Samenvatting Methoden en Technieken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting Methoden en Technieken"

Transcriptie

1 Samenvatting Methoden en Technieken Samenvatting van het basisboek Methoden en Technieken van Baarda en De Goede (tweede, herziene druk. Derde oplage, 1997) Inhoud 1 Wat is onderzoek? 2 2 Wat is mijn doelstelling en wat mijn probleemstelling? 3 3 Hoe zoek ik informatie? 4 4 Wat voor type onderzoek ga ik doen? 5 5 Hoe ziet mijn onderzoeksontwerp eruit? 6 6 Wat is mijn onderzoekspopulatie en steekproef? 8 7 Welke dataverzamelingsmethode gebruik je? 10 8 Interviewen hoe doe ik dat? 11 9 Observeren hoe doe ik dat? Hoe prepareer ik de data voor de analyse? 15 Samenvatting onderzoeksmethoden 1

2 1 Wat is onderzoek? Empirische toetsing: informatie verzamelen om te controleren of de ideeën wel kloppen. In de doelstelling geef je aan waarom het belangrijk is die informatie te verzamelen, wat de relevantie van de verzamelde informatie is. Bij de doelstelling gaat het om de vraag waarom je iets wilt weten, bij de probleemstelling gaat het om de vraag wat je wilt weten. Normatieve en ethische vragen hebben betrekking op b.v. of iets goed is ja of nee. Verschillende onderzoeken Beschrijvend onderzoek: gaat om het beschrijven van het voorkomen van een of meer kenmerken binnen een specifieke groep. Explorerend onderzoek: het ondekken van verbanden of verschillen tussen kenmerken binnen een specifieke groep. Toetsend onderzoek: het controleren of een verklaring klopt. Soms is de verklaring uitgewerkt in de vorm van een theorie, op basis waarvan hypothesen geformuleerd zijn die vervolgens in het onderzoek getoetst worden. Evaluatief onderzoek: een vorm van toetsend onderzoek, daar er meestal een duidelijke verwachting is over de uitkomst van het onderzoek. Onderzoeksontwerp (empirisch onderzoek) Survey: wanneer je van een persoon of objecten informatie wilt hebben, die je verzamelt met observatie en/of mondelinge of schriftelijke interviews. Bij longitudinale survey vindt minimaal een herhaalde meting plaats. Experiment: Hierbij doe je een ingreep bij de experimentele groep en je gaat na of dat tot verandering bij deze groep leidt, terwijl je dat voor de controle groep in mindere mate of niet verwacht. Populatie: alle eenheden te zamen waarover je een uitspraak wilt doen. Wanneer je alle mensen van de populatie onderzoekt is er spraken van een populatie-onderzoek. Als de populatie te groot is noem je het een steekproefonderzoek. De respondenten zijn de mensen van of over wie je gegevens verzamelt hebt. Desk research: gebruik maken van bestaande gegevens. Interview: mening, kennis of een attitude. Observeren: gedrag Samenvatting onderzoeksmethoden 2

3 2 Wat is mijn doelstelling en wat mijn probleemstelling? Doelstelling: geeft de relevantie van het onderzoek weer, en moet verklaren waarom je het onderzoek doet. Ethisch verantwoord: - De respondent vrijwillig meewerkt en er geen valse voorstelling van zaken wordt gegeven, zijn gegevens anoniem verwerkt worden en de uitkomst voor hem geen nadelig effect heeft - De onderzoeker het onderzoek voor de opdrachtgever op een controleerbaar eerlijk en objectieve manier uitvoert en geen gegevens aan derden verstrekt als de opdrachtgever daar niet mee instemt. In de probleemstelling geef je aan wat je wilt weten. Een belangrijk onderdeel van dit proces is de oriëntatie op het onderzoeksonderwerp aan de hand van deskundige, opdrachtgever en literatuuronderzoek. (Vermijd: hoe en waarom vragen, beleidsvragen en normatieve vragen) Vraagstellingen: - Frequentie: hoeveel - Verschil: vinden. dan - Samenhang: relatie tussen. en. Het is belangrijk onderscheid te maken tussen eenheids- en eigenschapsbegrippen. (eigenschappen zij kenmerken van een eenheid. Eigenschappen kunne variëren eenheden niet) Een verondersteld verband tussen eigenschapsbegrippen kan grafisch worden weergegeven in een conceptueelmodel. Naast centrale begrippen kunnen er in het model ook controlebegrippen worden opgenomen. Controlebegrippen zijn begrippen die van invloed zijn op het verband tussen de centrale begrippen in de probleemstelling. Of we een onderzoek gaan uitvoeren hangt af van de volgende aspecten: - Voldoende tijd - Voldoende geld - Bereidheid en bereikbaarheid van de onderzoeksobjecten - Financiële begroting Samenvatting onderzoeksmethoden 3

4 3 Hoe zoek ik informatie? De belangrijkste reden om literatuuronderzoek te doen is om na te gaan of anderen al een vergelijkbaar onderzoek hebben gedaan. Ook kun je suggesties opdoen voor: - De opzet van je onderzoek - Het definiëren en operationaliseren van je begrippen - Relevante theorieën op je onderzoeksterrein - De vereiste omvang van je steekproef Deskundigen zijn een belangrijke bronnen van informatie. Die deskundige kun je opsporen door te zoeken in: - De Nederlandse onderzoek databank - Titels van sociaal-wetenschappelijk onderzoek van het SWIDOC - Pyterssens almanak Tijdschriften zijn voor onderzoekers meestal de belangrijkste informatiebron. Als je met een nieuw onderzoek begint, is het handig eerst eens naslagwerken zoals, psychologie woordenboeken, te raadplegen. Ze geven je een indruk van belangrijke onderzoekers, begrippen en theorieën op je terrein. Verder geven scripties en proefschriften vaak overzichten van de stand van zaken op een specifiek terrein. In het Steinmetz-archief en bij het CBS vind je onderzoeksdata, die bruikbaar kunnen zijn voor je onderzoek Samenvatting onderzoeksmethoden 4

5 4 Wat voor type onderzoek ga ik doen? Toetsend onderzoek is een type onderzoek, waarbij een hypothesen, meetinstrumenten, populatie en onderzoeksomstandigheden vooraf vastliggen. De hypothesen worden afgeleid uit een theorie. Een theorie is een geheel van beweringen over een afgebakend deel van de werkelijkheid die onderling niet strijdig zijn en waaruit minstens een hypothese afgeleid kan worden die toetsbaar is, inclusief een mechanisme dat het waarom in de hypothese verklaart. Een specifieke of ad hoc-theorie bestaat uit een serie proposities die betrekking hebben op een afgebakend en direct herkenbaar deel van de werkelijkheid in het kader van een concreet onderzoek. Alvorens een algemene theorie kan worden toegepast dient deze te worden vertaald naar het onderwerp van onderzoek. Bij een beschrijvend onderzoek zijn hypothesen en een theorie niet aan de orde. He gaat om de beschrijving en catalogisering van kenmerken van de onderzoekseenheden aan de hand vaan een vooraf gegeven systematiek. Via beschrijvend onderzoek wil men antwoord verkrijgen op open frequentie vragen. Bij een exploratief onderzoek is er vooraf geen theorie en zijn er ook geen scherp geformuleerde hypothese voorhanden. Exploratief onderzoek is juist gericht op de ontwikkeling van een theorie en/of scherpe(re) formulering van hypothesen. Via exploratief onderzoek wil je antwoord krijgen op open verschil en/of samenhangvragen. Samenvatting onderzoeksmethoden 5

