Mindfulness voor kinderen Introductie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mindfulness voor kinderen Introductie"

Transcriptie

1 Mindfulness voor kinderen Introductie

2 Mindfulness voor kinderen - Introductie Mindfulness algemeen Wat? Geschiedenis Waarom? Hoe? Mindfulness kinderen Mindfulness voor kinderen Mindful Kids training Mindful Schools training

3 Mindfulness algemeen

4 Herken je dit?

5 Wat? Mindfulness is bewust aandacht schenken aan het hier en nu zonder oordeel. Jon Kabat-Zinn Bewust = intentie. Je kiest er zelf voor in plaats van op automatische piloot te handelen. Aandacht schenken = je aandacht richten. Zonder oordeel = met een zekere mildheid, zonder verlangen of afkeer. Of nog: Mindfulness is opmerken wat er hier en nu gebeurt, zonder het anders te willen.

6 Wat NIET? Positief denken, je enkel richten op het positieve Een ontspanningstechniek In een trance gaan Je geest proberen leeg te maken, geen gedachten meer hebben Religieus

7 Wat? - Is het wel iets voor mij? You don t have to like it, you just have to do it. Jon Kabat-Zinn Het beoefenen van mindfulness is zoals het trainen van je spieren door te sporten. Je hoeft het niet leuk te vinden om te oefenen en het te kunnen leren. Je leert het niet door er een boek over te lezen. Je moet het ervaren en doen. Geef het tijd en hou vol, ook als je niet meteen resultaat ziet. Het motiveert om het in groep en onder begeleiding te leren.

8 Geschiedenis Gezondheidszorg 1978: Jon Kabat-Zinn start een programma voor patiënten die opgegeven zijn o.m. chronische pijn en psoriasis. Vanaf de start worden de effecten wetenschappelijk onderzocht De laatste 10 jaar wordt er meer focus gelegd op de invloed op het brein Geestelijke gezondheid Begin jaren 90: ontwikkeling van een programma gericht op klinische depressie en meer specifiek herval Onderwijs Eind jaren 80: eerste programma s Onderzoeksresultaten zijn veelbelovend, maar nog onvolledig.

9 Waarom? We leven een groot deel van ons leven op automatische piloot. We denken, spreken en handelen automatisch, onbewust. We leven in ons hoofd, afgesneden van onze lichamelijke ervaring en wat er zich hier en nu afspeelt. Als we mindfulness beoefenen merken we de automatische piloot sneller op. Zo kunnen we een bewustere keuze maken in wat we zeggen of doen. Onze gedachten gaan meestal over het verleden of de toekomst. We piekeren over het verleden of maken ons zorgen over de toekomst. Mindfulness kan ons helpen bij onze ervaring in het hier en nu te blijven.

10 Waarom? Onze geest oordeelt voortdurend. We reageren met verlangen of afkeer op onze ervaringen. Mindfulness kan ons helpen bij de ervaring zelf te blijven zonder in oordelen te vervallen. Pijn (gewaarwording) is onvermijdelijk. Lijden (onze reactie op de gewaarwording) is optioneel. Door te piekeren, ons zorgen te maken en met verlangen of afkeer te reageren op wat er gebeurt maken we de gebeurtenis voor onszelf vaak erger dan dat het is. Als we louter bij onze ervaring blijven, in plaats van er op te reageren met verlangen of afkeer, creëren we geen extra lijden.

11 Waarom? Niets is blijvend En toch denken we dat we eeuwig verdriet zullen hebben en zijn we teleur gesteld als ook wij ouder worden. Mindfulness kan ons hier meer bewust van maken en zo meer rust brengen.

12 Waarom? - Wetenschappelijk onderzoek Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat mindfulness beoefenen verschillende fysieke, psychologische en sociale voordelen kan brengen, zoals: Ons lichaam Mindfulness kan ons immuun systeem versterken om ziektes te overwinnen. Onze geest Mindfulness vermeerdert positieve emoties en vermindert negatieve emoties en stress. Mindfulness helpt ons minder afgeleid te zijn en verbetert ons geheugen en onze aandacht.

13 Waarom? - Wetenschappelijk onderzoek Onze hersenen Mindfulness vergroot de grijze massa in hersengebieden gelinkt aan leren, geheugen, reguleren van emoties, en empathie. Onze relaties Mindfulness helpt ons meer (zelf)mededogen en altruïsme te ontwikkelen. Meer weten?

14 Waarom? - Hersenonderzoek Mindfulness verandert ons brein

15 Waarom? - Hersenonderzoek 1) Amygdala is een deel van ons oerbrein. Activatie zorgt voor een vlucht-, vecht- of bevriezingsrespons en vrijgave van stresshormonen (adrenaline en cortisol) wordt geactiveerd bij het opmerken en het reageren op emoties, vooral sterke emoties zoals angst. activatie hindert de werking van de hippocampus en de prefrontale cortex beoefenen van mindfulness zorgt voor mindere activatie en kleinere dichtheid van de grijze stof 2) Hippocampus onmisbaar voor leren en het geheugen helpt de amygdala reguleren beoefenen van mindfulness zorgt voor verhoogde activatie en hogere dichtheid van de grijze stof

