Visitatie Bachelor Fysica. De opleiding Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen. Verkorte procedure

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Visitatie Bachelor Fysica. De opleiding Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen. Verkorte procedure"

Transcriptie

1 Visitatie Bachelor Fysica De opleiding Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen Verkorte procedure Brussel februari 2011

2 Exemplaren van dit rapport kunnen verkregen worden op het -secretariaat. Ravensteingalerij 27, 1000 Brussel T F Het rapport is elektronisch beschikbaar op de website: Wettelijk depot: D/2011/2939/05

3 Inhoud p 4 Deel 1 Algemeen deel p 5 I De onderwijsvisitatie Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen - Verkorte Procedure p 7 II Tabel met scores, onderwerpen en facetten p 8 Deel 2 Opleidingsrapport Bijlagen p 14 p 16 Bijlage 1 Personalia van de leden van de visitatiecommissie Bijlage 2 Bezoekschema 3

4 Deel 1 Algemeen deel

5 I De onderwijsvisitatie Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen Verkorte Procedure 1. Inleiding In het najaar 2005 heeft de visitatiecommissie Natuurkunde-Toegepaste Natuurkunde-Sterrenkunde, in opdracht van de (), de academische opleidingen Natuurkunde, Toegepaste natuurkunde en Sterrenkunde aan de universiteiten gevisiteerd. Dit initiatief kaderde in de werkzaamheden van de op het vlak van de externe kwaliteitszorg, waarmee de universiteiten gevolg geven aan de decretale verplichtingen terzake. De bevindingen, conclusies en aanbevelingen van de visitatiecommissie werden vastgelegd in een rapport De onderwijsvisitatie Natuurkunde, Toegepaste natuurkunde en Sterrenkunde: Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Natuurkunde aan de Universiteit Hasselt, de Vrije Universiteit Brussel, de Universiteit Antwerpen, de Katholieke Universiteit Leuven en de Universiteit Gent dat op 24 januari 2007 gepubliceerd werd. De betrokken opleidingen hebben vervolgens in de periode 1 april december 2007 een accreditatieaanvraag ingediend bij de Nederlands- Accreditatieorganisatie (NVAO). Dit met het oog op het verkrijgen van een formele accreditatie vanaf 1 oktober De accreditatieaanvraag die werd ingediend diende ten minste het visitatierapport van de visitatiecommissie Natuurkunde- Toegepaste Natuurkunde-Sterrenkunde te omvatten. De opleiding Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen kreeg op 10 juni 2008 een negatief accreditatiebesluit van de NVAO. Conform het decreet betreffende de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen vroeg de opleiding daarop een tijdelijke erkenning aan. Die werd haar door de regering op 5 september 2008 verleend voor een periode van drie jaar. Het besluit van de regering werd in het Staatsblad gepubliceerd op 8 oktober Verkorte Procedure De decreetgever voorziet dat de accreditatie van een opleiding na het verlopen van een tijdelijke erkenning plaatsvindt via een verkorte procedure. Een nieuwe externe beoordeling (m.i.v. een gepubliceerd rapport) dient te worden uitgevoerd. Op basis daarvan neemt de NVAO een besluit dat zij publiceert in een accreditatierapport. De nieuwe beoordeling heeft alleen betrekking op die elementen op basis waarvan de vorige accreditatieaanvraag negatief werd beoordeeld. Onderhavig rapport bevat de resultaten van de externe beoordeling van de bacheloropleiding Fysica Universiteit Antwerpen in het vooruitzicht van een nieuwe accreditatie-aanvraag. De beoordeling werd uitgevoerd door een visitatiecommissie, samengesteld uit onafhankelijke experten (cfr. infra) en gecoördineerd door de. De beoordeling van de opleiding heeft, zoals decretaal bepaald, alleen betrekking op die elementen op basis waarvan de vorige accreditatie-aanvraag negatief werd beoordeeld, in casu het onderwerp 5 Interne Kwaliteitszorg met daarbinnen specifiek de facetten 5.1 Evaluatie resultaten, 5.2 Maatregelen ter verbetering en 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld. Visitatie Bachelor Fysica 5

6 3. Samenstelling visitatiecommissie De Erkenningscommissie Hoger Onderwijs bekrachtigde de samenstelling van de visitatiecommissie bij besluit van 14 april De commissie werd ingesteld door de bij besluit van 26 augustus 2010 en had de volgende samenstelling: Voorzitter: -- Prof. dr. J. Lemonne, em. gewoon hoogleraar natuurkunde, Vrije Universiteit Brussel Commissieleden: -- Prof. dr. D. Pfannkuche, hoogleraar natuurkunde, Universiteit Hamburg, lid vorige visitatiecommissie natuurkunde -- Prof. dr. H. Ferdinande, ere-hoofddocent o.r. vakgroep Fysica en Sterrenkunde, Universiteit Gent, raadslid Physics Education Division, European Physical Society -- Dhr. Thomas in t Veld, Bachelorstudent Fysica, K.U.Leuven Mevr. Marleen Bronders, coördinator Kwaliteitszorg van de Cel Kwaliteitszorg van de, trad op als projectbegeleider. Voor korte curricula vitae van de commissieleden wordt verwezen naar bijlage Werkwijze van de visitatiecommissie Ter voorbereiding van de verkorte visitatie heeft de betrokken opleiding een zelfevaluatierapport opgesteld waarin het opnieuw te beoordelen onderwerp werd besproken. Het zelfevaluatierapport werd op 15 september 2010 aan de overgemaakt, die het op haar beurt aan de commissieleden bezorgde. De visitatiecommissie kreeg aldus de gelegenheid deze informatie zorgvuldig te bestuderen en het bezoek grondig voor te bereiden. Het bezoek van de visitatiecommissie vond plaats op 18 en 19 november Tijdens het bezoek heeft de visitatiecommissie gesprekken gevoerd met het faculteitsbestuur, de opleidingsverantwoordelijken, de studenten en het docerend academisch personeel. Tijdens het bezoek heeft de visitatiecommissie ook tijd uitgetrokken om bijkomende documenten die door de opleiding ter inzage waren gelegd, te bestuderen. De gesprekken zijn in een open en constructieve sfeer verlopen. Het bezoekschema is toegevoegd als bijlage 2. Als laatste stap in het proces heeft de commissie haar bevindingen en conclusies omtrent het te beoordelen onderwerp in voorliggend rapport vastgelegd. De opleiding werd hierbij in de gelegenheid gesteld om op het concept van het rapport te reageren. Visitatie Bachelor Fysica 6

