Het'+enerbrein,'risicogedrag'en' ontplooiing''

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het'+enerbrein,'risicogedrag'en' ontplooiing''"

Transcriptie

1 22"04"16 Het+enerbrein,risicogedragen ontplooiing JelleJolles CentrumBrein&Leren,VrijeUniversiteitAmsterdam Toelichting Dezehandouthoortbijdelezingdieikop21april2016gafinDeRode HoedinAmsterdam.Hetgingomeenavond,georganiseerdvanuit StadsdeelZuidinsamenwerkingmetJellinekenGGD.Doelvandelezing wasom(vooral)ouderswathandvatentegevenover hoeomtegaanmet de+ener,envooralmetdiensrisicogedrag,alcoholenmiddelengebruik. Vanwegecopyrightkwes+esgeefikhiertekstenzonderhet beeldmateriaaldatikindelezinghebgebruikt. Nadereinforma+etevindenisopdewebsiteswww.jellejolles.nlen dietemakenheexmetkind,+ener,onderwijs,opvoedingenhetbrein. 1

2 22"04"16 Het menu voor vanavond Waar gaat het de tiener om? 1. Borrelhap:De3eneren3energedrag( hetprobleem ) 2. Voorgerecht:Watiedereenoverhet3enerbreinmoet weten 3. Hoofdgerecht:De gebruiksaanwijzing vande3ener 4. Toetje:Gesprek,vragen,discussie Ervaringen Nieuwedingen Nieuwebelevingen Nieuwgedrag Nieuwerela3es Oefenen Uitproberen Watisdat? Watbedoeltzij? Hoedoethijdat? Waaromisdatzo? Hoewerktdat? Hoevindtzij/hijmij? Hoepakikdataan? 2 Mijn dochter Laura is super slim en weet al zo veel Ouders en andere volwassenen kijken naar tieners vanuit de kennis en ervaringen die zij al hebben opgedaan maar waarom doet ze dan soms van die ongelooflijk stomme dingen? tieners kijken naar de wereld vanuit de nog zeer beperkte kennis en ervaringen die zij op dat moment hebben verworven! 3 4 1

3 22"04"16 2. Het gaat om biologie en om prikkels De hersenrijping loopt tot na 25 e jaar! Ontplooiing 5 6 Informatieverwerking: aanpassing veranderende omgeving Waarnemen, inschatten, handelen, acties 7 8 2

4 22"04"16 Creativiteit, nieuwsgierigheid, ondernemendheid Spiegelen,Rolmodellen,Imita3e,Peergroup 9 10 Individuele verschillen in rijpingssnelheid Hersenen en lichaam zorgen voor interactie met de omgeving 12 3

5 22"04"16 Omgevingsprikkels zorgen voor aanpassing microstructuur (wegen-net) hersenen Ouders geven Steun, Sturing, Inspiratie Voor Kennis & Ervaringen Leerkracht en ouder zijn als een tuinman. Ze verwijderen ongebruikte hersenconnecties. Actieve verbindingen worden versterkt De hersenen als kluisjes in het brein Vul ze met kennis, ervaring, oefenen De overgrote meerderheid van tieners heeft niet de ervaring of kennis om een goede keuze en planning te maken. Omgeving is daarvoor nodig! U! 16 4

6 22"04"16 TakeHomevoordeouder Verschafdevoorwaardenvoorpersoonlijkegroei Laatjekindervaringenopdoen. Coach.Speel.Geeffeedback. Ac3efduwenofzachtsturen Inspira3egeven,routeswijzen Gesprek,dialoog,interesse,vragenstellen Essentieel: de non-cognitieve functies, executieve functies 18 Hogere functies rijpen door in de tienertijd Tienerhersenen zetten taal niet automatisch om in doen zoals volwassene 19 Impulscontrole Consequen3esoverzien Invoelen,empathie Perspec3efname Kiezenenbeslissen Verantwoordelijkheid Zelfinzichtenzelfregula3e 20 5

7 22"04"16 De belangrijkste non-cognitieve functies Planning and prioriteren (complexe handelingen) Ga je mee met haaien zwemmen? Zelf-evaluatie ( wat wil ik, waar ben ik, wat is het plan) Zelfregulatie ( wat zou de beste aanpak zijn? Doe ik het goed? ) Perspectief-name ( wat denkt de ander?, wat wil die man?, wat voelt mama? ) en empathie Keuzegedrag: overzien van de directe consequenties ook in de emotionele betekenis Overzien van lange termijn consequences van keuzen en gedrag 21 Source:JelleJolles, Ellisenhetverbreinen Risicovol gedrag bij adolescent wordt bepaald door sociale omgeving. Voorbeeld: risico nemen in verkeers-game. Wat doe je er aan als ouder? Enkele vroeg-rijpe tieners kunnen regie voeren over hun eigen leerproces. Maar velen kunnen het nog lang niet!!! Láát hun on-volwassen zijn!