16 Waarom? - Hersenonderzoek 3) Prefrontale cortex (PFC) gedeelte van het brein dat het meest geassocieerd wordt met volwassenheid een beter ontwikkelde PFC hangt onder meer samen met verbetering van Regulering van het lichaam Inzicht in jezelf Communicatie met anderen Empathie Emotionele balans Regulering van angst Flexibiliteit in respons (minder reactief) Intuïtie Moraliteit minder toegankelijk als de amygdala is geactiveerd beoefenen van mindfulness zorgt voor verhoogde activatie

17

18 Hoe? In een notendop We leren om te stoppen, uit de automatische piloot of gedachtenmolen te stappen en bewust te reageren. We creëren ruimte om impulsieve reacties te vervangen door bewust handelen. Zonder mindfulness STIMULUS REACTIE Met mindfulness STIMULUS MINDFULNESS RESPONS

19 Hoe? In een notendop (H)erken wat er hier en nu gebeurt. Accepteer wat er plaats vindt. Laat verlangen en weerstand los. Blijf aanwezig en nieuwsgierig. Onderzoek je ervaring. Kijk vanop een afstand naar je ervaring. Laat je er niet door meeslepen. Probeer op een vriendelijke en milde manier naar jezelf en anderen te kijken.

20 Hoe? - Oefeningen Formele oefening Zitmeditatie Stapmeditatie Bodyscan Mindful yoga Informele oefening. Mindful Eten Bewegen Luisteren & communiceren Afwassen, tanden poetsen, douchen,

21 Hoe? Programma s volwassenen Meest voorkomende programma s: MBSR-programma, ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn Mindfulness Based Stress Reduction 8 weken in groep, sessies van 2,5 uur Dagelijks 45 à 60 minuten oefenen Retraites Meerdere dagen Al dan niet volledig in stilte Zitmeditatie, al dan niet afgewisseld met stapmeditatie, yoga,

22 You can t stop the waves, but you can learn to surf. Jon Kabat-Zinn

23 Mindfulness kinderen

24 Mindfulness voor kinderen Ook kinderen kunnen heel wat stress ervaren in hun leven en afgeleid worden door gedachten en zorgen. Dit maakt het voor hen moeilijker om nieuwe dingen te leren en informatie te onthouden. Kinderen kunnen overspoeld raken door hun gevoelens omdat ze deze nog niet zo goed onder woorden kunnen brengen én omdat de hersengebieden die ons helpen onze emoties te reguleren nog volop in ontwikkeling zijn. Als kinderen overspoeld zijn door emoties is het heel moeilijk om doordachte keuzes te maken.

25 Mindfulness voor kinderen - onderzoek Mindfulness kan kinderen helpen: hun zelfbewustzijn te ontwikkelen emotioneel meer een balans te vinden niet automatisch vanuit impulsen te handelen hun aandacht beter te richten

26 Mindfulness voor kinderen Om echt te kunnen ervaren wat mindfulness voor kinderen kan betekenen is het belangrijk er een tijdje mee aan de slag te gaan. Ondersteuning van volwassenen rondom hen is erg belangrijk. Dit kan door: Interesse te tonen Samen te oefenen Zelf met mindfulness aan de slag te gaan

27 Mindful Schools training Training: 16 sessies van Leeftijd: lager en secundair onderwijs (twee aparte programma s) Groepsgrootte: grotere groepen zoals klassen Oefeningen Mindful ademen, luisteren, kijken, bewegen, Heartfulness: vriendelijke wensen, vrijgevigheid, dankbaarheid, Lichaamsbewustzijn, gedachten, gevoelens, Aanmoediging om tussen de sessies door te oefenen

28 Mindful Kids training Training: 8 sessies van 1,5 uur. Leeftijd: kinderen van 9 tot 12 jaar (4 e -6 e leerjaar) Groepsgrootte: kleine groepen van een 5-tal kinderen Oefeningen Begeleide meditaties Mindful eten, bewegen, luisteren Oefeningen specifiek gericht op een thema (hier en nu, gedachten, gevoelens, onprettige ervaringen, ) Dagelijks thuis oefenen met oefenblaadjes en geluidsbestanden op CD

29 Meer weten? Mindsurfing.weebly.com

Mindful Kids Introductie voor ouders

Mindful Kids Introductie voor ouders Mindful Kids Introductie voor ouders Mindful Kids Introductie voor ouders Mindfulness algemeen Wat? Waarom? Hoe? Mindfulness kinderen Mindfulness voor kinderen Mindful Kids training Mindfulness algemeen

Nadere informatie

Mindful ouders Introductie

Mindful ouders Introductie Mindful ouders Introductie Mindful ouders - Introductie Kennismakingsrondje Mindfulness algemeen Aandacht voor het hier-en-nu Keuzemogelijkheid Heartfulness Kennismaking Kennismaking 3 vragen: Voornaam?