6 5 Hoe ziet mijn onderzoeksontwerp eruit? Bij een experiment moet je als onderzoeker systematisch variatie kunnen aanbrengen in een onafhankelijke variabele. Je wilt een causaal verband aantonen tussen een onafhankelijke variabele en een afhankelijke variabele. Je verwacht daarbij dat de onafhankelijke variabele effect heeft op de afhankelijke variabele. Pre-experimentele ontwerp Tijdstip T1 T2 Groep 1 O1 x O2 Bij pre-experimentele ontwerpen is er spraken van een voormeting en een nameting bij een bestaande groep, alleen een nameting bij twee groepen of alleen een nameting bij een bestaande groep. Storende factoren zijn: interne validiteit (meningen worden beïnvloed) tussentijdse externe gebeurtenis(sen) (externe voorvallen) groei (door lange tijd tussen voor en nameting) testeffect (effect van herhaald testen) instrumentatie (externe factoren regressie-effect (statische regressie naar het gemiddelde) Selectie (geen gelijke verdeling tussen exp. groep en controle groep) uitval Zuiver experimentele ontwerpen Tijdstip T1 T2 Groep 1 (exp.) R O1 X O2 Groep 2 (contr.) R O3 O4 Om van een zuiver experimenteel ontwerp te kunnen spreken moet je in ieder geval randomiseren en naast de experimentele groep minstens een controle groep bij het onderzoek betrekken. Randomiseren wil zeggen: random toewijzen van onderzoekseenheden aan groepen en vervolgens op toevalsbasis bepalen welke daarvan als experimentele groep fungeert en welke als controle groep. In combinatie met randomiseren kan gebruik gemaakt worden van matchen: het gelijkmaken van de experimentele en controlegroep. Precisie-matchen: Paren maken die grotendeels gelijk zijn in kenmerken (leeftijd,sekse) waarvan je denkt dat ze invloed hebben op de afhankelijke variabele Glabale matching: frequentie verdeling van een aantal kenmerken Homogeniseren: een of meer homogene groepen We kunnen spreken van hoge interne validiteit wanneer de nameting uitwijst dat de experimentele variabele een effect heeft op de afhankelijke variabele (narandomiseren, matchen, enz). Samenvatting onderzoeksmethoden 6

7 Quasi-experimenteel ontwerp Tijdstip T1 T2 Groep 1 (exp.) O1 X O2 Groep 2 (contr) O2 O4 Quasi-experimentele ontwerpen nemen een positie in tussen pre-experimentele en zuiver experimentele ontwerpen. Veelal wordt gebruik gemaakt van bestaande groepen (schoolklassen, afdelingen) Bij bestaande groepen is random toewijzing van onderzoekseenheden aan de experimentele dan wel controle groep echter niet mogelijk. Karakteristieken voorbeelden zijn de enkelvoudige en meervoudige tijdreeksen zowel voor als na introductie van de experimentele variabele metingen verricht op de afhankelijke variabele. De voorkeur gaat uit naar meervoudige tijdreeksen. Daar is spraken zowel van een experimentele als een controlegroep. Bij enkelvoudige tijreeksen wordt alleen een experimentele groep betrokken. Daarom is het bij de meervoudige tijdreeks mogelijk om de storende factor tussentijdse externe gebeurtenis onder controle te krijgen en bij enkelvoudige tijdreeks niet. Survey-onderzoek Bij survey-onderzoek worden in de regel bij een groot aantal onderzoekseenheden gegevens verzameld over een groot aantal kenmerken. In de meeste gevallen worden gegevens verzameld bij een steekproef van onderzoekseenheden uit een nader omschreven populatie. Voor de verzameling van gegeven wordt gebruik gemaakt van interviews dan wel observatie. Meestal vindt de dataverzameling plaats op een moment of in een periode. Er zijn echter ook vormen van longitudinaal survey-onderzoek: - panelonderzoek (verschillende tijdstippen, dezelfde gegevens, bij dezelfde groep) - trendonderzoek (verschillende tijdstippen, dezelfde gegevens, verschillende groepen) - prospectiefonderzoek (Verschillende tijdstippen, willekeurige verdeling, voorspellingen, nameting) Causaliteit Om van een causaal verband te kunnen spreken moet aan drie voorwaarden worden voldaan: - covariatie of statistische samenhang - tijdsvolgorde - geen derde, verklarend, kenmerk in het spel Het zuivere experiment is de beste grondvorm om aan causaliteitsvoorwaarden te voldoen, gevolgd door het quasi-experimenteel ontwerp (survey minder geschikt). Samenvatting onderzoeksmethoden 7

8 6 Wat is mijn onderzoekspopulatie en steekproef? Onderzoekseenheden zijn personen of objecten waarover in de probleemstelling een uitspraak wordt gedaan en die in het onderzoek worden betrokken (kenmerken kunnen variëren de eenheden niet). Populatie is de afbakening van de onderzoekseenheden die je in een onderzoek wilt betrekken. Universum of theoretische populatie wil zeggen alle voorkomende eenheden die je wilt onderzoeken (bijvoorbeeld alle jongeren over de hele wereld). Als je deze ruime populatie, op grond van je doelstelling en/of probleemstelling inperkt tot bijvoorbeeld alle Nederlandse jongeren in 1995 spreken we van een operationele populatie. Als slechts een deel van de populatie wordt betrokken, spreken we van een steekproef. We onderscheiden aselecte en selecte steekproef. Bij aselecte steekproef hebben alle eenheden in de populatie (meestal) een gelijke of in ieder geval een bekende kans om in de steekproef te komen. Bij een selecte steekproef worden eenheden niet op toevalsbasis uit een populatie getrokken. Steekproefkader is een vorm van administratie waarin onderzoekseenheden en kenmerken van deze eenheden zijn geregistreerd (nodig voor aselecte of kanssteekproef). Bij kanssteekproeven of aselecte steekproeven is de kans voor alle eenheden uit de populatie meestal gelijk (of in ieder geval bekend) om in de steekproef getrokken te worden. Bij een enkelvoudige aselecte steekproef wordt een vooraf bepaald aantal eenheden volstrekt willekeurig uit de populatie getrokken (via loterijmethoden of tabel). Bij een systematische steekproef met aselecte begin wordt de gewenste omvang van de steekproef (n) bepaald. De omvang van de populatie (N) wordt gedeeld door de gewenste omvang van de steekproef (dus: N/n=k). Ieder k e -element in de populatie komt in de steekproef. Via een tabel met toevalsgetallen wordt een randomgetal (a) gekozen De eenheid in de populatie die met a correspondeert wordt als eerste in de steekproef opgenomen, vervolgens a+k, a+2k enz. Indien de populatie bestaat uit zogeheten eerstetrapseenheden, die elk weer bestaan uit tweedetrapseenheden, wordt eerst een enkelvoudige aselecte steekproef getrokken uit de eerstetrapseenheden en vervolgen wordt per eerstetrapseenheden een enkelvoudige aselecte steekproef uit de tweedetrapseenheden getrokken (bijvoorbeeld provincie, gemeente, school, klas, leerling). In die gevallen spreekt men van een twee- of meertrapssteekproef. Bij niet-kanssteekproeven of niet-aselecte steekproeven is de kans voor eenheden uit een populatie om in de steekproef te komen onbekend en zeer waarschijnlijk ongelijk. Als toevallig beschikbare eenheden (b.v. de eerste 100 personen die je op straat tegenkomt) in de steekproef worden betrokken, is er spraken van een toevallige of beschikbare steekproef. Bij een quotasteekproef wordt vooraf bepaald hoeveel eenheden met welke specifieke kenmerken in de steekproef moeten worden opgenomen, bijvoorbeeld 50 mannen en 50 vrouwen. Indien een bepaalde combinatie van eenheden kan worden beschouwd als karakteristiek voor de gehele populatie, wordt deze combinatie (wat omvang betreft uiteraard veelgeringer dan de populatie) als steekproef uit de populatie beschouwd. Men spreekt dan van een doelgerichte steekproef. Bij een sneeuwbalsteekproef wordt aan een of aan een klein aantal personen gevraagd naar een of meer mensen die ze kennen, met bepaalde kenmerken die voor het onderzoek belangrijk zijn. Aan deze personen wordt op hun beurt ook weer gevraagd of zij mensen kennen. Enz Samenvatting onderzoeksmethoden 8

