Hoe een kleurenblinde het verkeer ziet

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe een kleurenblinde het verkeer ziet"

Transcriptie

1 Hoe een kleurenblinde het verkeer ziet Defensie en Veiligheid Marcel Lucassen

2 2

3 Keuringseisen NOG m.b.t. kleurenzien Verschillende testen : Ishihara (24 /38 platen) Farnsworth Panel D15 Hardy, Rand en Rittler (HRR) Tokyo Medical College (TMC) Anomaloscoop (Nagel of vergelijkbaar) Lantaarntest (Holmes Wright, Beynes, Spectrolux of vergelijkbaar) Praktijktoets: signaal lichten, verf mengen, draadboom Booreilanden/ offshorewerkers: Adequaat voor het type werk 3

4 Kleurenblindheid - simulatie demo: DyCoDef + kleurzientest 4

5 Kleurenzien - begint met licht Newton spectrum 5

6 Netvlies: lichtgevoelige receptoren Sharpe et al. (1999) centrale gedeelte van de fovea (geen staafjes) 0.3 mm 6

7 3 soorten kegeltjes 1 relatieve gevoeligheid L (rood) M (groen) S (blauw) golflengte (nm) 7

8 Omzetting van licht naar pulsen B.B. Lee 8

9 Signalen via optische zenuw naar de hersenen 9

10 Kleurenblindheid (kleurzienstoornis) meeste kleurenblinden zien ook kleur verminderd vermogen tot onderscheiden van kleuren komt bij mannen vaker voor dan bij vrouwen 10

11 Kleurzienstoornis protan : iets aan de hand met rood-gevoelige kegel deutan : groen tritan : blauw sterkte van de stoornis : D D=0 : normaal D=1 : volledig verstoord 11

12 Normaal, d=0 1 relatieve spectrale gevoeligheid L M S golflengte (nm) 12

13 Protanomaal d = relatieve spectrale gevoeligheid M S L L', golflengte (nm) 13

14 Protanomaal d = relatieve spectrale gevoeligheid M S L L', golflengte (nm) 14

15 Protanomaal d = relatieve spectrale gevoeligheid M S L L', golflengte (nm) 15

16 Protanoop d = 1 1 relatieve spectrale gevoeligheid M S L golflengte (nm) 16

17 Normaal d=0 1 relatieve spectrale gevoeligheid L M S golflengte (nm) 17

18 Deuteranomaal d = relatieve spectrale gevoeligheid L M S M', golflengte (nm) 18

19 Deuteranomaal d = relatieve spectrale gevoeligheid L M S M', golflengte (nm) 19

20 Deuteranomaal d = relatieve spectrale gevoeligheid L M S M', golflengte (nm) 20

21 Deuteranoop d = 1 1 relatieve spectrale gevoeligheid L M S golflengte (nm) 21

22 Kleurenblindheid & wegverkeer normaal protanoop deuteranoop tritanoop 22

23 Kleurenblindheid & wegverkeer normaal protanoop deuteranoop tritanoop 23

24 De oplossing? 24

25 Ook in de auto zijn kleuren functioneel normaal protanoop Bron: BlindColor 25

26 DyCoDef : verkeer_kort2.avi 26

27 Kleurenblindheid & scheepvaart Meegevaren met: de Markab, loodsboot (zee) de P059, politie te water (Ridderkerk, binnenvaart) de Professor Lorentz (sectorlicht) Foto en videomateriaal verzameld Bekijken door de ogen van een kleurenblinde met d=

28 Experiment In de scheepvaart wordt een kleurzienstoornis mild op de HRR en 2nd degree op de TMC nog net toegestaan. Simulatie van kleurzientests (HRR en TMC) Naïeve proefpersonen met normaal kleurenzien: bij instelling van de simulator met d=0.87 wordt precies de grens bereikt 28

29 Veiligheidsplan Normaal (d=0) pa=

30 Kaart Normaal (d=0) pa=

31 Kaart Normaal (d=0) da=

32 Radar Normaal (d=0) pa=

33 Elektriciteitskabels Normaal (d=0) pa=

34 Markab.pps 34

35 overdag Normaal (0) protan deutan 35

36 overdag Normaal (0) protan deutan

37 bij nacht Normaal (0) protan deutan

38 bij nacht Normaal (0) protan deutan

39 Kleurenblinde kan niet altijd vertrouwen op cues Normaal (d=0) Protanoop (d=1) 39

40 Take home message Kleurzien-simulatie geeft inzicht in: De problematiek van kleurenblindheid in de praktijk De eisen die gesteld mogen worden aan kleurenzien 40

Kijken met je hersenen

Kijken met je hersenen Kijken met je hersenen Prof. Johan Wagemans Laboratorium voor Experimentele Psychologie, KU Leuven Welkom Goed geslapen? Hersenen goed uitgerust? Ogen en oren goed gewassen? Vijf zintuigen? Wat we doen

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Visuele Perceptie Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 1 Visuele Perceptie Op tica (Gr.) Zien leer (der wetten) v.h. zien en het licht. waarnemen met het oog. Visueel (Fr.) het zien betreffende. Perceptie

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Visuele Perceptie November 2016 OTT-1 1 Visuele Perceptie Op tica (Gr.) Zien leer (der wetten) v.h. zien en het licht. waarnemen met het oog. Visueel (Fr.) het zien betreffende. Perceptie 1 waarneming

