een statistische aanpak De resultaten van de scenario aanpak en de statistische aanpak worden door een (geharmoniseerde) gewichtsfunctie gecombineerd De uitkomst van de LT berekening is een aantal van mogelijke combinaties van net posities ( FB domain ), die na toepassing van de Splitting Rules aan de markt aangeboden worden

10 LT CC WG LT capaciteitstoewijzing LT capaciteit wordt in een gezamenlijke veiling voor alle CWE grenzen door middel van een algoritme toegewezen (netto positie aanpak in plaats van per grens aanpak) Voor deze vorm van LT capaciteitstoewijzing is een geharmoniseerde Longterm transmission right product in CWE nodig (PTRs of FTRs)

11 LT CC WG planning

12 Disclaimer Aansprakelijkheid en auteursrecht TenneT Deze powerpoint wordt u aangeboden door TenneT TSO B.V. ( TenneT ). De inhoud ervan - alle teksten, beelden en geluiden - is beschermd op grond van de auteurswet. Van de inhoud van deze powerpoint mag niets worden gekopieerd, tenzij daartoe expliciet door TenneT mogelijkheden worden geboden en aan de inhoud mag niets worden veranderd. TenneT zet zich in voor een juiste en actuele informatieverstrekking, maar geeft ter zake geen garanties voor juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid. TenneT aanvaardt geen aansprakelijkheid voor (vermeende) schade, voortvloeiend uit deze powerpoint, noch voor de gevolgen van activiteiten die worden ondernomen op basis van gegevens en informatie op deze powerpoint.

13 TenneT is de eerste grensoverschrijdende elektriciteitstransporteur van Europa. Met kilometer aan hoogspanningsverbindingen en 36 miljoen eindgebruikers in Nederland en Duitsland behoren we tot de top 5 elektriciteitstransporteurs van Europa. Onze focus is gericht op de ontwikkeling van een Noordwest-Europese energiemarkt en op de integratie van duurzame energie. Taking power further

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015 TenneT Strategie als netbeheerder op zee Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015 Marco Kuijpers In deze presentatie TenneT in 20 seconden Netbeheerder op zee Stappen naar Net op zee Strategie TenneT

Nadere informatie

System Operations. 18-mei-2016. Jaap Hagen

System Operations. 18-mei-2016. Jaap Hagen Jaap Hagen TenneT in één oogopslag Enige grensoverschrijdende netbeheerder in Europa Hoofdkantoren in Arnhem en Bayreuth (Duitsland) Leveringszekerheid 99,9975% Efficiënt Robuust netwerk Geïntegreerd netbedrijf

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015

Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015 Scenario s voor netberekeningen Gert van der Lee KCD scenario s: Nieuwe aanpak Verschuiving van voorspellende naar exploratieve varianten Voordeel: beter inzicht in effect individuele parameters voorkomen

Nadere informatie

TenneT in de energiemarkt

TenneT in de energiemarkt TenneT in de energiemarkt Klaas Hommes Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen we uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen. In geval van een ontruiming van het pand: Volg

Nadere informatie

Regulering inkoopkosten energie en vermogen

Regulering inkoopkosten energie en vermogen Reactie TenneT Jan-Paul Dijckmans Regulering inkoopkosten E&V Huidige regulering: 1. Budgetregulering met bonus malus en gedeeltelijke nacalculatie 2. Geen statische en dynamische efficiëntie Te overwegen

Nadere informatie

Energie & Vermogen. Kansen voor aangeslotenen. Martijn Ophuis. 26-mei-2015

Energie & Vermogen. Kansen voor aangeslotenen. Martijn Ophuis. 26-mei-2015 Kansen voor aangeslotenen Martijn Ophuis Onderwerpen Ancillary Services Kenmerken Make or Buy? Uitdagingen Systeemdiensten FCR - Primaire Reserve FRR Regel-, Reserve- en Noodvermogen Herstelvoorziening

Nadere informatie

Hoogspanningsnet. 8-november Peter Nieuwenhuijse

Hoogspanningsnet. 8-november Peter Nieuwenhuijse Peter Nieuwenhuijse Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen we uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen. In geval van een ontruiming van het pand: Volg de vluchtroute zoals

Nadere informatie

Netaansluiting Windparken

Netaansluiting Windparken Netaansluiting Windparken Wouter van den Akker Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen we uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen. In geval van een ontruiming van het pand:

Nadere informatie

Versterken 150kV-net Zeeuws-Vlaanderen

Versterken 150kV-net Zeeuws-Vlaanderen Nut- en noodzaak project Ir. J.A. (Jorrit) Bos - Netstrateeg Inhoud Introductie en aanleiding Overzicht Zeeuws-Vlaanderen Wet- en regelgeving Aanleiding voor het project Afgevallen oplossingsrichtingen

Nadere informatie

Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014

Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014 Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014 Ben Voorhorst COO TenneT 1 Onderwerpen TenneT algemeen Aandeel duurzaam Uitdaging inpassing duurzaam: - invloed weer - balanshandhaving - prijsontwikkeling

Nadere informatie

T-prognoses: nut en noodzaak

T-prognoses: nut en noodzaak T-prognoses: nut en noodzaak 1 Met deze folder willen wij u als klant van TenneT meer informatie geven over het nut en de noodzaak van T(transport)-prognoses. Wat zijn T-prognoses? T-prognoses staat voor

Nadere informatie

Demand response en balancering

Demand response en balancering Demand response en balancering congres flexibiliteit industrie en energie/netwerkbedrijven 15 oktober 2015 Erik van der Hoofd 1 Doel en kader het Europese gekoppelde systeem en synchrone zones Nederland

Nadere informatie

Pagina. Besluit BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205796_OV Zaaknummer:

Pagina. Besluit BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205796_OV Zaaknummer: Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205796_OV Zaaknummer: 17.0398.53 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 4, vijfde lid, juncto artikel 4, zesde lid, onder c en f, van Verordening

Nadere informatie

EU-204 Ruimtelijke Ordening

EU-204 Ruimtelijke Ordening EU-204 Ruimtelijke Ordening Mats Horstink / Rick Mulling Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen we uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen. In geval van een ontruiming

Nadere informatie

Vermogenselektronica in hoogspanningssystemen

Vermogenselektronica in hoogspanningssystemen Vermogenselektronica in hoogspanningssystemen Kees Koreman Inhoud De energietransitie Setting the scene War of currents: AC DC Converter technologie Voltage Source Converters De wind power hub Toekomstige

Nadere informatie

T-prognoses. nut en noodzaak

T-prognoses. nut en noodzaak nut en noodzaak : nut en noodzaak Wat zijn? staat voor Transportprognoses, oftewel een verwachting van het benodigde transport voor de levering of productie van elektriciteit. Producenten, regionale netbeheerders

Nadere informatie

ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek

ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek Toekomst volgens TenneT Klaas Hommes Arnhem, 25 april 2012 Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen wij uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen:

Nadere informatie

Nieuwe 380kV hoogspanningslijnen

Nieuwe 380kV hoogspanningslijnen Nieuwe 380kV hoogspanningslijnen Waarom en Hoe? Ruben Rasing Arnhem, 25 april 2012 Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen wij uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen: In

Nadere informatie

Position Paper. Interconnectoren

Position Paper. Interconnectoren Position Paper Interconnectoren 2 Position Paper TenneT Position Paper Interconnectoren De Europese elektriciteitsmarkt is sterk in ontwikkeling. Landsgrenzen worden steeds minder belangrijk. Het grensoverschrijdende

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011 De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011 TenneT TSO Elektriciteitstransporteur in Nederland en een deel van Duitsland In Nederland: Alle netten op

Nadere informatie

Aukl)rReil[c Coxisume[aL ca Markfc )..,-.1

Aukl)rReil[c Coxisume[aL ca Markfc )..,-.1 Aukl)rReil[c Coxisume[aL ca Markfc )..,-.1 Besluit Ons kenmerk: ACM/DE/2016/200962 Zaaknummer: 15.1167.53 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, zesde lid, van de

Nadere informatie

Reguleringskader Energie & Vermogen

Reguleringskader Energie & Vermogen Reguleringskader Energie & Vermogen Tariefconsequenties voorstellen TenneT Teun van Biert Den Haag, 6 december 2012 Overzicht 1 Algemeen 2 Samenvatting voorstellen 3 Tariefconsequenties 4 Budget rolling

Nadere informatie

Inpassing van duurzame energie

Inpassing van duurzame energie Inpassing van duurzame energie TenneT Klantendag Erik van der Hoofd Arnhem, 4 maart 2014 doelstellingen en projecties In de transitie naar duurzame energie speelt duurzame elektriciteit een grote rol De

Nadere informatie

KCD 2013. Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014

KCD 2013. Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014 KCD 2013 Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014 Juridisch kader TenneT heeft wettelijke plicht om aangeslotenen voldoende transportcapaciteit te bieden.