Nadere informatie

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 10 november 2016

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 10 november 2016 Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 10 november 2016 Willem de Groote Mindfulness- en Compassietrainer Bedrijfsfysiotherapeut Willem de Groote Bedrijfsfysiotherapeut Mindfulness- en Compassie

Nadere informatie

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 18 mei 2017

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 18 mei 2017 Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 18 mei 2017 Ida Tuinhof Mindfulness- en Compassietrainer Bedrijfsfysiotherapeut Ida Tuinhof Bedrijfsfysiotherapeut Mindfulness- en Compassie trainer

Nadere informatie

Workshop Mindful Werken in de Thuiszorg Thuiszorgcafé 9 november 2016

Workshop Mindful Werken in de Thuiszorg Thuiszorgcafé 9 november 2016 Workshop Mindful Werken in de Thuiszorg Thuiszorgcafé 9 november 2016 Ida Tuinhof Mindfulness- en compassietrainer Bedrijfsfysiotherapeut Programma Introductie Wat is mindfulness + achtergrond Wat is mindful

Nadere informatie

Omgaan met stress Rust brengen bij uw kind. www.kiddyminds.be

Omgaan met stress Rust brengen bij uw kind. www.kiddyminds.be Omgaan met stress Rust brengen bij uw kind Oprichters vzw. Veronique Benoit Kinesitherapeute, relaxatietherapeute, sofrologe, psychotherapeute, mindfulnesstrainer Auteur: Ontspanningskalender, mindful

Nadere informatie

WELKOM! LEZING MINDFULNESS

WELKOM! LEZING MINDFULNESS WELKOM! LEZING MINDFULNESS Confidanza, Praktijk voor danstherapie en mindfulness www.confidanza.nl 1 WELKOM danstherapie en mindfulness 2 HOEZO STRESS? danstherapie en mindfulness 3 WAT IS MINDFULNESS

Nadere informatie

Mindfulness voor kinderen en ouders

Mindfulness voor kinderen en ouders Mindfulness voor kinderen en ouders Anne Formsma, MSc. UvA minds/uva minds You Inhoud Wat is Mindfulness? Waarom Mindfulness voor kinderen en ouders? De training Oefeningen Video Oefening Wat is Mindfulness?

Nadere informatie

but you can learn how to surf. JON KABAT-ZINN

but you can learn how to surf. JON KABAT-ZINN Inhouds opgave Wat is Mindfulness? 6 Jon Kabat-Zinn 8 6 manieren om mindful te zijn 9 Minder en meer 14 Wetenschappelijk onderzoek 16 Maak de balans op 17 Zingeving is key 18 Zingeving voor jou 20 Opruimlijstje

Nadere informatie

10 e Post O.N.S. Meeting

10 e Post O.N.S. Meeting 10 e Post O.N.S. Meeting Jeroen-Martijn Plette oncologie verpleegkundige Gelre Apeldoorn Mindfulness en stressreductie in de oncologische zorg 10 e Post O.N.S. meeting Mindfulness Based Stress reduction

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

Week 1 Focus Mindfulness beoefenen

Week 1 Focus Mindfulness beoefenen Week 1 Focus Mindfulness beoefenen Vaak schenkt onze geest geen aandacht aan wat er nu gebeurt, maar denken we na over iets dat gebeurd is of maken we ons zorgen over de toekomst. Dat zorgt ervoor dat

Nadere informatie

MINDFULNESS. Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015

MINDFULNESS. Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015 MINDFULNESS Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015 Erik van den Brink, psychiater, www.mbcl.nl; www.behoudenhuys.nl; www.centrumintegralepsychiatrie.nl Definities Mindfulness Aandacht geven op een speciale

Nadere informatie

Mindfulness en aandachttraining

Mindfulness en aandachttraining Mindfulness en aandachttraining Wat verstaan we onder mindfulness? Mindfulness laat zich niet eenvoudig uit het Engels vertalen. Aandachtgerichtheid of opmerkzaamheid worden wel als synoniemen gebruikt.

Nadere informatie

Mindfulness Training. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust.

Mindfulness Training. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness Training Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness training Per dag schieten er duizenden, vaak stressvolle, gedachten

Nadere informatie

Mindfulness. Voor wie? Mindfulness helpt je hierbij!

Mindfulness. Voor wie? Mindfulness helpt je hierbij! Mindfulness Mindfulness is het trainen van je aandacht en je geest, je krijgt inzicht hoe je geest werkt. Gedachten, oordelen en emoties zijn vaak oorzaak van emotionele, lichamelijke en geestelijke pijn.

Nadere informatie

Mindfulness programma. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust.

Mindfulness programma. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness programma Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Per dag schieten er duizenden, vaak stressvolle, gedachten door je hoofd.

Nadere informatie

mindfulness workshop

mindfulness workshop mindfulness workshop 1 mindfulness workshop Deze workshop wordt gegeven om een indruk te krijgen wat mindfulness inhoudt. Ook kan worden gekeken in welke training de workshop als onderdeel kan worden ingezet,

Nadere informatie

WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN

WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN Door Esther Mostert van MIND-FOOD: www.mindfuldieet.nl Je kunt niet goed denken, liefhebben en slapen als je niet goed gegeten hebt Mindful eten, wat is dat? Bijna iedereen

Nadere informatie

Mindfulness : een meerwaarde in diabeteszorg

Mindfulness : een meerwaarde in diabeteszorg 1 Mindfulness : een meerwaarde in diabeteszorg Els Heyde Verpleegkundig diabeteseducator Hoofdverpleegkundige diabeteszorg Trainer in Mindfulness en Mindful eating 2 Wat staat er op het menu? Hoe gekomen

Nadere informatie

Week 4 Focus Ontwikkel een nieuw bewustzijn en acceptatie

Week 4 Focus Ontwikkel een nieuw bewustzijn en acceptatie Week 4 Focus Ontwikkel een nieuw bewustzijn en acceptatie "Mindfulness is je simpelweg bewust zijn van wat er nu gebeurt zonder te willen veranderen; genieten van het aangename zonder vast te willen houden

Nadere informatie

Inspiratie. Werkplaats Aandachtig Leven. Mindfulness betekent aandacht geven op een bepaalde manier gericht in het hier en nu niet (ver)oordelend.

