MACHEVO & BULK vereniging Algemene ledenvergadering Jaarbeurs Utrecht 7 december 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MACHEVO & BULK vereniging Algemene ledenvergadering Jaarbeurs Utrecht 7 december 2015"

Transcriptie

1 Ik wil iets van jou, jij wilt iets van mij: Beïnvloedt de hersenen om te bereiken wat je wilt MACHEVO & BULK vereniging Algemene ledenvergadering Jaarbeurs Utrecht 7 december 2015 Prof. Dr. Margriet Sitskoorn Tilburg University Hoogleraar Klinische Neuropsychologie Director Topperformance lab Directeur NCCN

2 Opbouw Algemene kennis werking, ontwikkeling en beïnvloeding van de hersenen en van gedrag Waarom doen we wat we doen en willen we wat we willen? En hoe ontwikkelen we wijsheid?

3 Gedrag en het beïnvloeden hiervan in zijn algemeen bestaat bij de gratie van : WETMATIGHEDEN

4 Inwaarts Uitwaarts Door steeds dezelfde ervaringen leer je over tijd

5 Wetmatigheden zijn heel hardnekkig

6 Waarom werkt het zo? Hersenen Gedrag Iedere ervaring heeft invloed op de ontwikkeling van de hersenen Neuroplasticiteit

7 Brain Behaviour Experiences Thoughts Feelings Behaviour Experiences Thoughts Feelings Behaviour Experiences Thoughts Feelings Behaviour Neuroplasticity Your brain shapes your being But your being shapes your brain (Sitskoorn 2006, 2010)

8 Ontwikkeling van het brein Ontwikkelen van netwerken Synaptogenese Neurogenese Pruning (ruis) Myelinisatie Angiogenese Coupling en decoupling Netwerken Als iets vaak optreedt ontstaan er wetmatigheden Er ontstaan verwachtingsmodellen.

9 Herhaalde blootstelling Specifieke netwerken Wetmatige info verwerking Herkennen van patronen Verwachtingen Toekomst Voorspellen Gedrag

10 Over tijd ontstaan wetmatigheden in de hersenen Als je die wetmatigheden kent kun je ze gebruiken om te beïnvloeden Geldt voor alles Hersenen Gedrag

11 Om te beïnvloeden en te ontwikkelen moet u kennis hebben van de belangrijkste krachten in de hersenen. De belangrijke krachten in ons brein Verklaren waarom we doen wat we doen en willen wat we willen

12 Laten we het wat persoonlijker maken Wie verzamelt er hier? Wat? Van alles en nog wat Waarom is verzamelen zo aantrekkelijk? Omdat het genotsnetwerk in de hersenen gestimuleerd wordt.

13 Somatosensorische cortex Cingulate hersenschors Peri-aquaductaal grijs Insula Thalamus Ventraal Tegmentum Ventraal striatum/ NA Amygdala VMPFC/ OFC Nucleus caudatus Pijn Beloning/Genot Bron : 13 FEBRUARY 2009 VOL 323 SCIENCE; Matthew D. Lieberman and Naomi I. Eisenberger

14 Laten we het wat verder evalueren met een spel Dictatorspel Enveloppe euro Wat doe je? Laten we een kleine verandering doorvoeren en zien wat er gebeurt

15 Ultimatumspel (veto) Wat doe je? En waarom? (vanuit gezichtspunt verdeler) Macht maakt hebzuchtig maar straf kan dat beperken

16 De ander Hoe voelt degene zich die oneerlijk is behandeld? Wat wil je doen als je oneerlijk behandeld wordt? Pijnnetwerk (Insula, ACC) Wederkerig straffen. Nucleus caudatus (De Quervain et al., 2004) Genot en pijn reguleren ons gedrag.

17 Empathie Je kunt voelen wat een ander voelt Iemand pijn zien hebben activeert ongeveer dezelfde hersengebieden als zelf pijn hebben (bv. insula en anterieure cingulate hersenschors) (Singer & Lamm, 2009) Onze hersenen zijn niet alleen hebzuchtig en a-sociaal het zijn ook sociale hersenen. Ze zijn ook gericht op anderen en op hun belang.

18 Prosociaal gedrag Geven (Moll et al. 2006, Harbaugh et al. 2007) Trustgame (Tabibnia., et al. 2008)

19 Pijn, Genot en Overleven Pijn en genot motiveren ons om fysiek en sociaal gedrag te vertonen dat belangrijk is om te overleven Eten (honger, pijn, eten zoeken, eten, genot) Drinken, Voortplanten Goederen verzamelen Ontwikkelen, groeien, kennis verzamelen Bij de groep horen, eenzaamheid (oa eerlijk zijn, vriendelijk zijn, status verwerven, sociale interactie, enz)

20 Pijn en genot zijn gerelateerd aan de belangrijkste vijf domeinen van sociale interactie Onderzoek toont aan dat dit de sturende krachten zijn op de werkvloer SCARF model David Rock 2008 Status Certainty Autonomy Relatedness Fairness Deze sociale emoties zijn belangrijker dan wat ook, op basis daarvan wordt besloten bewust en onbewust.

21 Belangrijk principes in de hersenen: - Minimaliseer gevaar, optimaliseer beloning (pijn en genot) - Verlies werkt sterker dan winst Vermijden Pijn Status Certainty Autonomy Relatedness Fairness Willen, engaged Genot Als je dat weet kun je daar op in spelen en optimaal effect uit interactie halen

22 SCARF Vraag je af wat je kunt doen om. 1. Status/positie/inbreng van anderen te respecteren of te verhogen 2. Certainty te verhogen 3. Autonomy te verhogen 4. Relatedness te verhogen 5. Fairness duidelijk te maken

23 Pijn en genot verklaren veel maar een systeem alleen op basis van pijn en genot werkt niet perfect Uitsluitend acteren op basis van pijn en genot zorgt voor grote lichamelijke en sociale problemen

24 Beinvloeden van het wijsheid Het CEO brein planning, consequenties, sturen door feedback, inhibitie, controle emoties, abstract denken, complexe beslissingen, flexibiliteit, motivatie, LT denken, LT geheugen. Creativiteit, maatschappelijke betrokkenheid, waarden,leiderschap, verantwoordelijkheid

25 Derde kracht: Topmanager van het brein S - R Controle them, or they will control you! Gevoel speelbal te zijn. De meeste mensen hebben geen goed ontwikkelt CEO brein. De meeste instanties en maatschappijen ook niet.