9 De vereiste omvang van een steekproef is afhankelijk van de heterogeniteit van de populatie en de vereiste nauwkeurigheid waarmee je uitspraken wilt doen. Voor een enkelvoudige aselecte steekproef kun je op grond van de omvang van de populatie onder bepaalde condities de vereiste omvang van de steekproef bepalen. Lossere benaderingen: - absolute minimum is 25 (voorzichtigheidshalve 100) - vooruitlopend op de analysefase, nagaan hoeveel cellen een kruistabel van twee variabele zal omvatten. De omvang van de steekproef is dan minimaal: het aantal cellen maal 25 eenheden - De omvang van de steekproef laten afhangen van de tijd die je hebt en het geld waarover je beschikt. Samenvatting onderzoeksmethoden 9

10 7 Welke dataverzamelingsmethode gebruik je? Gebruik maken van bestaande informatie is meestal de goedkoopste en vaak ook een goede manier van onderzoek doen. Is er geen goede informatie voorhanden, dan zul je moeten beslissen om te interviewen of te observeren. Interviewen geniet de voorkeur boven observeren wanneer het gaat om: - Kennis - Houding/attitude - Opinie Observatie geniet de voorkeur wanneer het gaat om: - Gedrag dat frequent voorkomt Observatie heeft weinig zin bij, ongewenst en intiem gedrag. Gestructureerd informatie verzamelen wil zeggen dat je van tevoren precies weet wat voor informatie je wilt hebben en wat voor antwoorden je kunt verwachte. Bij ongestructureerde informatie verzameling liggen de onderwerpen niet exact vast en is ook de informatie niet altijd voorspelbaar. Wanneer je weinig informatie hebt over het onderzoeksveld verdient het aanbeveling eerst ongestructureerd informatie te gaan verzamelen. Wanneer je al veel kennis hebt van het onderzoeksveld en/of onderwerp van onderzoek sterk omlijnd is, kun je met gestructureerde informatieverzameling beginnen. Gestructureerde informatieverzameling geniet meestal de voorkeur boven ongestructureerde, omdat ze vaak minder van toeval afhankelijk is. Soms echter geven losse uitspraken, foto s of videobeelden een beter beeld van het probleem dan cijfers. Over het algemeen genieten directe vormen van informatieverzameling de voorkeur boven indirecte. Bij driegende ontwerpen of onderwerpen waarbij men zich niet bewust is wat men denkt of doet is het soms beter om op indirecte wijze informatie te verzamelen. Wel moet je goed nagaan of je datgene meet wat je beoogt te meten. Samenvatting onderzoeksmethoden 10

11 8 Interviewen hoe doe ik dat? Het interviewen is de aangewezen methode om informatie te verkrijgen over attitudes, opinies of kennis. Het interview kent wel een aantal nadelen: - Mensen niet altijd bewust van de motieven van hun gedrag (informatie niet altijd valide) dit kan voorkomen worden door zo veel mogelijk naar feiten te vragen niet naar meningen - Sociale wenselijkheid - Non-respons Een schriftelijk interview is vrijwel altijd mondeling. Bij een gestructureerd interview moet je de keuze maken tussen mondeling dan wel schriftelijk. Mondeling : voordeel Minder voorbereiding Geschikt voor open en ingewikkelde vragen Emotionele vragen Veel vragen Goede controle op invullen Weinig onvolledige lijsten Mondeling : nadeel Duur Weinig mensen Moeilijk te organiseren Niet erg anoniem Erg gevoelig voor sociale wenselijkheid Schriftelijk : nadeel Veel voorbereiding Geen emotionele opvang Niet te veel vragen Geen controle op invullen Veel onvolledige lijsten Veel non-respons Schriftelijk : voordeel Goedkoop Veel mensen Makkelijk te organiseren Wel anoniem Minder gevoelig voor sociale wenselijkheid Er zijn een aantal bijzondere interviewvormen, die ook nog een aantal specifieke voor en nadelen kennen. Voordelen Nadelen Ongestructureerd Minder tijd Groep remt reactie groepsgesprek Meer mensen Groep lokt reactie uit Groepsgewijze afname Meer respons Kost iets meer tijd vragenlijst Snellere respons Betere controle Telefonisch interview Minder tijd Ongeschikt bij lange of ingewikkelde lijst Makkelijker Van tevoren brief Invloed sociale wenselijkheid Minder groot Snelle verwerking mogelijk Bij complexe en/of abstracte eigenschapsbegrippen is het nodig eerst het begrip goed te definiëren en vervolgens te operationaliseren in een aantal indicatoren/vragen. Belangrijk is na te gaan of er verschillende dimensies aan een begrip te onderscheiden zijn. Als dat het geval is, moet ieder dimensie apart geoperationaliseerd worden. Vuist regel is dat iedere dimensie van een begrip geoperationaliseerd wordt in minstens 10 vragen. Dit om toevalsfactoren zo veel mogelijk te elimineren. Aangezien bij vooronderzoek een deel vaak niet blijkt te voldoen, wordt ernaar gestreefd in eerste instantie 150% van het uiteindelijk benodigde vragen te maken. Samenvatting onderzoeksmethoden 11

12 De voor en nadelen van beide soort vragen zijn: Open vragen Explorerend Weinig voorkennis nodig Geïnterviewde kan vrij antwoorden Doet recht aan geïnterviewde Genuanceerde antwoorden Toeval speelt belangrijke rol Vraagt veel verwerkingstijd Interviewer belangrijk Zeer informatief Minder betrouwbaar Gesloten vragen Inventariserend Veel voorkennis nodig Beperkt antwoordkader Doet minder recht aan geïnterviewde Eenvoudige antwoorden Toeval speelt minder belangrijke rol Vraagt weinig verwerkingstijd Interviewer minder belangrijk Minder informatief Betrouwbaarheid beter dan bij open Voor de vorm van de antwoordmogelijkheden moet je een aantal beslissingen nemen. Allereerst moet je nadenken over het meet niveau waarop de gegevens verkregen worden (zie tabel). Dit heeft consequenties voor de statistische technieken die je bij de analyse kunt gebruiken. Rationiveau Intervalniveau Verhoudingen blijven gelijk Ordinaal Gelijke verschillen Gelijke verschillen niveau Nominaal- Ordening Ordening Ordening Niveau Onderscheid Onderscheid Onderscheid Onderscheid Geslacht opleidingsniveau Bij een even aantal vragen dwing je iemand meestal tot een meting. Verder moet je overwegen of je een aparte categorie geen mening gebruikt. Bij schaalgebruik moet het aantal categorieën aan beide zijden van het midden gelijk zijn en moet er naar gestreefd worden per vraag een gelijk aantal categorieën te gebruiken. In mondelinge interviews moet je antwoordkaatjes of invullijsten gebruiken als er meer alternatieven zijn of wanneer de vragen over bedriegende onderwerpen handelen. Bij de formulering van vragen moet je op de volgende punten letten: - Je moet slecht een ding tegelijk vragen - De vragen moeten niet voor meer dan een uitleg vatbaar zijn - De vragen moeten grammaticaal niet ingewikkeld zijn - Het taalgebruik moet aangepast zijn aan de geïnterviewde - De vragen moeten niet suggestief zijn - De vragen moeten geen kennis of feiten veronderstellen die er niet zijn Zowel een schriftelijk als een mondeling dient als een goed gesprek te verlopen. Je moet oppassen dat antwoorden niet beïnvloed worden zaken die eerder in het interview aan de orde zijn gekomen. Samenvatting onderzoeksmethoden 12