Nadere informatie

Kleurenblindheid www.cjggooienvechtstreek.nl

Kleurenblindheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Kleurenblindheid n Kleurenblindheid Kleurenblindheid is een aangeboren en erfelijke stoornis in het kleurenzien. In de meeste gevallen gaat het om een probleem met het waarnemen

Nadere informatie

Bijlage 6.2. : geneeskundige verklaring binnenvaart als bedoeld in artikel 6.5, eerste lid

Bijlage 6.2. : geneeskundige verklaring binnenvaart als bedoeld in artikel 6.5, eerste lid Bijlage 6.2. : geneeskundige verklaring binnenvaart als bedoeld in artikel 6.5, eerste lid Bijlage 6.3. : Model verklaring van medische ongeschiktheid als bedoeld in artikel 6.6, eerste lid Bijlage 6.4.

Nadere informatie

1. In- en uitwendige anatomie van het oog

1. In- en uitwendige anatomie van het oog 1. In- en uitwendige anatomie van het oog Inwendige anatomie Oogspieren: oog bewegen Hoornvlies: oog beschermen Harde oogrok: oog beschermen Iris: oogkleur bepalen, lichtinval bepalen Lens: licht breken

Nadere informatie

Testen van kleurzin in het CLB

Testen van kleurzin in het CLB Testen van kleurzin in het CLB Wat is zinvol? Dr. Kris Broeckaert VWVJ Kleurzinstoornissen kleurzin functie van de kegeltjes in het netvlies 3 soorten: rood, groen, blauw kleurzinstoornissen minder gevoelig

Nadere informatie

Samenspel. Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes

Samenspel. Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes HFST 17 Samenspel Samenspel 17.1 Een ogenblik Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes Hersenen, ganglioncellen, bipolairecellen, zichtbaar licht 17.3 Zie je wat je ziet?

Nadere informatie

Beter zien met gekleurde brillenglazen?

Beter zien met gekleurde brillenglazen? Beter zien met gekleurde brillenglazen? Frank Kooi TNO Soesterberg TNO Technische Menskunde Geel getinte glazen 1. Filters uit het merendeel van het blauwe licht 2. Overdag 15% minder licht (kegeltjes)

Nadere informatie

Wat is kleur eigenlijk?

Wat is kleur eigenlijk? Wat is kleur eigenlijk? Kleur kan je eigenlijk zien als licht. In een witte lichtstraal, bijvoorbeeld een straal van de zon, zitten alle kleuren van de regenboog. Weerkaatst zo n straal op een voorwerp

Nadere informatie

Golflengte: licht is een (elektromagnetische) golf met een golflengte en een frequentie

Golflengte: licht is een (elektromagnetische) golf met een golflengte en een frequentie Golflengte: licht is een (elektromagnetische) golf met een golflengte en een frequentie Spectrum elektromagnetisch: licht met een kortere golflengte dan 400nm en licht met een langere golflengte dan 700

Nadere informatie

Gezond licht met uniglas

Gezond licht met uniglas uniglas VITAL Wellnessglass Gezond licht met uniglas Licht is energie, maar ook informatie inhoud, vorm en structuur. Het vormt het potentieel voor alles. David Bohm, quantumfysicus en filosoof Het positieve

Nadere informatie

Workshop Perceptie -Horen en Zien-, VWO-5 d.d. 12 oktober 2007

Workshop Perceptie -Horen en Zien-, VWO-5 d.d. 12 oktober 2007 Workshop Perceptie -Horen en Zien-, VWO-5 d.d. 12 oktober 2007 Plan Op vrijdag 12 oktober stond de eerste VWO-5 activiteit van dit schooljaar weer op de planning; perceptie. Voor deze workshop waren 30

Nadere informatie

De wereld van de kleurenblinden. Jan Walraven

De wereld van de kleurenblinden. Jan Walraven Visuele ergonomie De wereld van de kleurenblinden Jan Walraven Achromaat Normaal Protanoop Deuteranomaal Protanoop Testen op kleurenblindheid normaal kleurenblind Wat de kleurenblinde ziet bij het kijken

Nadere informatie

DIGITALE FOTOGRAFIE LICHT EN KLEUR

DIGITALE FOTOGRAFIE LICHT EN KLEUR 9 DIGITALE FOTOGRAFIE LICHT EN KLEUR 249 LES 9 LICHT EN KLEUR Inhoud Inleiding 251 In vroeger tijden 252 Energie, frequentie en golflengte 252 Het zichtbaar spectrum 254 Het oog en kleur 254 Kleur 257

Nadere informatie

Alle theorie van het kleurenlab

Alle theorie van het kleurenlab Alle theorie van het kleurenlab Kleurengids In deze kleurengids staat een antwoord op alles wat je maar over kleuren wilt weten. Je kan naar een specifieke vraag gaan om uitleg te krijgen, maar je kan

Nadere informatie

Minimumeisen ten aanzien van de lichamelijke geschiktheid van gegadigden voor het Rijnpatent

Minimumeisen ten aanzien van de lichamelijke geschiktheid van gegadigden voor het Rijnpatent Bijlage B1 I. Gezichtsvermogen: Minimumeisen ten aanzien van de lichamelijke geschiktheid van gegadigden voor het Rijnpatent 1. Gezichtsscherpte bij daglicht: Met of zonder optische hulpmiddelen, ten minste