26 Ontwikkelen PFC: de manager van het brein Ontwikkeling Stereotype gedrag Expertise, complex, prosociaal gedrag Wijsheid Tussen 10 en 20, een bijzondere periode

27 Wijsheid Neurobiologische systeem van wijsheid Meeks en Jeste (2009) Optimale balans tussen de functies van de evolutionair oudere hersengebieden (pijnen genotssysteem) en de nieuwere gebieden (PFC) Maar ook volwassenen worstelen er nog voortdurend mee en ontstijgen dat niveau niet. LT voor KT.

28 Algemene ontwikkeling prefrontale hersenschors Structuur, stabiliteit en geborgenheid Sporten (programma s) Meditatie/aandacht (headset, apps) Voldoende slaap (leren) Werkgeheugen training Nieuwe ervaringen EFFECT-programma

29 VOORBEELD w c o o m z m

30

31 Waarom is ontwikkelen naar betere prestaties/wijsheid soms zo moeilijk? Wetmatigheden Omdat de energie vaak op is Vaak gestuurd op pijn en genot, kortzichtigheid Omdat we vaak te weinig rekening houden met SCARF CEO brein is niet voldoende ontwikkeld

32 Wat moeten we doen? Ontwikkel de hersenen om te bereiken wat je wilt Wetmatigheden leren begrijpen SCARF gebruiken Energie leren verdelen (problemen multitasken) /aandacht leren richten Frontaalkwab ontwikkeling

33 Het stelt je in staat om echte wijsheid te ontwikkelen Neurobiologische systeem Van wijsheid Meeks en Jeste (2009) Optimale balans tussen de functies van de evolutionair oudere hersengebieden (pijnen genotssysteem en de nieuwere gebieden (PFC). Van homo sapiens naar homo sapiens verus

34 Meer lezen? 10 12,50 10 Speciale aanbieding setprijs: 30 euro

35

RAP 10 jaar Symposium: In beweging 16 oktober 2015. Brein in beweging Welke krachten in de hersenen bewegen ons?

RAP 10 jaar Symposium: In beweging 16 oktober 2015. Brein in beweging Welke krachten in de hersenen bewegen ons? Brein in beweging Welke krachten in de hersenen bewegen ons? RAP 10 jaar Symposium: In beweging 16 oktober 2015 Prof. dr. Margriet Sitskoorn Professor of Clinical Neuropsychology Director Topperformance

Nadere informatie

Het maakbare brein in de onderwijspraktijk

Het maakbare brein in de onderwijspraktijk Het maakbare brein in de onderwijspraktijk Landelijke netwerkdag voor begaafdheids-coordinatoren en begeleiders voor primair en voortgezet onderwijs 28-11-2013 Prof. dr. Margriet Sitskoorn Professor of

Nadere informatie

Vorm je hersenen en gebruik je talent. Psychologie voor managers 13 oktober 2016

Vorm je hersenen en gebruik je talent. Psychologie voor managers 13 oktober 2016 Vorm je hersenen en gebruik je talent Psychologie voor managers 13 oktober 2016 Prof. dr. Margriet Sitskoorn Professor of Clinical Neuropsychology Director Topperformance laboratorium University of Tilburg

Nadere informatie

BRAIN BOOTCAMP TECHNIEKEN OM (NOG) SLIMMER, CREATIEVER, DOELGERICHTER EN SUCCESVOLLER TE WORDEN EEN INITIATIEF VAN: MET MARGRIET SITSKOORN

BRAIN BOOTCAMP TECHNIEKEN OM (NOG) SLIMMER, CREATIEVER, DOELGERICHTER EN SUCCESVOLLER TE WORDEN EEN INITIATIEF VAN: MET MARGRIET SITSKOORN AVONDSEMINAR: 17.00-22.00 UUR 15 FEB. AMSTERDAM 16 FEB. ROTTERDAM 17 FEB. UTRECHT 18 FEB. EINDHOVEN 19 FEB. GRONINGEN BRAIN BOOTCAMP TECHNIEKEN OM (NOG) SLIMMER, CREATIEVER, DOELGERICHTER EN SUCCESVOLLER

Nadere informatie

Werkschrift. Margriet Sitskoorn

Werkschrift. Margriet Sitskoorn Margriet Sitskoorn Inhoud Voorwoord 7 DEEL I KRIJG INZICHT: IK 11 Uit mijn comfortzone 12 Mijn doelen bepalen 13 Mijn belangrijkste doel 19 Mijn doel en stappenplan formuleren 20 Mijn motivatie 21 Objectieve

Nadere informatie

Ik wil iets van jou Jij wilt iets van mij

Ik wil iets van jou Jij wilt iets van mij Margriet Sitskoorn Ik wil iets van jou Jij wilt iets van mij Beïnvloed de hersenen om te bereiken wat je wilt 2013 Uitgeverij Bert Bakker Amsterdam Inhoud Woord vooraf 7 Breinvoeding voor beïnvloeding

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Calibris dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Calibris dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Calibris dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie zijn pubers? En wie zijn wij? Wie zei

Nadere informatie

VMBO-congres, 9 november 2009. Eveline Crone. Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl

VMBO-congres, 9 november 2009. Eveline Crone. Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl VMBO-congres, 9 november 2009 Ontwikkelende hersenen Eveline Crone Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl b l Brein en onderwijs Op welke leeftijd zijn scholieren in staat om keuzes