Inspiratie. Werkplaats Aandachtig Leven. Mindfulness betekent aandacht geven op een bepaalde manier gericht in het hier en nu niet (ver)oordelend. Werkplaats Aandachtig Leven WERKPLAATS AANDACHTIG LEVEN: INSPIRATIE, BEZIELING, SPIRITUALITEIT, LEVENSWERK PSYCHO-SOCIAAL THERAPIE, SABBATICAL COACHING, MINDFULNESS TRAINING Nieuwsbrief 3 februari 2011

Nadere informatie

MINDFULNESS IN ORGANISATIES. Introductieworkshop 2 februari 2015

MINDFULNESS IN ORGANISATIES. Introductieworkshop 2 februari 2015 MINDFULNESS IN ORGANISATIES Introductieworkshop 2 februari 2015 Mindfulness in organisaties Introductie Doel Programma Praktisch Namenrondje INTRODUCTIE Doel workshop Kennismaking mindfulness Mindfulness

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Mindfulness en hoogsensitieve kinderen

Mindfulness en hoogsensitieve kinderen Mindfulness en hoogsensitieve kinderen ELS DIEPENDAELE VIA PROMESSA Mijn kind is hooggevoelig Kenmerken: Vragenlijst HSC Scale van M. Pluess, S. Walda, A. Bosman, E. Aron & A. Aron in nederlandstalige

Nadere informatie

8-weken training. Mindfulness. Sessie 1: De automatische piloot

8-weken training. Mindfulness. Sessie 1: De automatische piloot 8-weken training Mindfulness Sessie 1: De automatische piloot Vrede Vrede kan alleen in dit moment bestaan. Je kunt wel steeds zeggen: Wacht tot ik dit af heb, daarna ben ik vrij om in vrede te leven.

Nadere informatie

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren.

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Inez Dirkzwager I.Dirkzwager@vumc.nl VUmc Amstel Academie http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/ http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/expertisecentrum/

Nadere informatie

Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein

Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein Voor velen onder ons wordt het leven overheerst door te veel denken, te veel hectisch doen, waardoor we te weinig tijd hebben om te zijn... Ons

Nadere informatie

Mindfulness. Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen. Training Begeleiding Workshops

Mindfulness. Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen. Training Begeleiding Workshops Mindful Masters in opleiding coaching werkplek begeleiding organisatieverandering Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen Mindfulness Training Begeleiding Workshops Wat is Mindfulness? Mindfulness verwijst

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker UMC St Radboud Mindfulness voor vrouwen met borstkanker Patiënteninformatie De diagnose borstkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op, niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Week 3. Week 1. Week 4. Week xxx---- Mindfulness: wat is het eigenlijk? 12 Hoe dit boek te gebruiken? 14

Inhoudsopgave. Week 3. Week 1. Week 4. Week xxx---- Mindfulness: wat is het eigenlijk? 12 Hoe dit boek te gebruiken? 14 Inhoudsopgave ----xxx---- Mindfulness: wat is het eigenlijk? 12 Hoe dit boek te gebruiken? 14 Week 1 THEMA: DE AUTOMATISCHE PILOOT Logboek en oefenschema week 1 20 1 - Uitleg en Q&A Bodyscan 22 2 - Een

Nadere informatie

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten De diagnose longkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op. Niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten. Uit wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

10/90-regel: wat je overkomt en hoe je daarop reageert... Zelfacceptatie Omgaan met verlies Omgaan met verandering... 3.

10/90-regel: wat je overkomt en hoe je daarop reageert... Zelfacceptatie Omgaan met verlies Omgaan met verandering... 3. Voorwoord Sommige boeken over mindfulness zijn vaag en niet praktisch. Andere boeken zijn te langdradig en uitvoerig, hierdoor zijn de leringen uit deze boeken niet eenvoudig in de praktijk te brengen.

Nadere informatie

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Omgaan met Chronische ziekte & stress Informatie Wat is stress? Draagkracht

Nadere informatie

Online zelfhulptrainingen

Online zelfhulptrainingen Online zelfhulptrainingen Volwassenen Online zelfhulptrainingen Introductie Mondriaan biedt u gratis online ondersteuning in de vorm van verschillende zelfhulptrainingen op het gebied van (werk)stress,

Nadere informatie

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder?