7 II Tabel met scores en facetten Verklaring van de scores op de facetten: E Excellent best practice, kan (internationaal) als voorbeeld dienen voor andere opleidingen G Goed de kwaliteit stijgt uit boven de basiskwaliteit V Voldoende voldoet aan de basiseisen O Onvoldoende voldoet niet aan de minimumeisen OK voldoen aan de formele eisen Verklaring van de scores op de onderwerpen: + Voldoende voldoet minstens aan de minimum-eisen voor basiskwaliteit; er is geen verdere schaalverdeling om verdere graden van excellentie aan te duiden. - Onvoldoende voldoet niet aan de minimumeisen voor basiskwaliteit. De cursief weergegeven onderwerpen en de daaraan toegekende scores werden in 2005 beoordeeld (visitatierapport 2007) Onderwerp 1: Doelstellingen van de opleiding + Onderwerp 2: Programma + Onderwerp 3: Inzet van personeel + Onderwerp 4: Voorzieningen + Onderwerp 5: Interne kwaliteitszorg + Facet 5.1. Evaluatie resultaten Facet 5.2. Maatregelen tot verbetering Facet 5.3. Betrekken van medewerkers, studenten, alumni, beroepenveld G G G Onderwerp 6: Resultaten + Visitatie Bachelor Fysica 7

8 Deel 2 Opleidingsrapport

9 I De opleiding Bachelor Fysica van de Universiteit Antwerpen Onderwerp 5 Interne Kwaliteitszorg Facet 5.1. Evaluatie Resultaten In het visitatierapport uit 2007 kende de commissie de bacheloropleiding Fysica een onvoldoende toe voor het facet 5.1. Ten tijde van het toenmalige visitatiebezoek constateerde de commissie dat, ondanks de bestaande structuren voor interne kwaliteitszorg, er op het niveau van de bacheloropleiding nog ernstige problemen waren. Zo was de bestaande controle op de colleges en de examens onvoldoende, was er nood aan een grotere cultuur van openheid rond de evaluaties en moest de interne kwaliteitszorg in de praktijk meer door de opleiding worden gedragen door een decentralisatie van het kwaliteitsbeleid. Het systeem van interne kwaliteitszorg van de Universiteit Antwerpen volgt een achtjarige cyclus met minstens één, maar eventueel ook tussentijdse curriculumherzieningen gebaseerd op programma-evaluaties, evaluaties van opleidingsonderdelen en studietijdmetingen. Binnen de bacheloropleiding Fysica werd de programma-evaluatie van het totaal vernieuwd curriculum dat is ingevoerd in na de voorgaande visitatie, uitgevoerd in het academiejaar Deze evaluatie gebeurde via enquêtes bij studenten van de drie bachelorjaren, studiestakers en afgestudeerden (masterstudenten). De programma-evaluatie richtte zich op de opleiding als geheel met de bedoeling de opleiding waar nodig te verbeteren en bij te sturen. De Onderwijscommissie Fysica (OC) is verantwoordelijk voor de organisatie van deze evaluatie. Daarnaast gebeurde er binnen de opleiding ook evaluaties van afzonderlijke opleidingonderdelen door studenten op basis van gestandaardiseerde vragenlijsten afgenomen door de facultaire Cel voor Innovatie en Kwaliteitzorg van het Onderwijs (CIKO). De vragenlijsten peilen naar onderwerpen zoals leerinhouden, studeerbaarheid, doceerstijl van de docent en de manier van examineren. Sedert het academiejaar gebeurt deze evaluatie binnen de Faculteit Wetenschappen, waaronder de bacheloropleiding Fysica ressorteert, jaarlijks in het eerste bachelorjaar en tweejaarlijks in het tweede en derde bachelorjaar. In het zelfevaluatierapport is een uitgebreid overzicht opgenomen van de sedert binnen de bacheloropleiding Fysica uitgevoerde evaluaties en van de evaluaties die nog gepland worden, waaruit blijkt dat de studenten ook effectief vaak en grondig werden en worden bevraagd. De evaluatie van opleidingsonderdelen heeft een dubbel doel met name enerzijds het evalueren en verbeteren van de kwaliteit van de opleidingsonderdelen (luik kwaliteitszorg) en anderzijds het uitspreken van een oordeel over de onderwijsprestaties van de docent (luik ZAP-evaluatie). In het kader van het luik ZAP-evaluatie verwerkt het Departement Onderwijs van de Universiteit Antwerpen de resultaten van de evaluatie van elke opleidingsonderdeel-docent combinatie tot een docentrapport. Dat rapport wordt door de decaan van de faculteit aan de betrokken docent gestuurd met de bedoeling concrete feedback te geven en de docent in staat te stellen verbeteracties te nemen. Om problemen te remediëren maakt de decaan in sommige gevallen afspraken met de betreffende docent of wordt afgesproken dat deze een docententraining volgt. Deze docenttraining kan sowieso gevolgd worden door beginnende docenten en assistenten en de commissie vernam tot haar genoegen dat deze - in tegenstelling tot de situatie op het moment van de vorige visitatie wel aanslaat bij de opleiding en er actief aan wordt deelgenomen door jonge docenten. Het docentrapport wordt uiteindelijk opgenomen in het personeelsdossier van de docent waar het een rol speelt in de personeelsevaluatie. De visitatiecommissie vernam dat er inmiddels ook een beloningsbeleid is ontwikkeld binnen de opleiding en onderwijskwaliteiten worden beloond via een Facultaire onderwijsprijs die werd ingevoerd in In het kader van het luik Kwaliteitszorg worden alle resultaten van de docentrapporten per stu- Opleidingsrapport 9