Nadere informatie

Word de architect van je hersenen

Word de architect van je hersenen Home (/plus) Correspondente Waan & aandacht (http://www.standaard.be/plus/tag/zingeving) NEUROPSYCHOLOGE MARGRIET SITSKOORN OVER DE KNEEDBAARHEID VAN ONS BREIN Word de architect van je hersenen 26 MEI

Nadere informatie

Veiligheid & Verandering

Veiligheid & Verandering Veiligheid & Verandering naar een ander niveau getild Dr. Ben Tiggelaar Samurai@Work Antwerpen 11 maart 2016 IGNAZ SEMMELWEIS? HET PROBLEEM HOEVEEL VERANDERINGEN MISLUKKEN? Type verandering Onderzoek Invoering

Nadere informatie

Mindfulness voor kinderen Introductie

Mindfulness voor kinderen Introductie Mindfulness voor kinderen Introductie Mindfulness voor kinderen - Introductie Mindfulness algemeen Wat? Geschiedenis Waarom? Hoe? Mindfulness kinderen Mindfulness voor kinderen Mindful Kids training Mindful

Nadere informatie

Hersenen, emotie en gedrag beïnvloeden

Hersenen, emotie en gedrag beïnvloeden Breinvoeding voor beïnvloeding Hersenen, emotie en gedrag beïnvloeden Bekijk de onderstaande twee figuren. Bij welke figuur is de lange lijn precies doormidden gedeeld? Tekening: Patrick Maitimo Meet de

Nadere informatie

Brein en Leren. 4 november2011 lydia.krabbendam@vu.nl LEARN! VU Amsterdam

Brein en Leren. 4 november2011 lydia.krabbendam@vu.nl LEARN! VU Amsterdam Brein en Leren 4 november2011 lydia.krabbendam@vu.nl LEARN! VU Amsterdam Pas op voor neuromythes, zoals De betekenis van blobs 1. Beelden verkregen door subtractie 2. Geen absolute verschillen tussen groepen

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Breda Newmancollege 18 november 2014 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Breda Newmancollege 18 november 2014 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Breda Newmancollege 18 november 2014 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie zijn pubers?

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Hoofdvaart College Ouderavond 20 oktober 2014 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Hoofdvaart College Ouderavond 20 oktober 2014 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Hoofdvaart College Ouderavond 20 oktober 2014 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie

Nadere informatie

Samenvatting en Conclusies

Samenvatting en Conclusies Samenvatting en Conclusies De adolescentie is een fascinerende levensfase. In een relatief korte periode, ongeveer tussen het tiende en twintigste levensjaar, veranderen kinderen langzaam maar zeker in

Nadere informatie

Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken?

Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken? osmoconsult & onderwijsvannu Trainingen & Opleidingen Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken? Klaas Jan Terpstra, 27 november 2014 www.osmoconsult.nl 1 Klaas Jan Terpstra Docent

Nadere informatie

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP 15-03-2013 Inhoud Het neuropsychologisch denkkader De schoolsetting Ter ondersteuning bij het kind met

Nadere informatie

Neuropsychologie en Chakrapsychologie

Neuropsychologie en Chakrapsychologie Neuropsychologie en Chakrapsychologie Waarom blijft zondigen zo verleidelijk voor de wijze mens (Homo Sapiens)? De theorie van neuropsychologe Sitskoorn vergeleken met de chakrapsychologie Saswitha Opleiding

Nadere informatie

De Kleine Prins Expertisecentrum

De Kleine Prins Expertisecentrum De Kleine Prins Expertisecentrum Femke Rienstra f.rienstra@dekleineprins.nl 31/10/16 2 Executieve Functies Kennis m.b.t. Executieve Functies (EF), de ontwikkeling ervan en het kunnen herkennen van de EF

Nadere informatie

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17 11/01/17 GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: DE ROL VAN DE EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ HET SUCCES IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Executieve functies DR. MARIETTE HUIZINGA is een paraplubegrip voor verschillende denkprocessen

Nadere informatie

Wim van Vroonhoven Heleen Schoots-Wilke

Wim van Vroonhoven Heleen Schoots-Wilke Wim van Vroonhoven Heleen Schoots-Wilke Hersenen : wat weet ik er van? Teken de hersenen. Waar liggen? De grote hersenen De kleine hersenen De amygdala De hersenstam De prefrontale cortex Het corpus callosum

Nadere informatie

Waarom uitstellen zo verleidelijk is. Dr. Esther Aarts

Waarom uitstellen zo verleidelijk is. Dr. Esther Aarts Waarom uitstellen zo verleidelijk is Dr. Esther Aarts Inhoud Uitstelgedrag Meten van uitstelgedrag in het lab en in het brein impulsieve keuzes plannen, vooruit denken beloningsgevoeligheid Tips om uitstelgedrag

Nadere informatie

Puberbrein, huiswerk en ouders..

Puberbrein, huiswerk en ouders.. Puberbrein, huiswerk en ouders.. Opbouw Introductie Deel 1: Het puberbrein Deel 2: Pubers, huiswerk en hun ouders Deel 3: Tips Introductie Wie Jongeren aan het woord Stellingen Deel 1: Het puberbrein Breinfeit

Nadere informatie

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen maar het zit toch niet tussen mijn oren John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor

Nadere informatie

het lerende puberbrein

het lerende puberbrein het lerende puberbrein MRI / fmri onbalans hersenstam of reptielenbrein automatische processen, reflexen, autonoom het limbisch systeem of zoogdierenbrein cortex emotie, gevoel, instinct, primaire behoeften

Nadere informatie

Eenzaamheid. Genetisch bepaald? Eeske van Roekel, MSc PhD candidate Orthopedagogiek. Behavioural Science Institute Radboud University Nijmegen