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness = Aandachttraining en emotieregulatie-training MBSR & MBCT cursus Meditaties: adem, bodyscan, geluiden, keuzeloze aandacht, 3 min ademruimte, bewegen,

Nadere informatie

De Kracht van het Brein regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer

De Kracht van het Brein regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer De Kracht van het Brein regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor Toegepaste Neurowetenschappen

Nadere informatie

Programma Nascholing Mindful Communiceren

Programma Nascholing Mindful Communiceren Programma Nascholing Mindful Communiceren 2 dagdelen communicatie 2 x 3 uur incl. pauze Waar gaat het bij communicatie om? Communicatie met anderen verloopt vaak niet vanzelf. Wanneer jij de ander begrijpt

Nadere informatie

Mindfulness Jaarkalender

Mindfulness Jaarkalender Zien Zijn Mindfulness Jaarkalender O p n i e u w k i j k e n e n m e t a a n d a c h t e r v a r e n De automatische piloot Schud je zintuigen wakker en doorbreek je automatische piloot, zeker op het moment

Nadere informatie

Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep. Stress en gezondheid

Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep. Stress en gezondheid Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep Stress en gezondheid Acute stress Het stressmechanisme is een overlevingsmechanisme Stressor Het stressmechanisme: Een fysiologisch systeem dat functioneert

Nadere informatie

Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening

Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening 1. Wat is stress? 2. Een aandoening als oorzaak voor stress en psychosociale problematiek 3. Problematiek

Nadere informatie

Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf

Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf Welkom Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf Wetenschappelijke feiten & studie MBCT toonde aan in RCT s efficiënt te zijn voor preventie van depressie 50 % minder kans tot herval na 3 of

Nadere informatie

Inhoud. Deel I De theorie

Inhoud. Deel I De theorie IX Deel I De theorie 1 Mindfulness en fysiotherapie.... 3 1.1 Definitie van mindfulness.... 4 1.2 Uitgangspunten.... 8 1.3 Variaties binnen een fysiotherapeutische setting.... 9 1.4 Mindfulness meten....11

Nadere informatie

Mindful opvoeden Hoe doe je dat?

Mindful opvoeden Hoe doe je dat? Mindful opvoeden Hoe doe je dat? 1. Opvoeden als uitdaging Opvoeden? een hels avontuur een lange reis een zoektocht een roeping een topsport De innerlijke ervaring van opvoeden = eigen beleving De innerlijke

Nadere informatie

Dankbetuiging. Hor Tuck Loon

Dankbetuiging. Hor Tuck Loon Inhoud Dankbetuiging 9 Ten geleide 11 Inleiding 13 1 Zelfmotivatie 18 2 Kaart versus reis 20 3 Persoonlijke visie 21 4 Lessen 22 5 Levenslang 23 6 Doe het zelf 24 7 Juiste instelling 26 8 Met heel je wezen

Nadere informatie

Huiswerk week 5. Formele oefeningen

Huiswerk week 5. Formele oefeningen Huiswerk week 5 Formele oefeningen 1. Dagelijks ca. 45 minuten oefenen. De ene dag de zit- of loopmeditatie en de andere dag de staande yoga-oefeningen. Meditatie betekent oefenen met de zijnmodus. Toelaten

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS UMC St Radboud Mindfulness voor mensen met MS Patiënteninformatie De diagnose MS is ingrijpend voor u en uw omgeving. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij ziekte angst, depressie en andere psychologische

Nadere informatie

Anders leren omgaan met ziekte en pijn. Mindfulness-training voor patiënten

Anders leren omgaan met ziekte en pijn. Mindfulness-training voor patiënten Anders leren omgaan met ziekte en pijn Mindfulness-training voor patiënten Soms wordt iemands leven overheerst door problemen die een ernstige of chronische ziekte met zich mee kan brengen. U kunt bijvoorbeeld

Nadere informatie

YOGA LIFESTYLE. verbinding met jezelf. Whatever comes. Let it come. Whatever stays. Let it stay. Whatever goes. Let it go

YOGA LIFESTYLE. verbinding met jezelf. Whatever comes. Let it come. Whatever stays. Let it stay. Whatever goes. Let it go YOGA LIFESTYLE FEBRUARI 2017 YOGA & MEDITATIE Geef jezelf de aandacht en de liefde die je verdient! Maak verbinding met jezelf Ga mee op reis in dit avontuur van zelfontwikkeling en persoonlijke groei!

Nadere informatie

Angst en onzekerheid bij erfelijke hartaandoeningen

Angst en onzekerheid bij erfelijke hartaandoeningen Angst en onzekerheid bij erfelijke hartaandoeningen 1. Acute stress 2. Chronische stress 3. Angst en onzekerheid bij erfelijke hartaandoeningen 4. Omgaan met angst en onzekerheid Jos van Erp Hartstichting

Nadere informatie

MINDFUL LEIDERSCHAP: WERKSTRESS MANAGEN? Regie op werkstress! RUG-Symposium 10 maart 2015, Groningen

MINDFUL LEIDERSCHAP: WERKSTRESS MANAGEN? Regie op werkstress! RUG-Symposium 10 maart 2015, Groningen MINDFUL LEIDERSCHAP: WERKSTRESS MANAGEN? Regie op werkstress! RUG-Symposium 10 maart 2015, Groningen Werkstress managen met mindfulness? AGENDA Centrum voor Mindfulness Onze missie: Bijdragen aan de kwaliteit

Nadere informatie

Emotieregulatie en mindfulness bij adolescenten met ASS. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Emotieregulatie en mindfulness bij adolescenten met ASS. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Emotieregulatie en mindfulness bij adolescenten met ASS Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Structuur 1. Autisme 2. Emotieregulatie 3. Emotieregulatie en autisme 4. Mindfulness

Nadere informatie

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb je een vraag? Stel deze dan direct! Weet één van jullie

Nadere informatie

Mindfulness. Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie

Mindfulness. Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie Mindfulness Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie Jos de Munnink. Preventiefunctionaris, praktijkondersteuner huisartsen in de GGZ, mindfulnesstrainer en gespreksleider

Nadere informatie

Het klopt! Van hard naar hart.