Nadere informatie

Position Paper. Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen

Position Paper. Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen Position Paper Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen 2 Position Paper TenneT Position Paper Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen Bij hoogspanningslijnen vanaf 110 kv

Nadere informatie

Elke schakel even sterk

Elke schakel even sterk Ketenveiligheid voldoende op agenda van overheid en bedrijf? Ben Voorhorst TenneT Eerste grensoverschrijdende netbeheerder in Europa 22.000 km hoogspanningslijnen 41 miljoen eindgebruikers, ca. 3.000 medewerkers

Nadere informatie

Pagina. Besluit Openbaar. Ons kenmerk: ACM/DJZ/2016/207216_OV Zaaknummer: Datum:

Pagina. Besluit Openbaar. Ons kenmerk: ACM/DJZ/2016/207216_OV Zaaknummer: Datum: Ons kenmerk: ACM/DJZ/2016/207216_OV Zaaknummer: 15.0001.52.1.01 Datum: Besluit van de Autoriteit Consument en Markt als bedoeld in artikel 7:11 van de Algemene wet bestuursrecht naar aanleiding van het

Nadere informatie

Working Group SO & EMD Status update. UG Plenary Meeting 16/6/2016

Working Group SO & EMD Status update. UG Plenary Meeting 16/6/2016 Working Group SO & EMD Status update UG Plenary Meeting 16/6/2016 Elia Summer Outlook (incompressibility risk) Tijdens WG SO en EMD op 27 april werden de resultaten van de Elia Summer outlook gepresenteerd,

Nadere informatie

Position Paper. Gas Insulated Lines (GIL): niet in het vermaasde net

Position Paper. Gas Insulated Lines (GIL): niet in het vermaasde net Position Paper Gas Insulated Lines (GIL): niet in het vermaasde net 2 Position Paper TenneT Position Paper Gas Insulated Lines (GIL): niet in het vermaasde net GIL is in principe toepasbaar in zowel hoogspanningsstations

Nadere informatie

Onderwerpen. * Common Grid Model * Generation and Load Data Provision. Onderwerpen. 4-februari-2016

Onderwerpen. * Common Grid Model * Generation and Load Data Provision. Onderwerpen. 4-februari-2016 1. NEMO designation plus samenwerkingsvoorstel [EJV] 2. CCR voorstel & procedure [EJV] 3. MCO plan en voorstel meerdere NEMOs [JH] 4. CGM* en GLDP** workshop [RB] 5. ID capacity calculation [RB] 6. NWE

Nadere informatie

Water en hoogspanning

Water en hoogspanning Water en hoogspanning een goede combinatie? Frank Wester Arnhem, 4 november 2013 Meerlaagse Veiligheid & Vitale Infrastructuur 4 november 2013 Meerlaagse Veiligheid & Vitale Infrastructuur Elektriciteit

Nadere informatie

380 kv cabling - Randstad North Ring

380 kv cabling - Randstad North Ring Sjouke Pieter Bootsma Senior manager Large Projects NL Randstad 380 kv: closing the ring Connection between: Maasvlakte (Rotterdam-area) and Beverwijk (Amsterdam area) Total investment 220 M + 650 M South-ring

Nadere informatie

VRIJE VERTALING UIT HET FRANS. 16 december 2015

VRIJE VERTALING UIT HET FRANS. 16 december 2015 16 december 2015 Openbare gemeenschappelijke raadpleging van 16 december 2015 over de evolutie van de toewijzing van intraday capaciteiten op de elektrische koppelverbinding tussen Frankrijk en België

Nadere informatie

Impact energietransitie

Impact energietransitie Impact energietransitie Marktontwikkelingen en TSO-perspectief Ben Voorhorst - COO VEMW, 12 juni 2014 Onderwerpen TenneT algemeen Opmars duurzaam in Duitsland én Nederland Uitdaging inpassing renewables

Nadere informatie

(PRD) oktober te weten

(PRD) oktober te weten (PRD)1675 16 oktober 2017 te weten Ontwerpbeslissing over het gemeenschappelijke voorstel van de NV ELIA SYSTEM OPERATOR en alle transmissiesysteembeheerders voor de eisen betreffende het centrale toewijzingsplatform

Nadere informatie

Pagina 1/8. 1 Inleiding

Pagina 1/8. 1 Inleiding Zaaknummer: 104068 Datum: Verslag van de Autoriteit Consument en Markt in de zin van artikel 6.5 van Bijlage I van Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende

Nadere informatie

Pagina 1/7. 1 Inleiding

Pagina 1/7. 1 Inleiding Zaaknummer: 15.0454.269 Datum: 31 juli 2015 Verslag van de Autoriteit Consument en Markt in de zin van artikel 6.5 van Bijlage I van Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad

Nadere informatie

Brandweer en elektriciteit. Rien Boone, Johan Dirksen Arnhem, 14 september 2011

Brandweer en elektriciteit. Rien Boone, Johan Dirksen Arnhem, 14 september 2011 Brandweer en elektriciteit Rien Boone, Johan Dirksen Arnhem, 14 september 2011 Programma Gevaren van elektriciteit Voorbeelden van gevaren van elektriciteit Hoe zit het hoogspanningsnet in elkaar Veiligheidsmaatregelen

Nadere informatie

TenneT investeert in leveringszekerheid en energietransitie

TenneT investeert in leveringszekerheid en energietransitie Arnhem, 13 maart 2015 TenneT investeert in leveringszekerheid en energietransitie TenneT investeert EUR 2,3 miljard in 2014. Investeringsplan komende 10 jaar bedraagt circa EUR 20 miljard Underlying bedrijfsresultaat

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/ Zaaknummer:

BESLUIT. Besluit. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/ Zaaknummer: Besluit Ons kenmerk: ACM/DE/2015/201829 Zaaknummer: 13.0852.52 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, zesde lid, van de Elektriciteitswet 1998 over de goedkeuring

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Bevindingen van de marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 11 september 2013 Inhoudsopgave Vraagontwikkeling Ontwikkelingen grootschalige productievermogen

Nadere informatie

Verslag werkgroep System Operations 18/03/2010

Verslag werkgroep System Operations 18/03/2010 Verslag werkgroep System Operations 18/03/2010 Aanwezig: S. Harlem (FEBEG) M. Cailliau (FEBEG) F. Demaret (FEBEG) D. Hendrix (FEBEG) T. Waal (FEBEG) B. Larielle (FEBEG) H. Goris (EFET) B. Van der Spiegel

Nadere informatie

Verslag werkgroep European Market Design 19/06/2014

Verslag werkgroep European Market Design 19/06/2014 Verslag werkgroep European Market Design 19/06/2014 Aanwezig: T. De Waal (FEBEG) B. De Wispelaere (FEBEG) N. Kuen (FEBEG) G. Landenne (FEBEG) N. Pierreux (Belpex) P. Fonck (ELIA-PFo) R. Bourgeois (ELIA_RBo)

Nadere informatie

Pagina. Besluit BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205757_OV Zaaknummer:

Pagina. Besluit BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205757_OV Zaaknummer: Pagina 1/12 Muzenstraat 41 2511 WB Den Haag Postbus 16326 2500 BH Den Haag T 070 722 20 00 F 070 722 23 55 info @acm.nl www.acm.nl www.consuwijzer.nl Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205757_OV Zaaknummer: 17.0657.53

Nadere informatie

Pagina 1/6. 1 Inleiding

Pagina 1/6. 1 Inleiding Zaaknummer: 16.0529.29 Datum: 8 september 2016 Verslag van de Autoriteit Consument en Markt in de zin van artikel 6.5 van Bijlage I van Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad

Nadere informatie

Elektriciteitsmarkt nu en in de toekomst. Klaas Hommes Arnhem, 20 maart 2013

Elektriciteitsmarkt nu en in de toekomst. Klaas Hommes Arnhem, 20 maart 2013 Elektriciteitsmarkt nu en in de toekomst Klaas Hommes Arnhem, 20 maart 2013 Transitie Veranderingen in productie Veranderingen in balancering Nieuwe kansen Vergroening 20-03-2013 2 Agenda - TenneT - Energiemarkt

Nadere informatie

EINDBESLISSING (B) CDC-1306

EINDBESLISSING (B) CDC-1306 Niet-vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

Voor Mens, Milieu en Markt

Voor Mens, Milieu en Markt Voor Mens, Milieu en Markt Corporate Social Responsibility (CSR) bij TenneT Derk-Jan Haverkamp, Nick van den Broek, Henk Sanders Arnhem, 26 april 2011 Kerncijfers Verbindingen 20.000 km Stations 370 Interconnecties

Nadere informatie

Reguleringskader Energie & Vermogen. Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012