Eenzaamheid. Genetisch bepaald? Eeske van Roekel, MSc PhD candidate Orthopedagogiek. Behavioural Science Institute Radboud University Nijmegen Eenzaamheid Genetisch bepaald? Eeske van Roekel, MSc PhD candidate Orthopedagogiek Behavioural Science Institute Radboud University Nijmegen Stellingen Eenzaamheid staat gelijk aan veel alleen zijn Waar:

Nadere informatie

Word meester over je eigen brein

Word meester over je eigen brein Word meester over je eigen brein Overzichtsartikel neuroleiderschap Inleiding Een bedrijf bestaat uit mensen. Het dagelijks gedrag van mensen bepaalt voor een deel hoe goed een bedrijf functioneert. Daarom

Nadere informatie

vaardigheid het perspectief van de ander in te nemen (Eisenberg et al., 1991, 1995, 2006). Daardoor ligt de focus van de eerste hoofdstukken op de

vaardigheid het perspectief van de ander in te nemen (Eisenberg et al., 1991, 1995, 2006). Daardoor ligt de focus van de eerste hoofdstukken op de Summary in Dutch Het onderzoek beschreven in dit proefschrift is gericht op de ontwikkeling van functioneel gedefinieerde netwerken die betrokken zijn bij het maken van keuzes in een sociale context, gedurende

Nadere informatie

Ontwikkeling van het adolescentenbrein

Ontwikkeling van het adolescentenbrein Ontwikkeling van het adolescentenbrein Eveline Crone Brain & Development lab Universiteit Leiden 13 sept 1848: Een ongelooflijk verhaal.. Phineas Gage 1 Phineas Gage Phineas Gage: herstel bleef bij bewustzijn

Nadere informatie

MARGRIET SITSKOORN OVER HET BEÏNVLOEDEN VAN ONS EIGEN BREIN

MARGRIET SITSKOORN OVER HET BEÏNVLOEDEN VAN ONS EIGEN BREIN FRONTAAL NAAR SUCCES MARGRIET SITSKOORN OVER HET BEÏNVLOEDEN VAN ONS EIGEN BREIN Marc Nijenhuis, verslag masteravond Margriet Sitskoorn, 8 juni 2017 Een avond boeiende hersengymnastiek. Eigenlijk geldt

Nadere informatie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Dr Lydia Krabbendam Centrum Brein en Leren VUA ac.krabbendam@psy.vu.nl 7 oktober 2010 Thema s Zelfregulatie Sociale cognitie Hoera, een blob! 1. Beelden verkregen

Nadere informatie

Hersenen in verbouwing

Hersenen in verbouwing Hersenen in verbouwing 23 april 2012 Sascha Roos, Gz-psycholoog / neuropsycholoog Cecile Gunning, Klinisch-psycholoog/ psychotherapeut Programma Breinfeiten Het ontwikkelende en lerende brein Het emotionele

Nadere informatie

Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein

Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein Voor velen onder ons wordt het leven overheerst door te veel denken, te veel hectisch doen, waardoor we te weinig tijd hebben om te zijn... Ons

Nadere informatie

7 Tips om je brein te trainen om minder op je mobiel te kijken!

7 Tips om je brein te trainen om minder op je mobiel te kijken! 7 Tips om je brein te trainen om minder op je mobiel te kijken! Door Ingrid Depyper 20 augustus 2016 Ken jij ook van die mensen die continu op hun mobiele telefoon kijken? Zit je ook wel eens met iemand

Nadere informatie

Flexibiliteit zit in je brein

Flexibiliteit zit in je brein praxis trainer Rity van der Avoort & Eveline Jansen Hoe zet je inzichten over gedrag van mensen in bij verandertrajecten? Flexibiliteit zit in je brein Heeft u zich ook wel eens afgevraagd: zijn wij mensen

Nadere informatie

Test je kennis van het brein!

Test je kennis van het brein! 2 4 2015 Wat kun je als schoolpsycholoog met kennis over het brein? Dr. Sanne Dekker Centrum Brein & Leren, Vrije Universiteit Amsterdam & Het ABC Schoolpsychologencongres, 13 maart 2015 Over het brein

Nadere informatie

Waarom kijkt iedereen boos? Vergelijkend onderzoek van de hersenen van mensen met een depressie

Waarom kijkt iedereen boos? Vergelijkend onderzoek van de hersenen van mensen met een depressie Waarom kijkt iedereen boos? Vergelijkend onderzoek van de hersenen van mensen met een depressie Jojanneke is een studente van 24 jaar en kampt al een tijdje met depressieve klachten. Het valt haar huis-

Nadere informatie

Neuro-imaging bij bipolaire stoornissen: een overzicht

Neuro-imaging bij bipolaire stoornissen: een overzicht Neuro-imaging bij bipolaire stoornissen: een overzicht Max de Leeuw, psychiater en senior onderzoeker GGZ Rivierduinen/LUMC KenBiS, 17 juni 2016 Leiden Inhoud Emotieverwerking Werkgeheugen Beloning Eerstegraads

Nadere informatie

Spelen met Taal. Het stimuleren van zelfsturend gedrag in spelsituaties. Jeroen Aarssen 19 november 2014

Spelen met Taal. Het stimuleren van zelfsturend gedrag in spelsituaties. Jeroen Aarssen 19 november 2014 Spelen met Taal Het stimuleren van zelfsturend gedrag in spelsituaties Jeroen Aarssen 19 november 2014 Programma Ideeën over taal en interactie door de tijd Taal en Executieve Functies Taal en Denken Taal-

Nadere informatie

Jaardag NAC Leren van crisis? Gebruik je hersens!