Nadere informatie

Tekstboek. VMBO-T Leerjaar 1 en 2

Tekstboek. VMBO-T Leerjaar 1 en 2 Tekstboek VMBO-T Leerjaar 1 en 2 JHB Pastoor 2015 Arnhem 1 Inhoudsopgave i-nask Tekstboek VMBO-T Leerjaar 1 en 2 Hoofdstuk 1 Licht 1.1 Licht Zien 3 1.2 Licht en Kleur 5 1.3 Schaduw 10 1.4 Spiegels 15 Hoofdstuk

Nadere informatie

Verlichtingskunde 2009 Verlichtingskunde 2009 7S630

Verlichtingskunde 2009 Verlichtingskunde 2009 7S630 7S630 Laurens Zonneveldt Mariëlle Aarts Doel van het college Gereedschap bieden om via een doordacht PvE tot het gewenste doel te komen Opzet Hoe kom je tot eisen, wat speelt een rol Zoeken naar oplossingen

Nadere informatie

over de rol van licht in de vogelkweek

over de rol van licht in de vogelkweek over de rol van licht in de vogelkweek Wat is licht en wat doet het? Wat is er nu verkrijgbaar? LED: het licht van de toekomst? Geen technische verhalen!!! Vriendenclub Eindhoven 15/3/2015 2 De rol van

Nadere informatie

Is het oog verkeerd ontworpen?

Is het oog verkeerd ontworpen? Is het oog verkeerd ontworpen? bron: www.humble-bee.nl, 22 juni 2010 Inleiding Dit artikel gaat maar over één gedeelte van het oog van de mens. We hebben het hier niet over het functioneren van het hele

Nadere informatie

Wat baby s zien. Visuele Cortex

Wat baby s zien. Visuele Cortex Wat baby s zien Wanneer een baby naar een voorwerp kijkt, komt er gereflecteerd licht door de lens van het oog en dit licht valt vervolgens op het netvlies aan de achterkant van de ogen. Het netvlies stuurt

Nadere informatie

Licht / kleur / camera. Digitale bewerking

Licht / kleur / camera. Digitale bewerking Presentatie IVN Werkgroep Fotografie Licht / kleur / camera Digitale bewerking Afdrukken / kleuren beoordelen John Dijksma, 20 november 2014. Wat ziet u? Wat ziet u niet? Electro magnetisch spectrum Zichtbare

Nadere informatie

EEN KIND MET KLEURZINSTOORNIS? Wat nu?!

EEN KIND MET KLEURZINSTOORNIS? Wat nu?! Arteveldehogeschool Katholiek Hoger Onderwijs Gent Bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs J. Gerardstraat 18 9040 Sint-Amandsberg EEN KIND MET KLEURZINSTOORNIS? Wat nu?! Begeleider(s) Tom Ollieuz

Nadere informatie

DOOR DE OGEN VAN KLEUREN BLINDEN

DOOR DE OGEN VAN KLEUREN BLINDEN DOOR DE OGEN VAN KLEUREN BLINDEN Seminar (DreamDiscoverDo) Claudia Hoving 1623027 11 juni 2015 Jaar 3 - Blok D Hanneke Ponten Hogeschool Utrecht 1 Inhoudsopgave I. II. III. IV. V. VI. VII. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Kleurperceptie en kleur meten

Kleurperceptie en kleur meten Kleurperceptie en kleur meten het berekenen van kleurpunten in het CIELab systeem 1 Inleiding Dagelijks zien we om ons heen allerlei objecten die een kleur hebben. Kleurwaarneming is belangrijk voor ons

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Zintuigen

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Zintuigen GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3 Zintuigen 1 INLEIDING Zintuigcellen Reuk-, smaak- en PH-sensoren Smaakzintuig Warmte- en koudesensoren Tast-, druk- en pijnsensoren Fotosensoren 2 ZINTUIGEN VORMEN DE VERBINDING

Nadere informatie

Lichtintensiteit en de kleur van de irisschijf

Lichtintensiteit en de kleur van de irisschijf Lichtintensiteit en de kleur van de irisschijf De gevoeligheid van het menselijk oog voor lichtintensiteit Mensen hebben voldoende licht nodig om goed te kunnen zien hoe de wereld om hen heen er uit ziet

Nadere informatie

Lens plat of lens bol?

Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? In de verte kijken: plat Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Van donker naar licht: pupil wordt

Nadere informatie

Bijlage 6.1. : Keuringsaanwijzingen en keuringseisen als bedoeld in artikel 6.4, eerste lid

Bijlage 6.1. : Keuringsaanwijzingen en keuringseisen als bedoeld in artikel 6.4, eerste lid Bijlage 6.1. : Keuringsaanwijzingen en keuringseisen als bedoeld in artikel 6.4, eerste lid Hoofdstuk 1. Algemene keuringsaanwijzingen Artikel 1. Inleiding Van groot belang is vooral het tijdig herkennen

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Oog Inleiding De meeste mensen hebben 5 zintuigen. Het gezichtsvermogen om te zien, het gehoor om te horen, de reuk om te ruiken, de smaak om te proeven en het gevoel om te voelen. Met zintuigen maak je

Nadere informatie

EEN STRAALTJE KLEURENLEER

EEN STRAALTJE KLEURENLEER EEN STRAALTJE KLEURENLEER Barend de Jong www.barenddejong.nl 2009 Het oorspronkelijke wezen van de kleur is een dromerig klinken, is tot muziek geworden licht (Johannes Itten 1888-1967) Op de kleuterschool