10 diejaar per opleiding door de CIKO gebundeld tot opleidingsrapporten per studiejaar die worden besproken binnen de OC Fysica. De visitatiecommissie is positief over de evaluatie en de gevolgde procedure, maar stelde wel vast dat het AAP niet op dezelfde manier wordt geëvalueerd als het ZAP. Er gebeurt met name geen formele schriftelijke evaluatie op basis van een reeks standaard vragen door studenten van de prestaties van de AAP-leden voor een gegeven opleidingsonderdeel. Hoewel assistentgerelateerde aspecten wel onrechtstreeks aan bod kunnen komen in de schriftelijke bevraging via open antwoorden van de studenten of kunnen aangekaart worden in de focusgroepgesprekken (zie verder), vindt de visitatiecommissie het gebrek aan een systematische AAP-evaluatie een gemis. De visitatiecommissie vernam evenwel tijdens het gesprek met de verantwoordelijken voor de interne kwaliteitszorg dat binnen de UA wordt nagedacht over een systeem van quick scan-evaluatie waarbij elk opleidingsonderdeel jaarlijks met een korte vragenlijst zou geëvalueerd worden. De elementen die in deze vragenlijst zijn opgenomen, zijn van die aard dat ze ook voor het AAP kunnen worden bevraagd. De visitatiecommissie is er van overtuigd dat op die manier snel tegemoet kan worden gekomen aan haar bekommernis. Naast de formele schriftelijke evaluaties maakt de bacheloropleiding Fysica zelf systematisch gebruik van focusgroepgesprekken (waarvoor het departement Onderwijs van de Universiteit Antwerpen een handleiding opstelde met richtlijnen). Deze methode bestaat uit een reeks van gestructureerde gesprekken over vooraf bepaalde onderwerpen met een aselect gekozen groep van studenten per studiejaar. De gesprekken worden georganiseerd door de CIKO-stafmedewerkers die worden bijgestaan door de ombudspersoon. In de gesprekken worden systematisch alle onderwijsaspecten van alle opleidingsonderdelen, de colleges, de examens, de studeerbaarheid en de studietijdbelasting behandeld. De visitatiecommissie vindt deze focusgroepgesprekken een krachtig instrument dat de formele evaluaties op een goede manier aanvult en de opleiding toelaat om mogelijke knelpunten snel te detecteren en aan te pakken. Verder worden binnen de bacheloropleiding Fysica ook systematisch studietijdmetingen georganiseerd. De studietijdmetingen omvatten drie methoden: de theoretische analyse van curriculum, lessen- en examenroosters; de focusgroepgesprekken waarin zoals vermeld aandacht gaat naar studeerbaarheid en studietijdbelasting; en tijdschrijven in combinatie met paarsgewijze vergelijking in het eerste bachelorjaar. De visitatiecommissie vernam tijdens haar bezoek dat inmiddels ook een ander systeem van tijdschrijven wordt uitgetest. De commissie kreeg tijdens haar bezoek inzage in verschillende opleidingsrapporten die resulteerden uit de programma- en opleidingsonderdelenevaluaties en diverse verslagen van focusgesprekken en stelde vast dat de resultaten van de evaluaties degelijk worden geanalyseerd en opgevolgd. Ook de verslagen van de OC en zijn bureau (BOC) die de commissie kon inkijken, wijzen erop dat de vinger aan de pols wordt gehouden en dat regelmatig kwaliteitszorg gerelateerde onderwerpen op de agenda staan. Uit de verslagen en gesprekken komt ook duidelijk naar voor dat de verantwoordelijkheden duidelijk verdeeld zijn en er een goede afstemming is tussen de verschillende overlegorganen. De studenten deelden aan de visitatiecommissie mee dat zij het formele systeem van kwaliteitzorg goed uitgebouwd vinden, dat de formele kanalen goed gekend zijn en zij tevreden zijn over het geheel van evaluatiemechanismen. De studenten wezen er verder op dat naast het formele circuit ook het informele circuit makkelijk kan gebruikt worden voor het melden van knelpunten. De docenten zijn erg toegankelijk en staan open voor opmerkingen en suggesties ter verbetering van hun onderwijs. Geconcludeerd kan worden dat binnen de bacheloropleiding Fysica een gedegen kwaliteitszorgcultuur tot stand is gekomen sinds de vorige visitatie. Het bestaande en degelijk uitgewerkte systeem van interne kwaliteitszorg wordt vandaag gedragen door de opleiding en is structureel verankerd in de dagelijkse praktijk. Er heerst een cultuur van openheid over de evaluaties met een goede synergie tussen de verschillende niveaus die binnen het systeem opereren. De commissie beoordeelt de evaluatie van de resultaten voor de bacheloropleiding Fysica als goed. Opleidingsrapport 10