8 22"04"16 Drama, rollen spelen, invoelen, lol, plezier, empathie en begrijpen van intenties Nodig:kennis,steun,structuur,inspira3e Puzzels, muziek spelen & strategiespel is goed voor het brein Presteren en motivatie verbetert door bewegen en motorische vaardigheden 7

9 22"04"16 Lezen, ver-beelden, verwonderen, inleven Train mentale organisatie, abstract denken, plannen. Door steun, sturing, inspiratie Mentaalschema,nieuwsgierigheid,inleven, watgebeurtals 30 Laat ervaring opdoen met emoties (angst, moe, vreugde, lol, nieuwigheid) 4. De gebruiksaanwijzing

10 22"04"16 De tiener als een zwitsers zakmes 8 vaardigheden die IEDERE tiener moet hebben op zijn/haar 18 e jaar 1. Metvreemdenkunnenpraten 2. Zijnwegkunnenvindeninvreemdeomgeving 3. Takenenopdrachtenzonderhulpuitvoeren 4. Bijdragenaanhethuishouden 5. Kunnenomgaanmetproblementussenmensen 6. Kunnenomgaanmetupsendowns 7. Kunnenomgaanmetgeld 8. Instaatzijnomopverantwoordemanieromtegaan metrisico s De ouder verandert: Van manager Via coach Tot consulent Geduldmet redeneren Respect!! Niet vangen opwoorden Kri3ekisniet persoonlijk Drama is nieterg

11 22"04"16 Openvragen Nietvernederen Leerdenken Leeremo3eher" kennen Herkensterktes Take Home Jerolverandertinde3ener3jd: Ouderismanager,éncoach,énconsulent De3enerverbreint!Helpdaarbij Laatveelervaren,laatoefenen,geefbrede vorming,leerdénken S3muleerzelfinzichtenpersoonlijkegroei Geefdussteun,sturingeninspira3e Vuldelegekluisjesindehersenen Dankvoordeaandacht

De *ener, zijn brein en ontplooiing

De *ener, zijn brein en ontplooiing 04-12-15 De *ener, zijn brein en ontplooiing Jelle Jolles Centrum Brein & Leren, LEARN! ins*tuut Vrije Universiteit Amsterdam Jelle Jolles. Keynote Murmellius Gymnasium Alkmaar; Oudervereniging 9 november

Nadere informatie

De lerende tiener: Tussen brein en omgeving

De lerende tiener: Tussen brein en omgeving De lerende tiener: Tussen brein en omgeving Jelle"Jolles" Centrum"Brein"&"Leren"VU" Amsterdam" @JelleJolles,www.jellejolles.nl,j.jolles@vu.nl 1" Verantwoording Achtergrond.," Ik"geef"veel"presenta=es"over"leren"en"ontplooiing"van"kind"en"=ener"en"over"de"ontwikkeling"

Nadere informatie

Opvoeden en ontplooien vanuit een Brein & Leren perspectief: steun, sturing en inspiratie

Opvoeden en ontplooien vanuit een Brein & Leren perspectief: steun, sturing en inspiratie Opvoeden en ontplooien vanuit een Brein & Leren perspectief: steun, sturing en inspiratie Jelle Jolles Centrum Brein & Leren LEARN! instituut, Amsterdam-VU Samenvatting en verantwoording Samenvatting.

Nadere informatie

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU 11 november 2009 Volkshogeschool Breda 1 Enorme kosten zijn gemoeid met de consequenties van verkeerd kiezen 2 Nodig: kennis, structuur, inspiratie 3 4 De

Nadere informatie

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU. 29 oktober LAKS, jaarcongres Amsterdam. Jelle Jolles 29 oktober 2009, LAKS Amsterdam

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU. 29 oktober LAKS, jaarcongres Amsterdam. Jelle Jolles 29 oktober 2009, LAKS Amsterdam Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU 29 oktober LAKS, jaarcongres Amsterdam 1 Enorme kosten zijn gemoeid met de consequenties van verkeerd kiezen 2 Nodig: kennis, structuur, inspiratie 3 4 5

Nadere informatie

Het hockeytalent in neuropsychologisch perspectief deel 2

Het hockeytalent in neuropsychologisch perspectief deel 2 Het hockeytalent in neuropsychologisch perspectief deel 2 Auteur: Prof. Dr. Jelle Jolles, universiteitshoogleraar Neuropsychologie en directeur van het Centrum Brein & Leren VU Amsterdam. Nadere informatie:

Nadere informatie

Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren. Ze willen gewoon niet leren...

Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren. Ze willen gewoon niet leren... Deze handout heeft betrekking op een voordracht die is gegeven op het jaarcongres van de HBO raad in Amersfoort op 22 april 2009. Een overzicht van de lezing is te vinden in het programmaboek. De kern

Nadere informatie

De tiener, zijn brein en ontplooiing

De tiener, zijn brein en ontplooiing De tiener, zijn brein en ontplooiing 30 januari 2016, Presentatie ResearchEd Amsterdam Jelle Jolles Centrum Brein & Leren, Vrije Universiteit Amsterdam j.jolles@vu.nl twitter: @jellejolles Websites: www.jellejolles.nl

Nadere informatie

Het hockeytalent in neuropsychologisch perspectief deel 1

Het hockeytalent in neuropsychologisch perspectief deel 1 Het hockeytalent in neuropsychologisch perspectief deel 1 Auteur: Prof. Dr. Jelle Jolles, universiteitshoogleraar Neuropsychologie en directeur van het Centrum Brein & Leren VU Amsterdam. Nadere informatie:

Nadere informatie

Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren

Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren Jelle Jolles Centrum Brein & Leren/AZIRE Vrije Universiteit Amsterdam Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren 1 Toe naar een grootschalige aanpassing

Nadere informatie

Pubers en het nieuwe leren. Anneke E. Eenhoorn

Pubers en het nieuwe leren. Anneke E. Eenhoorn Pubers en het nieuwe leren Anneke E. Eenhoorn Het nieuwe leren De nadruk wordt gelegd op sociale vaardigheden zoals samenwerken en naar elkaar luisteren. Nadruk op inspiratie vanuit het kind zelf (intrinsieke

Nadere informatie

De&)ener,&zijn&brein&en&ontplooiing&&

De&)ener,&zijn&brein&en&ontplooiing&& De&)ener,&zijn&brein&en&ontplooiing&& Jelle&Jolles& & Centrum&Brein&&&Leren,&LEARN!&ins)tuut& Vrije&Universiteit&Amsterdam& Jelle$Jolles,$workshop$voor$de$5$Amsterdamse$Gymnasia,$4$april$2016$ Toelichting

Nadere informatie

Jelle Jolles AZIRE, research instituut, Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU. 6 november 2009 Debat Kennis voor de Stad, Amsterdam

Jelle Jolles AZIRE, research instituut, Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU. 6 november 2009 Debat Kennis voor de Stad, Amsterdam Jelle Jolles AZIRE, research instituut, Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU 6 november 2009 Debat Kennis voor de Stad, Amsterdam 1 Wat kunnen kinderen eigenlijk? 2 3 4 Onderwijzende en ouder zijn een FRUITTELER:

Nadere informatie

VERHALEN VERTELLEN, VERWONDEREN EN VERBEELDEN MET DE SCHOOLSCHRIJVER

VERHALEN VERTELLEN, VERWONDEREN EN VERBEELDEN MET DE SCHOOLSCHRIJVER VERHALEN VERTELLEN, VERWONDEREN EN VERBEELDEN MET DE SCHOOLSCHRIJVER Suzanne Mol, Inouk Boerma, Sanne Dekker & Jelle Jolles Centrum Brein & Leren, Vrije Universiteit Amsterdam INHOUD Contact en informatie

Nadere informatie

MAGAZINE. Geef leerling de eerste jaren meer structuur. Neuropsycholoog Jelle Jolles: Magazine voor voortgezet onderwijs November 2016 / jaargang 11 2

MAGAZINE. Geef leerling de eerste jaren meer structuur. Neuropsycholoog Jelle Jolles: Magazine voor voortgezet onderwijs November 2016 / jaargang 11 2 Neuropsycholoog Jelle Jolles: Geef leerling de eerste jaren meer structuur MAGAZINE 10 jaar VO-raad: een tussenbalans / Wat docenten zeggen over het lerarentekort / etwinning kweekt begrip / Ook loskomen

Nadere informatie

PERSPECTIEF OP POTENTIES. Juul Koene lectoraat GGZ Hogeschool Leiden

PERSPECTIEF OP POTENTIES. Juul Koene lectoraat GGZ Hogeschool Leiden PERSPECTIEF OP POTENTIES Juul Koene lectoraat GGZ Hogeschool Leiden HERSTEL Herstel omvat vier componenten Functioneel herstel krijgt weinig expliciete aandacht FUNCTIONEEL HERSTEL Leerprocessen Nadruk

Nadere informatie

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang?

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang? Inhoud Het maakbare brein? Selfmanagementtraining bij adolescenten met een zwakke sociale competentie Gieke Buur GZ-psycholoog in opleiding tot klinisch neuropsycholoog GGzE-Universiteit Leiden Wat is

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek. Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein

Wetenschappelijk onderzoek. Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein Wetenschappelijk onderzoek Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein Gedrag - Agressie Ja Homofilie door inwerking aanwezige testosteron op brein Ja en Nee Adolescentie (10-25 jaar) is de ontwikkelfase

Nadere informatie

Tieners Anders Normaal

Tieners Anders Normaal Tieners Anders Normaal Prof. Peter Adriaenssens UZ-KU Leuven Neemt storend gedrag van jongeren toe? Al naargelang vragenlijsten en opstellers Kinderpsychiatrisch onderzoek: gedragsstoornissen 6 à 7 tot

Nadere informatie

Het puberbrein; werk in uitvoering. Anneke E. Eenhoorn

Het puberbrein; werk in uitvoering. Anneke E. Eenhoorn Het puberbrein; werk in uitvoering Anneke E. Eenhoorn Bij 12 begint het pas! Uitspraak van Nelis en Sark in Puberbrein binnenstebuiten Hoe zo? Tot 12 jaar moeten ouders hun kinderen goed begeleiden, daarna

Nadere informatie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Dr Lydia Krabbendam Centrum Brein en Leren VUA ac.krabbendam@psy.vu.nl 7 oktober 2010 Thema s Zelfregulatie Sociale cognitie Hoera, een blob! 1. Beelden verkregen

