Concept- raadsbeleidskader Garantiestelling/ uitgegeven geldlening Versie 21 februari 2013

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Concept- raadsbeleidskader Garantiestelling/ uitgegeven geldlening Versie 21 februari 2013"

Transcriptie

1 Concept- raadsbeleidskader Garantiestelling/ uitgegeven geldlening Versie 21 februari Inleiding Voor u ligt het raadsbeleidskader garantiestelling / uitgegeven geldlening. Als gevolg van de crisis, zijn de financiële risico s rond de garanties en de uitgegeven geldleningen voor gemeenten toegenomen. Dit heeft gevolgen voor de exploitatie en het weerstandsvermogen van een gemeente. Dit vraagt om kaderstelling garantiestelling door de raad. Gezien het technische karakter van garantiestelling is een begrippenlijst in de bijlage opgenomen. Het gemeentebestuur (de raad en het college) heeft een verantwoordelijkheid voor bijvoorbeeld de realisatie van het woonbeleid (koop- en huurwoningen). Het garantie-instrument en het uitgeven van geldleningen is naast andere instrumenten, bijvoorbeeld subsidies, een middel om inhoud te geven aan de realisatie van beleid, dat door derden wordt uitgevoerd. Het gaat daarbij om twee zaken: - vooraf een heldere toets bij nieuw te verlenen garanties met zicht op risico s; - het monitoren van de risico s van al verleende garanties / uitgegeven geldleningen. Het college volgt bij het in beeld brengen van de risico s de principes van risicomanagement. Het risicomanagement is gericht op het identificeren en het kwantificeren van risico s en het bepalen en het ontwikkelen van activiteiten en maatregelen die de kans en/ of gevolgen van risico s beheersbaar houden. Het college onderscheidt financiële, juridische en bestuurlijke risico s. Het college wil met dit raadsbeleidskader kaders stellen voor nieuw te verlenen garanties met de daaraan verbonden risico s ter invulling van de kaderstellende rol van de raad en al verleende garanties / uitgegeven geldleningen. Daarbij is de huidige procedure van voorhangbesluiten leidend. Het college heeft in het kader van de controlerende rol van de raad, in dit stuk aangegeven op welke wijze de informatievoorziening met de raad plaatsvindt. Net zoals bij de totstandkoming van de financiële verordening heeft de klankbordgroep Financiën uit de raad gefunctioneerd als klankbord voor het college. De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) heeft in het voorjaar van 2012 een quick scan naar de leningen en garantieportefeuille uitgevoerd. Het college heeft de raad over de uitkomsten van dit onderzoek geïnformeerd via een brief d.d. 26 juni De analyse van de BNG met betrekking tot de garantiestelling heeft geleid tot een aantal fundamentele opmerkingen die wij in dit beleidskader verwerkt hebben. Tot slot: het college heeft in de raadsvergadering van 5 juli 2012 toegezegd het concept beleidskader aan te scherpen op basis van de inzichten van de BNG. Voor uw achtergrond: het totaal aan garanties bedraagt eind miljoen en de waarde van de uitgegeven geldleningen bedraagt 1,7 miljoen eind Wettelijk kader * Gemeentewet/ Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido): In artikel 2, lid 1 van de Wet financiering Decentrale overheden is bepaald dat garanties uitsluitend ten behoeve van de publieke taak mogen worden afgegeven. De wet Fido schrijft voor dat leningen en garanties verboden zijn als er niet-publieke taken in het geding zijn. * Waarborgfondsen: het betreft het verlenen van garanties via zogenaamde achtervang. Achtervang houdt in dat de gemeente, een rol speelt in de zekerheidsstructuur van een waarborgfonds. Hierbij kunnen instellingen die bij een waarborgfonds zijn aangesloten tegen een lage rente lenen. * EG verdrag inzake Staatssteun: steun van overheden aan ondernemingen die de mededinging kan vervalsen en het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden, is verboden. Leningen tegen een niet - marktconforme- rente wordt volgens de Rijksoverheid staatssteun genoemd. Bij het verstrekken van een garantie of het verstrekken van een lening, dient te allen tijde de Europese richtlijn in acht te worden genomen. * Gemeentelijke verordening ex. art De raad heeft op 16 juni 2011 deze verordening vastgesteld. 1

2 In artikel 9 over garantiestelling is aangegeven dat de raad een raadbeleidskader garantiestelling ontvangt waarin criteria worden geformuleerd voor de inzet van garanties, waarborgen en leningen. Wij geven hieronder in cursieve passages de beleidskaders weer. 3. Uitgegeven geldleningen Beleidskader 1: Het college geeft geen geldleningen aan rechtspersonen* uit tenzij er omstandigheden zijn die daartoe aanleiding kunnen geven voor uitgifte. Het uitgangspunt is daarbij: nee, tenzij * niet aan natuurlijke personen Het standpunt van het college is om in de toekomst in principe niet tot uitgifte van geldleningen over te gaan: nee, tenzij. Het college heeft hiervoor twee argumenten: - De aanvrager en private partijen regelen de zaken onderling vanuit hun eigen verantwoordelijkheid, dus in principe zonder tussenkomst van de gemeente. - Bankieren is geen taak van de gemeente. De expertise op het gebied van bankieren is bij gemeenten onvoldoende aanwezig. 4. Uitgangspunten nieuwe garanties (domein raad/ college) Beleidskader 2: het college hanteert bij nieuwe aanvragen garanties de volgende 5 uitgangspunten: A: Garantieverlening past binnen het gemeentelijke beleid. Een gemeentegarantie moet een publieke taak/ het algemeen belang dienen. Het garantiebeleid is volgend op het vastgestelde beleid door de raad zoals het sportbeleid, woonbeleid en dergelijke. Een gemeentegarantie moet een publieke taak, het maatschappelijk belang dienen. In de wet Financiering decentrale overheden is geen definitie opgenomen van de publieke taak c.q. het publieke belang. Daarvan is volgens de Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid sprake wanneer de overheid zich de behartiging van een maatschappelijk belang aantrekt op grond van de overtuiging dat dit belang anders niet tot zijn recht komt. Wat wel of niet tot de publieke taak wordt gerekend, verschilt naar gelang het beleidsveld, het tijdstip en de omstandigheden. Omstandigheden kunnen wijzigen, bijvoorbeeld het meerjaren financieel perspectief en de rol van de overheid in de samenleving. De raad heeft in het kader van alle hens aan dek deel 3 in de raad van 5 juli 2012 jongstleden een besluit over de rol van de gemeente genomen. Centraal daarin staat de veranderende rol van de gemeente naar meer een regiegemeente waarbij ondermeer aansluiting wordt gezocht bij het zelforganiserend vermogen van instellingen en de eigen verantwoordelijkheid van inwoners, het stimuleren van zelfbeheer en dergelijke. Dit heeft gevolgen voor de toekomstige inzet van het instrument gemeentegaranties. B: Als er een waarborgfonds is en het heeft een oordeel, dan neemt het college het oordeel van dit fonds mee en laat het zwaar wegen in de eigen afweging van het college. Er is een aantal waarborgfondsen, zoals Waarborgfonds Wfz (zorg), WSW (corporatie), SWS (sport), SWK (kinderopvang) en WEW (eigen woningen) waarop een beroep gedaan kan worden om geldleningen te borgen. Bij directe garantieverlening garandeert het college een lening die een derde heeft afgesloten voor een investering, bijvoorbeeld in de cultuur- en sportsector. Bij indirecte garantieverlening wordt het risico ondervangen door waarborgfondsen die op verschillende beleidsterreinen actief zijn. Waarborgfondsen hebben grote fondsvermogens die ingezet kunnen worden indien derden hun verplichtingen niet na kunnen komen. Het voornoemde onderscheid is relevant voor risicoduiding garantieverlening. Onze lijn is om in principe niet over te gaan tot directe garantieverlening als een landelijk waarborgfonds aangeeft dat de financiële risico s van de aanvrager te hoog zijn om garant te willen staan. De gemeente hoeft dan niet nog een keer deze toets te doen omdat het waarborgfonds deze toets als gespecialiseerde organisatie al heeft verricht. Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente onnodig te hoge risico s in de toekomst gaat lopen. Er kan, ondanks een negatief advies van het fonds, een situatie zijn dat het college in haar eigenstandige rol alsnog voor garantieverlening kiest. 2