11 Facet 5.2. Maatregelen ter verbetering In het visitatierapport uit 2007 kende de commissie de bacheloropleiding Fysica een onvoldoende toe voor het facet 5.2. Op het moment van haar bezoek stelde de commissie vast dat na de vorige visitatie, ondanks genomen maatregelen, nog steeds ernstige problemen overeind bleven. Het gebrek aan een goede studiebegeleiding in eerste bachelorjaar, het ontbreken van serieuze tussentoetsen in het eerste jaar en het ontoereikend evaluatiesysteem van de colleges en de examinering hadden er toe geleid dat het slaagpercentage van de studenten aan de UA het laagste was van Vlaanderen. In het zelfevaluatierapport en de bijlagen daarbij is een uitgebreide en gedetailleerde beschrijving opgenomen van de verbeteracties die werden genomen naar aanleiding van de visitatie in 2007, het verbeterplan uit 2008 en de resultaten van de interne evaluaties (programma-evaluatie, evaluaties van opleidingsonderdelen, focusgroepgesprekken en studietijdmetingen). Op basis van deze informatie en de gesprekken stelde de commissie vast dat er sinds de vorige visitatie ernstig gewerkt is aan het wegwerken van de knelpunten uit het verleden. Zo worden in het eerste jaar van de bacheloropleiding ernstige inspanningen geleverd om de kloof met het secundair onderwijs te overbruggen. Het overbruggingsonderwijs wiskunde en chemie, de verplichte begintoetsen wiskunde en de hergroepering van het onderwijs in de wiskunde in het kader van specifieke opleidingsonderdelen betreffende Wiskundige methoden in de fysica zijn hier voorbeelden van. Om motiverende aspecten van de moderne fysica te belichten werd het opleidingsonderdeel Fysica van het dagelijkse leven in de eerste bachelor ingevoerd. Tevens genieten de studenten van een actieve studiebegeleiding (inhaallessen, elektronisch platform voor zelftoetsing, tussentijdse evaluaties en een verhoging van de begeleiding door assistenten tijdens oefeningensessies). De visitatiecommissie staat ook erg positief ten aanzien van het studentenmonitoraat in de bacheloropleiding Fysica. Ze vindt het een goede zaak dat hiervoor een emeritus (zonder lesopdracht in de bachelor) wordt ingeschakeld en stelde vast dat deze persoon een belangrijke rol speelt in de individuele ondersteuning van de eerste bachelor studenten. Ook het peter/metersysteem dat werd opgestart in is hierop gericht. Tevens kunnen de studenten tijdens alle studiejaren een beroep doen op een facultaire studietrajectbegeleider en werd binnen de bacheloropleiding een studievoortgangsbewakingscommissie opgericht. Om de studiebelasting ten gevolge van taken en tussentijdse toetsen van verschillende opleidingsonderdelen beter te spreiden, werden de Fysica Valven op Blackboard ingevoerd. Verder werd tijdens de periode stapsgewijs een vernieuwde bachelorstructuur en curriculum in de opleiding Fysica ingevoerd. Daarbij was één van de leidende didactische principes een afsplitsing in de verplichte opleidingsonderdelen van de conceptuele inhoud van intrinsiek moeilijke (meer theoretische) onderwerpen van de meer technische onderwerpen. Het conceptueel gedeelte behoort tot de verplichte stam van het programma, het meer technisch gedeelte komt aan bod in keuzeopleidingsonderdelen en is gericht op verdieping met een meer wiskundige behandeling van onderwerpen uit de fysica. Verder werden verschillende docenten waar problemen zich herhaaldelijk voordeden, vervangen en bij herhaaldelijke opmerkingen over de studietijd werden inhoudelijke aanpassingen of aanpassingen van contacturen en studiepunten doorgevoerd. Een aantal knelpunten zoals de soms te summiere vakbeschrijving/studiewijzers, de opzet of de huidige invulling van een aantal opleidingsonderdelen, nog een aantal problemen met de studietijd van een aantal opleidingsonderdelen en de onduidelijkheid over de mate van efficiëntie van het monitoraat en het peter/meterschap, verdienen nog verdere analyse en opvolging. Na de vorige visitatie werd verder ook het systeem van kwaliteitszorg geleidelijk verbeterd en gedecentraliseerd (zie facet 5.1.). Door de vele inspanningen op het vlak van studiebegeleiding en kwaliteitszorg verwierf de opleiding ten slotte een betere controle over parameters die het onderwijsrendement en in het bijzonder de slaagcijfers beïnvloeden. De slaagcijfers van generatiestudenten wijzen op een merkelijke verbetering voor het academiejaar met een slaagpercentage van 58%. Dit uitstekend resultaat werd echter gevolgd door een geleidelijke terugloop van deze slaagcijfers tijdens de twee laatste academiejaren naar 36% in Gezien het relatief klein aantal generatiestudenten is de statistische betekenis van deze cijfers niet duidelijk, maar deze gegevens verdienen zeker verdere analyse en aandacht. De opleiding geeft aan dat dit een belangrijk streefdoel blijft voor de toekomst. Opleidingsrapport 11