Nadere informatie

Hersenen in verbouwing

Hersenen in verbouwing Hersenen in verbouwing 23 april 2012 Sascha Roos, Gz-psycholoog / neuropsycholoog Cecile Gunning, Klinisch-psycholoog/ psychotherapeut Programma Breinfeiten Het ontwikkelende en lerende brein Het emotionele

Nadere informatie

De rol van de coach in de ontwikkeling van prestatiegedrag

De rol van de coach in de ontwikkeling van prestatiegedrag De rol van de coach in de van prestatiegedrag Paul Wylleman Prestatiemanager Prestatiegedrag NOC*NSF Nlcoach Congres Sportpsychologie en het totale mensprincipe Prestatiegedrag Vereisten sport Psychologische

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

Zelfsturend leren met een puberbrein

Zelfsturend leren met een puberbrein Zelfsturend leren met een puberbrein Jacqueline Saalmink In het hedendaagse voortgezet onderwijs wordt een groot beroep gedaan op zelfsturend leren. Leerlingen moeten hiervoor beschikken over vaardigheden

Nadere informatie

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve vaardigheden. Welkom! Nancy Lussing

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve vaardigheden. Welkom! Nancy Lussing Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V Executieve vaardigheden Welkom! Nancy Lussing Even voorstellen 25 jaar voor de klas (speciaal en regulier) 10 jaar achterin de klas Ondersteuning algemeen Coördinator masterclass

Nadere informatie

Wat is puberteit? Het Puberbrein. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Hoe komt leren tot stand? Dr. Renate de Groot!! Welten instituut!

Wat is puberteit? Het Puberbrein. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Hoe komt leren tot stand? Dr. Renate de Groot!! Welten instituut! Wat is puberteit? Het Puberbrein Dr. Renate de Groot!! Welten instituut!! Open Universiteit Graaf Huyn, 19 november 2014 Definities Definities Puberteit: - Periode van lichamelijke verandering - Periode

Nadere informatie

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! 30-11-2015. Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! 30-11-2015. Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen HELP mijn kind heeft huiswerk! MRI In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen fmrt Frontaal kwab Groei rond het 12e jaar Hersenen bereiden zich voor op snelle groei in puberteit. Use it

Nadere informatie

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal De Vakman De leerling kan gericht luisteren van intuïtief naar bewust waarnemen luisteren naar het eigen musiceren weten wat je hoort zich de muziek inwendig voorstellen de muzikale parameters en componenten

Nadere informatie

Puberteit en ASS; een goede combinatie? Anneke E. Eenhoorn

Puberteit en ASS; een goede combinatie? Anneke E. Eenhoorn Puberteit en ASS; een goede combinatie? Anneke E. Eenhoorn Gedrag komt nooit alleen. Vier factoren spelen een rol bij het ontstaan en in stand houden van gedrag. Kindfactor Opvoedvaardighedenfactor Ouderfactor

Nadere informatie

Definities. Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Wat gaan we doen? Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand?

Definities. Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Wat gaan we doen? Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand? Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Dr. Renate de Groot" " Welten instituut" " Open Universiteit Definities Puberteit: - Periode van lichamelijke verandering - Periode van geslachtsontwikkeling

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

Puberbrein, huiswerk en ouders..

Puberbrein, huiswerk en ouders.. Puberbrein, huiswerk en ouders.. Opbouw Introductie Deel 1: Het puberbrein Deel 2: Pubers, huiswerk en hun ouders Deel 3: Tips Introductie Wie Jongeren aan het woord Stellingen Deel 1: Het puberbrein Breinfeit

Nadere informatie

Definities. Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Wat gaan we doen? Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand?

Definities. Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Wat gaan we doen? Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand? Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Dr. Renate de Groot" " Centre for Learning Sciences and Technologies" (CELSTEC)" " Open Universiteit Definities Puberteit: - Periode van lichamelijke

Nadere informatie

WERELDBURGER MET KETCHUP LESGEVEN OVER WERELDBURGERSCHAP. HOE DOE JE DAT?

WERELDBURGER MET KETCHUP LESGEVEN OVER WERELDBURGERSCHAP. HOE DOE JE DAT? WERELDBURGER MET KETCHUP LESGEVEN OVER WERELDBURGERSCHAP. HOE DOE JE DAT? colofon Wereldburger met ketchup is een uitgave van NCDO, centrum voor mondiaal burgerschap. De publicatie vloeit voort uit de

Nadere informatie

Parkinsoncafe april 16. Ziekte van Parkinson Cognitie

Parkinsoncafe april 16. Ziekte van Parkinson Cognitie Parkinsoncafe april 16 Irene Vermeulen, Ziekte van Parkinson Cognitie GZ-psycholoog Brabantzorg Programma Dopamine en de hersenen Psychologische gevolgen Cognitie Neuropsychologisch onderzoek Dopamine

Nadere informatie

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP 15-03-2013 Inhoud Het neuropsychologisch denkkader De schoolsetting Ter ondersteuning bij het kind met

Nadere informatie

Impulsklas aan de slag met gedrag

Impulsklas aan de slag met gedrag Impulsklas aan de slag met gedrag workshop-aanbod 2014-2015 De Impulsklas workshops voor teams & Lezingencyclus voor ouders en onderwijsprofessionals Het workshop-aanbod van Impuls sluit aan bij het werken