Reguleringskader Energie & Vermogen. Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012 Reguleringskader Energie & Vermogen Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012 Overzicht 1 Doelen 2 Producten inkoop E&V 3 Marktontwikkelingen 4 Reguleringmethodiek E&V 5 Transporttaak 6 Systeemtaak 7 Voorstellen

Nadere informatie

Pagina. Besluit BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205796_OV Zaaknummer:

Pagina. Besluit BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205796_OV Zaaknummer: Besluit Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205796_OV Zaaknummer: 17.0398.53 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 4, vijfde lid, juncto artikel 4, zesde lid, onder c en f, van

Nadere informatie

Position Paper. Uitkoopbeleid bij nieuwe bovengrondse hoogspanningslijnen

Position Paper. Uitkoopbeleid bij nieuwe bovengrondse hoogspanningslijnen Position Paper Uitkoopbeleid bij nieuwe bovengrondse hoogspanningslijnen Een zeer belangrijk uitgangspunt bij het bepalen van een nieuw tracé voor een bovengrondse hoogspanningsverbinding is afstand houden

Nadere informatie

Pagina. Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, zesde lid, van de. Ons kenmerk: ACM/DE/2014/ Zaaknummer:

Pagina. Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, zesde lid, van de. Ons kenmerk: ACM/DE/2014/ Zaaknummer: Ons kenmerk: ACM/DE/2014/207218 Zaaknummer: 14.1334.15 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, zesde lid, van de Elektriciteitswet 1998. Pagina 1/7 Muzenstraat 41 2511 WB Den

Nadere informatie

Vermogensconversie bij TenneT

Vermogensconversie bij TenneT Vermogensconversie bij TenneT huidige ontwikkelingen Kees Koreman Arnhem, 24 maart 2014 Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen wij uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen:

Nadere informatie

Recommendations for Testing of Long AC Submarine Cables

Recommendations for Testing of Long AC Submarine Cables Recommendations for Testing of Long AC Submarine Cables Cigré WG B1.27 Gert Aanhaanen Utrecht, 24 mei 2013 Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen wij uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen:

Nadere informatie

Verslag werkgroep European Market Design 31/05/2013

Verslag werkgroep European Market Design 31/05/2013 Verslag werkgroep European Market Design 31/05/2013 Aanwezig: G. Landenne (FEBEG) K. Krastev (FEBEG) B. De Wispelaere (FEBEG) S. Harlem (FEBEG) N. Pierreux (Belpex) M. Noeninckx (FOD Economie) P. Fonck

Nadere informatie

Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem

Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem Consequenties voor de balanshandhaving en oplossingsrichtingen Engbert Pelgrum, TenneT TSO B.V. Symposium Cogen Nederland

Nadere informatie

Aansluitbeleid TenneT

Aansluitbeleid TenneT Aansluitbeleid TenneT Aansluitbeleid & Congestiemanagement Klaas Hommes Arnhem, 23 juni 2011 Aansluitbeleid TenneT Introductie Elektriciteitsmarkt Ontwikkelingen net Europees net Nederlands net Taken Tennet

Nadere informatie

Informatie ten dienste van de markt

Informatie ten dienste van de markt Informatie ten dienste van de markt De publicatie van gegevens over de interconnecties: informatie ten dienste van de markt Als facilitator van de Belgische energiemarkt publiceert Elia op zijn website

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Energie, Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Visie beveiliging. Ernst Wierenga Enschede, 10 maart 2011

Visie beveiliging. Ernst Wierenga Enschede, 10 maart 2011 Visie beveiliging Ernst Wierenga Enschede, 10 maart 2011 Lunchlezing Visie beveiliging TenneT 12.30 uur Introductie 12.40 uur TenneT Algemeen + mogelijkheden 12.55 uur Uitdaging: Beveiliging en windpark

Nadere informatie

Klankbordgroep REG2017. 8 e bijeenkomst 11 december 2015

Klankbordgroep REG2017. 8 e bijeenkomst 11 december 2015 Klankbordgroep REG2017 8 e bijeenkomst 11 december 2015 Agenda voor vandaag 1. Opening 10:00-10:10 2. Voorlopige agendapunten volgende bijeenkomsten 10:10-10:15 3. Statische efficiëntie TenneT 10:15-11:00

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt van 17 mei 2017 met betrekking tot de aanvraag van Remeha NV voor de classificatie van de elektriciteitsproductie-eenheid als opkomende

Nadere informatie

Geachte heer De Maa, Nederlandse Mededingingsautoriteit T.a.v. de heer De Maa Postbus BH DEN HAAG. TenneT TSO B.V.