Jaardag NAC Leren van crisis? Gebruik je hersens! Jaardag NAC Leren van crisis? Gebruik je hersens! Brainessentials en recepten bij crisis Breinprincipes voor leren Brigitte Spee en NS Leercentrum 29 september 2016 Kennismaken met het brein Opbouw en

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting HET BEGRIJPEN VAN COGNITIEVE ACHTERUITGANG BIJ MULTIPLE SCLEROSE Met focus op de thalamus, de hippocampus en de dorsolaterale prefrontale cortex Wereldwijd lijden ongeveer 2.3

Nadere informatie

H G Z O - C O N G R E S L O E S S T R I J B O S C H & J O E S V. D. W I E L

H G Z O - C O N G R E S L O E S S T R I J B O S C H & J O E S V. D. W I E L Brein in het onderwijs Sprookjes bestaan niet... H G Z O - C O N G R E S L O E S S T R I J B O S C H & J O E S V. D. W I E L Of toch wel? Inhoud Anatomie 5 breinprincipes Brein-feiten en fabels Voorstellen

Nadere informatie

Veranderend onderwijs. Hersenontwikkeling in de adolescentie. Onderwijs en het brein. Onderwijs en het brein. Waar of niet waar? Waar of niet waar?

Veranderend onderwijs. Hersenontwikkeling in de adolescentie. Onderwijs en het brein. Onderwijs en het brein. Waar of niet waar? Waar of niet waar? Hersenontwikkeling in de adolescentie Dr. Linda van Leijenhorst www.brainandeducationlab.nl Veranderend onderwijs Onderwijs nu ziet er anders uit dan onderwijs in het verleden tegenwoordig 1915 1953 Onderwijs

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie

Nadere informatie

De beste versie van jezelf. Ontwikkel je hersenen en bereik je doelen met het EFFECT-programma. Margriet Sitskoorn

De beste versie van jezelf. Ontwikkel je hersenen en bereik je doelen met het EFFECT-programma. Margriet Sitskoorn De beste versie van jezelf Ontwikkel je hersenen en bereik je doelen met het EFFECT-programma Margriet Sitskoorn Inhoud Voorwoord 6 DEEL I KRIJG INZICHT: IK 14 1 Een doel voor ogen 18 2 De VUCA-wereld

Nadere informatie

De jeugd van tegenwoordig

De jeugd van tegenwoordig De jeugd van tegenwoordig Alphen aan den Rijn 22 juni 2011 Aletta Smits Agenda Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Ervaringen Wetenschap Hoe kunnen wij er mee omgaan? Dilemma: aansluiten of hard

Nadere informatie

Veilig gehechte kinderen ontwikkelen steeds rijkere verbindingen, krijgen meer integratie en adequate prefrontale functies

Veilig gehechte kinderen ontwikkelen steeds rijkere verbindingen, krijgen meer integratie en adequate prefrontale functies BLOK III LIEFDE Veilig gehechte kinderen ontwikkelen steeds rijkere verbindingen, krijgen meer integratie en adequate prefrontale functies Met opgroeien van veilige hechtingsrelaties ontwikkelen kinderen

Nadere informatie

jongeren en druggebruik dr. Karen Volckaert, kinder- en jeugdpsychiater psychotherapeut dhr. Gert Van der Meiren klinisch psycholoog gezinsbegeleider

jongeren en druggebruik dr. Karen Volckaert, kinder- en jeugdpsychiater psychotherapeut dhr. Gert Van der Meiren klinisch psycholoog gezinsbegeleider jongeren en druggebruik dr. Karen Volckaert, kinder- en jeugdpsychiater psychotherapeut dhr. Gert Van der Meiren klinisch psycholoog gezinsbegeleider intro: opwarming wie heeft ervaring met adolescenten?

Nadere informatie

Leren van crisis? Gebruik je hersens!

Leren van crisis? Gebruik je hersens! DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar Leren van crisis? Gebruik je hersens! Brainessentials en recepten bij crisis Breinprincipes voor leren Brigitte Spee en NS Leercentrum 23 november 2016

Nadere informatie

Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen. HERKENNEN VAN EN OMGAAN MET TRAUMA IN DE KLAS. Stefanie van Ruijven Simone Rossing

Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen. HERKENNEN VAN EN OMGAAN MET TRAUMA IN DE KLAS. Stefanie van Ruijven Simone Rossing Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen. HERKENNEN VAN EN OMGAAN MET TRAUMA IN DE KLAS. Stefanie van Ruijven Simone Rossing Kennismaking & kader Wie zijn we? Wat gaan we doen? Leerkrachten kunnen met de

Nadere informatie

De jeugd van tegenwoordig. Apeldoorn 18 mei 2011 Aletta Smits

De jeugd van tegenwoordig. Apeldoorn 18 mei 2011 Aletta Smits De jeugd van tegenwoordig Apeldoorn 18 mei 2011 Aletta Smits Agenda Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Ervaringen Wetenschap Hoe kunnen wij er mee omgaan? Dilemma: aansluiten of hard zijn? Wie

Nadere informatie

Puberende Hersenen. Wat is er met de puber aan de hand?

Puberende Hersenen. Wat is er met de puber aan de hand? Alumni Lezing UvA, 7 november 2009 Puberende Hersenen Eveline Crone Afdeling Ontwikkelingspsychologie Leiden Institute for Brain and Cognition Wat is er met de puber aan de hand? Jeugd van tegenwoordig:

Nadere informatie

Linking Depression. Longitudinal and neuroimaging genetic studies in major depressive disorder. Esther Opmeer

Linking Depression. Longitudinal and neuroimaging genetic studies in major depressive disorder. Esther Opmeer Linking Depression Longitudinal and neuroimaging genetic studies in major depressive disorder Esther Opmeer Nederlandse Samenvatting Depressie staat in de top 3 van ziekten die de meeste ziektelast geven

Nadere informatie

Technieken voor gedragsverandering. Aafke Snoeijen Huisarts te Asten Kaderhuisarts Hart- en Vaatziekten 20 Februari 2017