Nadere informatie

CIE 1976 totaal kleurverschil - ΔE*ab

CIE 1976 totaal kleurverschil - ΔE*ab Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water - ΔE*ab Versie januari 2005 WAC/II/A/001 Inhoud INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED 3 2 PRINCIPE 3 3 OPMERKINGEN 6 4 APPARATUUR EN MATERIAAL 6 4.1 Apparatuur

Nadere informatie

Het oog (H2) Harro Reeders. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Het oog (H2) Harro Reeders. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Harro Reeders 09 September 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/65524 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard

Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard Anita Voskamp 2012 Hoe ziet een paard In dit hoofdstuk leg ik uit hoe de visus van het paard werkt. Voor ons mensen

Nadere informatie

Video belichting. Jan Hoekstra

Video belichting. Jan Hoekstra Video belichting Jan Hoekstra Onderwerpen. Wat is licht? Hoe kijkt het oog / de camera? Kleurenleer. Consequenties voor het belichten. Belichtingsmethodes. Wat is licht? Elektromagnetische golf. Wat is

Nadere informatie

Gloeilampvervangende lampen en gezondheid

Gloeilampvervangende lampen en gezondheid Gloeilampvervangende lampen en gezondheid Wout van Bommel Samenvatting Gloeilampvervangende spaarlampen en LEDlampen hebben een grotere blauwcomponent (koelwit licht) dan gloeilampen (warmwit licht). Ons

Nadere informatie

Gestoord kleuren zien

Gestoord kleuren zien Gestoord kleuren zien Wat is gestoord kleurenzien? In het oog zitten cellen die gevoelig zijn voor kleuren. Deze cellen heten kegeltjes. Er zijn kegeltjes voor de drie hoofdkleuren rood, groen en blauw.

Nadere informatie

Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg STANDAARD VISUSONDERZOEK BIJ 3 TOT 18 JARIGEN IN HET CLB:

Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg STANDAARD VISUSONDERZOEK BIJ 3 TOT 18 JARIGEN IN HET CLB: Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg STANDAARD VISUSONDERZOEK BIJ 3 TOT 18 JARIGEN IN HET CLB: Herziening van de richtlijnen voor KLEURZINONDERZOEK WETENSCHAPPELIJK DOSSIER 2008

Nadere informatie

Kleur-en-zien in de natuur

Kleur-en-zien in de natuur Kleur-en-zien in de natuur D.G. Stavenga Computational Physics University of Groningen the Netherlands HOVO 24 oktober 2014 Biocognitie de natuur is kleurrijk maar hoe komt dat, en waarom, waarvoor? kleur

Nadere informatie

I SEE DE SEECOAT BLUE REVOLUTIE

I SEE DE SEECOAT BLUE REVOLUTIE I SEE DE SEECOAT BLUE REVOLUTIE I SEE KUNSTLICHT ALOMTEGENWOORDIG Onze levenswijze en onze omgeving evolueert. We stellen ons meer en meer bloot aan kunstlicht: TFT (computer, televisie, videogames) LED

Nadere informatie

Welke kleuren zien julie?

Welke kleuren zien julie? Licht Welke kleuren zien julie? Kleuren nabootsen Bij schilderijen, kleurenfoto's en kleurentelevisie streeft men ernaar de kleuren zo goed mogelijk na te bootsen. Dat betekent men een bepaalde kleur ziet

Nadere informatie

welkom bij de Oolgaardtlezingen

welkom bij de Oolgaardtlezingen www.oolgaardtlezingen.nl welkom bij de Oolgaardtlezingen seizoen 2009 Seeing Emotion Petra Vlamings Vakgroep Ontwikkelingspsychologie, Faculteit Psychologie, Universiteit Maastricht Overzicht Welke afwijkingen

Nadere informatie

Bouw van het oog. Wat is staar?

Bouw van het oog. Wat is staar? Bouw van het oog Licht komt het oog binnen, gaat door het hoornvlies en de voorste oogkamer. Door de pupil wordt de hoeveelheid licht geregeld die het oog binnen komt, bij veel licht wordt de pupil kleiner

Nadere informatie

Kleurbeheer. Of Colormanagement

Kleurbeheer. Of Colormanagement Of Colormanagement Alles begint zoals altijd met Licht Wit licht is eigenlijk een spectrum van alle soorten gekleurd licht Licht valt op een voorwerp en wordt weerkaatst op ons netvlies Ons netvlies bevat

Nadere informatie

Kennisplatform OV Module 1 november 2011. Kennisplatform OV. Module 1 november 2011. Netbeheer - Techniek 1 Opleiding en Training

Kennisplatform OV Module 1 november 2011. Kennisplatform OV. Module 1 november 2011. Netbeheer - Techniek 1 Opleiding en Training Kennisplatform OV Module 1 november 2011 Netbeheer - Techniek 1 INHOUD 1. Inleiding... 3 1.1 Definitie van openbare verlichting... 3 1.2 De functies van openbare verlichting... 4 1.2.1 Bevorderen verkeersveiligheid...