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid en onderpresteren

Hoogbegaafdheid en onderpresteren Hoogbegaafdheid en onderpresteren Onderwijs Praktijk Texel Hoogbegaafdheid en onderpresteren Veel kinderen weten niet dat leren leuk kan zijn en weten niet wat ze nodig hebben om zich minder ellendig te

Nadere informatie

Leve het jonge kind! 2 e jaarcongres 28 mei Dr. Louise Berkhout

Leve het jonge kind! 2 e jaarcongres 28 mei Dr. Louise Berkhout Leve het jonge kind! 2 e jaarcongres 28 mei 2013 Dr. Louise Berkhout Is dit spelen? Is dit spelen? Is dit spelen? Verschillende spelvormen (ivm privacy geen filmfragment): Meisje op hobbelpaard- bewegingsspel

Nadere informatie

Ellis en. het verbreinen. Jelle Jolles OVER HERSENEN, GEDRAG & EDUCATIE. Neuropsych Publishers

Ellis en. het verbreinen. Jelle Jolles OVER HERSENEN, GEDRAG & EDUCATIE. Neuropsych Publishers Ellis en OVER HERSENEN, GEDRAG & EDUCATIE het verbreinen Jelle Jolles Neuropsych Publishers JELLE JOLLES - ELLIS EN HET VERBREINEN COLOFON 2 e, geheel herziene en uitgebreide druk Jelle Jolles. Ellis en

Nadere informatie

Contextmapping met kinderen

Contextmapping met kinderen Contextmapping met kinderen Design story garden Carolin Altenkirch & Tjeerd IJtsma 2008 Mathieu Gielen Faculteit Industrieel Ontwerpen, TU Delft m.a.gielen@tudelft.nl www.studiolab.io.tudelft.nl/gielen

Nadere informatie

WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke

WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke WAT BEPAALT DE MAXIMALE PRESTATIE? HET HOOFD? Bert Van Poucke Analyse 4 pijlers belangrijk om optimale prestaties te leveren: 1) de fysieke pijler (incl. technisch en tactisch) 2) de mentale pijler 3)

Nadere informatie

Spelen met Taal. Het stimuleren van zelfsturend gedrag in spelsituaties. Jeroen Aarssen 19 november 2014

Spelen met Taal. Het stimuleren van zelfsturend gedrag in spelsituaties. Jeroen Aarssen 19 november 2014 Spelen met Taal Het stimuleren van zelfsturend gedrag in spelsituaties Jeroen Aarssen 19 november 2014 Programma Ideeën over taal en interactie door de tijd Taal en Executieve Functies Taal en Denken Taal-

Nadere informatie

Omgaan en communicatie met personen met een verstandelijke beperking

Omgaan en communicatie met personen met een verstandelijke beperking Omgaan en communicatie met personen met een verstandelijke beperking Wie zijn wij? - Hubertine - Jeanine - Krista Telemans van Pasform De Lork? een thuis voor de gebruikers, gelegen in Brussel hoofdstedelijk

Nadere informatie

Het maakbare brein in de onderwijspraktijk

Het maakbare brein in de onderwijspraktijk Het maakbare brein in de onderwijspraktijk Landelijke netwerkdag voor begaafdheids-coordinatoren en begeleiders voor primair en voortgezet onderwijs 28-11-2013 Prof. dr. Margriet Sitskoorn Professor of

Nadere informatie

leerling elke OBS de Bongerd Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd.

leerling elke OBS de Bongerd Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd. OBS de Bongerd Elke leerling leert anders Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd.info leerling elke leert anders Onze school is een gemeenschap

Nadere informatie

Ontwikkeling van het brein gedurende de levensloop. Wouter Staal, kinder- en jeugdpsychiater, Radboud Universiteit en Karakter

Ontwikkeling van het brein gedurende de levensloop. Wouter Staal, kinder- en jeugdpsychiater, Radboud Universiteit en Karakter Ontwikkeling van het brein gedurende de levensloop Wouter Staal, kinder- en jeugdpsychiater, Radboud Universiteit en Karakter 200.000 jaar jager-verzamelaar 12:000 landbouw industrie sinds 200 jaar Hoever

Nadere informatie

Test je kennis van het brein!

Test je kennis van het brein! 2 4 2015 Wat kun je als schoolpsycholoog met kennis over het brein? Dr. Sanne Dekker Centrum Brein & Leren, Vrije Universiteit Amsterdam & Het ABC Schoolpsychologencongres, 13 maart 2015 Over het brein

Nadere informatie

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen.

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen. Onderbouwrapport In het onderbouwrapport waarderen wij alle genoemde aspecten ten opzichte van de leeftijd. Een waardering wordt uitgedrukt in een cijfer. U kunt via de beknopte omschrijvingen in het rapport

Nadere informatie

De kwetsbaarheden en kansen van het brein en het maken van een studiekeuze

De kwetsbaarheden en kansen van het brein en het maken van een studiekeuze Samenvatting Tijdens de contactmomenten die Bijcollege heeft met jongeren, zien wij dat velen moeilijkheden tegenkomen bij het maken van een passende studiekeuze. Dit lijkt niet heel vreemd aangezien emotionele

Nadere informatie

Agenda van vanavond!