3 C: Als er zakelijke zekerheden te verkrijgen zijn, verleent het college gemeentegarantie onder de voorwaarde dat die zekerheden worden verkregen. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van contragarantie, het vestigen van het recht van hypotheek of het laten vestigen van een pandrecht ten gunste van de gemeente. Het college geeft alleen garantie af als zij zakelijke zekerheden verkrijgt van de partij waarvoor het college voor de aflossing en rentebetaling garant stelt. Dat kan in de vorm van een contragarantie. Het kan in de vorm van het vestigen van een hypotheekrecht. Het kan ook door het laten vestigen van een pandrecht ten gunste van het college en het laten opmaken van een positief negatieve hypotheekverklaring ten gunste van het college. Het niet kunnen verkrijgen van zekerheid ter minimalisering van het gemeentelijke risico, is een argument voor het college om zich niet borg te stellen. D: Het college toetst de financiële positie van de aanvrager om zicht te krijgen op de risico s die zij met garantstelling loopt. De aanvrager verschaft inzicht in de financiële positie door het overleggen van een aantal documenten. De toets door het college is een maatwerktoets omdat de aanvragen een verschillend karakter hebben. De aanvrager verschaft inzicht in de financiële positie van haarzelf om zo de risico s voor het college te beperken c.q. te minimaliseren en aanvaardbaar te laten zijn. De aanvrager overlegt een aantal documenten, waaronder: - een schriftelijk verzoek aan de gemeente tot garantieverlening; - de twee meest recente jaarstukken c.q. accountantsverklaring van de aanvrager waaruit de solvabiliteit, het vermogen om schulden te kunnen betalen, blijkt;* - een document waarin inzicht wordt verschaft dat de aanvrager in staat is om periodiek aan haar betaling- en aflossingsverplichtingen te voldoen; - een deugdelijke sluitende meerjarenbegroting; - een planning van de investeringen en het groot onderhoud van de komende tien jaar; - een geldende offerte van de lening waarvoor het garantieverzoek wordt gedaan; - een document waaruit blijkt dat het rentepercentage van de aan te trekken lening voor minimaal 5 jaar rentevast is. *van belang is dat in de overeenkomst wordt vastgelegd dat de aanvrager jaarlijks de meest recente jaarstukken aan het college stuurt om zo de financiële positie en risico s te monitoren. De aanvrager wordt hierover van te voren op de hoogte gesteld. Het college streeft er hierbij ook naar een beeld te krijgen van niet financiële aspecten zoals de juridische en bestuurlijke aspecten van de aanvraag. Het college geeft aan wat het gevolg is van de aanvraag voor het gemeentelijke weerstandsvermogen en vermeldt deze uitkomst in het voorhangbesluit en uiteindelijk de paragraaf Weerstandsvermogen. E: Het college brengt bij nieuwe aanvragen gemeentegaranties altijd een vergoeding bij de aanvrager in rekening. Een vergoeding dient ter dekking van de gemeentelijke administratiekosten plus het beperken van het financieel risico. Het college brengt bij nieuwe aanvragen gemeentegaranties de aanvrager altijd een vergoeding in rekening. De vergoeding moet in verhouding staan tot de gemeentelijke risico s zoals financiële, juridische (zoals staatssteun = leningen tegen een niet - marktconforme rente) en bestuurlijke risico s. Aangezien de aanvragen gemeentegarantie divers van karakter zijn, is één uniforme vergoeding niet mogelijk en wenselijk. Het college stelt per aanvraag de vergoeding vast. Een norm ter bepaling van de hoogte van de vergoeding kan zijn het verschil in rentepercentage van een lening in de situatie met en zonder garantiestelling van het college (als de rente van een lening hoger is dan in een situatie van een lening zonder een garantie). Bijkomend voordeel is dat het college het risico op staatssteun verkleint. In het voorhangbesluit wordt de motivatie van de vergoeding weergegeven en wat met de vergoeding gaat gebeuren bijvoorbeeld ter vorming van een risicobuffer. 5. Uitgangspunten bestaande garanties / uitgegeven geldleningen (domein raad/college/ organisatie) Beleidskader 3: Het college hanteert voor bestaande garanties/ uitgegeven geldleningen de volgende 2 uitgangspunten: 3

4 A: Het college stelt, indien de omstandigheden gewijzigd zijn, aanvullende voorwaarden zoals kwartaalrapportages en verantwoordingsgesprekken met de aanvrager Van belang voor dit kader is dat er inzicht is in de bestaande contractuele afspraken en voorwaarden tussen de gemeente en de aanvrager. Op basis van dit inzicht kan het college vervolgens in een situatie van gewijzigde omstandigheden in goed overleg de aanvullende voorwaarden bekend maken bij de aanvrager. Een aanvullende voorwaarde is dat de aanvrager de kwartaalrapportages aan het college verstrekt om zo het benodigde financiële inzicht te verschaffen teneinde een oordeel over de financiële risico s te geven. Op basis van deze kwartaalrapportages kunnen verantwoordingsgesprekken gevoerd worden en kan het college op dat moment overgaan tot het treffen van nadere maatregelen in de richting van de aanvrager. B: De aanvrager stelt het college in staat om de financiële positie te monitoren en inzicht te krijgen in het risicoprofiel: De aanvrager heeft de verplichting tot: - voor de aanvang van het boekjaar de begroting en de jaarrekening / accountantsverklaring na afloop van het boekjaar in te zenden. - het college te informeren over substantiële tegenvallers die in de exploitatie dreigen op te treden. De organisatie staat bij de vaste planning en control momenten, 2 keer per jaar, stil bij de vragen: -Is er reden tot het afdwingen van maatregelen of wijzigen van voorwaarden? -Hoe ontwikkelt zich de waarde van de zekerheid? -Is er voldoende dekking als het misgaat? -Hoe ontwikkelt zich het risicoprofiel van de lening of de garantie? Dit is afhankelijk van de kredietwaardigheid geldnemer en de waarde van het onderpand. Indien er sprake is van gewijzigde omstandigheden bij degenen die garantie is verleend, kan er voor het college aanleiding zijn hierover een aparte raadsinformatiebrief op te stellen. Het volgen van de bestaande garanties en het vormgeven van de interne controle ten aanzien van de verleende gemeentegaranties leidt tot inzicht in het risicoprofiel. De vakafdeling is inhoudelijk verantwoordelijk voor de duiding van het risicoprofiel, met ondersteuning van de afdeling Financiën, voor de vastlegging, administratie en rapportage over de garanties (dossiervorming). Aansluiting wordt gezocht bij de bestaande systematiek die enkele jaren geleden is ontwikkeld op het terrein van de controles rechtmatigheid. 6. Verantwoording nieuwe garanties Beleidskader 4: het college hanteert ten aanzien van de verantwoording nieuwe garanties de volgende 3 uitgangspunten: A: Het college past altijd de voorhangprocedure toe bij aanvragen nieuwe gemeentegaranties. Daarbij wordt het format beoordelingscriteria nieuwe garanties * zoals opgenomen in de bijlage als leidraad gebruikt. *indien er sprake is van een aanvraag uitgegeven geldlening, dan kan daarvoor het format nieuwe garanties gebruikt worden. Het college neemt een voorlopig besluit over een aanvraag gemeentegarantie en legt dit aan de raad voor. Het college kan hierbij een externe partij inhuren. Het college stelt een voorhangbesluit op. De raad krijgt hierbij via de voorhangprocedure de gelegenheid wensen en bedenkingen in te brengen. Nadat de termijn voor het inbrengen van wensen en bedenkingen is verlopen, neemt het college een definitief besluit. Het college informeert de raadsleden in een raadsinformatiebrief hoe het is omgegaan met de eventuele wensen en bedenkingen vanuit de raad. De raadsgriffie plaatst het voorhangbesluit en de raadsinformatie brief op de lijst van ingekomen stukken. De lijst van ingekomen stukken maakt maandelijks onderdeel uit van de agenda voor de raad. De raad heeft hierbij het recht tot agendering. B: Het college is bevoegd tot het verstrekken van garanties conform artikel 160 Gemeentewet. Het college is bevoegd tot het verlenen van garantiestellingen als gevolg van artikel 160 van de Gemeentewet. Dit artikel in combinatie met artikel 169 regelt de bevoegdheden van het college en heeft betrekking op de voorbereiding en uitvoering van vastgesteld beleid inclusief budgetten. C: Het college legt verantwoording af over nieuwe garanties via de planning en controlcyclus. 4