12 De visitatiecommissie kreeg tijdens haar bezoek inzage in de resultaten van de evaluaties en stelde vast dat er in algemeen een grote tevredenheid is bij de studenten over de opleiding. De studenten waarmee de visitatiecommissie sprak, getuigden dat er goede opvolging wordt gegeven aan de evaluaties en er - indien mogelijk - zeer kort op de bal wordt gespeeld. Concluderend kan worden gesteld dat sinds de vorige visitatie binnen de bacheloropleiding Fysica een bewustzijn is gegroeid over het belang van interne kwaliteitszorg en dat op korte tijd veel aandacht is gegaan naar de zorg voor de kwaliteit van de opleiding. Knelpunten die aan het licht komen via de formele evaluaties en/of het informele circuit worden effectief opgevolgd en via concrete verbeteracties op korte en middellange termijn aangepakt en verholpen. Een verdere analyse van de effecten van de genomen maatregelen met het oog op het efficiënt inzetten ervan zal bijdragen tot een verdere optimalisatie van de opleiding. De commissie beoordeelt het facet maatregelen ter verbetering voor de bacheloropleiding Fysica als goed. Facet 5.3. Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld In het visitatierapport uit 2007 kende de commissie de bacheloropleiding Fysica een onvoldoende toe voor het facet 5.3. De commissie constateerde dat ten tijde van het visitatiebezoek de betrokkenheid van studenten bij het intern kwaliteitszorggebeuren gering was. Studentenproblemen drongen onvoldoende door tot de onderwijscommissie. Ook de betrokkenheid van assistenten bij de interne kwaliteitszorg was voor verbetering vatbaar. De alumni en het beroepenveld werden wel voldoende bij de opleiding betrokken. De visitatiecommissie stelde vast dat alle relevante resultaten van de onderwijsevaluaties worden besproken in de OC of het BOC van de opleiding Fysica. Naast de ZAP-leden zijn zowel AAP-leden als studenten vertegenwoordigd in deze commissies. Niet enkel de docenten maar ook de betrokken assistenten krijgen inzage in een docentrapport dat wordt opgesteld naar aanleiding van de onderwijsevaluaties. Ook studenten zijn op een goede manier betrokken bij de interne kwaliteitszorg. Via hun deelname aan de focusgroepgesprekken en de onderwijsevaluaties kunnen zij hun bedenkingen kenbaar maken. Overzichten van de resultaten van de verschillende bevragingen (programmaevaluaties, evaluaties van opleidingsonderdelen, focusgroepgesprekken) en de daaruit voortvloeiende acties worden schriftelijk via de elektronische Fysica Valven op Blackboard en/of mondeling teruggekoppeld naar de studenten. De Fysica Blackboard Valven zijn een zeer handige en rijke informatiebron voor de studenten met onder andere informatie en communicatiemogelijkheden over alle opleidingsonderdelen, verslagen van de OC, en dergelijke meer. In een forum kunnen er tevens vragen worden gesteld aan studentenafgevaardigden, de mentor, de peters/meters, de ombudspersoon en de Onderwijscommissie. De visitatiecommissie vernam van de studenten dat zij erg tevreden zijn over de kanalen binnen het kwaliteitszorgsysteem, hun betrokkenheid daarin en de snelle feedback over de resultaten en opvolging van de evaluaties. De contacten met de alumni en het beroepenveld blijven globaal bevredigend. De alumniwerking van de opleiding Fysica werd verder verbeterd door een aantal acties waaronder de aanstelling van een ZAP-lid als verantwoordelijke voor deze werking. In principe worden de alumni, naast studenten en studiestakers, ook bevraagd in het kader van de programma-evaluaties. De visitatiecommissie stelde wel vast dat bij de laatste bevraging geen alumni werden betrokken. De visitatiecommissie heeft begrip voor de argumenten dat de alumni van de bacheloropleiding de masterstudenten zijn en deze wel werden bevraagd, maar meent dat de bevraging van de beroepsactieve afgestudeerden wellicht ook interessante informatie had opgeleverd in functie van tussentijdse curriculumwijzigingen. Een afgevaardigde van de alumni is wel lid van de onderwijscommissie Fysica en een alumnus werd betrokken bij het opstellen van het zelfevaluatierapport. Geconcludeerd kan worden dat de opleiding ernstige inspanningen heeft geleverd om alle belanghebbenden te betrekken bij het intern kwaliteitszorggebeuren en daarin ook effectief is geslaagd. De verantwoordelijke commissies functioneren goed en in onderlinge synergie, docenten vormen een team dat structureel samenwerkt, studenten vormen een essentiële schakel in het proces, hun stem wordt belangrijk gevonden en zij voelen zich gehoord en betrokken. De contacten met de alumni en het beroepenveld zijn in het algemeen bevredigend. Opleidingsrapport 12

13 De commissie beoordeelt het facet betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld voor de bacheloropleiding Fysica als goed. pp Conclusie bij onderwerp 5: Interne kwaliteitszorg Gegeven de bovenstaande positieve scores en de aangehaalde motiveringen die bij de herbeoordeling aan de facetten 5.1, 5.2 en 5.3 werden toegekend, besluit de commissie op onderwerpniveau tot een positief oordeel voor de bacheloropleiding Fysica. Integraal oordeel van de commissie Gegeven de bovenstaande positieve score die bij de herbeoordeling aan het onderwerp 5 werd toegekend, en overwegende de positieve scores die in het rapport uit 2007 aan de andere onderwerpen uit het beoordelingskader werden toegekend, besluit de commissie dat er binnen de bacheloropleiding Fysica voldoende generieke kwaliteitswaarborgen aanwezig zijn en heeft zij aldus een positief eindoordeel over de opleiding. Opleidingsrapport 13