Agenda van vanavond! 1 Agenda van vanavond! Welkom + Statusoverzicht! Communicatie: RTL Nieuws Weekblad van Dongen Persoonlijke ervaringen: John de Jager Uitkomsten enquête + uitwerken thema s (werkgroepen) Dialoog + terugkoppeling

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Leerlingen brengen tot gewenst gedrag Feit of Fabel?

Leerlingen brengen tot gewenst gedrag Feit of Fabel? Leerlingen brengen tot gewenst gedrag SOK _ Congres 11 u 30 12 u 30 Vraagstelling Kunnen we adolescenten wel tot gewenst gedrag brengen? Wetende dat ze niet over de frontale hersenstructuren beschikken

Nadere informatie

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17 11/01/17 GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: DE ROL VAN DE EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ HET SUCCES IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Executieve functies DR. MARIETTE HUIZINGA is een paraplubegrip voor verschillende denkprocessen

Nadere informatie

Het puberbrein. 1 Inleiding

Het puberbrein. 1 Inleiding DC 50 Het puberbrein 1 Inleiding Over het puberbrein is veel geschreven. Ging men er eerst vanuit dat de hersens van kinderen met 6 jaar volgroeid waren, tegenwoordig weet men dat dat pas rond het 23e

Nadere informatie

het lerende puberbrein

het lerende puberbrein het lerende puberbrein MRI / fmri onbalans hersenstam of reptielenbrein automatische processen, reflexen, autonoom het limbisch systeem of zoogdierenbrein cortex emotie, gevoel, instinct, primaire behoeften

Nadere informatie

Beperkt leervermogen? Foutloos Leren! Dr. D. Boelen Klinisch neuropsycholoog

Beperkt leervermogen? Foutloos Leren! Dr. D. Boelen Klinisch neuropsycholoog Beperkt leervermogen? Foutloos Leren! Dr. D. Boelen Klinisch neuropsycholoog Leren en leervermogen Voor leren is nodig. Gezonde hersenen? Meest belemmerend voor het leren bij hersenaandoening: Geheugen-

Nadere informatie

Regie over eigen leerproces? In het nieuws. Hersenweetjes. PET, MEG en MRI. Ouderavond Mariscollege d.d. 27 maart 2017

Regie over eigen leerproces? In het nieuws. Hersenweetjes. PET, MEG en MRI. Ouderavond Mariscollege d.d. 27 maart 2017 Introductie brein Voorwaarden voor leren Tips om het leren te ondersteunen Ouderavond Mariscollege d.d. 27 maart 2017 Workshops: Gameverslaving Alcohol/drugs Social media Praten met je puber Invloed van

Nadere informatie

HET LERENDE MAAR KWETSBARE BREIN

HET LERENDE MAAR KWETSBARE BREIN HET LERENDE MAAR KWETSBARE BREIN C. Lafosse Christophe.lafosse@revarte.be Neuro-Fylogenese Postnatal brain elaboration Dentritale en axonale arborisatie Vorming van nieuwe connecties Plasticity is a double-edged

Nadere informatie

Bewegingsonderwijs Nutsschool Zorgvliet. [Company Name]

Bewegingsonderwijs Nutsschool Zorgvliet. [Company Name] Bewegingsonderwijs Nutsschool Zorgvliet Door: M Lange Nutsschool Zorgvliet Dartijn en Hde aag [Company Name] Voorwoord: Niet zo lang geleden ontmoette ik een generatiegenote, een vrouw van deze tijd. Zo,

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Adolescenten in de klas

Welkom bij de workshop Adolescenten in de klas Welkom bij de workshop Adolescenten in de klas Martha Beeker m.m.beeker@saxion.nl Kom verder. Saxion. Vandaag Intro Het breinperspectief toegepast op een thema Interventies Vragen aan jullie Invullen van

Nadere informatie

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw.

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. onderwijs Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. April 2012 2 Stad & Esch bereidt leerlingen optimaal voor op de

Nadere informatie

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn AUTISME EN CONFLICTHANTERING Anneke E. Eenhoorn UITGANGSPUNT UITGANGSPUNT DRIE VOORBEELDEN Rosa van 8 jaar. Na een ogenschijnlijk gewone dag op school, haalt ze fel uit Mike van 11 jaar. Na een kleine

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

Door Renata Hamsikova IeKu Advies

Door Renata Hamsikova IeKu Advies EEN GIDS VOOR OUDERS JONGE HOOGBEGAAFDE KINDEREN Door Renata Hamsikova IeKu Advies WWW.IEKU.NL IS JE KIND HOOGBEGAAFD? Sommige mensen zullen het misschien belachelijk vinden dat je je kind, dat nog zo

Nadere informatie

HET PUBERBREIN een handleiding

HET PUBERBREIN een handleiding DE LOEF HET PUBERBREIN een handleiding Let s get started Waar gaan we het vandaag over hebben? ONDWERPEN voor het komende uur WIE ZIJN PUBERS? Je bent puber tussen 10 en 25 De puberteit start met de veranderende

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Werken aan veerkracht in het onderwijs. Dr. Rinka van Zundert Leer- & Veerkracht / Radboud Universiteit Nijmegen 9 november 2016 Identiteitsdag Verus