5 Het college legt in de paragraaf Financiering en Weerstandsvermogen verantwoording af. 7. Verantwoording bestaande garanties / uitgegeven geldleningen Beleidskader 5: Het college continueert de huidige gedragslijn ten aanzien van de verantwoording van bestaande garanties / uitgegeven geldleningen: de reguliere planning- en controlcyclus is het verantwoordingsmiddel van de bestaande garanties / uitgegeven geldleningen. Het college geeft in de paragraaf Weerstandsvermogen aandacht aan de risico s van de bestaande garanties in relatie tot de beleidsdoelen zoals deze tot uitdrukking komen in de beleidskaders. Het college geeft daarbij het meerjarig verloop van de totale garantieportefeuille weer. Het college staat in de paragraaf Financiering stil bij de gemeentegaranties/ uitgegeven geldleningen. Mocht er onverhoopt een situatie zich voordoen waarbij de financiële risico s van een bestaande garantie en / of geldlening aanzienlijker zijn dan verwacht, dan zal het college de raad daarover apart informeren. Het college geeft conform de begrotingsvoorschriften zoals opgenomen in het BBV bij de toelichting op de balans jaarlijks een specificatie over de bestaande waarborgen en garanties. 8. Toepassen hardheidsclausule Beleidskader 6: Het college kan de hardheidsclausule toepassen. Dit houdt in dat om moverende redenen afgeweken kan worden van de uitgangspunten aanvragen nieuwe garanties zoals vermeld onder kader 2 die expliciet via de geldende voorhangprocedure aan de raad worden voorgelegd. In dit advies is een aantal uitgangspunten ten aanzien van nieuwe garanties en bestaande garanties / uitgegeven geldleningen opgenomen. Ook is een aantal uitgangspunten ten aanzien van de verantwoording nieuwe garanties en verantwoording bestaande garanties opgenomen. Het college kan om moverende redenen de hardheidsclausule aanvragen nieuwe garanties toepassen. De ingangsdatum van dit raadsbeleidskader garantiestelling is de datum waarop de raad het kader vaststelt. 5

6 Bijlage 1: Format beoordelingscriteria nieuwe garantie Het college hanteert de volgende eisen ten behoeve van de beoordeling aanvraag garantie Ja/ nee Opmerkingen A Garantieverlening past binnen het gemeentelijke beleid. Een gemeentegarantie moet een publieke taak/ het algemeen belang dienen. B Als er een waarborgfonds is en het heeft een oordeel, dan neemt het college het oordeel van dit fonds mee en laat het zwaar wegen in de eigen afweging van het college. C Als er zakelijke zekerheden te verkrijgen zijn, verleent het college gemeentegarantie onder de voorwaarde dat die zekerheden worden verkregen. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van contragarantie, het vestigen van het recht van hypotheek of het laten vestigen van een pandrecht ten gunste van de gemeente. D Het college toetst de financiële positie van de aanvrager om zicht te krijgen op de risico s die zij met garantstelling loopt. De aanvrager verschaft inzicht in de financiële positie door het overleggen van aantal documenten. Het college stelt voorwaarden met betrekking tot de tijdige financiële verslaglegging gedurende de garantieperiode door de aanvrager. Het college geeft aan wat het gevolg is van de aanvraag voor het gemeentelijke weerstandsvermogen. E Het college brengt altijd bij nieuwe aanvragen gemeentegaranties een vergoeding bij de aanvrager in rekening. Het college motiveert per aanvraag de hoogte van de vergoeding en de maatschappelijke gevolgen in het voorhangbesluit. * bijvoorbeeld investeringen in vastgoed Het college geeft in het voorhangbesluit een toelichting op de bovengenoemde beoordelingscriteria. De vakafdeling hanteert de beoordelingscriteria bij de behandeling van de aanvraag. 6

7 Bijlage 2: Begripsomschrijvingen Achtervang Achtervang houdt in dat de gemeente een rol speelt in de zekerheidsstructuur van een waarborgfonds, zoals de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Hierbij kunnen instellingen die bij een waarborgfonds zijn aangesloten tegen een lage rente lenen. Bestuurlijk risico Bestuurlijke risico is dat er onduidelijkheden zijn over de deugdelijkheid van het bestuur (van de aanvrager). Uit de aanvraag zal de deugdelijkheid van de bestuursstructuur (bijvoorbeeld aantal bestuurswisselingen) moeten blijken en de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de bestuurders (vergaderstatuten en dergelijke). Contragarantie Contragarantie is eigenlijk het spiegelbeeld van de bankgarantie. Deze wordt opgemaakt door de opdrachtgever van de bank tot het stellen van een bankgarantie. De bank zal gerechtigd zijn om aanspraken uit hoofde van de bankgarantie te voldoen ten laste van opdrachtgever, zonder enig onderzoek naar de rechtmatigheid, verschuldigdheid of rechtsgeldigheid van deze aanspraken. Directe garantieverlening Bij directe garantieverlening garandeert het college een lening die een derde heeft afgesloten voor een investering, bijvoorbeeld in de cultuur en sportsector. Er is sprake van een risico voor het college. In het weerstandsvermogen houden wij hiermee rekening (in algemene zin dan). Financieel risico De BNG definieert een risico bij gemeentegaranties als volgt: Financieel risico = schuldrestant -/- waarde zekerheden (vastgelegd in een contract) = restrisico. Het zogeheten restrisico nemen wij op in de paragraaf Weerstandsvermogen, onderdeel risicoprofiel. Gemeentegarantie Gemeentegarantie is een zekerheid voor de geldgever dat de in de overeenkomst van een geldlening aangegane verplichtingen van een derde zullen worden nagekomen. Daarbij heeft het college een lening aangetrokken en doorgeleend aan een derde met de verwachting de hoofdsom met rente binnen de afgesproken termijn terug te krijgen. Wij hanteren het begrip gemeentegarantie in dit raadsbeleidskader en niet het begrip borgstelling. Een analyse van een aantal voorbeelden van beleidsnota s gemeentegarantie toont aan dat het begrip gemeentegarantie de voorkeur geniet. Wij hanteren in de paragraaf Financiering ook het begrip gemeentegarantie. De begrippen borgstelling en gemeentegarantie zijn synoniemen van elkaar. Gemeentelijk publiek belang De gemeentelijke overheid trekt zich de behartiging van een maatschappelijk belang aan op grond van de overtuiging dat dit belang anders niet goed tot zijn recht komt (WRR). Een onderneming met een winstdoelstelling en natuurlijke personen komen niet in aanmerking voor een gemeentegarantie. Indirecte garantieverlening Bij indirecte garantieverlening wordt het risico ondervangen door waarborgfondsen die op verschillende beleidsterreinen actief zijn. Waarborgfondsen hebben grote fondsvermogens die ingezet kunnen worden indien derden hun financiële verplichtingen niet na kunnen komen. Juridisch risico Dit is het risico dat een vordering van het college op de aanvrager niet verhaalbaar blijkt te zijn. Een voorbeeld van een juridisch risico is staatssteun. Volgens de Rijksoverheid is hier sprake van leningen tegen een niet marktconforme rente. Liquiditeit De mate waarin een organisatie in staat is om op korte termijn (< enkele maanden) aan haar betalings- en aflossingsverplichtingen te voldoen. Zie verder het begrip staatssteun. 7