Het klopt! Van hard naar hart. Het klopt! Van hard naar hart. In stressvolle situaties krijg je lichamelijk reacties. Soms zijn die zo subtiel dat ze niet worden opgemerkt terwijl de reacties lang kunnen aanhouden en ongezond zijn.

Nadere informatie

In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit!

In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit! In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit! Hartelijke groeten, Petra Melkert Ergotherapeut en mindfulnesstrainer

Nadere informatie

Inhoud. mindfulness. Opleidingen, cursussen, workshops

Inhoud. mindfulness. Opleidingen, cursussen, workshops Inhoud mindfulness Opleidingen, cursussen, workshops LES 1 WAT IS MINDFULNESS? Inleiding Uitleg bij de meegeleverde cd s Wat is mindfulness? Geschiedenis van mindfulness Segal, Williams en Teasdale Een

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

ANGSTEN OVERWINNEN Een mentale, gedragsmatige en lichamelijke aanpak Vlaams Angstcentrum Bart De Saeger

ANGSTEN OVERWINNEN Een mentale, gedragsmatige en lichamelijke aanpak Vlaams Angstcentrum Bart De Saeger ANGSTEN OVERWINNEN Een mentale, gedragsmatige en lichamelijke aanpak Vlaams Angstcentrum Bart De Saeger In elk mens schuilt een potentiële moordenaar! Wat als zij straks het schelmes neemt? ANGSTEN OVERWINNEN

Nadere informatie

Wat is mindfulness? Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn in het hier en nu, zónder te oordelen.

Wat is mindfulness? Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn in het hier en nu, zónder te oordelen. Wat is mindfulness? Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn in het hier en nu, zónder te oordelen. Jon Kabat-Zinn Vaak zit ons verstand ons wat in de weg. We piekeren

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

BLOK V IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN

BLOK V IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN BLOK V IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN Verschillen in herinnering hoe het impliciete geheugen ons heden kan beïnvloeden zonder besef dat iets uit het verleden komt Impliciet geheugen: De herinnering waardoor

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Mindfulness in modern times. Florence Pérès Instituut voor Aandacht en Mindfulness

Mindfulness in modern times. Florence Pérès Instituut voor Aandacht en Mindfulness Mindfulness in modern times Florence Pérès Instituut voor Aandacht en Mindfulness Werken en leven vandaag D A ruk tijd online A fgeleid I nformatie overload Werken en leven vandaag D A ruk tijd online

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Mindfulnesstraining. Anders omgaan met stress, pijn en vermoeidheid

Mindfulnesstraining. Anders omgaan met stress, pijn en vermoeidheid Mindfulnesstraining Anders omgaan met stress, pijn en vermoeidheid Mindfulnesstraining Een lichamelijke ziekte en/of chronische klachten, zoals pijn en vermoeidheid, gaan vaak gepaard met intense emoties,

Nadere informatie

WANNEER VERTEL JE HET AAN JE KINDEREN? Als de beslissing om te gaan scheiden eenmaal genomen is, dan kun je dit het beste zo snel mogelijk aan de

WANNEER VERTEL JE HET AAN JE KINDEREN? Als de beslissing om te gaan scheiden eenmaal genomen is, dan kun je dit het beste zo snel mogelijk aan de OVER EN UIT OVER EN UIT Welkom bij de e-training Over en uit. In deze training leer je beter om te gaan met je scheiding. Je leert hoe je het beste het nieuws van de scheiding aan je kind kan vertellen,

Nadere informatie

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen De wijsheid om het verschil te zien De psychologie van pijn. Sint-Jozefkliniek Bornem - Willebroek Barbara

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Gezonde coping. Mindfulness 14/11/2012. Lijdensdruk. Verschillende meditatietechnieken

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Gezonde coping. Mindfulness 14/11/2012. Lijdensdruk. Verschillende meditatietechnieken Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Lijdensdruk Angst en depressie Meer bij volwassenen Dwangmatig denken /

Nadere informatie

Mindfulness op het Werk

Mindfulness op het Werk Mindfulness op het Werk CONTACTGEGEVENS Carucha Schwencke Praktijk voor Mediteren-in-eenvoud Marnixstraat 61 2518 PW Den Haag (070) 887 41 74 info@caruchaschwencke.nl www.caruchaschwencke.nl www.mediteren-in-eenvoud.org

Nadere informatie

You can t stop the waves, but you can learn to surf. Jon Kabat-Zinn

You can t stop the waves, but you can learn to surf. Jon Kabat-Zinn Mindful ouderschap You can t stop the waves, but you can learn to surf. Jon Kabat-Zinn Herken je dit? Op automatische piloot leven: een afslag missen op de autosnelweg; naar de keuken lopen om iets te