Geachte heer De Maa, Nederlandse Mededingingsautoriteit T.a.v. de heer De Maa Postbus BH DEN HAAG. TenneT TSO B.V. Utrechtseweg 310 Postbus 718 6800 AS Arnhem Telefoon 026 373 11 11 Fax 026 373 11 12 www.tennet.org Nederlandse Mededingingsautoriteit T.a.v. de heer De Maa Postbus 16326 2500 BH DEN HAAG Handelsregister

Nadere informatie

Feedback WG System Operations 21 November 2012

Feedback WG System Operations 21 November 2012 Feedback WG System Operations 21 November 2012 User Group 06/12/2012 Wim Michiels Content Feedback IGCC Winter action plan Draft ENTSO-E winter outlook 2012 2013 Capaciteit noordgrens Overview of dynamic

Nadere informatie

Implementatie EU-code RfG. 1 e Workshop generatorgrenswaarden

Implementatie EU-code RfG. 1 e Workshop generatorgrenswaarden Implementatie EU-code RfG 1 e Workshop generatorgrenswaarden 28 juni 2016 1 Agenda 1. Welkom 2. Doel van deze bijeenkomst 3. Stand van zaken EU-codes algemeen 4. Tijdlijn en procedures RfG 5. Generatorgrenzen

Nadere informatie

Nederlandse Mededingingsautoriteit

Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 102746/ 47.BT522 Betreft zaak: Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit tot invoering van een expliciete veiling op de

Nadere informatie

Pagina 1/9. 1 Inleiding. 2 Gevolgde procedure

Pagina 1/9. 1 Inleiding. 2 Gevolgde procedure 1 Inleiding 1. Op 23 december 2004 heeft de directeur van de Dienst uitvoering en Toezicht Energie (DTe) een besluit 1 (NorNed-besluit) genomen op de aanvraag van TenneT TSO B.V. (TenneT) tot het toestaan

Nadere informatie

ALGEMEEN MODEL VOOR DE BEREKENING VAN DE TOTALE MODEL VAN TOEPASSING OP DE BELGISCHE GRENZEN VOOR JAAR EN MAAND

ALGEMEEN MODEL VOOR DE BEREKENING VAN DE TOTALE MODEL VAN TOEPASSING OP DE BELGISCHE GRENZEN VOOR JAAR EN MAAND ALGEMEEN MODEL VOOR DE BEREKENING VAN DE TOTALE OVERDRACHTCAPACITEIT EN DE MODEL VAN TOEPASSING OP DE BELGISCHE GRENZEN VOOR JAAR EN MAAND CAPACITEITEN Inhoudstafel 1. Introductie... 3 2. Veronderstellingen

Nadere informatie

Taking power further

Taking power further Taking power further 01 Geen licht, centrale verwarming, geen muziek uit de stereo, geen beeld op tv of internet. Misschien weet je helemaal niet wat dat is, geen stroom. Want stroom is heel vanzelfsprekend.

Nadere informatie

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening?

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? 1 Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? Prof. dr. Machiel Mulder Faculteit Economie en Bedrijfskunde, RUG Economisch Bureau, Autoriteit Consument en Markt 2 e NLVOW

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020 Nr. 54 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Transitie Veranderingen in productie Veranderingen in balancering Nieuwe kansen Vergroening 20-03-2013 2 Ontwikkeling: transitie

Nadere informatie

BESLISSING (B) CDC-711

BESLISSING (B) CDC-711 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

Klankbordgroep REG e bijeenkomst

Klankbordgroep REG e bijeenkomst Klankbordgroep REG2017 5 e bijeenkomst 13 oktober 2015 Agenda voor vandaag 1. Opening 13:00-13:10 2. Procesvoorstel ingediende agendapunten kbg-leden 13:10-13:15 3. Agendering volgende klankbordgroep bijeenkomsten

Nadere informatie

Regionale energiemarkt Central West Electricity

Regionale energiemarkt Central West Electricity Regionale energiemarkt Central West Electricity ACTIEPLAN 0. Achtergrond en inleiding Op 27 februari 2006 heeft de European Regulators Group for Electricity and Gas (ERGEG Europese Groepering van Regulators

Nadere informatie

Pagina 1/7. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012. Besluit. Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012.