Nadere informatie

Kleur & kwaliteit Deel 1: Licht en kleur

Kleur & kwaliteit Deel 1: Licht en kleur Kleur & kwaliteit 1 Deel 1: Licht en kleur 1.1 Licht is kleur 4 1.2 Kleuren zien 6 1.3 Kleuren mengen 8 1.3.1 Additieve kleurmenging 8 1.3.2 Subtractieve kleurmenging 9 1.3.3 Autotypische kleurmenging

Nadere informatie

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 Februari 2015 MARIT KLOOSTER CommunicatieManagement Hogeschool van Utrecht Sinds 2002 werkzaam bij Ruigrok NetPanel: Stagiair > Junior > Medior > Senior

Nadere informatie

Science Praktisch onderzoek muizen

Science Praktisch onderzoek muizen Science Praktisch onderzoek muizen Door Jasper van Huissteden, Tim v/d Veer, Gijs Groenewoud en Lena Vlaming C2x2 Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Onderzoeksvraag 3. Hypothese 4. Werkwijze 5. Benodigdheden

Nadere informatie

2.1 Kansen [1] Er geldt nu dat de kans op som is 6 gelijk is aan: P(som is 6) =

2.1 Kansen [1] Er geldt nu dat de kans op som is 6 gelijk is aan: P(som is 6) = 2.1 Kansen [1] Voorbeeld 1: Als je gooit met twee dobbelstenen zijn er in totaal 6 6 = 36 mogelijke uitkomsten. Deze staan in het rooster hiernaast. De gebeurtenis som is 6 komt vijf keer voor. Het aantal

Nadere informatie

Autismespectrumstoornis Voorspellers van beloop in een maatschappelijk perspectief. Dr. Kirstin Greaves-Lord 15 september 2016

Autismespectrumstoornis Voorspellers van beloop in een maatschappelijk perspectief. Dr. Kirstin Greaves-Lord 15 september 2016 Autismespectrumstoornis Voorspellers van beloop in een maatschappelijk perspectief Dr. Kirstin Greaves-Lord 15 september 2016 Doelen presentatie 1. Kader: maatschappelijke perspectieven en ontwikkelingen

Nadere informatie

Omgaan met lichtverstoring bij vleermuizen

Omgaan met lichtverstoring bij vleermuizen Omgaan met lichtverstoring bij vleermuizen Herman Limpens Eindhoven 21-03-2013 vleermuis vleermuis jaarcyclus Een netwerk van deelleefgebieden met verschillende functies verblijfplaatsen + vliegroutes

Nadere informatie

Reglementen. Ivar ONRUST

Reglementen. Ivar ONRUST Reglementen Ivar ONRUST 2 Toepassingsgebied Diverse reglementen S.R.K.G.T. B.P.R. R.P.R. Binnenvaart Politie Reglement Algemene binnenwateren Rijnvaart Politie Reglement Rijn, Waal, Lek, Pannerdensch kanaal

Nadere informatie

Verlichting voor het verkeer, deel 1

Verlichting voor het verkeer, deel 1 Verlichting voor het verkeer, deel 1 Zicht en licht voor openbare ruimten R-95-35A Dr. ir. D.A. Schreuder Leidschendam, 1995 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV Documentbeschrijving

Nadere informatie

Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding

Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding Klik op de volgende link : http://www.spreekwoord.nl/ Op deze pagina kun je allerlei Nederlandse spreekwoorden en gezegdes vinden. In de

Nadere informatie

Toets Spectroscopie. Maandag 26 oktober 2015, 9:00-12:00 uur Educatorium, Zaal Alfa. Lees dit eerst!

Toets Spectroscopie. Maandag 26 oktober 2015, 9:00-12:00 uur Educatorium, Zaal Alfa. Lees dit eerst! Toets Spectroscopie Maandag 26 oktober 2015, 9:00-12:00 uur Educatorium, Zaal Alfa Lees dit eerst! Graag op alle papieren die je inlevert je naam en studentnummer vermelden. Je mag bij het oplossen van

Nadere informatie

HANDLEIDING MEDISCHE KEURINGEN SCHEEPVAART. Oktober 2015

HANDLEIDING MEDISCHE KEURINGEN SCHEEPVAART. Oktober 2015 HANDLEIDING MEDISCHE KEURINGEN SCHEEPVAART Oktober 2015 INFORMATIE ILT en MAS INSPECTIE LEEFOMGEVING EN TRANSPORT De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is onderdeel van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Lichtmeting aan LED verlichting

Lichtmeting aan LED verlichting Lichtmeting aan LED verlichting Tristimulus versus Spectrale Instrumenten Theo Duncker LED Lampen 1 Watt 2 Chromatische analyse Groen Oranje/ Geel Rood Blauw 3 Gekleurde LED s Relatieve Schaal 468 nm 515

Nadere informatie

Daidalos bouwfysisch ingenieursbureau

Daidalos bouwfysisch ingenieursbureau Invloed van zonwering op de daglichttoetreding in kantoren project: studie van de invloed van een zonwering het visueel comfort in kantoren in samenwerking met Amber Imaging (programmatuur interface) opdrachtgever:

Nadere informatie

Hypo(glykemie) unawareness

Hypo(glykemie) unawareness Hypo(glykemie) unawareness de rol van real-time continue glucosemonitoren Patiëntenvoorlichtingsavond 18 november 2013 Susanne Kleijer Arts-onderzoeker diabetes centrum Wat is hypo unawareness? Een hypo