Nadere informatie

* de compassie training is ook los van de mindfulness training te volgen, er wordt echter geregeld verwezen naar oefeningen uit

* de compassie training is ook los van de mindfulness training te volgen, er wordt echter geregeld verwezen naar oefeningen uit Compassie training Wat is compassietraining? In de compassietraining worden oefeningen aangeboden om meer acceptatie en verbondenheid met jezelf en anderen te ervaren. Hierdoor wordt je in staat een mildere

Nadere informatie

Werkblad Gecommitteerde actie

Werkblad Gecommitteerde actie Werkblad Gecommitteerde actie 1 Een onderdeel van mijn leven dat ik waardeer is Mijn intentie voor dit onderdeel is De gecommitteerde acties die ik wil ondernemen zijn de volgende (zorg ervoor dat je noteert

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 9

Inhoud. Inleiding... 9 Inhoud Inleiding.............................................................. 9 Hoofdstuk 1: Mindfulness introduceren................................. 15 Mindfulness ontdekken.......................................15

Nadere informatie

en doe dit steeds maar weer opnieuw, elke keer als je opmerkt dat je aandacht afdwaalt van je ademhaling 1min

en doe dit steeds maar weer opnieuw, elke keer als je opmerkt dat je aandacht afdwaalt van je ademhaling 1min Zitmeditatie 45min Je begint nu enige tijd te zitten in milde en open aandacht 5 Je oefent in wakkerheid, in aanwezig zijn, zonder iets te moeten 4 Je oefent in niet-doen 4 Neem als het kan een vaste plek

Nadere informatie

Mindfulness. Ger Schurink. Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen

Mindfulness. Ger Schurink. Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen Mindfulness Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten Ger Schurink Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen inleiding: gevoelens, gewoonten en mindfulness Wat is mindfulness? De

Nadere informatie

B3 Van vechten naar acceptatie Zelfcompassie en mindfulness tegen chronische stress. Programma. Stress bij NAH

B3 Van vechten naar acceptatie Zelfcompassie en mindfulness tegen chronische stress. Programma. Stress bij NAH Disclosure belangen sprekers B3 Van vechten naar acceptatie Zelfcompassie en mindfulness tegen chronische stress Richard Zandberg coach en consulent NAH, Krachtontwikkeling te Amsterdam (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

BIJEENKOMST 1: De automatische piloot

BIJEENKOMST 1: De automatische piloot BIJEENKOMST 1: De automatische piloot Huiswerk Formele oefening Eén keer per dag, 6 dagen per week: de bodyscan, duur ± 45 min Doe de bodyscanoefening zes keer voor de volgende sessie. Verwacht niet iets

Nadere informatie

Wat is emotionele pijn eigenlijk?

Wat is emotionele pijn eigenlijk? Wat is emotionele pijn eigenlijk? Door de enorme stappen die het laatste decennium zijn gezet in hersenonderzoek, wordt steeds meer duidelijk dat emotionele pijn net zo erg kan zijn als fysieke pijn. Emotionele

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde Overbelasting Mindfulness Theorie Praktijk (aanpassingen) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN

HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN Reinhilde Vermeulen 1. Inleiding: hooggevoeligheid Pionier: Elaine N. Aron en Arthur Aron Begrip HSP in 1997 geïntroduceerd in de wetenschappelijke literatuur Uitgangspunt:

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Makkelijk mensen motiveren deel 5

Makkelijk mensen motiveren deel 5 Makkelijk mensen motiveren deel 5 De kracht van niet-oordelen. Makkelijk mensen motiveren, deel 5 Hoe gaat het met U? Stelt u zich eens voor dat iemand u deze vraag stelt en vervolgens met oprechte aandacht

Nadere informatie

Alle hier vermelde trainingen worden gegeven door erkende Mindfulnesstrainers.

Alle hier vermelde trainingen worden gegeven door erkende Mindfulnesstrainers. TRAININGEN MINDFULNESS Alle hier vermelde trainingen worden gegeven door erkende Mindfulnesstrainers. VORMINGPLUS-Vlaamse Ardennen - Dender Herbronnen met mindfulness 3 dagen Waarbeke Nog 4 plaatsen beschikbaar

Nadere informatie

Veilig gehechte kinderen ontwikkelen steeds rijkere verbindingen, krijgen meer integratie en adequate prefrontale functies

Veilig gehechte kinderen ontwikkelen steeds rijkere verbindingen, krijgen meer integratie en adequate prefrontale functies BLOK III LIEFDE Veilig gehechte kinderen ontwikkelen steeds rijkere verbindingen, krijgen meer integratie en adequate prefrontale functies Met opgroeien van veilige hechtingsrelaties ontwikkelen kinderen

Nadere informatie

Blijvend belang training, 49 respondenten

Blijvend belang training, 49 respondenten Evaluatie mindfulnesstrainingen, respondenten Blijvend belang training, respondenten Ja Weet niet Wat heb je geleerd in de training? Wat geleerd van training? Tot mezelf komen Problemen niet uit de weg