13 Betrouwbaar wil zeggen dat de onderzoeksresultaten zo min mogelijk van toevalligheden afhankelijk zijn. De toevalligheden kunnen gelegen zijn in: - De situatie - De interviewer - De vragenlijst - De geïnterviewde Er zijn een aantal manieren om de betrouwbaarheid van vooral samengestelde maten zoals schaal, test, toetsscores te onderzoeken: - Test-hertest methode (Stabiliteitmeting: meting nogmaals herhalen en resultaten vergelijken) - Split-half methode (homogeen meting) - Item-analyse (samenhang nagaan van de verschillende vragen of indicatoren met het totaal van de antwoorden op de overige vragen) Validiteit wil zeggen dat je meet wat je beoogt te meten. Betrouwbaarheid garandeert niet dat een meting valide is. Wel geldt, dat als een meting niet betrouwbaar is, die ook niet valide is. Daarom kun je het beste eerst de betrouwbaarheid onderzoeken. Validiteit stel je vast door de samenhang van een meting met een ander criterium na te gaan. De validiteit is vooral een probleem bij abstracte en complexe begrippen. Samenvatting onderzoeksmethoden 13

14 9 Observeren hoe doe ik dat? Het grote voordeel van observatie is dat je feitelijk gedrag vaststelt. Observatie is een probleem wanneer het om sporadisch voorkomend gedrag gaat. Het vergt dan nog meer tijd en wordt kostbaarder dan het vaal al is. Verder beidt observeren vrijwel geen mogelijkheden om bijvoorbeeld motieven te onderzoeken, je kunt alleen gedragsmatige aspecten onderzoeken. Ook vraagt observatie vaak nogal wat interpretatie, hetgeen een nadelig effect kan hebben op de betrouwbaarheid. Goede instructies kunnen dit probleem gedeeltelijk opheffen. Als laatste bezwaar werd de invloed genoemd die de aanwezigheid van de observator op het gedrag van de te oberveren persoon kan hebben. Verborgen camera s en participerende observatie kunnen die voorkomen. Het is belangrijk dat je observaties zo snel mogelijk vastlegt. Beoordelingen achteraf zijn riskant. Als onderzoeker dien je de gedragscategorieën duidelijk te omschrijven. De observator moet weten waarop te letten. Je kunt bij gedrag op de frequentie, de duur en de intensiteit letten. Voor de frequentie kun je gebruik maken van de event- of time-sampling-methoden. Voor de beoordeling van de intensiteit wordt nogal eens rating scale gebruikt. De interobservatorbetrouwbaarheid wordt meestal berekend door twee of meer observatoren dezelfde situatie te laten beoordelen. De eenvoudigste betrouwbaarheidsmeting is, het percentage overeenstemming te berekenen. Aangezien dat percentage beïnvloed kan worden door kansfactoren, is het beter cohens kappa te bereken, waarin die verdisconteerd. Wanneer complexe begrippen geoperationaliseerd zijn in te observeren indicatoren, dient de validiteit van de meting vastgesteld te worden. Het valideringsonderzoek is vergelijkbaar met dat bij het interview. Veelal worden interviewgegevens gebruikt voor het valideringsonderzoek van de observatiemeting. Samenvatting onderzoeksmethoden 14

15 10 Hoe prepareer ik de data voor de analyse? We maken onderscheid tussen de voorbewerking van gegevens en de eigenlijke analyse. In de regel gaat het bij (survey-) onderzoek om numerieke gegevens. Om verwerking van deze gegevens met de computer mogelijk te maken, moet je de waarden van elke variabele voorzien van een code. In de vragenlijst zelf of in een code boek wordt aangegeven hoe de onderzoeksgegevens gecodeerd moeten worden. Aan de hand daarvan worden de gegevens vervolgens ingetypt op een informatie op een informatiedrager die door de computer kan worden gelezen, zodat op het verkregen databestand analyses kunnen worden uitgevoerd. Alvorens met de eigenlijke analyse van de data kan worden begonnen, is het soms nodig bepaalde variabelen te hercoderen. Als je een totaalscore of index berekent, is het noodzakelijk dat alle variabelen die daarbij worden betrokken in dezelfde richting geschaald zijn. Het is raadzaam voordat je met de analyse van de data begint, een analyseschema te maken. Eigenlijk is het gewenst om al een analyseschema te maken. Eigenlijk is het gewenst om al een analyseschema vooraf te maken, dus voordat de gegevens worden verzameld. Je zou de definitieve versie van het onderzoeksinstrument (bijvoorbeeld de vragenlijst) pas moeten vaststellen in samenhang met het codeboek en een analyseschema vooraf. Dit om zoveel mogelijk te voorkomen dat je, nadat de gegevens al verzameld zijn, voor ongewenste verrassingen komt te staan. Het is uiteraard afhankelijk van het type onderzoek dat je doet hoe gedetailleerd je het codeboek en het analyseschema vooraf kunt uitwerken. Bij een toetsendonderzoek waarbij je gebruik maakt van een gestructureerd interview met geprecodeerde gegevens is dat vrijwel volledig vooraf te doen. Indien je meer dan een operationalisatie voor een begrip gebruikt en je die tot een score wilt combineren, dan moet je eerst controleren of dit verantwoord is. De verschillende operationalisaties dienen namelijk hetzelfde te meten en dus homogeen te zijn. De homogeniteitindex alpha geeft aan in hoeverre het inderdaad om een homogeen geheel gaat. Met behulp van itemanalyse kun je nagaan of er items zijn die de homogeniteit mogelijk negatief beïnvloeden. Als dat het geval is, kunnen deze beter worden verwijderd. Samenvatting onderzoeksmethoden 15

Basisboek methoden en technieken

Basisboek methoden en technieken Basisboek methoden en technieken Deel 2 van 3 : Hoofdstuk 4 t/m 7 Ook verkrijgbaar : Deel 1 : Hoofdstuk 1 tot en met 3 Ook verkrijgbaar : Deel 3 : Hoofdstuk 8 tot en met 12 Bronvermelding: Titel: Basisboek

Nadere informatie

tudievragen voor het vak TCO-2B

tudievragen voor het vak TCO-2B S tudievragen voor het vak TCO-2B 1 Wat is fundamenteel/theoretisch onderzoek? 2 Geef een voorbeeld uit de krant van fundamenteel/theoretisch onderzoek. 3 Wat is het doel van fundamenteel/theoretisch onderzoek?

Nadere informatie

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9 Woord vooraf Het Basisboek Methoden en Technieken biedt je een handleiding voor het opzetten en uitvoeren van empirisch kwantitatief onderzoek. Je stelt door waarneming vast wat zich in de werkelijkheid

Nadere informatie

Probleemstelling niet te open formuleren Geen beleidsvragen opnemen in de probleemstelling Geen normatieve vragen gebruiken

Probleemstelling niet te open formuleren Geen beleidsvragen opnemen in de probleemstelling Geen normatieve vragen gebruiken Hoofdstuk 2 Doelstelling en Probleemstelling Doelstelling Belang en relevantie aangeven van de verzamelde en onderzochte informatie: >Waarom wil je iets weten? Relevantie Praktisch: maatschappelijk nut.

Nadere informatie

Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde. Foeke van der Zee

Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde. Foeke van der Zee Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde Foeke van der Zee Inhoudsopgave 1. Onderzoek, wat is dat eigenlijk... 1 1.1 Hoe is onderzoek te omschrijven... 1 1.2 Is de onderzoeker een probleemoplosser

Nadere informatie

1c Relatie tussen x en y hoeft niet perfect te zijn om een oorzaak van y te laten zijn.