8 Publieke taak Volgens de Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid is hier sprake van wanneer de overheid zich de behartiging van een maatschappelijk belang aantrekt op grond van de overtuiging dat dit belang anders niet goed tot zijn recht komt. Rechtspersonen Rechtspersonen, ook wel niet-natuurlijke personen: zelfstandig aan het rechtsverkeer deelnemende lichamen (evenals natuurlijke personen). Samenwerkingsvormen van personen onder een organisatievorm waaraan de wetgever de hoedanigheid van subject van recht uitdrukkelijk of indirect heeft toegekend. Gebruikelijk is het onderscheid naar publiekrechtelijke, privaatrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen. Recht van (eerste) hypotheek In de overeenkomst van geldlening kan worden bepaald dat de geldgever het recht van eerste hypotheek verkrijgt zodat de geldgever zijn vordering bij het niet nakomen van de verplichtingen kan verhalen uit de opbrengst wegens verkoop. Risicomanagement Risicomanagement is het constante proces van het identificeren en het kwantificeren van risico s en het bepalen en ontwikkelen van activiteiten en maatregelen die de kans en/of de gevolgen van risico s beheersbaar houdt/maakt. Tevens bevat het proces risicomanagement het toezien op de naleving van risicobeheersing. Risicomanagement is niet koste wat het kost risico s vermijden. Het bewust accepteren van een risico is soms de meest optimale beheersmaatregel. Risicomanagement verschaft, indien goed uitgevoerd, een organisatie de mogelijkheid optimaal om te gaan met onzekerheden en dus ook met de mogelijkheid om de voordelen te benutten die onzekerheden soms bieden. Risico s kunnen in dit opzicht dan ook een negatieve of positieve uitwerking hebben. Solvabiliteit De solvabiliteit van een organisatie is het vermogen om schulden terug te kunnen betalen. Deze maatstaf wordt bepaald door de verhouding te bepalen tussen het eigen vermogen (reserves) en het vreemd vermogen (opgenomen financiering). Staatssteun Leningen tegen een niet - marktconforme rente wordt volgens de Rijksoverheid staatssteun genoemd. Bij het verstrekken van een garantie of het doorverstrekken van een lening, dient te allen tijde de Europese richtlijn in acht te worden genomen, namelijk leningen tegen een markt conforme rente verstrekken. Uitgegeven geldleningen Onder uitgegeven geldleningen worden leningen verstaan die het college rechtstreeks heeft verstrekt aan verenigingen en stichtingen, voor bijvoorbeeld de verbouw of bouw van panden. Voorhangprocedure Het gaat om formele bevoegdheden van het college, zoals verwoord in artikel 160 van de Gemeentewet en artikel 169, waarbij is geregeld dat het college pas van bepaalde bevoegdheden gebruik kan maken, als zij de raad in de gelegenheid hebben gesteld om op-/aanmerkingen te maken. Waarborgfonds Een synoniem voor waarborgfonds is waarborgkapitaal. Er is aantal waarborgfondsen, zoals Waarborgfonds Wfz (zorg), WSW (corporatie), SWS (sport), SWK (kinderopvang) en WEW (eigen woningen) waarop een beroep gedaan kan worden om geldleningen te borgen. Zakelijke zekerheden Het laten vestigen van het recht van hypotheek op onroerende goederen, het laten vestigen van een pandrecht ten gunste van het college en het laten opmaken van een positief negatieve hypotheekverklaring ten gunste van het college. De instelling legt zich vast om geen hypotheek aan derden te verstrekken. 8

Deze notitie bevat voorstellen om te komen tot een beleidslijn ten aanzien van beide vormen van financiële ondersteuning.

Deze notitie bevat voorstellen om te komen tot een beleidslijn ten aanzien van beide vormen van financiële ondersteuning. Beleidslijn gemeentegaranties / geldleningen I. Inleiding. In het raadsvoorstel ten aanzien van de huisvestingssituatie van de voetbalvereniging TEC (november 2003) is gesteld, dat t.b.v. deze club geen

Nadere informatie

Verordening, welke de algemene voorwaarden regelt bij verlening van garanties door de Gemeente Sliedrecht.

Verordening, welke de algemene voorwaarden regelt bij verlening van garanties door de Gemeente Sliedrecht. Verordening, welke de algemene voorwaarden regelt bij verlening van garanties door de Gemeente Sliedrecht. Criteria Artikel 1 Begripsbepaling Lid1: Garantie: een borgstelling van de gemeente ten aanzien

Nadere informatie

GEMEENTE BERGEN DE ROL VAN DE GEMEENTE ALS BANKIER

GEMEENTE BERGEN DE ROL VAN DE GEMEENTE ALS BANKIER GEMEENTE BERGEN DE ROL VAN DE GEMEENTE ALS BANKIER Vastgesteld op 20 februari 2007 Geactualiseerd per 21 oktober 2011 1. Aanleiding Door de inwerkingtreding van de wet Fido (Financiering decentrale overheden)

Nadere informatie

Beleidsregels publieke taak leningen en garanties gemeente Almelo Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Almelo;

Beleidsregels publieke taak leningen en garanties gemeente Almelo Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Almelo; GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Almelo. Nr. 99810 26 juli 2016 Beleidsregels publieke taak leningen en garanties gemeente Almelo 2016 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente

Nadere informatie

TOETSINGSKADERS GEMEENTEGARANTIES EN GELDLENINGEN

TOETSINGSKADERS GEMEENTEGARANTIES EN GELDLENINGEN TOETSINGSKADERS GEMEENTEGARANTIES EN GELDLENINGEN Besluit college d.d.: 01-06-2007 Raadsmededeling d.d. 08-06-2007 Presidium d.d: 15-08-2007 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Wettelijk kader en bevoegdheden

Nadere informatie

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010).

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). 1. Algemeen 1.1 De gemeente Eindhoven gaat alleen over tot het

Nadere informatie

Rekenkamercommissie. !! Hofhoek 5!!! 3176 PD Poortugaal! Onderzoek rekenkamercommissie!!! naar gemeentelijke garantstellingen!

Rekenkamercommissie. !! Hofhoek 5!!! 3176 PD Poortugaal! Onderzoek rekenkamercommissie!!! naar gemeentelijke garantstellingen! Aan: De gemeenteraad van Albrandswaard Rekenkamercommissie Hofhoek 5 3176 PD Poortugaal Datum: 7 mei 2014 Betreft: Onderzoek rekenkamercommissie naar gemeentelijke garantstellingen Geachte leden van de

Nadere informatie

Nota Borgtocht/ verstrekken geldleningen Hoogheemraadschap van Delfland

Nota Borgtocht/ verstrekken geldleningen Hoogheemraadschap van Delfland Nota Borgtocht/ verstrekken geldleningen Hoogheemraadschap van Delfland Versie: Concept Datum: 25-01-2013 Auteur: EFZ/C&B Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Verstrekken geldlening... 4 3 Begrippenkader... 4 4 Voorwaarden

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 116034. Beleidsregels Verstrekken Lening of Garantie

GEMEENTEBLAD. Nr. 116034. Beleidsregels Verstrekken Lening of Garantie GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Nijmegen. Nr. 116034 4 december 2015 Beleidsregels Verstrekken Lening of Garantie Hoofdstuk 1 Inleiding De gemeente Nijmegen kan een lening verstrekken aan een

Nadere informatie

Collegevoorstel. De achtervangovereenkomst voor de bestaande lening van De Alliantie met BNG-leningnummer FRL.332.01 aan te gaan.