Nadere informatie

Een definitie van mindfulness

Een definitie van mindfulness Sessie 1 handout 1 Een definitie van mindfulness M indful ness houdt in dat je aandacht geeft op een speciale manier: doelbewust, op het moment zelf en niet oordelend aan dingen zoals ze zijn. Williams,

Nadere informatie

Boekbespreking. Jeffrey Brantley (2004). Angst beheersen met aandacht. Een praktische gids voor

Boekbespreking. Jeffrey Brantley (2004). Angst beheersen met aandacht. Een praktische gids voor Boekbespreking Jeffrey Brantley (2004). Angst beheersen met aandacht. Een praktische gids voor het beheersen van angst, fobieën en paniek. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds (188 pp., ISBN 90-5712-193-X,

Nadere informatie

Stressreductie Informatie over stresshantering en stressreductie door middel van een training

Stressreductie Informatie over stresshantering en stressreductie door middel van een training Patiënteninformatie Stressreductie door aandachttraining/ mindfulness Informatie over stresshantering en stressreductie door middel van een training Stressreductie door aandachttraining/ mindfulness Informatie

Nadere informatie

"Bidden, meditatie en mindfulness: over vorm, inhoud en iets "meer" Introductie: - aanleidingen en achtergronden - vraagstelling

Bidden, meditatie en mindfulness: over vorm, inhoud en iets meer Introductie: - aanleidingen en achtergronden - vraagstelling 1 "Bidden, meditatie en mindfulness: over vorm, inhoud en iets "meer" Introductie: - aanleidingen en achtergronden - vraagstelling 2 Aanleidingen en achtergronden 1 Aanleidingen en achtergronden 2 Aanleidingen

Nadere informatie

WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke

WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke Analyse 4 pijlers belangrijk om optimale prestaties te leveren: 1) de fysieke pijler (incl. technisch en tactisch) 2) de mentale pijler 3)

Nadere informatie

Stap 3 De adem als anker

Stap 3 De adem als anker Stap 3 De adem als anker De verdeelde geest naar één punt brengen De adembeweging is vergelijkbaar met de beweging van de oceaan: je voelt in- en uitademing als eb en vloed, contractie en extensie, opname

Nadere informatie

Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis

Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis Een pleidooi voor kortdurende interventies met duurzaam effect Willem Fonteijn Medische Psychologie Catharina Ziekenhuis, Eindhoven Een vorm van cognitieve

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les drie WELKOM BIJ LES DRIE VAN DEZE E-CURSUS WAARIN WE JE WILLEN LATEN ZIEN HOE JIJ GROTER KUNT WORDEN ZODAT JOUW PROBLEMEN

Nadere informatie

De psychologische aspecten van pijn. Au! Marian Rikkert, GZ-psycholoog, Afdeling Medische Psychologie, Ziekenhuis Rivierenland Tiel

De psychologische aspecten van pijn. Au! Marian Rikkert, GZ-psycholoog, Afdeling Medische Psychologie, Ziekenhuis Rivierenland Tiel De psychologische aspecten van pijn Au! Marian Rikkert, GZ-psycholoog, Afdeling Medische Psychologie, Ziekenhuis Rivierenland Tiel Wat is pijn? Definitie: pijnis eenonplezierige, zintuiglijkeen emotioneleervaring

Nadere informatie

KENT U PSYCHOSOMATISCHE FYSIOTHERAPIE? Psychosomatische Fysiotherapie (PSF) is een 3-jarige specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie.

KENT U PSYCHOSOMATISCHE FYSIOTHERAPIE? Psychosomatische Fysiotherapie (PSF) is een 3-jarige specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie. KENT U PSYCHOSOMATISCHE FYSIOTHERAPIE? Psychosomatische Fysiotherapie (PSF) is een 3-jarige specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie. De Psychosomatisch Fysiotherapeut heeft zich gespecialiseerd

Nadere informatie

Mindfulness in het bewegingsonderwijs. 20-01-2016 KVLO-studiedag

Mindfulness in het bewegingsonderwijs. 20-01-2016 KVLO-studiedag Mindfulness in het bewegingsonderwijs 20-01-2016 KVLO-studiedag Programma Even voorstellen Wat is Mindfulness Effectonderzoek mbt docentvaardigheden en motorisch leren Praktische oefeningen Specifieke

Nadere informatie

http://www.nietbangvoorangst.nl Stress en Overmatige Stress wat kun je er aan doen? Stress alleen is niet slecht en kan je helpen goed te presteren. Zolang stress wordt afgewisseld door voldoende perioden

Nadere informatie

1. Project oncologische revalidatie Herstel en Balans

1. Project oncologische revalidatie Herstel en Balans Welzijn 1 1. Project oncologische revalidatie Herstel en Balans 1.1. Wat is Herstel en Balans? Een ingrijpende operatie, vermoeidheid na de bestraling en chemotherapie, weer aan het werk willen maar de

Nadere informatie

ZELFCOMPASSIE Een vriend voor alle tijden

ZELFCOMPASSIE Een vriend voor alle tijden ZELFCOMPASSIE Een vriend voor alle tijden Mindfulness, mildheid, compassie & gedeelde vreugde Mijn religie is vriendelijkheid Dalai Lama Syllabus David Dewulf en Instituut voor Aandacht en Mindfulness

Nadere informatie