Nadere informatie

verwijderen P 31 32 kleurenblindheid 3.6 Optische toestellen: bril verwijderen P 45 (3.6) - 47 A Terugkaatsing en spiegels Nieuw Bijlage 48a

verwijderen P 31 32 kleurenblindheid 3.6 Optische toestellen: bril verwijderen P 45 (3.6) - 47 A Terugkaatsing en spiegels Nieuw Bijlage 48a Inhoud EUREK(H)A! 1 2015-2016 Leerplandoelstellingen 2015/7841/017 Opmerkingen n voor de e doelstellingen EUREK(H)A! 1 Thema 1 Zintuigen 3.2 Netvlies, kegeltjes, staafjes en verwijderen P 31 32 kleurenblindheid

Nadere informatie

Biodynamische LED verlichting in de zorg

Biodynamische LED verlichting in de zorg Biodynamische LED verlichting in de zorg Dynamisch licht wordt onder andere toegepast in de medische wereld en de zorgsector. Licht heeft namelijk een bewezen positieve invloed op de lichamelijke en geestelijke

Nadere informatie

LICHT VAN NOBLE LIGHT

LICHT VAN NOBLE LIGHT Noble Light..... the best for your sight! Elektromagnetische straling nm 10 13 ZWEEDSE MIJL FM KM 10 11 MW KW METER 10 9 VHF TV 10 7 RADAR INFRAROODSTRALING 10 5 ZICHTBAAR LICHT 10 3 UV-STRALING DE ZON

Nadere informatie

Arbeidsparticipatie en re-integratie. Hans Ritmeester Manager Visio Zicht op Werk Ton van Schie Arbeidsdeskundige Koninklijke Visio

Arbeidsparticipatie en re-integratie. Hans Ritmeester Manager Visio Zicht op Werk Ton van Schie Arbeidsdeskundige Koninklijke Visio Arbeidsparticipatie en re-integratie Hans Ritmeester Manager Visio Zicht op Werk Ton van Schie Arbeidsdeskundige Koninklijke Visio 1 Koninklijke Visio Expertisecentrum voor blinden en slechtzienden Landelijk,

Nadere informatie

Ontwikkeling van een breedbandige cijfer-in-ruis test voor klinisch gebruik

Ontwikkeling van een breedbandige cijfer-in-ruis test voor klinisch gebruik Ontwikkeling van een breedbandige cijfer-in-ruis test voor klinisch gebruik Cas Smits Theo Goverts, Joost Festen, Hans van Beek, Lotte Knight, Elina Ooms Inhoud Achtergrond en reden van ontwikkeling Ontwikkeling

Nadere informatie

Algemene relativiteitstheorie

Algemene relativiteitstheorie Algemene relativiteitstheorie HOVO cursus Jo van den Brand Les 1: 5 november 015 Copyright (C) Vrije Universiteit 015 Overzicht Docent informatie Jo van den Brand, Gideon Koekoek Email: jo@nikhef.nl, gkoekoek@gmail.com

Nadere informatie

Het categoriseren van kleur

Het categoriseren van kleur Inleiding Het categoriseren van kleur Kleurwetenschap is een interdisciplinair veld Honderd jaar intellectuele veldslag Fysica : beschrijven van licht Engineering : reproduceren van kleur Neurologie :

Nadere informatie

KLEURENLEER Robert Goede 4 mei 2008

KLEURENLEER Robert Goede 4 mei 2008 KLEURENLEER 4 mei 2008 INHOUD pag 2 pag 3 pag 4 pag 5 pag 6 pag 7 pag 8 pag 9 pag 10 pag 11 pag 12 pag 13 pag 14 pag 15 pag 16 pag 17 pag 18 pag 19 pag 20 pag 21 pag 22 Kleurwaarneming - het licht - het

Nadere informatie

Mooiere plaatjes. Kleurigheid. Contrast. Naar een automatische kwaliteitsbeoordeling voor kleurenprints

Mooiere plaatjes. Kleurigheid. Contrast. Naar een automatische kwaliteitsbeoordeling voor kleurenprints 13 Kleurigheid Contrast Ter compensatie van een wellicht matig origineel zijn de meeste mensen wel gewend dat ze bij hun zwart-printer het contrast kunnen aanpassen voor een goed resultaat. Bij kleurenprinters

Nadere informatie

Fysiologische effecten van licht: licht regelt onze slaap, ons humeur, ons energiepeil

Fysiologische effecten van licht: licht regelt onze slaap, ons humeur, ons energiepeil Fysiologische effecten van licht: licht regelt onze slaap, ons humeur, ons energiepeil Oktober 2009 Zonsopgang, zonsondergang Sinds mensenheugenis staan we op en gaan we slapen op het ritme van de zon.

Nadere informatie

Signaleren van werken en verkeersbelemmeringen. André Trouwen

Signaleren van werken en verkeersbelemmeringen. André Trouwen Signaleren van werken en verkeersbelemmeringen André Trouwen Reglementering 1. Wet betreffende de politie over het wegverkeer (gecoördineerd door het K.B. van 16.03.1968) 2. Koninklijk Besluit van 01.12.1975

Nadere informatie

KLEUR. Boek2, H12 p.7 t/m p.44

KLEUR. Boek2, H12 p.7 t/m p.44 KLEUR Boek2, H12 p.7 t/m p.44 Kleur Herhaling: Wat is kleur? Spectrum, golflengte Golflengte die wordt teruggekaatst is kleur van het voorwerp Staafjes/ kegeltjes Kleur Klassiek kleurenpalet gaat uit van

Nadere informatie

Het Licht Op Natuur project Wat doet nachtelijk kunstlicht met onze natuur?