Werken aan veerkracht in het onderwijs. Dr. Rinka van Zundert Leer- & Veerkracht / Radboud Universiteit Nijmegen 9 november 2016 Identiteitsdag Verus Werken aan veerkracht in het onderwijs Dr. Rinka van Zundert Leer- & Veerkracht / Radboud Universiteit Nijmegen 9 november 2016 Identiteitsdag Verus VEERKRACHT Wat is het? Veerkrachtig? Aanpassing/ Functioneren

Nadere informatie

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen 1. Kijkt veel naar andere kinderen. 1. Kan speelgoed met andere kinderen 1. Zoekt contact met andere kinderen 1. Kan een emotionele

Nadere informatie

Aanvullende notities bij presentatie: Het Puberbrein, Gerda de Boer. Filmpje Emma ( Emma aan het woord ): https://www.youtube.com/watch?

Aanvullende notities bij presentatie: Het Puberbrein, Gerda de Boer. Filmpje Emma ( Emma aan het woord ): https://www.youtube.com/watch? Aanvullende notities bij presentatie: Het Puberbrein, Gerda de Boer Sheet 2 Filmpje Emma ( Emma aan het woord ): https://www.youtube.com/watch?v=ibdwlpspjru Sheet 4 Illustratie: Brein (Hersenstichting)

Nadere informatie

03 COGNITIEF EN NON-COGNITIEF PRESTEREN VAN JONGENS EN MEISJES IN MBO EN HO: EEN NEUROPSYCHOLOGISCH PERSPECTIEF

03 COGNITIEF EN NON-COGNITIEF PRESTEREN VAN JONGENS EN MEISJES IN MBO EN HO: EEN NEUROPSYCHOLOGISCH PERSPECTIEF 03 COGNITIEF EN NON-COGNITIEF PRESTEREN VAN JONGENS EN MEISJES IN MBO EN HO: EEN NEUROPSYCHOLOGISCH PERSPECTIEF Jelle Jolles en Judith Keizer (Centrum Brein & Leren, Vrije Universiteit Amsterdam) Meisjes

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij autisme

Cognitieve gedragstherapie bij autisme Cognitieve gedragstherapie bij autisme Caroline Schuurman, gz-psycholoog Centrum Autisme Rivierduinen Nieuwe ontwikkelingen in de behandeling van autisme bij volwassenen Utrecht, 14 juni 2011 CGT bij autisme

Nadere informatie

Breinkennis en loopbaanontwikkeling: zin of onzin?

Breinkennis en loopbaanontwikkeling: zin of onzin? KENNIS & KUNDE Hoofdartikel Breinkennis en loopbaanontwikkeling: zin of onzin? Ria van Dinteren & Marinka Kuijpers Kennis over de werking van het brein kan richting geven aan loopbaancoaching. In een eerder

Nadere informatie

HERSENBESCHADIGING. Hippocrates (ca v.chr)

HERSENBESCHADIGING. Hippocrates (ca v.chr) AANGEBOREN EN NIET-AANGEBOREN HERSENBESCHADIGING HET DIENT ALGEMEEN BEKEND TE ZIJN DAT DE BRON VAN ONS PLEZIER, ONZEVREUGDE, GELACH EN VERMAAK, ALS VAN ONZE SMART, PIJN, ANGST EN TRANEN, GEEN ANDERE IS

Nadere informatie

Train. Randy Kulman. je brein. en benut je. Tips & tools. executieve functies te versterken

Train. Randy Kulman. je brein. en benut je. Tips & tools. executieve functies te versterken Randy Kulman Train je brein en benut je talenten Tips & tools voor tieners om executieve functies te versterken Train je brein en benut je talenten Tips & tools voor tieners om executieve functies te versterken

Nadere informatie

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU DEEL 1 1 BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze BOUWSTEEN 5 Eigen Keuze 2 Inhoud Introductie bouwsteen 5: Eigen Keuze 3 ANDERS denken 4 Waar kies je voor? Wist je dat? 5 Nieuwe kansen 12 Van toen naar nu 13 Nieuwe

Nadere informatie

MAGAZINE. Geef leerling de eerste jaren meer structuur. Neuropsycholoog Jelle Jolles: Magazine voor voortgezet onderwijs November 2016 / jaargang 11 2

MAGAZINE. Geef leerling de eerste jaren meer structuur. Neuropsycholoog Jelle Jolles: Magazine voor voortgezet onderwijs November 2016 / jaargang 11 2 Neuropsycholoog Jelle Jolles: Geef leerling de eerste jaren meer structuur MAGAZINE 10 jaar VO-raad: een tussenbalans / Wat docenten zeggen over het lerarentekort / etwinning kweekt begrip / Ook loskomen

Nadere informatie

Assessments voor HR W&S Coaching en Persoonlijke Doelbepaling

Assessments voor HR W&S Coaching en Persoonlijke Doelbepaling NumoQuest wijkt in de benadering en potentie volkomen af van andere vormen van assessment doordat de basis van NumoQuest eveneens het doel weergeeft die meteen in de praktijk kan worden ingezet. Er kan

Nadere informatie

ontwerpleerplan Kunstenbad

ontwerpleerplan Kunstenbad ontwerpleerplan Kunstenbad De onderzoeker De vakman Ik als unieke kunstenaar De samenspeler De performer drukt zich persoonlijk uit bouwt vertrouwen op* vertelt een (eigen) verhaal Ik als unieke kunstenaar

Nadere informatie

Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten?

Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten? Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten? Auteur: Marjo Lam Januari 2010 Ga voor meer artikelen en uittreksels over Leren Ontwikkelen Organiseren

Nadere informatie

De mythe dat leren onafhankelijk is van biologie

De mythe dat leren onafhankelijk is van biologie De mythe dat leren onafhankelijk is van biologie Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Instituut Hersenen & Gedrag Universiteit Maastricht Verantwoording Op 20 november 2007 werd in de Buitensocieteit te

Nadere informatie

DE TIENERTIJD IS EEN TIJD VAN KANSEN EN MOGELIJKHEDEN

DE TIENERTIJD IS EEN TIJD VAN KANSEN EN MOGELIJKHEDEN interview Jelle Jolles DE TIENERTIJD IS EEN TIJD VAN KANSEN EN MOGELIJKHEDEN Jelle Jolles is universiteitshoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit. Hij slaat graag een brug tussen de wetenschap

Nadere informatie

Wat is puberteit? Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Definities. Dr.

Wat is puberteit? Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Definities. Dr. Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren Wat is puberteit? Dr. Renate de Groot" Centre for Learning Sciences and Technologies" (CELSTEC)" Open Universiteit Weekend van de Wetenschap 2012 Definities Definities

Nadere informatie

De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013

De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013 De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013 Welk kind mag bij u in de klas? Kind 1 Kind 2 Typering van een hoogbegaafde 1 Snelle slimme denker,

Nadere informatie

Adolescentiepsychologie

Adolescentiepsychologie Adolescentiepsychologie B I J E E N K O M S T 6 M O R E L E O N T W I K K E L I N G Redmar Oosterkamp ML00327 r.oosterkamp@hr.nl Doel vandaag D E S T U D E N T K A N : D E T H E O R I E VA N K O H L B

Nadere informatie

Pubers kunnen niet plannen Rijden zonder helm. Definities. Het Puberbrein: Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities.

Pubers kunnen niet plannen Rijden zonder helm. Definities. Het Puberbrein: Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Het Puberbrein: Brein, leefstijl en leren Dr. Renate de Groot Welten Institute Research Centre for Learning, Teaching and Technologies Open Universiteit Adolescentie overgangsperiode tussen puberteit en

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie

Nadere informatie

Opvoeden van hoogbegaafde kinderen

Opvoeden van hoogbegaafde kinderen Opvoeden van hoogbegaafde kinderen Marieke van der Zee Psycholoog Gecertificeerd trainer Positive Discipline Specialist in gifted education Moeder van 2 hoogbegaafde kinderen Programma Betekenis hb voor

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") PROJECT & TEAM WORK. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) PROJECT & TEAM WORK. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") PROJECT & TEAM WORK Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie.

Nadere informatie

Ouderavond Bornego jr.

Ouderavond Bornego jr. Ouderavond Bornego jr. 27 oktober 2015 Thema Loslaten?! Deze avond... - - - - : hoe houd je het leuk? Met tips! Wie staat er voor u? Wie staat voor u Voorlezen Schrijfster: actuele puberonderwerpen Oud-lerares

Nadere informatie

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog doel inzicht krijgen in het belang van en ervaren van mentale vaardigheden

Nadere informatie

Tussendoelen domein SOCIAAL EMOTIONELE ontwikkeling. Zelfbeeld. *bron: SLO ;6 4 4;6 5 5;6 6 6,6 7

Tussendoelen domein SOCIAAL EMOTIONELE ontwikkeling. Zelfbeeld. *bron: SLO ;6 4 4;6 5 5;6 6 6,6 7 1 Tussendoelen domein SOCIAAL EMOTIONELE ontwikkeling Zelfbeeld 1. Gebruikt en begrijpt het woord wij. 2. Ontdekt verschillen en overeenkomsten tussen zichzelf en de anderen in de groep. 3. Toont non-verbaal

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2. Dia 3. Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen. Executieve functies en autisme (Hill, 2004)

Dia 1. Dia 2. Dia 3. Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen. Executieve functies en autisme (Hill, 2004) Dia 1 Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen Een reactie van Bibi Huskens Dia 2 Executieve functies en autisme (Hill, 2004) Problemen in: Planning Inhibitie Schakelvaardigheid

Nadere informatie

Adviseur deskundigheidsbevordering, NISB Hoofddocent Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN

Adviseur deskundigheidsbevordering, NISB Hoofddocent Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN Een kennismaking ki met motiverende gesprekvoering Ingrid Broeders Adviseur deskundigheidsbevordering, NISB Hoofddocent Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN 1 Ervaring delen Vertel over een voldoening

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken?

Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken? osmoconsult & onderwijsvannu Trainingen & Opleidingen Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken? Klaas Jan Terpstra, 27 november 2014 www.osmoconsult.nl 1 Klaas Jan Terpstra Docent

Nadere informatie