1c Relatie tussen x en y hoeft niet perfect te zijn om een oorzaak van y te laten zijn. MTO A tentamen 1 e gelegenheid 1c Relatie tussen x en y hoeft niet perfect te zijn om een oorzaak van y te laten zijn. 2d Stap empirische cyclus. Volgens Heiman. Afleiden van empirische predicties uit

Nadere informatie

Methoden van onderzoek. Werkcollege 5

Methoden van onderzoek. Werkcollege 5 Werkcollege 5 Werkcollege 5: Inhoud 1. Instructies bij opdrachten 2. Populatie - steekproef 3. Vragenlijst ontwikkelen 2 Instructies opdrachten 3 Werkcollege 5: Inhoud 1. Instructies bij opdrachten 2.

Nadere informatie

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi Inhoudsopgave Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker

Nadere informatie

28-10-2015. Je kunt deze presentatie na afloop van de les downloaden.

28-10-2015. Je kunt deze presentatie na afloop van de les downloaden. Docent: Marcel Gelsing Je kunt deze presentatie na afloop van de les downloaden. Ga naar: www.gelsing.info Kies voor de map Eindopdrachten Download: Integrale eindopdracht Fase 1.pdf Les 1: fase 1 en 2

Nadere informatie

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen Master Innovation & Leadership in Education Leerdoelen Aan het eind van deze lesdag heb je: Kennis van de dataverzamelingsmethodes vragenlijstonderzoek,

Nadere informatie

DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005)

DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005) DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005) Inleiding De manier waarop data georganiseerd, gecodeerd en gescoord (getallen toekennen aan observaties) worden en welke technieken daarvoor nodig zijn, dient in het ideale

Nadere informatie

Voorwoord... iii Verantwoording... v

Voorwoord... iii Verantwoording... v Inhoudsopgave Voorwoord... iii Verantwoording... v INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker als probleemoplosser of de onderzoeker als adviseur...

Nadere informatie

Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening. Foeke van der Zee

Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening. Foeke van der Zee Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening Foeke van der Zee Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt,

Nadere informatie

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen)

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Tabel 1, schematisch overzicht van abstracte begrippen, variabelen, dimensies, indicatoren en items. (Voorbeeld is ontleend aan de masterscriptie

Nadere informatie

Methodologie voor onderzoek in marketing en management. Foeke van der Zee

Methodologie voor onderzoek in marketing en management. Foeke van der Zee Methodologie voor onderzoek in marketing en management Foeke van der Zee Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt,

Nadere informatie

Methodologie voor de sociale wetenschappen. Voorwoord. Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1. H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?

Methodologie voor de sociale wetenschappen. Voorwoord. Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1. H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? Methodologie voor de sociale wetenschappen Voorwoord XI Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1 H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? 3 1.1. Inleiding 4 1.2. Enkele voorbeelden 6 1.2.1. De opwarming van

Nadere informatie

Programma. - Construct-> dimensies -> indicatoren -> items vragenlijst. - Pilot met de vragenlijst. - Plannen van het onderzoek.

Programma. - Construct-> dimensies -> indicatoren -> items vragenlijst. - Pilot met de vragenlijst. - Plannen van het onderzoek. Bijeenkomst 3 1 Programma Mini-presentaties Vragenlijst maken Kwaliteit van de vragenlijst: betrouwbaarheid en validiteit Vooruitblik: analyse van je resultaten Aan de slag: - Construct-> dimensies ->

Nadere informatie

Methodologie voor sociaalwetenschappelijk onderzoek. Foeke van der Zee

Methodologie voor sociaalwetenschappelijk onderzoek. Foeke van der Zee Methodologie voor sociaalwetenschappelijk onderzoek Foeke van der Zee Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt, in

Nadere informatie

Basisboek methoden en technieken

Basisboek methoden en technieken Basisboek methoden en technieken Deel 1 van 3 : Hoofdstuk 1 t/m 3 Ook verkrijgbaar : Deel 2 : Hoofdstuk 4 tot en met 7 Ook verkrijgbaar : Deel 3 : Hoofdstuk 8 tot en met 12 Bronvermelding: Titel: Basisboek

Nadere informatie

4. De tweede stap: het onderzoeksdesign

4. De tweede stap: het onderzoeksdesign 4. De tweede stap: het onderzoeksdesign Bij een design denk je misschien aan een motiefje op kleding. Misschien denk je ook aan designmeubelen. Dat is het allemaal niet. Het woord design betekent - letterlijk

Nadere informatie

Aan de slag met vakdidactisch onderzoek: methodologische aspecten

Aan de slag met vakdidactisch onderzoek: methodologische aspecten Aan de slag met vakdidactisch onderzoek: methodologische aspecten Geraldine Clarebout 09-09-2010 Contact: geraldine.clarebout@kuleuven-kortrijk.be Inhoud Kiezen van methoden: verschillende types Steekproeftrekking

Nadere informatie

20/04/2013: Kwalitatief vs. Kwantitatief

20/04/2013: Kwalitatief vs. Kwantitatief 20/04/2013: Kwalitatief vs. Kwantitatief Wat is exact het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief marktonderzoek in termen van onderzoek (wat doe je) in termen van resultaat (wat kan je er mee) in

Nadere informatie

Docentonderzoek binnen de AOS Bijeenkomst 8 Feedbackformulier bij het onderzoeksinstrument

Docentonderzoek binnen de AOS Bijeenkomst 8 Feedbackformulier bij het onderzoeksinstrument Docentonderzoek binnen de AOS Bijeenkomst 8 Feedbackformulier bij het onderzoeksinstrument Het doel van deze opdracht is nagaan of je instrument geschikt is voor je onderzoek. Het is altijd verstandig

Nadere informatie

WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN

WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN INHOUD Kwantitatieve onderzoeksmethoden Algemene kenmerken Enquête Experiment Kwalitatieve onderzoeksmethoden Algemene kenmerken Observatie Interview Kwaliteit van het onderzoek

Nadere informatie

Basisboek methoden en technieken

Basisboek methoden en technieken Basisboek methoden en technieken Deel 3 van 3 : Hoofdstuk 8 t/m 12 Ook verkrijgbaar : Deel 1 : Hoofdstuk 1 tot en met 3 Ook verkrijgbaar : Deel 2 : Hoofdstuk 4 tot en met 7 Bronvermelding: Titel: Basisboek

Nadere informatie

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden een handreiking 71 hoofdstuk 8 gegevens analyseren Door middel van analyse vat je de verzamelde gegevens samen, zodat een overzichtelijk beeld van het geheel ontstaat. Richt de analyse in de eerste plaats

Nadere informatie

College 3 Interne consistentie; Beschrijvend onderzoek

College 3 Interne consistentie; Beschrijvend onderzoek College 3 Interne consistentie; Beschrijvend onderzoek Inleiding M&T 2012 2013 Hemmo Smit Overzicht van dit college Kwaliteit van een meetinstrument (herhaling) Interne consistentie: Cronbach s alpha Voorbeeld:

Nadere informatie

(Hoe) kan onze communicatie beter?