Het Licht Op Natuur project Wat doet nachtelijk kunstlicht met onze natuur? Het Licht Op Natuur project Wat doet nachtelijk kunstlicht met onze natuur? Nationaal Congres Openbare Verlichting OVL2015, NSVV 21 januari 2016, Hoevelaken 6% per year increase in sky brightness (Hölker

Nadere informatie

The Color of X-rays. Spectral Computed Tomography Using Energy Sensitive Pixel Detectors E.J. Schioppa

The Color of X-rays. Spectral Computed Tomography Using Energy Sensitive Pixel Detectors E.J. Schioppa The Color of X-rays. Spectral Computed Tomography Using Energy Sensitive Pixel Detectors E.J. Schioppa Samenvatting Het netvlies van het oog is niet gevoelig voor deze straling: het oog dat vlak voor het

Nadere informatie

Perifere zenuw blokkade bij een patiënt at risk voor compartiment syndroom? Lucie van Genugten 3 e jaars AIOS Anesthesiologie 7 November 2014

Perifere zenuw blokkade bij een patiënt at risk voor compartiment syndroom? Lucie van Genugten 3 e jaars AIOS Anesthesiologie 7 November 2014 Perifere zenuw blokkade bij een patiënt at risk voor compartiment syndroom? Lucie van Genugten 3 e jaars AIOS Anesthesiologie 7 November 2014 Vraag Maskeert een perifere zenuwblokkade het optreden van

Nadere informatie

namens Jellinek dank voor uw uitnodiging

namens Jellinek dank voor uw uitnodiging namens Jellinek dank voor uw uitnodiging Bani da Lima - Ahrendt Manager Behandelzaken JellinekMinnesota Franca Hasenbos Manager Bedrijfsvoering Jellinek Gooi- en Vechtstreek & JellinekMinnesota Onderwerpen

Nadere informatie

4.0 Voorkennis. Bereken het aantal manieren om de functies te verdelen:

4.0 Voorkennis. Bereken het aantal manieren om de functies te verdelen: 4.0 Voorkennis Voorbeeld 1: Een bestuur bestaat uit 6 personen. Uit deze 6 personen wordt eerst een voorzitter, dan een secretaris en tot slot een penningmeester gekozen. Bereken het aantal manieren om

Nadere informatie

VRAGENBLAD 1. gsm. zon. haard / kachel / verwarming laser. Rood Oranje Geel Groen Blauw (nu cyaan) Indigo (nu blauw) Violet

VRAGENBLAD 1. gsm. zon. haard / kachel / verwarming laser. Rood Oranje Geel Groen Blauw (nu cyaan) Indigo (nu blauw) Violet VRAGENBLAD 1 Kleur kan alleen waargenomen worden als er licht is. Licht bestaat uit elektromagnetische stralen in de vorm van golven De afstand die een golf aflegt binnen één seconde is de golflengte Het

Nadere informatie

Creative Lighting Solutions Façade IP65 6xTF WW Medium Frosted

Creative Lighting Solutions Façade IP65 6xTF WW Medium Frosted Creative Lighting Solutions Façade IP65 6xTF WW Medium Frosted Pagina 1 van 16 Samenvatting meetgegevens parameter meting lamp opmerking Kleurtemperatuur 3117 K Warmwit. Lichtsterkte I v 1294 Cd Gemeten

Nadere informatie

1. 1 Wat is een trilling?

1. 1 Wat is een trilling? 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Fotometrische basisgrootheden

Fotometrische basisgrootheden Fotometrische basisgrootheden 24 oktober 2013 Guy Durinck Email: guy.durinck@kuleuven.be Fotometrie en radiometrie Licht: elektromagnetische golven elektromagnetische golven transporteren energie energiestroom

Nadere informatie

Paniekaanvallen - Moet je daar wat mee? -

Paniekaanvallen - Moet je daar wat mee? - Paniekaanvallen - Moet je daar wat mee? - Neeltje Batelaan Didi Rhebergen, Ron de Graaf, Jan Spijker, Aartjan Beekman en Brenda Penninx Filmfragment College tour 2012 Een vraagje. Vraagt u tijdens anamnese

Nadere informatie

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz).

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz). 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Oog. Netvlies: Ooglens: Voor de stralengang in het oog van lichtstralen zijn de volgende drie onderdelen belangrijk.

Oog. Netvlies: Ooglens: Voor de stralengang in het oog van lichtstralen zijn de volgende drie onderdelen belangrijk. Oog Voor de stralengang in het oog van lichtstralen zijn de volgende drie onderdelen belangrijk. Netvlies: Ooglens: Op het netvlies bevinden zich lichtgevoelige zintuigcellen; staafjes en kegeltjes (voor

Nadere informatie

Waarneming zintuig adequate prikkel fysiek of chemisch zien oog licht fysiek ruiken neus gasvormige

Waarneming zintuig adequate prikkel fysiek of chemisch zien oog licht fysiek ruiken neus gasvormige Paragraaf 7.1 prikkel Signalen die een zintuigcel uit de omgeving opvangt actiepotentiaal Verschil in elektrische lading over de membraan van een zenuwcel op het moment van een impuls adequate prikkel

Nadere informatie

Het verlichte brein. Overzicht. Overzicht. Epidemiologie. Cannabis als veelbelovend antipsychoticum? Matthijs Bossong