Collegevoorstel. De achtervangovereenkomst voor de bestaande lening van De Alliantie met BNG-leningnummer FRL.332.01 aan te gaan. Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4515624 Opsteller : A. Sleeuwenhoek Telefoon : (033) 469 44 59 User-id : SLE1 Onderwerp Achtervangovereenkomst renteherziening De Alliantie Voorstel: De achtervangovereenkomst

Nadere informatie

Gelet op artikel 160 lid 1 sub e en artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet; Gelet op artikel 2 van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido),

Gelet op artikel 160 lid 1 sub e en artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet; Gelet op artikel 2 van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido), Regeling leningen en garantievoorwaarden 2011 De Raad van de gemeente Katwijk; Gelet op artikel 160 lid 1 sub e en artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet; Gelet op artikel 2 van de Wet financiering decentrale

Nadere informatie

Toetsingskader garanties, borgstellingen en verstrekking van geldleningen. Gemeente Velsen

Toetsingskader garanties, borgstellingen en verstrekking van geldleningen. Gemeente Velsen Toetsingskader garanties, borgstellingen en verstrekking van geldleningen Gemeente Velsen Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Kader... 4 Bijlage 1: Beleidsregels... 5 Bijlage 2 Achtergrondinformatie... 7 B.

Nadere informatie

*2014084048* Variant A. Beleid t.a.v. leningen en garanties. 1. Inleiding en aanleiding.

*2014084048* Variant A. Beleid t.a.v. leningen en garanties. 1. Inleiding en aanleiding. *2014084048* Zaaknummer: 2014/83894 Referentie: 2014/84048 Variant A Beleid t.a.v. leningen en garanties 1. Inleiding en aanleiding. Recentelijk hebben twee gemeentelijke sportverenigingen gevraagd om

Nadere informatie

Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph

Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4504014 Opsteller : A. Sleeuwenhoek Telefoon : (033) 469 44 59 User-id : SLE1 Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph Voorstel:

Nadere informatie

NU in. Raadsvoorstel. Voorstel tot het vaststellen van het gemeentelijk borgstellingen- en geldleningsbeleid.

NU in. Raadsvoorstel. Voorstel tot het vaststellen van het gemeentelijk borgstellingen- en geldleningsbeleid. NU in Raadsvoorstel gemeente Reg. nr Ag. nr Datum Boxtel 96100086 6 28-03-96 Onderwerp Voorstel tot het vaststellen van het gemeentelijk borgstellingen- en geldleningsbeleid. Inhoud Zowel de oude gemeente

Nadere informatie

Verzameling raadsstukken nr.75 Schiedam, 2 september 2009

Verzameling raadsstukken nr.75 Schiedam, 2 september 2009 Verzameling raadsstukken nr.75 Schiedam, 2 september 2009 Cluster Middelen Briefnr. 09INT00242 Afdeling Financiën Ondersteuning Portefeuillehouder Wethouder Siljee Auteur A. de Klerk Datum b&w-besluit

Nadere informatie

Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4.

Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4. Onderwerp Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4. Samenvatting De aankoop en restauratie van de langgevelboerderij is een belangrijk onderdeel van het deelproject "Versterking

Nadere informatie

Raadsmededeling - Openbaar

Raadsmededeling - Openbaar Raadsmededeling - Openbaar Nummer : 162/2013 Datum : 14 november 2013 B&W datum : 14 november 2013 Portefeuillehouder : J. Teeuwsen Onderwerp : Notitie garantstelling geldleningen Aanleiding In de agendacommissie

Nadere informatie

Portefeuillehouder : W.J.J. Ligtenberg Datum collegebesluit : 16 augustus 2011 Corr. nr.: 2011.08764

Portefeuillehouder : W.J.J. Ligtenberg Datum collegebesluit : 16 augustus 2011 Corr. nr.: 2011.08764 Preadvies Portefeuillehouder : W.J.J. Ligtenberg Datum collegebesluit : 16 augustus 2011 Corr. nr.: 2011.08764 Onderwerp : Voorstel inzake garantstelling derde kunstgrasveld DES Programma : 6. Cultuur

Nadere informatie

Bestuur en Middelen/1042. FA20/Gertjan ter Heurne/2628. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Bestuur en Middelen/1042. FA20/Gertjan ter Heurne/2628. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Openbaar Onderwerp Beleidskader gemeentegaranties/verstrekkingen Programma / Programmanummer Bestuur en Middelen/1042 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene Samenvatting Binnen de gemeente Nijmegen is geen

Nadere informatie

Raadsvoorstel Garantstelling Internationale School Eindhoven

Raadsvoorstel Garantstelling Internationale School Eindhoven gemeente Eindhoven 16R6734 Raadsnummer Inboeknummer 16bst00376 Beslisdatum B&W 22 maart 2016 Dossiernummer 16.12.251 Raadsvoorstel Garantstelling Internationale School Eindhoven Inleiding Bij nieuwbouw

Nadere informatie

"Gemeentelijke garanties en. geldleningen"

Gemeentelijke garanties en. geldleningen "Gemeentelijke garanties en geldleningen" Inhoudopgave 1. Inleiding 2 2. Het gemeentelijke beleidskader 2.1 Wettelijke kaders 3 2.2 Gemeentelijke kaders 4 2.3 De procedurele toets 5 2.4 De financiële toets

Nadere informatie

Het gemeenteloket voor vreemd geld

Het gemeenteloket voor vreemd geld Ruudje Cleophas Remco Zwetheul Het gemeenteloket voor vreemd geld (leningverstrekking en garantieverlening) 24-11-2014 Agenda Inleiding Juridische kaders (Ruudje Cleophas) Beleid en kredietrisicomanagement

Nadere informatie

*001010012012782* RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering van Stuk/nummer Agendapunt 10 juli 2012 KNDK/2012/782 9.8. Datum: 4 juli 2012 Verzonden: 6 juli 2012

*001010012012782* RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering van Stuk/nummer Agendapunt 10 juli 2012 KNDK/2012/782 9.8. Datum: 4 juli 2012 Verzonden: 6 juli 2012 *001010012012782* RAADSVOORSTEL Raadsvergadering van Stuk/nummer Agendapunt 10 juli 2012 KNDK/2012/782 9.8 Datum: 4 juli 2012 Verzonden: 6 juli 2012 Aan de gemeenteraad. Onderwerp: Aanvraag om garantstelling

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 24 september 2013 Registratienummer: Agendapunt nummer:

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 24 september 2013 Registratienummer: Agendapunt nummer: Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 24 september 2013 Registratienummer: Agendapunt nummer: Onderwerp Garantstelling drie leningen woningbouwcomplexen Wooninc.

Nadere informatie

2006. Nr. : Dnst. : BOWO. Gemeentegarantie verlenen aan de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. Leiden, 11 april 2006.

2006. Nr. : Dnst. : BOWO. Gemeentegarantie verlenen aan de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. Leiden, 11 april 2006. 2006. Nr. : 06.0053. Dnst. : BOWO Gemeentegarantie verlenen aan de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. Leiden, 11 april 2006. Naar aanleiding van een verzoek van de Stichting Huisvesting Werkende

Nadere informatie

Artikel 2 De uitbetaling van het geleende bedrag zal geschieden door overschrijving op rekeningnummer... bij de... ten gunste van geldnemer.

Artikel 2 De uitbetaling van het geleende bedrag zal geschieden door overschrijving op rekeningnummer... bij de... ten gunste van geldnemer. Basis = modelovereenkomst WSW 250A VOORBEELD OVEREENKOMST VAN GELDLENING WONINGCORPORATIE MET STANDAARD BORGOVEREENKOMST versiedatum: 3 oktober 2014 De ondergetekenden: 1...., gevestigd te..., hierna te

Nadere informatie

2006. Nr. : Gemeentegarantie verlenen aan de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. Leiden, 7 februari 2006.