(Hoe) kan onze communicatie beter? Deel 3 Onderzoek (Hoe) kan onze communicatie beter? Marijke Manshanden* Uw organisatie heeft een communicatieprobleem. U wilt dit probleem oplossen, maar mist de informatie om tot een goede oplossing te

Nadere informatie

Overzicht van tabellen 13. Overzicht van figuren 15. Voorwoord 17. Inleiding 19

Overzicht van tabellen 13. Overzicht van figuren 15. Voorwoord 17. Inleiding 19 Inhoudsopgave Overzicht van tabellen 13 Overzicht van figuren 15 Voorwoord 17 Inleiding 19 Ontwikkelingen in het Hoger Beroepsonderwijs 19 Praktijkgericht Onderzoek 21 De focus van dit boek 23 De structuur

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Marktonderzoek

Hoofdstuk 7 Marktonderzoek Hoofdstuk 7 Marktonderzoek Leerdoelen Uitleggen hoe belangrijk informatie is voor het bedrijf, om inzicht te krijgen in de markt. Het marketinginformatiesysteem definiëren en de onderdelen daarvan bespreken.

Nadere informatie

Waar waren we? Onderzoekspracticum BCO ANALYSEPLAN. Soorten gegevens. Documentatie. Kwalitatieve gegevens. Coderen kwalitatieve gegevens

Waar waren we? Onderzoekspracticum BCO ANALYSEPLAN. Soorten gegevens. Documentatie. Kwalitatieve gegevens. Coderen kwalitatieve gegevens Waar waren we? BCO ANALYSEPLAN Harry Ganzeboom 14 april 2005 Probleemstelling, deelvragen, theorie Definities, conceptueel model Hypothesen Onderzoekzoeksopzet, operationalisatie Dataverzameling Data-analyse

Nadere informatie

SPSS Introductiecursus. Sanne Hoeks Mattie Lenzen

SPSS Introductiecursus. Sanne Hoeks Mattie Lenzen SPSS Introductiecursus Sanne Hoeks Mattie Lenzen Statistiek, waarom? Doel van het onderzoek om nieuwe feiten van de werkelijkheid vast te stellen door middel van systematisch onderzoek en empirische verzamelen

Nadere informatie

Meten: algemene beginselen. Harry B.G. Ganzeboom ADEK UvS College 1 28 februari 2011

Meten: algemene beginselen. Harry B.G. Ganzeboom ADEK UvS College 1 28 februari 2011 Meten: algemene Harry B.G. Ganzeboom ADEK UvS College 1 28 februari 2011 OPZET College 1: Algemene College 2: Meting van attitudes (ISSP) College 3: Meting van achtergrondvariabelen via MTMM College 4:

Nadere informatie

5.0 Voorkennis. Er zijn verschillende manieren om gegevens op een grafische wijze weer te geven: 1. Staafdiagram:

5.0 Voorkennis. Er zijn verschillende manieren om gegevens op een grafische wijze weer te geven: 1. Staafdiagram: 5.0 Voorkennis Er zijn verschillende manieren om gegevens op een grafische wijze weer te geven: 1. Staafdiagram: De lengte van de staven komt overeen met de hoeveelheid; De staven staan meestal los van

Nadere informatie

1 Sociaalwetenschappelijk onderzoek

1 Sociaalwetenschappelijk onderzoek Noordhoff Uitgevers bv 3 Sociaalwetenschappelijk onderzoek. Causale conclusie en generalisatie.2 Interne validiteit.3 Externe validiteit Samenvatting Opgaven Het doel van veel onderzoek is om op basis

Nadere informatie

College Week 2 Observeren en Meten

College Week 2 Observeren en Meten College Week 2 Observeren en Meten Inleiding in de Methoden & Technieken 2013 2014 Hemmo Smit Overzicht van dit college Meetniveaus Dataverzamelingsmethoden Steekproeven trekken Hiervoor lezen: Leary:

Nadere informatie

3 Werkwijze Voordat een CQI meetinstrument mag worden ingezet voor reguliere metingen moet het meetinstrument in twee fases getest worden.

3 Werkwijze Voordat een CQI meetinstrument mag worden ingezet voor reguliere metingen moet het meetinstrument in twee fases getest worden. Procedure Psychometrische en discriminerend vermogen testfase Versie: 1.0 Datum: 01-04-2014 Code: PRO 04 Eigenaar: 1 Inleiding De richtlijnen en aanbevelingen voor de test naar de psychometrische en onderscheidende

Nadere informatie

Klantonderzoek: statistiek!

Klantonderzoek: statistiek! Klantonderzoek: statistiek! Statistiek bij klantonderzoek Om de resultaten van klantonderzoek juist te interpreteren is het belangrijk de juiste analyses uit te voeren. Vaak worden de mogelijkheden van

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

omschrijven wat je ermee bedoelt. Dat geldt dus ook voor dom en de vraag of je dat met een IQ-test kunt meten. Dan naar een ander aspect van de

omschrijven wat je ermee bedoelt. Dat geldt dus ook voor dom en de vraag of je dat met een IQ-test kunt meten. Dan naar een ander aspect van de Scenario voor het klassengesprek aan het begin van de eerste les van het leerlingonderzoek in het kader van Begrip van bewijs Hieronder staat een beschrijving van het beoogde (hypothetische) verloop van

Nadere informatie

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen TIPS VOOR ENQUÊTES 1. Opstellen van de enquête 1.1 Bepalen van het doel van de enquête Voor je een enquête opstelt denk je eerst na over wat je wil weten en waarom. Vermijd een te ruime omschrijving van

Nadere informatie

Hoorcollege 2: Onderzoeksmethoden 08-01-13!!

Hoorcollege 2: Onderzoeksmethoden 08-01-13!! Hoorcollege 2: Onderzoeksmethoden 08-01-13 Stof hoorcollege Hennie Boeije, Harm t Hart, Joop Hox (2009). Onderzoeksmethoden, Boom onderwijs, achtste geheel herziene druk, ISBN 978-90-473-0111-0. Hoofdstuk

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/20965

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Praktische tips voor succesvol marktonderzoek in de land- en tuinbouwsector

Praktische tips voor succesvol marktonderzoek in de land- en tuinbouwsector marktonderzoek in de land- en tuinbouwsector Marktonderzoek kunt u prima inzetten om informatie te verzamelen over (mogelijke) markten, klanten of producten, maar bijvoorbeeld ook om de effectiviteit van

Nadere informatie

Bijlagen ( ) Eisen aan het onderzoeksvoorstel

Bijlagen ( ) Eisen aan het onderzoeksvoorstel Bijlagen (2008-2009) Eisen aan het onderzoeksvoorstel Het onderzoeksvoorstel dat na vier weken bij de begeleider moet worden ingediend omvat een (werk)titel, een uitgewerkte probleemstelling (die een belangrijke

Nadere informatie

INTERVIEWTECHNIEKEN. Tjepke Zijlstra

INTERVIEWTECHNIEKEN. Tjepke Zijlstra + INTERVIEWTECHNIEKEN Tjepke Zijlstra + INTERVIEW n Een interview is: n het verzamelen van informatie; n uit mededelingen van een ondervraagde persoon of personen; n ter beantwoording van één of meer vooraf

Nadere informatie

College 4 Experimenteel Onderzoek en Experimentele Controle

College 4 Experimenteel Onderzoek en Experimentele Controle College 4 Experimenteel Onderzoek en Experimentele Controle - Leary: Hoofdstuk 9 en 10 - MM&C: Hoofdstuk 2.4 (p.129-130), 2.6 en 3.1 - Aanvullende tekst 4 Jolien Pas ECO 2012-2013 Doel experimenteel onderzoek:

Nadere informatie

Verspreiden niet toegestaan Gedownload door: Tim Koops E-mail adres: mitspook@hotmail.com

Verspreiden niet toegestaan Gedownload door: Tim Koops E-mail adres: mitspook@hotmail.com Examen YRM10306 Beantwoord de meerkeuze vragen door het juiste antwoord te omcirkelen. Als je je hebt bedacht, zet dan een kruis door het aangegeven antwoord en omcirkel vervolgens het juiste antwoord.