Technieken voor gedragsverandering. Aafke Snoeijen Huisarts te Asten Kaderhuisarts Hart- en Vaatziekten 20 Februari 2017 Technieken voor gedragsverandering Aafke Snoeijen Huisarts te Asten Kaderhuisarts Hart- en Vaatziekten 20 Februari 2017 Programma Motiveren Achtergrond gedragsverandering Motivational interviewing Socratisch

Nadere informatie

LEEFSTIJL & GEZONDHEID

LEEFSTIJL & GEZONDHEID LEEFSTIJL & GEZONDHEID LES 1. Macht der gewoonte/gewoontelus, voeding & beweging, wilskracht LES 2. Wespennest, hormoonhuishouding LES 1. HET BREIN MACHT DER GEWOONTE GEWOONTELUS GEDRAGSVERANDERINGEN VOEDING

Nadere informatie

Aanvullende notities bij presentatie: Het Puberbrein, Gerda de Boer. Filmpje Emma ( Emma aan het woord ): https://www.youtube.com/watch?

Aanvullende notities bij presentatie: Het Puberbrein, Gerda de Boer. Filmpje Emma ( Emma aan het woord ): https://www.youtube.com/watch? Aanvullende notities bij presentatie: Het Puberbrein, Gerda de Boer Sheet 2 Filmpje Emma ( Emma aan het woord ): https://www.youtube.com/watch?v=ibdwlpspjru Sheet 4 Illustratie: Brein (Hersenstichting)

Nadere informatie

Thema: hersenontwikkeling

Thema: hersenontwikkeling Thema: hersenontwikkeling stap 1: Ontwikkeling van de neurale buis Lengte: bv cortex, middenhersenen en hersenstam. Oppervlakte : bv visuele cortex, Diepte: verschillende lagen van een gebied Porblemen

Nadere informatie

Sandra Veenstra. www.bsl.nl

Sandra Veenstra. www.bsl.nl Sandra Veenstra www.bsl.nl De toepassing van EMDR bij somatische klachten zoals chronische pijn Sandra Veenstra Jaarbeurs Utrecht, 27-09-13 Lichamelijke klachten geschikt voor behandeling met EMDR Wanneer

Nadere informatie

Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten?

Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten? Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten? Auteur: Marjo Lam Januari 2010 Ga voor meer artikelen en uittreksels over Leren Ontwikkelen Organiseren

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek. Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein

Wetenschappelijk onderzoek. Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein Wetenschappelijk onderzoek Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein Gedrag - Agressie Ja Homofilie door inwerking aanwezige testosteron op brein Ja en Nee Adolescentie (10-25 jaar) is de ontwikkelfase

Nadere informatie

Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps

Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps Wat halen ze in hun hoofd? Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps Dit zijn ze nou.. 3 Fasen Vroege adolescentie Midden adolescentie Late adolescentie Doelstellingen Kennismaking met informatie over

Nadere informatie

Executieve functies? Wat zijn dat nu weer?

Executieve functies? Wat zijn dat nu weer? Executieve functies? Wat zijn dat nu weer? 22 januari 2015 Maurice van Werkhooven m.vanwerkhooven@aps.nl Waartoe is er onderwijs? Wat is goed onderwijs? We leiden leerlingen op voor een wereld die we niet

Nadere informatie

Chapter 9. Dutch Summary

Chapter 9. Dutch Summary Chapter 9 Dutch Summary Samenvatting van het proefschrift GLP-1 en de neuroendocriene regulatie van voedsel inname in obesitas en type 2 diabetes: stof tot nadenken Chapter 9 Obesitas en type 2 diabetes

Nadere informatie

Fijn, mijn kind heeft een puberbrein

Fijn, mijn kind heeft een puberbrein Fijn, mijn kind heeft een puberbrein drs. Anje de Vries Bureau Meesterschap Oosterhoutstraat 9a 9401 NA Assen Ontwikkeling Ontwikkelingsgebieden A. Lichamelijke ontwikkeling groei, zintuigen en de motoriek

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Neurocognitive Processes and the Prediction of Addictive Behaviors in Late Adolescence O. Korucuoğlu

Neurocognitive Processes and the Prediction of Addictive Behaviors in Late Adolescence O. Korucuoğlu Neurocognitive Processes and the Prediction of Addictive Behaviors in Late Adolescence O. Korucuoğlu Nederlandse Samenvatting De adolescentie is levensfase waarin de neiging om nieuwe ervaringen op te

Nadere informatie

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Bio (EEG) feedback Reflecties vanuit de klinische praktijk Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Neurofeedback -Een vraag uit de spreekkamer- Minimaal 1500 Literatuur 2008 literatuur search

Nadere informatie

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang?

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang? Inhoud Het maakbare brein? Selfmanagementtraining bij adolescenten met een zwakke sociale competentie Gieke Buur GZ-psycholoog in opleiding tot klinisch neuropsycholoog GGzE-Universiteit Leiden Wat is

Nadere informatie

3/4/13. Executieve functies GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS

3/4/13. Executieve functies GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS SAMENVATTING PRESENTATIE SCHOOLPSYCHOLGENCONGRES; AMSTERDAM; 15 MAART 2013 Dr. Mariëtte Huizinga Vrije Universiteit

Nadere informatie

Sociale steun uit eigen kring: Belangrijker dan ooit. Dr. Pieternel Dijkstra Lector Master in Toegepaste Psychologie

Sociale steun uit eigen kring: Belangrijker dan ooit. Dr. Pieternel Dijkstra Lector Master in Toegepaste Psychologie Sociale steun uit eigen kring: Belangrijker dan ooit Dr. Pieternel Dijkstra Lector Master in Toegepaste Psychologie Sociale psychologie Begrijpen hoe mensen met elkaar omgaan en elkaar beïnvloeden en de