2006. Nr. : Gemeentegarantie verlenen aan de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. Leiden, 7 februari 2006. 2006. Nr. : 06.0020. Dnst. : BOWO Gemeentegarantie verlenen aan de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. Leiden, 7 februari 2006. Naar aanleiding van een verzoek van de Stichting Huisvesting Werkende

Nadere informatie

Team MOM. gfedcb. gfedc OR. Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr.

Team MOM. gfedcb. gfedc OR. Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr. Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Team MOM Garantieverklaring Rabobank 1- Notagegevens Notanummer 676158 Datum 12-1-2012 Programma: 14. Sport Portefeuillehouder Weth. De Jager 2- Bestuursorgaan

Nadere informatie

Richtlijn Rentepercentage leningen aan derden

Richtlijn Rentepercentage leningen aan derden Openbaar Onderwerp Richtlijn Rentepercentage leningen aan derden Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene Samenvatting De gemeente Nijmegen kan besluiten

Nadere informatie

Aan de Commissie Algemeen Bestuur en Middelen

Aan de Commissie Algemeen Bestuur en Middelen Made, 15-10-2002 Aan de Commissie Algemeen Bestuur en Middelen Commissievergadering d.d. 24.10.2002 Agendapunt: 12 Onderwerp: Verzoek van de Stichting De Wijngaard om gemeentegarantie te verlenen voor

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Beesel Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen. Hoofdstuk 2. Begroting en verantwoording

Financiële verordening gemeente Beesel Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen. Hoofdstuk 2. Begroting en verantwoording Financiële verordening gemeente Beesel 2017 De raad van de gemeente Beesel gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de Financiële verordening gemeente Beesel 2017 Hoofdstuk 1. Algemene

Nadere informatie

Artikel 1. Definities

Artikel 1. Definities Verordening 212 Het algemeen bestuur van de ISD Bollenstreek besluit, gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, vast te stellen: Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor

Nadere informatie

Onderwerp : Algemene Subsidieverordening Bergeijk 2016

Onderwerp : Algemene Subsidieverordening Bergeijk 2016 Raadsvergadering : 25 februari 2016 Agendanr. : 6d Onderwerp : Algemene Subsidieverordening Bergeijk 2016 De raad der gemeente Bergeijk; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12 januari

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Rentedragende lening Stichting Beheer en Exploitatie Orion.

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Rentedragende lening Stichting Beheer en Exploitatie Orion. Openbaar Onderwerp Rentedragende lening Stichting Beheer en Exploitatie Orion Programma / Programmanummer Sport / 1052 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting De Stichting Beheer en Exploitatie Orion

Nadere informatie

OPENBAAR Adviseur: R.J.M. van der Zande (RP, tst. 401) Portefeuillehouder: E. Mackay ADVIESNOTA. Politieke Ronde d.d.

OPENBAAR Adviseur: R.J.M. van der Zande (RP, tst. 401) Portefeuillehouder: E. Mackay ADVIESNOTA. Politieke Ronde d.d. OPENBAAR Adviseur: R.J.M. van der Zande (RP, tst. 401) Portefeuillehouder: E. Mackay 11.03983 1 ADVIESNOTA Politieke Ronde d.d. 9 juni 2011 Raadsvergadering d.d. 15 december 2011 Voorstel nr. 53/11 Programma

Nadere informatie

Beleidsnota verbonden partijen

Beleidsnota verbonden partijen Beleidsnota verbonden partijen SAMENVATTING Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente een financieel en een bestuurlijk belang heeft. Een financieel

Nadere informatie

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006)

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2006 / 85 Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Publicatiedatum 25 oktober 2006 Opmerkingen - Vaststelling van de verordening

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 28 oktober 2002, nummer 69;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 28 oktober 2002, nummer 69; Besluit (2002) nummer 9268 De raad der gemeente Papendrecht, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 28 oktober 2002, nummer 69; gelet op de artikel 147 en 149 van de Gemeentewet; gelet op

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

Voorstel: Kennisnemen van de doorlichting en actieplan garantieportefeuille en verstrekte leningen.

Voorstel: Kennisnemen van de doorlichting en actieplan garantieportefeuille en verstrekte leningen. Aan de raad AGENDAPUNT NR. 10.1 Doorlichting garantieportefeuille en verstrekte leningen Voorstel: Kennisnemen van de doorlichting en actieplan garantieportefeuille en verstrekte leningen. Hoofdconclusie

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Gemeente De Bilt. Nota gemeentegaranties De Bilt 2010. http://s809.nxs.nl/cvdr/xhtmloutput/historie/de%20bilt/27670/27670_1.html

Gemeente De Bilt. Nota gemeentegaranties De Bilt 2010. http://s809.nxs.nl/cvdr/xhtmloutput/historie/de%20bilt/27670/27670_1.html Page 1 of 12 Gemeente De Bilt Nota gemeentegaranties De Bilt 2010 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Gemeente De Bilt Officiële naam regeling Nota gemeentegaranties

Nadere informatie

Lening en subsidie Tafeltennis Nijmegen

Lening en subsidie Tafeltennis Nijmegen Openbaar Onderwerp Lening en subsidie Tafeltennis Nijmegen Programma Sport & Accommodaties BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Tafeltennis Nijmegen heeft in 2009 een tafeltennishal

Nadere informatie

Raadsvoorstel: Nummer: 2011-769 Onderwerp: Raadsbeleidskader verbonden partijen (geactualiseerde versie raad 19 april 2012)

Raadsvoorstel: Nummer: 2011-769 Onderwerp: Raadsbeleidskader verbonden partijen (geactualiseerde versie raad 19 april 2012) Raadsvoorstel: Nummer: 2011-769 Onderwerp: Raadsbeleidskader verbonden partijen (geactualiseerde versie raad 19 april 2012) Datum: 28 maart 2012 Portefeuillehouder: P. IJssels Raadsbijeenkomst: 3 april

Nadere informatie

Algemene subsidieverordening Texel 2016

Algemene subsidieverordening Texel 2016 Algemene subsidieverordening Texel 2016 ASV Texel 2016 Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 23 maart 2016 onder nummer 019 Gemeenteblad Texel 2016 nr 35 datum 24-03-2016 Algemene subsidieverordening

Nadere informatie

Geachte leden van de raad,

Geachte leden van de raad, Aan : de raad Van : het college van burgemeester en wethouders Adviseurs: : Piet Bruinsma, Gerard Elenga Datum : 15 december 2016 Onderwerp : uitwerking punten 3 en 4 van amendement inzake t Olde Maat

Nadere informatie

Gelet op het bepaalde in de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet en titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht;

Gelet op het bepaalde in de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet en titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht; ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING ALMERE 2011 De raad van de gemeente Almere; Gezien het voorstel van het college; Gelet op het bepaalde in de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet en titel 4.2 van de Algemene

Nadere informatie

VERBONDEN PARTIJEN artikel 1 en artikel 5

VERBONDEN PARTIJEN artikel 1 en artikel 5 Hoofdstuk 1 BBV Artikel 1-6 Algemene bepalingen VERBONDEN PARTIJEN artikel 1 en artikel 5 Vraag 13 van deel 7 (vóór apr05) Is een artikel 82 commissie een verbonden partij volgens het BBV? Een artikel

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 Nummer: 2012-94 Datum: 07-06-2012 Aan : College van B&W Steller vragen: Youssef El Messaoudi en Ramón Smits Alvarez

Nadere informatie

Financiële verordening Het Gegevenshuis

Financiële verordening Het Gegevenshuis Financiële verordening Het Gegevenshuis Vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis d.d. 25 februari 2016. Inhoud Artikel 1 Begrippenkader...