Nadere informatie

Experimenteel Onderzoek en Experimentele Controle

Experimenteel Onderzoek en Experimentele Controle Experimenteel Onderzoek en Experimentele Controle ECO 2011-2012 Hemmo Smit Wilhelm Wundt en William James 3 criteria voor Causaliteit (herhaling) 1. Covariantie: samenhang tussen variabelen aantonen 2.

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Nederlandse Associatie voor Examinering 1 Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Met de scriptie voor Compensation & Benefits Consultant (CBC) toont de kandidaat een onderbouwd advies

Nadere informatie

Methodiek Actieonderzoek

Methodiek Actieonderzoek Methodiek Actieonderzoek C O M M U N I T Y D E V E L O P M E N T College 4 17 september 2012 Docent: Elly Hellings Leerdoel college 4 Leerdoel: meer kennis over de verschillende methodieken van actieonderzoek

Nadere informatie

Praktische handreiking voor het opstellen van een representativiteitsopgave

Praktische handreiking voor het opstellen van een representativiteitsopgave Praktische handreiking voor het opstellen van een representativiteitsopgave 1. Inleiding De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan op aanvraag van het georganiseerde bedrijfsleven binnen een

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT)

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT) Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT) Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 4 1 Toelichting bij de criteria voor

Nadere informatie

Begrippen Basisboek Methoden & Technieken

Begrippen Basisboek Methoden & Technieken Begrippen Basisboek Methoden & Technieken Hoofdstuk 1: Doelstelling en onderzoeksvraag Normatieve uitspraak Het stellen van een probleem en schetsen wenselijke situatie Subjectief element Bijv bedrijf

Nadere informatie

Introductiecursus Verkeerskunde Praktische toepassingen van onderzoek in mobiliteitsmanagement

Introductiecursus Verkeerskunde Praktische toepassingen van onderzoek in mobiliteitsmanagement Introductiecursus Verkeerskunde Praktische toepassingen van onderzoek in mobiliteitsmanagement Module 3: Verkeersonderzoek 18 maart 2015, Antwerpen Delphine Eeckhout Onderzoek in mobiliteitsmanagement

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

Statistiek basisbegrippen

Statistiek basisbegrippen MARKETING / 07B HBO Marketing / Marketing management Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M Statistiek: wetenschap die gericht is op waarnemen, bestuderen en analyseren

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting Samenvatting SAMENVATTING PSYCHOMETRISCHE EIGENSCHAPPEN VAN ADL- EN WERK- GERELATEERDE MEETINSTRUMENTEN VOOR HET METEN VAN BEPERKINGEN BIJ PATIËNTEN MET CHRONISCHE LAGE RUGPIJN. Chronische lage rugpijn

Nadere informatie

1. Woorden-Boek.nl, geraadpleegd op 3 juni 2015.

1. Woorden-Boek.nl,  geraadpleegd op 3 juni 2015. In deze presentatie wordt het basisprincipe van het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek getoond: De empirische cyclus. De empirische cyclus beschrijft de stappen die genomen moeten worden om kennis

Nadere informatie

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9. Onderwijseenheid 2 Kwaliteit 45

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9. Onderwijseenheid 2 Kwaliteit 45 Inhoud Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9 1 Onderzoek inkoopmarkt 9 1.1 Opzet van het marktonderzoek 10 1.2 Desk research 12 1.3 Field research 12 2 Inkoop en leverancierskeuze 15 2.1 Doelstellingen van

Nadere informatie

Samenvatting Nederlands

Samenvatting Nederlands Samenvatting Nederlands 178 Samenvatting Mis het niet! Incomplete data kan waardevolle informatie bevatten In epidemiologisch onderzoek wordt veel gebruik gemaakt van vragenlijsten om data te verzamelen.

Nadere informatie

www.thesishulp.nl onderdeel van www.nexttalent.nl

www.thesishulp.nl onderdeel van www.nexttalent.nl Inhoudsopgave: 1. Inleiding 1.1 Een vervelende ervaring of de kroon op je studie? 1.2 Hoe dit boekje te gebruiken 2. Het begin 2.1 De gouden basisregels 2.2 Het kiezen van een onderwerp 3. Onderzoeksopzet

Nadere informatie

2. Veelvoorkomende onderzoekstypen bekeken vanuit het perspectief van het methodologisch handelingsmodel

2. Veelvoorkomende onderzoekstypen bekeken vanuit het perspectief van het methodologisch handelingsmodel 2. Veelvoorkomende onderzoekstypen bekeken vanuit het perspectief van het methodologisch handelingsmodel Het methodologisch handelingsmodel is toepasbaar op elk onderzoek. Het maakt niet uit of je het

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

Take-home toets: Kwalitatief onderzoek

Take-home toets: Kwalitatief onderzoek vrijdag 18 januari 2013 Take-home toets: Kwalitatief onderzoek Naam: Lisa de Wit Studentnummer: 500645721 Klas: LV12-2G1 Vak: Kwalitatief onderzoek Docent: Marjoke Hoekstra 1 Inleiding Voor het vak: Kwalitatief

Nadere informatie

Informatiebrochure gebruik van de Flexibiliteits Index Test (FIT-60)

Informatiebrochure gebruik van de Flexibiliteits Index Test (FIT-60) Informatiebrochure gebruik van de Flexibiliteits Index Test (FIT-60) Auteurs: T. Batink, G. Jansen & H.R.A. De Mey. 1. Introductie De Flexibiliteits Index Test (FIT-60) is een zelfrapportage-vragenlijst

Nadere informatie

Het gebruik van Excel 2007 voor statistische analyses. Een beknopte handleiding.

Het gebruik van Excel 2007 voor statistische analyses. Een beknopte handleiding. Het gebruik van Excel 2007 voor statistische analyses. Een beknopte handleiding. Bij Excel denken de meesten niet direct aan een statistisch programma. Toch biedt Excel veel mogelijkheden tot statistische

Nadere informatie

Vragenlijst Beoordelen van wetenschappelijke manuscripten

Vragenlijst Beoordelen van wetenschappelijke manuscripten Vragenlijst Beoordelen van wetenschappelijke manuscripten Welkom bij het onderzoek naar eigenschappen van wetenschappelijke manuscripten. In dit onderzoek willen we daarom nader onderzoeken welke onderdelen

Nadere informatie

College 2 Observeren en Meten

College 2 Observeren en Meten College 2 Observeren en Meten Inleiding M&T 2012 2013 Hemmo Smit Overzicht van dit college Observeren en Meten van Variabelen Betrouwbaarheid en Validiteit Dataverzamelingsmethoden Observeren en Meten

Nadere informatie

Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13!!

Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13!! Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13 Stof hoorcollege Hennie Boeije, Harm t Hart, Joop Hox (2009). Onderzoeksmethoden, Boom onderwijs, achtste geheel herziene druk, ISBN 978-90-473-0111-0. Hoofdstuk

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Gehandicaptenzorg Lichamelijk. Gehandicapten

Werkinstructies voor de CQI Gehandicaptenzorg Lichamelijk. Gehandicapten CQI zorg Werkinstructies voor de CQI zorg In de vernieuwde werkwijze kwaliteitskader zorg heeft pijler 2B betrekking op het meten van cliëntervaringen. De CQI zorg maakt geen deel uit van een instrumentenwaaier

Nadere informatie

Onderzoek uitvoeren. van vraag naar antwoord logica en observaties

Onderzoek uitvoeren. van vraag naar antwoord logica en observaties Onderzoek uitvoeren van vraag naar antwoord logica en observaties controleerbaarheid (gedragsfouten) vakkundigheid (strategiefouten) logica (redeneerfouten) validiteit (systematische fouten) betrouwbaarheid

Nadere informatie

Cursus TEO: Theorie en Empirisch Onderzoek. Practicum 2: Herhaling BIS 11 februari 2015