Het verlichte brein. Overzicht. Overzicht. Epidemiologie. Cannabis als veelbelovend antipsychoticum? Matthijs Bossong Het verlichte brein als veelbelovend antipsychoticum? Matthijs Bossong Postdoctoral Research Fellow Institute of Psychiatry King s College London De grootte van het risico hangt samen met de mate van gebruik,

Nadere informatie

toets kleurenleer toets kleurenleer toets kleurenleer

toets kleurenleer toets kleurenleer toets kleurenleer cor haima toets kleurenleer toets kleurenleer toets kleurenleer Inleiding In deze opdracht worden opdrachten gegeven naar aanleiding van de cd-rom Basiskleur van het GOC. Getracht is zoveel mogelijk te

Nadere informatie

Level 1. Vul het juiste woord in

Level 1. Vul het juiste woord in Level 1 Vul het juiste woord in Keuze uit: Gen, Allel, Locus, Dominant, Recessief, Co-dominantie, Monohybride kruising, Dihybride kruising, Autosoom, Autosomale overerving, X-chromosomale overerving, Intermediair

Nadere informatie

Centrum voor lysosomale en metabole ziekten

Centrum voor lysosomale en metabole ziekten Centrum voor lysosomale en metabole ziekten Multidisciplinair team Verpleging Kinderartsen Dietisten Internisten Fysiotherapeuten Neuropsycholoog Klinisch genetici (Kinder)neurologen Onderzoekers Revalidatiearts

Nadere informatie

Gezondheidsuniversiteit 2016 Reeks 9 Zintuigen. Avond 1

Gezondheidsuniversiteit 2016 Reeks 9 Zintuigen. Avond 1 1. In- en uitwendige anatomie van het oog Uitwendig Het uitwendige deel van het oog is er vooral ter bescherming. Het sluiten en knipperen van ogen door de oogleden is niet alleen belangrijk voor het mechanisch

Nadere informatie

! 1.!Wat!is!de!betekenis!van!het!hormoon!oxytocine!voor!onze!communicatie?!! 1.

! 1.!Wat!is!de!betekenis!van!het!hormoon!oxytocine!voor!onze!communicatie?!! 1. 1.Watisdebetekenisvanhethormoonoxytocinevooronzecommunicatie? 1. Oxytocineremtdemelktoevoerindeborstklierentijdensborstvoeding. 2. Oxytocineverhoogtagressiefgedragbijeengevoelvandreigingdoor soortgenoteninonzeomgeving.

Nadere informatie

RF60RGY. Mini Sterren Laser RGY 20mW groen & 80mW rood muziek gestuurd

RF60RGY. Mini Sterren Laser RGY 20mW groen & 80mW rood muziek gestuurd RF60RGY Mini Sterren Laser RGY 20mW groen & 80mW rood muziek gestuurd Deze laser heeft een groene en rode laser en geeft een sterren hemel effect met 500 stralen. De besturing kan automatisch of met de

Nadere informatie

Digitalisering en wiskundige analyse van parels en materiaalweergave

Digitalisering en wiskundige analyse van parels en materiaalweergave Digitalisering en wiskundige analyse van parels en materiaalweergave in het Lam Gods Aleksandra Pizurica Universiteit Gent Vakgroep Telecommunicatie en Informatieverwerking Image Processing and Interpretation

Nadere informatie

Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF

Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF Welke punten komen er aan de orde? Wat is WSPR? Wat kunnen we ermee? Hoe werkt het? Waar is het

Nadere informatie

WEL lichtschuw. NIET lichtschuw. lichtverstoring bij vleermuizen. Herman Limpens & Kamiel Spoelstra Amsterdam

WEL lichtschuw. NIET lichtschuw. lichtverstoring bij vleermuizen. Herman Limpens & Kamiel Spoelstra Amsterdam lichtverstoring bij vleermuizen Herman Limpens & Kamiel Spoelstra Amsterdam 27-11-2015 foerageren Shields & Bildstein 1979 Furlonger et al. 1987 Rydell 1991; 1992 Catto 1993 Blake et al. 1994 en veel ander

Nadere informatie

Geboortedatum Soort onderzoek: Standaard Datum: axtion Helpdesk

Geboortedatum Soort onderzoek: Standaard Datum: axtion Helpdesk Man Test, T Geboortedatum 25-08-1990 Soort onderzoek: Standaard Datum: 09-07-2014 Arts: axtion Helpdesk Inhoudsopgave 1 De uitslag 1.1 Wat houdt de keuring in? 1.2 Conclusie 1.3 Eventuele Adviezen: 2 Test

Nadere informatie

Hoofd crisisdienst Parnassia BG Den Haag. www.geslotenpsychiatrie.nl

Hoofd crisisdienst Parnassia BG Den Haag. www.geslotenpsychiatrie.nl Dr. Remco de Winter, psychiater Hoofd crisisdienst Parnassia BG Den Haag www.geslotenpsychiatrie.nl Afscheid Mr. R.G. Kok bijdrage Remco de Winter Conclusies rondom de In bewaringstelling I Aanvraag inbewaringstelling

Nadere informatie

Product Creation (Jet-Net&PInS) 24 november 2015

Product Creation (Jet-Net&PInS) 24 november 2015 Product Creation (Jet-Net&PInS) 24 november 2015 Evenement Op 24 november 2015 brachten 34 leerlingen van 3 scholen een bezoek aan Philips Innovation Services op de High Tech Campus, zij kregen de mogelijkheid

Nadere informatie