Nadere informatie

Voorstel besluit Toelichting

Voorstel besluit Toelichting Gewijzigd voorstel! Raadsvoorstel nr. : 2002/51 Aan de gemeenteraad. Raadsvergadering : 23 april 2002 Agendapunt : 14 Steenwijk, 9 april 2002. Onderwerp: Achtervangovereenkomsten Waarborgfonds Sociale

Nadere informatie

Nota risicomanagement 2014

Nota risicomanagement 2014 Nota risicomanagement 2014 Opgesteld door: Afdeling concerncontrol D.d.: Februari 2014 2 Inhoud 1 Inleiding... 5 2 Wettelijk kader en doelstellingen... 6 2.1 BBV... 6 2.2 Doelstellingen... 6 3 Risicomanagement...

Nadere informatie

Collegevoorstel BEDRIJFSVOERING. zaak_zaaknummer. Ja, uitgesteld 1 week. Stad van actieve mensen. Bureau Eerlijke Mededinging (BEM)

Collegevoorstel BEDRIJFSVOERING. zaak_zaaknummer. Ja, uitgesteld 1 week. Stad van actieve mensen. Bureau Eerlijke Mededinging (BEM) bericht_nummer bericht_id zaak_zaaknummer Collegevoorstel BEDRIJFSVOERING Reg.nr. B&W d.d. 27-05-2013 Openbaar Programma Ja, uitgesteld 1 week. Stad van actieve mensen DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d.

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. garantstelling Batard

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. garantstelling Batard Collegevoorstel Inleiding Jeu de Boules vereniging Batard is enkele maanden terug begonnen met de realisatie van een jeu de boulesaccommodatie in Sport- en recreatiepark de Schroef. Om dit mogelijk te

Nadere informatie

Beleidskader Verstrekken lening of garantie

Beleidskader Verstrekken lening of garantie Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beleidskader Verstrekken lening of garantie Programma Bestuur & Middelen BW-nummer Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting De gemeente Nijmegen kan een lening verstrekken

Nadere informatie

Algemene Subsidieregeling 2008

Algemene Subsidieregeling 2008 Algemene Subsidieregeling 2008 Paragraaf 1 Inleidende bepalingen Artikel 1.1 In deze regeling wordt verstaan onder: a. gemeentebestuur: het bestuursorgaan dat bevoegd is tot het nemen van besluiten betreffende

Nadere informatie

In het Financieringsstatuut 2016 zijn 19 artikelen opgenomen die als volgt kunnen worden ingedeeld:

In het Financieringsstatuut 2016 zijn 19 artikelen opgenomen die als volgt kunnen worden ingedeeld: Memorie van toelichting Fiancieringsstatuut 2015 Memorie van toelichting Financieringsstatuut 2016 Inleiding: In het Financieringsstatuut 2016 zijn 19 artikelen opgenomen die als volgt kunnen worden ingedeeld:

Nadere informatie

: Sjoerd J. Veerman (078) : Eenmalige bijdrage v.v. Alblasserdam

: Sjoerd J. Veerman (078) : Eenmalige bijdrage v.v. Alblasserdam Raadsvoorstel Vergadering : 18 december 2012 Nummer : Raad 2012/072 Datum voorstel : 7 december 2012 Portefeuillehouder Primaathouder Onderwerp Soort voorstel : Sjoerd J. Veerman (078) 770 60 04 s.veerman@alblasserdam.nl

Nadere informatie

Procedures en Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening

Procedures en Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening Procedures en Gemeentelijke Uitvoeringsregels Procedures Het proces van het verstrekken van de door de gemeente valt uiteen in een vijftal stappen c.q. procedures. Deze procedures betreffen: 1. De vorming

Nadere informatie

WERKPROGRAMMA KAPITAAL AANVRAAG EUROVERGUNNING

WERKPROGRAMMA KAPITAAL AANVRAAG EUROVERGUNNING 1 Werkprogramma bepaling minimaal aanwezig risicodragend kapitaal in nieuw op te richten ondernemingen of recent opgerichte ondernemingen van beroepsvervoerders 1. Regelgeving Op grond van de Wet wegvervoer

Nadere informatie

Bijlage bij raadsvoorstel nr Nota verbonden partijen

Bijlage bij raadsvoorstel nr Nota verbonden partijen Bijlage bij raadsvoorstel nr. 10-24 Nota verbonden partijen april 2010 Inhoudsopgave pagina 1. Inleiding 3 a. Aanleiding b. Formeel kader voor deze nota c. Opbouw van deze nota 2. Verbonden partijen 5

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Farid Chikar / juni 2017

Farid Chikar / juni 2017 Agendapunt commissie: 4.1 steller telefoonnummer email Farid Chikar 040-2083696 Farid.chikar@A2samenwerking.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering 208981/269305 29 juni 2017 Portefeuillehouder Wethouder

Nadere informatie

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 24 oktober 2017;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 24 oktober 2017; GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Rheden Nr. 212929 4 december 2017 Verordening Blijverslening gemeente Rheden 2017 De raad van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van burgemeester en

Nadere informatie

subsidie/garantstelling en afbetalingsregeling Stichting Hockeysport Venlo (SHV)

subsidie/garantstelling en afbetalingsregeling Stichting Hockeysport Venlo (SHV) Raadsvoorstel GEMEENTEBESTUUR onderwerp raadsnummer 2013 28 collegevergadering d.d. raadsvergadering d.d. fatale termijn programma portefeuillehouder subsidie/garantstelling en afbetalingsregeling Stichting

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstel tot het verlenen van gemeentegarantie ten behoeve van Stichting De Combinatie Jeugdzorg Zuidoost Brabant

gemeente Eindhoven Raadsvoorstel tot het verlenen van gemeentegarantie ten behoeve van Stichting De Combinatie Jeugdzorg Zuidoost Brabant gemeente Eindhoven Concernstaf Raadsnummer Ozj..R875.OOI Inboeknummer o4foo886s Beslisdatum B&W S juli 2004 Dossiernummer 4s8.sS6 Raadsvoorstel tot het verlenen van gemeentegarantie ten behoeve van Stichting

Nadere informatie

Verordening Blijverslening gemeente Oss 2016 Pagina 1 van 6. Verordening Blijverslening. De raad van de gemeente Oss;

Verordening Blijverslening gemeente Oss 2016 Pagina 1 van 6. Verordening Blijverslening. De raad van de gemeente Oss; Verordening Blijverslening De raad van de gemeente Oss; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 19 juli 2016 gelet op de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t : vast te

Nadere informatie

Het digitale Gemeenteblad Officiële uitgave van gemeente De Wolden

Het digitale Gemeenteblad Officiële uitgave van gemeente De Wolden Het digitale Gemeenteblad Officiële uitgave van gemeente De Wolden Nummer 2, 9 maart 2017 Nr. IV / 7 De raad van de gemeente De Wolden; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 maart

Nadere informatie

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Voorne-Putten-Rozenburg Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

1. DOEL. 1.1 Doelstellingen en randvoorwaarden van het treasury beleid

1. DOEL. 1.1 Doelstellingen en randvoorwaarden van het treasury beleid TREASURY STATUUT 1. DOEL Het Treasury Statuut (hierna: Statuut) heeft tot doel kaders aan te geven waarbinnen het Natuuren Recreatieschap haar geldstromen, saldi- en renterisico's kan beheren en besturen

Nadere informatie

Controleprotocol. Accountantscontrole Jaarrekening Gemeente Berkelland Bijlage 1. Versie juni 2014 Controleprotocol pagina 1 van 9

Controleprotocol. Accountantscontrole Jaarrekening Gemeente Berkelland Bijlage 1. Versie juni 2014 Controleprotocol pagina 1 van 9 Controleprotocol Accountantscontrole Jaarrekening 2014 Controleprotocol pagina 1 van 9 Algemeen Doelstelling In dit controleprotocol staat waaraan de accountant zich moet houden bij de accountantscontrole.