Nadere informatie

BLOK V IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN

BLOK V IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN BLOK V IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN Verschillen in herinnering hoe het impliciete geheugen ons heden kan beïnvloeden zonder besef dat iets uit het verleden komt Impliciet geheugen: De herinnering waardoor

Nadere informatie

Begrijpend lezen. Cognitieve processen. Cognitieve processen. De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen

Begrijpend lezen. Cognitieve processen. Cognitieve processen. De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen 1. Wat is begrijpend lezen? Anne Helder 2. Wat weten we over de ontwikkeling van begrijpend lezen? 3. Wat weten

Nadere informatie

Executieve Functies en Werkgeheugen. Dr. Dorine Slaats Klinisch neuropsycholoog

Executieve Functies en Werkgeheugen. Dr. Dorine Slaats Klinisch neuropsycholoog Executieve Functies en Werkgeheugen Dr. Dorine Slaats Klinisch neuropsycholoog U krijgt antwoord op: 1. Wat is het werkgeheugen? 2. Hoe belangrijk is het werkgeheugen? 3. En wat als het werkgeheugen faalt?

Nadere informatie

For Love or Money? Vrijwilligers motiveren op lange termijn

For Love or Money? Vrijwilligers motiveren op lange termijn For Love or Money? Vrijwilligers motiveren op lange termijn Dr. Jemima Bidee Ontbijtsessies CJP/BILL, 2014 12-12-2014 pag. 1 Intro 12-12-2014 pag. 2 Intro Koecomfort: technologie, benadering Individuele

Nadere informatie

Thema 4. Leiding geven, plannen en controleren

Thema 4. Leiding geven, plannen en controleren Thema 4 Leiding geven, plannen en controleren 1. Controleren Het controleproces bestaat uit 3 fasen 1 2. Leiding geven Bron: De Tijd (20/11/2014) a) Leiderschap is het vermogen om groepen of individuen

Nadere informatie

Het puberbrein. 1 Inleiding

Het puberbrein. 1 Inleiding DC 50 Het puberbrein 1 Inleiding Over het puberbrein is veel geschreven. Ging men er eerst vanuit dat de hersens van kinderen met 6 jaar volgroeid waren, tegenwoordig weet men dat dat pas rond het 23e

Nadere informatie

Impact door inzicht. Persoonlijk Leiderschap Programma ADVIES COACHING MEDIATION TRAINING. Kleine groepen. Persoonlijke aandacht.

Impact door inzicht. Persoonlijk Leiderschap Programma ADVIES COACHING MEDIATION TRAINING. Kleine groepen. Persoonlijke aandacht. Impact door inzicht Persoonlijk Leiderschap Programma Kleine groepen Persoonlijke aandacht Inspirerend Ervaren en deskundige trainers Driedaagse leiderschapsretraite Twee coachingsgesprekken ADVIES COACHING

Nadere informatie

Ontwikkeling van het brein gedurende de levensloop. Wouter Staal, kinder- en jeugdpsychiater, Radboud Universiteit en Karakter

Ontwikkeling van het brein gedurende de levensloop. Wouter Staal, kinder- en jeugdpsychiater, Radboud Universiteit en Karakter Ontwikkeling van het brein gedurende de levensloop Wouter Staal, kinder- en jeugdpsychiater, Radboud Universiteit en Karakter 200.000 jaar jager-verzamelaar 12:000 landbouw industrie sinds 200 jaar Hoever

Nadere informatie

BREINKUNDE HET MEEST COMPLETE PROGRAMMA OVER UW BELANGRIJKSTE TOOL VOOR SUCCES (EN DAT VAN UW MEDEWERKERS...)

BREINKUNDE HET MEEST COMPLETE PROGRAMMA OVER UW BELANGRIJKSTE TOOL VOOR SUCCES (EN DAT VAN UW MEDEWERKERS...) COLLEGEREEKS + MASTERCLASS BREINKUNDE HET MEEST COMPLETE PROGRAMMA OVER UW BELANGRIJKSTE TOOL VOOR SUCCES (EN DAT VAN UW MEDEWERKERS...) 26 2016 TOT EN MET 5 jan apr 2016 8 COLLEGES + 1 MASTERCLASS Met

Nadere informatie

Ouderavond CLZ Ouderavond. Voorstellen. Kelly Roelofs. Onze insteek

Ouderavond CLZ Ouderavond. Voorstellen. Kelly Roelofs. Onze insteek 24-11-16 Ouderavond Ouderavond CLZ 21-11-2016 Voorstellen Kelly Roelofs kelly.roelofs@stichting-be-aware.nl Onze insteek Overmatig versus gezond Vroeg signalering Preventie Kind bewust maken, eigen verantwoordelijkheid

Nadere informatie

BEN TIGGELAAR VERANDEREN IN ÉÉN DAG

BEN TIGGELAAR VERANDEREN IN ÉÉN DAG BEN TIGGELAAR VERANDEREN IN ÉÉN DAG John Kotter - Live BEN TIGGELAAR VERANDEREN IN ÉÉN DAG BLOK 4: JE EIGEN ROL BLOK 4: JOUW EIGEN ROL LEIDINGGEVEN AAN VERANDERING Wat moet je kunnen als leider in verandering?