Pagina 1/7. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012. Besluit. Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012. Besluit Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012 Pagina 1/7 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt ter vaststelling van de prikkel

Nadere informatie

Position Paper. Aanleg ondergrondse 220- en 380 kv-kabels

Position Paper. Aanleg ondergrondse 220- en 380 kv-kabels Position Paper Aanleg ondergrondse 220- en 380 kv-kabels Geactualiseerde inzichten verkabelen Aanleg ondergrondse 220- en 380 kv-kabels In 2008 heeft TenneT aangegeven maximaal 20 km 380 kv-kabel verantwoord

Nadere informatie

Aansluitvoorwaarden Net op Zee

Aansluitvoorwaarden Net op Zee Aansluitvoorwaarden Net op Zee Stand van zaken t.b.v. Sectorbijeenkomst 04-02- Fokke Elskamp, Saskia Jaarsma 1 Agenda 1. Nederlandse wetgeving 2. Invulling aansluitvoorwaarden net op zee 3. Rol ACM 2 1.

Nadere informatie

Nieuwe hoogspanningsverbinding vanuit Borssele. Zuid West

Nieuwe hoogspanningsverbinding vanuit Borssele. Zuid West Zuid West Nieuwe hoogspanningsverbinding vanuit Borssele De ministeries van Economische Zaken en VROM werken samen met TenneT TSO B.V. aan de Zuid-West 380 kv-verbinding. De landelijk netbeheerder TenneT

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 17.10.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 17.10.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.10.2014 C(2014) 7484 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 17.10.2014 tot correctie van gedelegeerde Verordening (EU) nr. 918/2012 ten aanzien

Nadere informatie

Workshop met externe stakeholders

Workshop met externe stakeholders Workshop met externe stakeholders GL SO 23 maart 2017 werkgroep implementatie EU codes 2 Agenda Welkom Stand van zaken implementatie EU-codes Algemene inleiding SO Artikel 40-53, impact aangeslotenen Discussie

Nadere informatie

Regeling wegvallen PV en Leverancier

Regeling wegvallen PV en Leverancier Regeling wegvallen PV en Leverancier Leveringszekerheid Menno van Oostveen en Jan-Willem Meulenbroeks Arnhem, 1 oktober 2014 Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen wij uw aandacht

Nadere informatie

BESLISSING (B)071211-CDC-733

BESLISSING (B)071211-CDC-733 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

ACM geeft met dit document inzicht in hoe in Nederland wordt geborgd dat projecten van gemeenschappelijk belang tijdig worden uitgevoerd.

ACM geeft met dit document inzicht in hoe in Nederland wordt geborgd dat projecten van gemeenschappelijk belang tijdig worden uitgevoerd. Beoordeling Projecten van gemeenschappelijk belang ACM geeft met dit document inzicht in hoe in Nederland wordt geborgd dat projecten van gemeenschappelijk belang tijdig worden uitgevoerd. Achtergrond

Nadere informatie

Strategie 2013. André Brouwers

Strategie 2013. André Brouwers André Brouwers Strategie 2013 André Brouwers Training en coaching Online abonnement VIP coaching Trading Week Strategie Weekend Disclaimer Disclaimer De disclaimer van onze website is van toepassing. Beleggen

Nadere informatie

Visiedocument LT UIOLI

Visiedocument LT UIOLI Visiedocument LT UIOLI 1 / 11 1 Inleiding De CMP-richtsnoeren 1 introduceren nieuwe en meer gedetailleerde verplichtingen voor transmissiesysteembeheerders en nationale regulerende instanties omtrent congestiebeheerprocedures.

Nadere informatie

Pagina BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/ Zaaknummer:

Pagina BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/ Zaaknummer: Ons kenmerk: ACM/DE/2015/405554 Zaaknummer: 15.0731.52 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 36 van de Elektriciteitswet 1998, betreffende de verkorting van de sluitingstijd

Nadere informatie

Analyser Platform. Arno van Adrichem EMEEL Analyser Engineer, EMEAP Coordinator ExxonMobil Research and Engineering.