Nadere informatie

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld;

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, nr. 07-104; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; overwegende dat de verordening op de uitgangspunten

Nadere informatie

Stuknummer: AM2.06095

Stuknummer: AM2.06095 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlagefn) (070) 373 8393 1 betreft ons kenmerk datum Ontwikkelingen FLO/U201200941 22 juni 2012 woningcorporatiesector

Nadere informatie

Addendum bij Standaardovereenkomst van Geldlening met standaard borgtochtovereenkomst (met algemene bepalingen)

Addendum bij Standaardovereenkomst van Geldlening met standaard borgtochtovereenkomst (met algemene bepalingen) Addendum bij Standaardovereenkomst van Geldlening met standaard borgtochtovereenkomst (met algemene bepalingen) De ondergetekenden: 1. (bank), gevestigd te, hierna te noemen "geldgever"; 2. (deelnemer),

Nadere informatie

Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning

Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning Een leven voor je BeZoek onze website! Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning U wilt voor het eerst een woning kopen en u wilt zich graag vestigen in het

Nadere informatie

http://wetten.overheid.nl/bwbr0011987/geldigheidsdatum_15-01-2015/afdrukken

http://wetten.overheid.nl/bwbr0011987/geldigheidsdatum_15-01-2015/afdrukken http://wetten.overheid.nl/bwbr0011987/geldigheidsdatum_/afdrukken Page 1 of 5 Wet financiering decentrale overheden (Tekst geldend op: ) Wet van 14 december 2000, houdende nieuwe bepalingen inzake het

Nadere informatie

(Proces)voorstel aanpak opstellen Nota Risicomanagement

(Proces)voorstel aanpak opstellen Nota Risicomanagement (Proces)voorstel aanpak opstellen Nota Risicomanagement Aanleiding Het college heeft de opdracht een Nota Risicomanagement op te stellen. Hiertoe heeft de raad besloten bij de rapportage Financiële Strategie.

Nadere informatie

M E M O. : De raadsleden. : R. Vennik (portefeuillehouder financiën) CC. : Datum : 14 april 2011. : Erratum jaarrekening. Geachte leden van de raad,

M E M O. : De raadsleden. : R. Vennik (portefeuillehouder financiën) CC. : Datum : 14 april 2011. : Erratum jaarrekening. Geachte leden van de raad, M E M O Aan Van : De raadsleden : R. Vennik (portefeuillehouder financiën) CC. : Datum : 14 april 2011 Onderwerp : Erratum jaarrekening Geachte leden van de raad, Deze en afgelopen week zijn met de accountant

Nadere informatie

Standaard geldleningsovereenkomst voor borging van leningen voor financiering van acute en onvoorziene liquiditeitstekorten

Standaard geldleningsovereenkomst voor borging van leningen voor financiering van acute en onvoorziene liquiditeitstekorten Leningsnummer: 1 Standaard geldleningsovereenkomst voor borging van leningen voor financiering van acute en onvoorziene liquiditeitstekorten met standaard borgtochtovereenkomst (met algemene bepalingen)

Nadere informatie

Advies A: voor de raad

Advies A: voor de raad Advies A: voor de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-10-2012 Nummer voorstel: Voor commissievergadering: 16-10-2012 Agendapunt: 8 Onderwerp: Garantstelling

Nadere informatie

Addendum bij Overeenkomst van Geldlening met borgtochtovereenkomst

Addendum bij Overeenkomst van Geldlening met borgtochtovereenkomst Addendum bij Overeenkomst van Geldlening met borgtochtovereenkomst De ondergetekenden: 1. (geldgever), gevestigd te, hierna te noemen "geldgever"; 2. (geldnemer), gevestigd te, hierna te noemen "geldnemer";

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 181726 Afdeling: Leefomgeving Registratiedatum: Agendapunt: 29-03-00 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Garantstelling Tennisvereniging Gennep Het college besluit: 1. Een

Nadere informatie

Nota Borgstellingen Gemeente Zwijndrecht

Nota Borgstellingen Gemeente Zwijndrecht Nota Borgstellingen Gemeente Zwijndrecht Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1. Inleiding, doel en leeswijzer... 2 2. Borgstellingen algemeen... 3 2.1 Definities en synoniemen in de context van deze nota.... 3 2.2

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

CONCEPT UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN

CONCEPT UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN OVEREENKOMST VAN GELDLENING tussen [ ] en [ ] OVEREENKOMST VAN GELDLENING De ondergetekenden: 1 [ ] B.V., statutair gevestigd te ( ) [ ] en aldaar kantoorhoudende aan [ ], hierna te noemen: de "Geldgever",te

Nadere informatie

Gescand archief datum

Gescand archief datum Gescand archief datum 01-2017 - De raad van de gemeente Delft; 2858609 gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 20 september 2016 gelet op de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet en

Nadere informatie

PlusTeam. Hofstraat 4 5664 HT Geldrop KvK: 61974528 Bankrekening: Financiële verordening

PlusTeam. Hofstraat 4 5664 HT Geldrop KvK: 61974528 Bankrekening: Financiële verordening Financiële verordening Het Algemeen Bestuur van gelet op artikel 17 eerste lid van de regeling openbaar lichaam en artikel 212 van de Gemeentewet; zoals luidend vanaf de inwerkingtreding van de Wet dualisering

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de beschikking betreffende een verlening van subsidie in de vorm van een garantstelling.

Hierbij zend ik u de beschikking betreffende een verlening van subsidie in de vorm van een garantstelling. GWV wit BV t.a.v. het bestuur Foxtrotstraat 3 5802 NK VENRAY Groen en Vastgoed Raadhuisstraat 1 Postbus 500, 5800 AM Venray Telefoon (0478) 52 33 33 Telefax (0478) 52 32 22 E-mail gemeente@venray.nl Internet

Nadere informatie

Overeenkomst Huishoudelijke Ondersteuning

Overeenkomst Huishoudelijke Ondersteuning Overeenkomst Huishoudelijke Ondersteuning, locatie... gevestigd te..., bij het aangaan van deze overeenkomst vertegenwoordigd door mevrouw M.A.C. van der Valk, hierna te noemen de zorgaanbieder en mevrouw/de

Nadere informatie

FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK

FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK 2017 Vastgesteld door de Raad van Bestuur van Havenschap Moerdijk In de vergadering van 21 december 2016 Mij bekend,

Nadere informatie

Bijlage bij raadsvoorstel nr Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Bijlage bij raadsvoorstel nr Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2012-2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding a. Aanleiding en kader b. Proces 2. Risicomanagement a. Risico's en risicomanagement b. Invoering van risicomanagement

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Financiële verordening 2017

Financiële verordening 2017 Financiële verordening 2017 Financiële Verordening Gemeente Helmond 2017 Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële

Nadere informatie

ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING HEERENVEEN 2014

ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING HEERENVEEN 2014 ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING HEERENVEEN 2014 De raad van de gemeente Heerenveen; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 17 september 2013, inzake de Algemene subsidieverordening

Nadere informatie

OVEREENKOMST VAN GELDLENING

OVEREENKOMST VAN GELDLENING OVEREENKOMST VAN GELDLENING De ondergetekenden: en en 1. Zencap Netherlands B.V., een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, statutair gevestigd te Amsterdam, kantoorhoudende aan de Strawinskylaan

Nadere informatie

Gemeente in Bergen op Zoom

Gemeente in Bergen op Zoom Gemeente in Bergen op Zoom Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Programmanaam en nummer Garantie rekening-courantovereenkomst Stichting Stadsherstel en Stichting Monumentaal Stadsherstel Bergen op

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen De raad van de gemeente Simpelveld; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de Financiële verordening gemeente Simpelveld 2015 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsbepalingen

Nadere informatie