14 Bijlage 1 Personalia van de leden van de visitatiecommissie Jacques Lemonne (commissievoorzitter) studeerde natuurkunde aan de Université Libre de Bruxelles en behaalde er in 1965 zijn doctoraat over een onderwerp aangaande de experimentele fysica van de elementaire deeltjes. In de periode was hij verbonden aan het CERN te Genève. In 1970 werd hij benoemd tot buitengewoon hoogleraar en in 1973 tot gewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) waar hij tot in 2003, het jaar van zijn emeritaat, de leiding waarnam van een onderzoeksgroep in de experimentele fysica van de elementaire deeltjes. Van 1972 tot 2003 was hij co-directeur van het Inter-university Institute for High Energies (IIHE(ULB-VUB)).Hij nam deel aan een reeks experimenten nabij deeltjesversnellers in het CERN en in Argonne (USA) betreffende de studie van de intrinsieke eigenschappen van elementaire deeltjes en hun onderlinge wisselwerkingen. Hierbij gebruikte hij achtereenvolgens de technieken van kernemulsies, bellenvaten en elektronische detectoren in het raam van internationale samenwerkingen. Hij is (co)auteur van een 300-tal publicaties (meestal in internationale tijdschriften) en was de promotor van 15 doctoraten. Tijdens zijn academische loopbaan aan de VUB bekleedde hij, telkens voor perioden van enkele jaren, verschillende bestuursmandaten (voorzitter van het Departement Natuurkunde, decaan van de Faculteit Wetenschappen, afgevaardigde van de Rector als voorzitter van de Onderzoeksraad van de VUB en lid van de Raad van Bestuur van de VUB). Op het nationaal vlak was hij lid van de Commissie Hoge Energieën van het Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen (IIKW/ ) en van de Commissie Hautes et Basses Energies van het Institut Interuniversitaire des Hautes Energies (IISN/ ), voorzitter van de Belgische Natuurkundige Vereniging ( ) en van het Nationaal Comité voor Zuivere en Toegepaste Natuurkunde van de Koninklijke Academiën van België voor Wetenschappen en Kunsten ( ). Op het internationaal niveau was hij de Belgisch wetenschappelijke afgevaardigde in de raad van bestuur van CERN( ), lid van de Board van de High Energy Physics divisie van de European Physical Society( ) en van het expert evaluation panel for the Marie Curie EC-fellowships van de E.C.( ). Hij is afgevaardigde ( ) van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen (FWO) in de Resources Review Boards (RRBs) van het CMS Large Hadron Collider (LHC) experiment in CERN en in ( ) de IceCube Project International Oversight and Finance Group (IOFG) voor de studie van hoog energetische kosmische (neutrino) straling in de ijskap van Antarctica. Daniela K. Pfannkuche studeerde Natuurkunde aan de Universiteit van Keulen en behaalde in 1990 haar doctoraat op een onderwerp uit de Theoretische Fysica van de vaste stoffen. Daarna ging zij als wetenschappelijk medewerker naar het Max-Planck-Institut in Stuttgart. Hier werkte zij in de groep van Prof. K. von Klitzing tot 1999 waar zij de invloed van de Coulomb interactie op de elektronische eigenschapen van halfgeleider nanostructuren onderzocht. Op dit onderwerp behaalde zij in 1999 aan de Universiteit van Karlsruhe haar Habilitation. Tijdens haar tijd in Stuttgart heeft zij de mogelijkheid gehad voor een korte tijd aan verschillende instituten onderzoek te doen, zoals aan het NRC in Ottawa en aan de Universiteit vaan Reykjavik. Van najaar 1995 tot en met voorjaar 1996 heeft zij met een stipendium van de Deutsche Forschungsgemeinschaft aan de University of Indiana at Bloomington in de groep van Prof. Allan H. MacDonald gewerkt. In 1999/2000 was zij een jaar universitair docent aan de TU Delft. Sinds 2000 is zij professor aan de Universiteit van Hamburg waar zij van studiedecaan was en sinds 2010 hoofd is van het Departement Fysica. Zij was lid van de onderwijsvisitatiecommissie Natuur- en Sterrenkunde in Nederland (2002) en lid van de visitatie Natuurkunde in Vlaanderen (2005). Van was zij lid van Akkreditierungsagentur für Studiengänge der Ingenieurwissenschaften, der Informatik, der Naturwissenschaften und der Mathematik (ASIIN). Bijlage 1 14

15 Hendrik Ferdinande behaalde in 1963 het diploma van natuurkundig ingenieur aan de Universiteit Gent. In 1963/64 studeerde hij in de VS aan de Stanford University en behaalde er het diploma van MS in EE. In 1973 behaalde hij het Speciale Doctoraat in de toegepaste kernfysica aan de Universiteit Gent. Vanaf 1964 deed hij wetenschappelijk onderzoek in experimentele lage- and middenenergiekernfysica in Gent. Tijdens het academiejaar 1973/74 was hij NATO gastonderzoeker aan het National Research Council of Canada in Ottawa (CA). Sinds 1991 was hij docent en later hoofddocent aan de Faculteit Wetenschappen en aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen van de Universiteit Gent. Vanaf 1996 tot 2003 was hij voorzitter van het ERASMUS Thematisch Netwerk EUPEN (European Physics Education Network). Hij coördineerde ook het SOCRATES Academisch Netwerk (2005/2008), STEPS (Stakeholders Tune European Physics Studies) en is thans adviseur bij STEPS TWO (2008/11). Sinds de start in 2000 was hij actief, zowel als expert in de Physics Area als lid van het Bestuurscomité van het project Tuning educational structures in Europe. In 2002 ontving hij het doctoraat honoris causa vanwege de Universitatea din Oradea in Oradea (RO). Hendrik Ferdinande is fellow van de Institute of Physics, London (UK) en fellow van de World Innovation Foundation. Hij is lid van het Uitvoerend Comité (2008/12) van de Europese Natuurkundige Vereniging (EPS) alsook raadslid van de Physics Education Division van EPS. Thomas in t Veld studeert als master fysica (theoretische fysica) aan de Katholieke Universiteit Leuven, na zijn bachelor fysica (minor wiskunde) succesvol te hebben behaald in Naast zijn studies is hij een actief lid van de Leuvense overkoepelende studentenraad LOKO met onder andere mandaten in de academische raad van de KULeuven en het bestuur van de groep Wetenschap&Technologie. Bijlage 1 15

16 Bijlage 2 Bezoekschema DAG 1: Maandag 29 november u30 19u00 19u15 20u00 20u00 intern beraad visitatiecommissie informele ontmoeting avondmaaltijd visitatiecommissie DAG 2: Dinsdag 30 november u00 09u30 09u00 09u45 09u45 10u30 10u30 11u00 11u00-11u45 11u45 12u30 12u30 14u00 14u00 14u45 14u45 17u00 bestuur van de faculteit (decaan, vicedecaan) en facultair coördinator opleidingsverantwoordelijken, opstellers zelfevaluatie, student en AAP/BAP betrokken bij onderwijskundig overleg verantwoordelijken interne kwaliteitszorg pauze, korte nabespreking commissie gesprek met studenten, inclusief student betrokken bij onderwijskundig overleg gesprek met leden van het (docerend) academisch personeel, inclusief AP-leden betrokken bij onderwijskundig overleg lunch, mogelijkheid tot inzage aanvullende documenten en nabespreking commissie afsluitend gesprek faculteitsbestuur en opleidingsverantwoordelijken intern beraad Bijlage 2 16

De opleiding Master na master in de Actuariële Wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel

De opleiding Master na master in de Actuariële Wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel Visitatie Actuariële Wetenschappen De opleiding Master na master in de Actuariële Wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel Verkorte procedure www.vlir.be Brussel-december 2010 Exemplaren van dit

Nadere informatie

Doelstellingen Onderwerp niet behandeld tijdens de verkorte procedure na tijdelijke erkenning.