Analyser Platform. Arno van Adrichem EMEEL Analyser Engineer, EMEAP Coordinator ExxonMobil Research and Engineering. Januari 26, 2016 Analyser Platform Kick off meeting analyser platform 26 Januari 2016, Delft Arno van Adrichem EMEEL Analyser Engineer, EMEAP Coordinator ExxonMobil Research and Engineering ExxonMobil

Nadere informatie

Bâloise Vie Luxembourg (LPS) Infographic Overview. uitgave 2016

Bâloise Vie Luxembourg (LPS) Infographic Overview. uitgave 2016 Bâloise Vie Luxembourg (LPS) Infographic Overview uitgave 2016 Kerncijfers per 31/12/2015 > De Baloise-groep De Baloise-groep werd opgeicht in het Zwitserse Bazel en is een Europese aanbieder van verzekerings-

Nadere informatie

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt als bedoeld in artikel 36 van de Elektriciteitswet 1998 betreffende Noordwest Europese marktkoppeling

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt als bedoeld in artikel 36 van de Elektriciteitswet 1998 betreffende Noordwest Europese marktkoppeling Zaaknummer: 13.0171.53 Ons kenmerk: ACM/DE/2013/205049 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt als bedoeld in artikel 36 van de Elektriciteitswet 1998 betreffende Noordwest Europese marktkoppeling

Nadere informatie

The Right to be Forgotten

The Right to be Forgotten The Right to be Forgotten Een fundamenteel recht of fictie? 27-10-2014 Boukje Stoelinga ING Bank Data Protection Officer Agenda 1. Context: heden versus toekomst 2. De Google case 3. Verwijderen of vergeten;

Nadere informatie

Inkoopprogramma Kabelverbindingen

Inkoopprogramma Kabelverbindingen Inkoopprogramma Kabelverbindingen Large Projects / Grid Service Strategie Hoogspanningskabelverbindingen Disclaimer Deze presentatie en daarin vermelde informatie is concept c.q. indicatief. TenneT behoudt

Nadere informatie

Pagina 1/7. Netbeheer Nederland T.a.v. de heer L. Knegt Postbus LP S-GRAVENHAGE. Den Haag, 18 september 2013

Pagina 1/7. Netbeheer Nederland T.a.v. de heer L. Knegt Postbus LP S-GRAVENHAGE. Den Haag, 18 september 2013 Netbeheer Nederland T.a.v. de heer L. Knegt Postbus 90608 2509 LP S-GRAVENHAGE Den Haag, 18 september 2013 Aantal bijlage(n): 1 Uw kenmerk: BR-13-861 Ons kenmerk: 104417/9 Contactpersoon: R. de Rooij raymond.de.rooij@acm.nl

Nadere informatie

Inschrijvingsleidraad

Inschrijvingsleidraad Inschrijvingsleidraad Vervanging Buitenlandse Meet Inrichting 380kV Station Maasbracht (MBT380) Primaire en Secundaire montage Projectnummer 002.333.40 Definitief d.d. 5 juni 2014 TenneT TSO B.V. Utrechtseweg

Nadere informatie

Inkoopprogramma Lijnverbindingen. Large Projects / Grid Services. Strategie

Inkoopprogramma Lijnverbindingen. Large Projects / Grid Services. Strategie Inkoopprogramma Lijnverbindingen Large Projects / Grid Services Strategie Disclaimer Deze presentatie en daarin vermelde informatie is concept c.q. indicatief. TenneT behoudt zich het recht voor om haar

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013

Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 Marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 30 november 2012 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 30 november 2012 Marktconsultatie KCD 2013

Nadere informatie

Dit document is een bijlage bij het toestemmingsbesluit als bedoeld in artikel 19km, eerste lid, van de Nb-wet 1998.

Dit document is een bijlage bij het toestemmingsbesluit als bedoeld in artikel 19km, eerste lid, van de Nb-wet 1998. Dit document is een bijlage bij het toestemmingsbesluit als bedoeld in artikel 19km, eerste lid, van de Nb-wet 1998., Kenmerken Depositie natuurgebieden Depositie habitattypen Verdere toelichting over

Nadere informatie

Besluit Vertrouwelijk

Besluit Vertrouwelijk Consument & Markt Ons kenmerk: ACM/DE/2017/201104 Zaaknummer: 16.0384.53 BESLUIT van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 9 van Verordening 2015/1222 en artikel 5, zesde lid, van de Elektriciteitswet

Nadere informatie

Pagina. Besluit Openbaar BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/ Zaaknummer:

Pagina. Besluit Openbaar BESLUIT. Ons kenmerk: ACM/DE/2017/ Zaaknummer: Besluit Openbaar Ons kenmerk: ACM/DE/2017/205360 Zaaknummer: 17.0105.52 BESLUIT Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, zesde lid, van de Elektriciteitswet 1998 over het voorstel

Nadere informatie