Cursus TEO: Theorie en Empirisch Onderzoek. Practicum 2: Herhaling BIS 11 februari 2015 Cursus TEO: Theorie en Empirisch Onderzoek Practicum 2: Herhaling BIS 11 februari 2015 Centrale tendentie Centrale tendentie wordt meestal afgemeten aan twee maten: Mediaan: de middelste waarneming, 50%

Nadere informatie

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: Het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs: Stadium van het instructie model Oriëntatiefase

Nadere informatie

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. De SYSQA dienst auditing Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Autobiografisch geheugen in longitudinaal perspectief

Autobiografisch geheugen in longitudinaal perspectief Samenvatting Autobiografisch geheugen in longitudinaal perspectief Stabiliteit en verandering in gerapporteerde levensgebeurtenissen over een periode van vijf jaar Het belangrijkste doel van dit longitudinale,

Nadere informatie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie Interventie: Families First Deelcommissie: 1 Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier Datum vergadering: 11 april 2014 Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie De commissie

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Inleiding en leerdoelen Leren en studeren is een belangrijk onderdeel in je opleiding tot verpleegkundige. Om beter te leren studeren is het belangrijk niet

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN drs. A.L. Roode Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juni 2006 Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: drs. A.L. Roode Project:

Nadere informatie

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Toekomst voorspellingen

Toekomst voorspellingen Toekomst voorspellingen Dit zoek is een vragenlijst waarin aan jou gevraagd wordt om over voorspellingen na te denken die mensen maken in verschillende omstandigheden. Deelname duurt ongeveer 1 minuten.

Nadere informatie

LES 3: ZELFRAPPORTAGE VRAGENLIJSTEN

LES 3: ZELFRAPPORTAGE VRAGENLIJSTEN LES 3: ZELFRAPPORTAGE VRAGENLIJSTEN Leerdoelen Zelfrapportage technieken kunnen plaatsen op de dimensie van kwantitatief naar kwalitatief De unieke functie van zelfrapportage data kennen (wat kan zelfrapportage

Nadere informatie

3/8/2017. Het forum. Vier fasen. Analyseren van data. Algemene aanbevelingen bij analyse. Data-analyse. AOS docentonderzoek bijeenkomst 9

3/8/2017. Het forum. Vier fasen. Analyseren van data. Algemene aanbevelingen bij analyse. Data-analyse. AOS docentonderzoek bijeenkomst 9 Het forum AOS docentonderzoek bijeenkomst 9 Analyseren Rian Aarts & Kitty Leuverink Analyseren van data verzamelde data analyse resultaten conclusies Doel: ordenen van data om antwoord op onderzoeksvraag

Nadere informatie

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren:

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 4 1. Toets met behulp van SPSS de hypothese van Evelien in verband met de baardlengte van metalfans. Ga na of je dezelfde conclusies

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Huisartsenposten

Werkinstructies voor de CQI Huisartsenposten Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de kwaliteit van zorg op een huisartsenpost (HAP) te meten vanuit het perspectief van de patiënt. De vragenlijst kan worden

Nadere informatie

Voor het propedeuseprogramma Inleiding onderzoeksmethoden 2007 2008

Voor het propedeuseprogramma Inleiding onderzoeksmethoden 2007 2008 De opdracht tot observatieonderzoek Voor het propedeuseprogramma Inleiding onderzoeksmethoden 2007 2008 De grote opdracht die een verplicht onderdeel is van het programma inleiding onderzoeksmethoden is

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een diagnostische test of screeningsinstrument.

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een diagnostische test of screeningsinstrument. Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een diagnostische test of screeningsinstrument. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 3. Toelichting bij de criteria voor

Nadere informatie

College 5 Experimentele en Quasi- Experimentele Proefopzetten

College 5 Experimentele en Quasi- Experimentele Proefopzetten College 5 Experimentele en Quasi- Experimentele Proefopzetten - Leary Hoofdstuk 9, 10, 13 en 14 - Aanvullende tekst 5 Jolien Pas ECO 2012-2013 Het Experiment Doel: Causaal verband vastellen door te laten

Nadere informatie

CQ-Index Opvang. Rapportage cliëntervaringsonderzoek niet-ambulante cliënten. Levantogroep

CQ-Index Opvang. Rapportage cliëntervaringsonderzoek niet-ambulante cliënten. Levantogroep CQ-Index Opvang Rapportage cliëntervaringsonderzoek niet-ambulante cliënten Levantogroep ARGO BV 2014 www.argo-rug.nl november 2014 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 HOOFDSTUK 1. INLEIDING... 3 1.1 Inleiding...

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Revalidatiecentra Volwassenen en Ouders van Kinderen

Werkinstructies voor de CQI Revalidatiecentra Volwassenen en Ouders van Kinderen Werkinstructies voor de Volwassenen en Ouders 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de kwaliteit van zorg in revalidatiecentra te meten vanuit het perspectief van de patiënt. De vragenlijst

Nadere informatie

Technisch rapport kiesintentiemetingen

Technisch rapport kiesintentiemetingen Technisch rapport kiesintentiemetingen (In te vullen door het betrokken instituut en terug te sturen naar het secretariaat Febelmar, ter publicatie op de Febelmar website.) Dit rapport omvat een geheel

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Jeugdgezondheidszorg

Werkinstructies voor de CQI Jeugdgezondheidszorg Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de CQI JGZ bedoeld? De CQI Jeugdgezondheidzorg (CQI JGZ) is bedoeld om de kwaliteit van zorg rond de jeugdgezondheidzorg te meten vanuit het perspectief

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. De omvang van een steekproef bepalen

Hoofdstuk 13. De omvang van een steekproef bepalen Hoofdstuk 13 De omvang van een steekproef bepalen Steekproefnauwkeurigheid Steekproefnauwkeurigheid: verwijst naar hoe dicht een steekproefgrootheid (bijvoorbeeld het gemiddelde van de antwoorden op een

Nadere informatie

INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5

INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5 INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5 1. De onderzoekers van een preventiedienst vermoeden dat werknemers in een bedrijf zonder liften fitter zijn dan werknemers

Nadere informatie

Statistiek is zo saai nog niet! Een integratie van theorie en praktijk Manfred te Grotenhuis

Statistiek is zo saai nog niet! Een integratie van theorie en praktijk Manfred te Grotenhuis Docentendag Arnhem, 19 maart 2013 Statistiek is zo saai nog niet! Een integratie van theorie en praktijk Manfred te Grotenhuis Statistiek is zo saai nog niet: de boeken 2 Basiscursus SPSS Hoe is het ontstaan?

Nadere informatie

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Marktonderzoek Zoolverwarmer Dit document is opgesteld door www.saxionstudent.

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Marktonderzoek Zoolverwarmer Dit document is opgesteld door www.saxionstudent. Marktonderzoek Zoolverwarmer Dit document is opgesteld door www.saxionstudent.nl Voorwoord Voor u ligt het door ons opgestelde marktonderzoek inclusief de resultaten. Tijdens deze opdracht is gebruik gemaakt

Nadere informatie

Verbetering reflectievaardigheden pabo-studenten m.b.v. CLASS Diny Langendijk en Cathy van Tuijl, Saxion Deventer (Zichtlijn Opleidingspraktijk

Verbetering reflectievaardigheden pabo-studenten m.b.v. CLASS Diny Langendijk en Cathy van Tuijl, Saxion Deventer (Zichtlijn Opleidingspraktijk Verbetering reflectievaardigheden pabo-studenten m.b.v. CLASS Diny Langendijk en Cathy van Tuijl, Saxion Deventer (Zichtlijn Opleidingspraktijk verbeteren door onderzoek) Interactiekwaliteit leerkracht

Nadere informatie