Nadere informatie

Hoe haal ik het beste uit mijn medewerkers? 2016 Christine Bender Coaching & Consulting 1

Hoe haal ik het beste uit mijn medewerkers? 2016 Christine Bender Coaching & Consulting 1 Hoe haal ik het beste uit mijn medewerkers? 2016 Christine Bender Coaching & Consulting 1 Even voorstellen 2016 Christine Bender Coaching & Consulting 2 Ik geloof dat iedereen zijn eigen manier heeft om

Nadere informatie

WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke

WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke Analyse 4 pijlers belangrijk om optimale prestaties te leveren: 1) de fysieke pijler (incl. technisch en tactisch) 2) de mentale pijler 3)

Nadere informatie

Onderzoek naar behandelingen voor de vermoeidheidstoestand

Onderzoek naar behandelingen voor de vermoeidheidstoestand 6 oktober 2014. Onderzoek naar behandelingen voor de vermoeidheidstoestand Volgens het meest recente epidemiologische onderzoek naar vermoeidheid (door het Ministerie van gezondheid en welzijn in Japan,

Nadere informatie

HET PUBERBREIN een handleiding

HET PUBERBREIN een handleiding DE LOEF HET PUBERBREIN een handleiding Let s get started Waar gaan we het vandaag over hebben? ONDWERPEN voor het komende uur WIE ZIJN PUBERS? Je bent puber tussen 10 en 25 De puberteit start met de veranderende

Nadere informatie

Regie over eigen leerproces? In het nieuws. Hersenweetjes. PET, MEG en MRI. Ouderavond Mariscollege d.d. 27 maart 2017

Regie over eigen leerproces? In het nieuws. Hersenweetjes. PET, MEG en MRI. Ouderavond Mariscollege d.d. 27 maart 2017 Introductie brein Voorwaarden voor leren Tips om het leren te ondersteunen Ouderavond Mariscollege d.d. 27 maart 2017 Workshops: Gameverslaving Alcohol/drugs Social media Praten met je puber Invloed van

Nadere informatie

Bevlogen aan het werk!

Bevlogen aan het werk! Bevlogen aan het werk! Werkplezier binnen de zorgsector Scholingsdag CNV Utrecht, 16 november 2010 Mark van de Grift, MSc Ons werk is veranderd Van Naar Fysieke arbeid Mentale en emotionele arbeid Extern

Nadere informatie

Copyright 2011 HeartMath LCC. Vertaling: Wim Gijzen, Jos Stor, Ellen Warmer

Copyright 2011 HeartMath LCC. Vertaling: Wim Gijzen, Jos Stor, Ellen Warmer De naam Green Dot komt van zakenman, Steve Barr, die een kaart van Los Angeles onder ogen kreeg waarop middelbare scholen met een groene stip werden gemarkeerd die heel slecht presteerden. Meer dan 50%

Nadere informatie

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers Samenvatting presentatie Expertisebijeenkomst Executieve Functies Koers-VO; Capelle a/d IJssel; 3 december 2012

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de

De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de Rick Helmich Cerebral Reorganization in Parkinson s disease (proefschrift) Nederlandse Samenvatting De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de

Nadere informatie

J.J. Schijf, GZ psycholoog Brijder Verslavingszorg jaap. schijf@brijder.nl

J.J. Schijf, GZ psycholoog Brijder Verslavingszorg jaap. schijf@brijder.nl J.J. Schijf, GZ psycholoog Brijder Verslavingszorg jaap. schijf@brijder.nl Waar gaan we het over hebben? Samen gaan Mechanismen misbruik Consequenties voor bejegening Schadelijke Gevolgen Middelen Kalant,

Nadere informatie

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE?

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE? De Hersenen Oriëntatie, september 2002 Esther Wiersinga-Post Inhoud college de Hersenen historisch overzicht (ideeën vanaf 1800) van de video PAUZE neurofysiologie - opbouw van neuronen - actie potentialen

Nadere informatie

Neuropsychologische zorg Voor volwassen met NAH Dr. A.A. Duits Klinisch neuropsycholoog

Neuropsychologische zorg Voor volwassen met NAH Dr. A.A. Duits Klinisch neuropsycholoog Neuropsychologische zorg Voor volwassen met NAH Dr. A.A. Duits Klinisch neuropsycholoog epilepsie dementie beroerte NAH hersentrauma infecties tumoren MS Parkinsonisme intoxicatie Traumatisch Niet- Traumatisch

Nadere informatie

Hersenen en beweging. Geef om je hersenen

Hersenen en beweging. Geef om je hersenen Hersenen en beweging Geef om je hersenen Hersenen en beweging Niets lijkt zo alledaags als bewegen. Lopen, fietsen, een balletje trappen, u doet het meestal zonder erbij na te denken. Maar voor mensen

Nadere informatie

Het'+enerbrein,'risicogedrag'en' ontplooiing''

Het'+enerbrein,'risicogedrag'en' ontplooiing'' 22"04"16 Het+enerbrein,risicogedragen ontplooiing JelleJolles CentrumBrein&Leren,VrijeUniversiteitAmsterdam Toelichting Dezehandouthoortbijdelezingdieikop21april2016gafinDeRode HoedinAmsterdam.Hetgingomeenavond,georganiseerdvanuit

Nadere informatie

De Kracht van het Brein regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer

De Kracht van het Brein regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer De Kracht van het Brein regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor Toegepaste Neurowetenschappen

Nadere informatie

Boventallig en NU? Inschattingen van Schade / Verlies, Bedreiging en Uitdagingen van Boventalligheid.

Boventallig en NU? Inschattingen van Schade / Verlies, Bedreiging en Uitdagingen van Boventalligheid. Inschattingen van Schade / Verlies, Bedreiging en Uitdagingen van Boventalligheid. Herhaalde blootstelling aan diverse vormen van stress kunnen uiteindelijk zeer schadelijk zijn. Boventallig zijn en het

Nadere informatie

HET BREIN VAN DE MANAGER Van hersenkennis naar mensenkennis

HET BREIN VAN DE MANAGER Van hersenkennis naar mensenkennis HET BREIN VAN DE MANAGER Van hersenkennis naar mensenkennis Leer hoe u met uw brein leiderschap, geluk, optimisme, uitstelgedrag, beïnvloeding, multitasking, manipulatie, zelfsturing en creativiteit aanstuurt!

Nadere informatie

6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015

6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015 6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015 Het is al weer lang geleden dat jullie iets van ons hebben gehoord en dat komt omdat er veel is gebeurd. We hebben namelijk heel veel analyses kunnen doen op

Nadere informatie