Doelstellingen Onderwerp niet behandeld tijdens de verkorte procedure na tijdelijke erkenning. Ontwerp van accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Master of Science in de architectuur (master) van de Universiteit Antwerpen (na tijdelijke

Nadere informatie

De opleiding Bachelor in de Sociaal-economische wetenschappen van de Universiteit Antwerpen

De opleiding Bachelor in de Sociaal-economische wetenschappen van de Universiteit Antwerpen Visitatie Bachelor Sociaal-economische wetenschappen De opleiding Bachelor in de Sociaal-economische wetenschappen van de Universiteit Antwerpen Verkorte procedure www.vlir.be Brussel januari 2011 Exemplaren

Nadere informatie

Besluit. Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie De beoordeling betreft een verkorte procedure na tijdelijke erkenning.

Besluit. Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie De beoordeling betreft een verkorte procedure na tijdelijke erkenning. se a ccr ed tati eorga n t s att e Besluit Accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Bachelor of Arts in de taal- en letterkunde: combinatie

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

Kwaliteitszorg en accreditatie

Kwaliteitszorg en accreditatie Infofiche Kwaliteitszorg en accreditatie Om kwaliteitsvol onderwijs te garanderen, worden opleidingen en instellingen beoordeeld. Enerzijds is er interne kwaliteitszorg die binnen de hogeschool of universiteit

Nadere informatie

Besluit. Voozieningen (facet 4.1 )

Besluit. Voozieningen (facet 4.1 ) n ed erl a n d s - v I a a ms e a ccr ed itati eo r ga ni sati e Besluit Accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Bachelor in de interieurvormgeving

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Bouwkunde

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Bouwkunde DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Bouwkunde Een evaluatie van de kwaliteit van de Master of Science in de industriële wetenschappen: bouwkunde aan de Universiteit Hasselt in samenwerking met de

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Architectuur

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Architectuur DE ONDERWIJSISITATIE ERKORTE PROCEDURE Architectuur Een evaluatie van de kwaliteit van de bachelor en masteropleiding Architectuur aan de Universiteit Antwerpen www.vluhr.be Brussel mei 2015 DE ONDERWIJSISITATIE

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Interieurvormgeving

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Interieurvormgeving DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Interieurvormgeving Een evaluatie van de kwaliteit van de professionele opleiding Bachelor in de Interieurvormgeving aan LUCA School of Arts www.vluhr.be Brussel

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Ergotherapie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Ergotherapie DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Ergotherapie Een evaluatie van de kwaliteit van de professionele Bachelor in de ergotherapie aan de Hogeschool West-Vlaanderen www.vluhr.be Brussel - maart 2015

Nadere informatie

VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE

VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE EEN KIJK VAN ONDERUIT Prof.dr. Rita Godyns, decaan Faculteit Toegepaste Taalkunde Hogeschool Gent Universiteit Gent Overzicht: situering van de opleiding het visitatieproces

Nadere informatie

Besluit. Voozieningen

Besluit. Voozieningen nederl ands - ul oamse acøeditati eorganisatie Besluit datum 20 augustus 201 5 onderwerp Ontwerp van accreditatierapport en -besluit (0041 00) bülage 2 Accreditatierapport en -besluit met een positieve

Nadere informatie

Industriële Wetenschappen Bouwkunde

Industriële Wetenschappen Bouwkunde DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Industriële Wetenschappen Bouwkunde De opleiding Bachelor of Science in de industriële wetenschappen: bouwkunde KU Leuven op Campus Oostende (@ Kulab) www.vluhr.be

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Drama een onderzoek naar de kwaliteit van de academisch gerichte bacheloren masteropleiding drama aan luca school of Arts www.vluhr.be Brussel 3 mei 2013 De onderwijsvisitatie

Nadere informatie

Ravensteingalerij 27 1000 Brussel T +32 (0)2 792 55 00 F +32(0)2 211 41 99

Ravensteingalerij 27 1000 Brussel T +32 (0)2 792 55 00 F +32(0)2 211 41 99 DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Master of Science in de internationale bedrijfseconomie en het bedrijfsbeleid / Master of Science in International Economics and Business Management Master of Science

Nadere informatie

Visitatie Arabistiek en Islamkunde

Visitatie Arabistiek en Islamkunde Visitatie Arabistiek en Islamkunde Verkorte procedure De opleidingen Bachelor en Master in de taal- en regiostudies: Arabistiek en Islamkunde van de Katholieke Universiteit Leuven www.vlir.be Brussel januari

Nadere informatie

Besluit. Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie. Doelstellingen. Programma (facelten 2.1 en 2.9)

Besluit. Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie. Doelstellingen. Programma (facelten 2.1 en 2.9) se a ccr ed ttati eor gani sati e Besluit Accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Master of Arts in de voortgezette studies muziek (master

Nadere informatie

Arteveldehogeschool. Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs. (professioneel gerichte bachelor)

Arteveldehogeschool. Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs. (professioneel gerichte bachelor) Arteveldehogeschool Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs (professioneel gerichte bachelor) Accreditatie bestaande Opleiding NVAO Ontwerp van Accreditatierapport en besluit 2 december 2008 Inhoud

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE. Bedrijfscommunicatie. De masteropleiding Bedrijfscommunicatie van de KU Leuven

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE. Bedrijfscommunicatie. De masteropleiding Bedrijfscommunicatie van de KU Leuven DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Bedrijfscommunicatie De masteropleiding Bedrijfscommunicatie van de KU Leuven www.vluhr.be Brussel - april 2014 DE ONDERWIJSVISITATIE - VERKORTE PROCEDURE BEDRIJFSCOMMUNICATIE

Nadere informatie

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wie zijn wij? Patrick van den Bosch Expert Kwaliteitszorg Patrick.vandenbosch@vluhr.be Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wouter Teerlinck Expert Kwaliteitszorg Wouter.teerlinck@vluhr.be

Nadere informatie

A A N V U L L E N D E V I S I T A T I E

A A N V U L L E N D E V I S I T A T I E A A N V U L L E N D E V I S I T A T I E Industriële wetenschappen: elektromechanica Een aanvullend onderzoek naar de kwaliteit van de academisch gerichte bachelor- en masteropleiding Industriële wetenschappen:

Nadere informatie

Besluit Accreditatiebesluit met een positief eindoordeel voor de ople ding Master of Science in de wiskunde (master) van de Universiteit Gent

Besluit Accreditatiebesluit met een positief eindoordeel voor de ople ding Master of Science in de wiskunde (master) van de Universiteit Gent n ede rl an ds - v I aams e a ccr e ditati e orga n isati e Besluit Accreditatiebesluit met een positief eindoordeel voor de ople ding Master of Science in de wiskunde (master) van de Universiteit Gent

Nadere informatie

BESLUIT: HOOFDSTUK I. ALGEMENE BEPALINGEN

BESLUIT: HOOFDSTUK I. ALGEMENE BEPALINGEN Reglement betreffende de vormvereisten voor aanvragen tot uitvoering van een accreditatie, een instellingsreview of een toets nieuwe opleiding ten aanzien van opleidingen in de Vlaamse Gemeenschap Gelet

Nadere informatie

Het taalbeleid aan de Universiteit Gent 2009-2011: resultaten en bevindingen

Het taalbeleid aan de Universiteit Gent 2009-2011: resultaten en bevindingen . Taalbeleid hoger onderwijs Ronde 8 Sibo Kanobana Universiteit Gent Contact: sibo.kanobana@ugent.be Het taalbeleid aan de Universiteit Gent 2009-2011: resultaten en bevindingen 1. Inleiding In deze bijdrage

Nadere informatie

Politieonderwijs & externe kwaliteitszorg op weg naar accreditatie

Politieonderwijs & externe kwaliteitszorg op weg naar accreditatie Politieonderwijs & externe kwaliteitszorg op weg naar accreditatie dr. Steven Van Luchene [VLIR Cel Kwaliteitszorg] op weg naar accreditatie 1. routebeschijving: tno visita e accredita e 2. de meet: generieke

Nadere informatie

De Universiteit Antwerpen wenst een positief en geïntegreerd personeelsbeleid te voeren. Dit personeelsbeleid is gericht op de ontwikkeling en de

De Universiteit Antwerpen wenst een positief en geïntegreerd personeelsbeleid te voeren. Dit personeelsbeleid is gericht op de ontwikkeling en de De Universiteit Antwerpen wenst een positief en geïntegreerd personeelsbeleid te voeren. Dit personeelsbeleid is gericht op de ontwikkeling en de groei van alle medewerkers van de Universiteit Antwerpen,

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Samenvattende bevindingen en overwegingen. Geneieke kwaliteitswaañorg 1 - Beoogd eindniveau

Samenvattende bevindingen en overwegingen. Geneieke kwaliteitswaañorg 1 - Beoogd eindniveau n e derl an ds - u I a a ms e a ccr e ditati eor gani sati e Besluit Accreditatiebesluit met een posit ef eindoordeel voor de opleiding Bachelor of Science in de wiskunde (academisch gerichte bachelor)

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Addendum (april 2014) bij de Handleiding onderwijsvisitatie Specifieke lerarenopleiding, Brussel, 2009

Addendum (april 2014) bij de Handleiding onderwijsvisitatie Specifieke lerarenopleiding, Brussel, 2009 Addendum (april 2014) bij de Handleiding onderwijsvisitatie Specifieke lerarenopleiding, Brussel, 2009 Nieuwe organisatiestructuur VLUHR Sinds 1 januari 2013 zijn de Cellen kwaliteitszorg van VLIR en VLHORA

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Master Organisatie en Management

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Master Organisatie en Management DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Master Organisatie en Management Een evaluatie van de kwaliteit van de academische Master Organisatie en Management aan de Universiteit Antwerpen www.vluhr.be Brussel

Nadere informatie

Commissies binnen de faculteit & de rol en de taken van opleidingscommissies

Commissies binnen de faculteit & de rol en de taken van opleidingscommissies Commissies binnen de faculteit & de rol en de taken van opleidingscommissies juni 2012 1 Inhoud 1 Opleidingscommissies (OC)... 3 1.1 Samenstelling... 3 1.2 Opleidingscommissies binnen de FEB vanaf september

Nadere informatie

betreffende het Onderwijs XXIII

betreffende het Onderwijs XXIII stuk ingediend op 2066 (2012-2013) Nr. 5 19 juni 2013 (2012-2013) Ontwerp van decreet betreffende het Onderwijs XXIII Amendementen Stukken in het dossier: 2066 (2012-2013) Nr. 1: Ontwerp van decreet Nr.

Nadere informatie

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013 De OU kiest een nieuwe koers Lex Bijlsma 23 november 2013 Accreditatie en visitaties Bachelor Informatiekunde: gevisiteerd 4 april 2012 Accreditatie definitief 13 juni 2013 Master Software Engineering:

Nadere informatie

Kader Toets Nieuwe Opleiding. - Vlaanderen 2015-2021

Kader Toets Nieuwe Opleiding. - Vlaanderen 2015-2021 Kader Toets Nieuwe Opleiding - Vlaanderen 2015-2021 28 mei 2015 Pagina 2 van 13 Inhoud 1 Opzet 5 2 Beoordelingskader 6 3 Beoordelingsschaal en beslisregel 7 4 Samenstelling van de visitatiecommissie 8

Nadere informatie

Kader Opleidingsaccreditatie. - Vlaanderen 2015-2021

Kader Opleidingsaccreditatie. - Vlaanderen 2015-2021 Kader Opleidingsaccreditatie - Vlaanderen 2015-2021 20 maart 2015 Pagina 2 van 17 Inhoud 1 Opzet 5 2 Beoordelingskader 6 3 Beoordelingsschaal en beslisregel 7 4 Samenstelling van de visitatiecommissie

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Verkorte procedure Theater- en Filmwetenschap

De onderwijsvisitatie Verkorte procedure Theater- en Filmwetenschap De onderwijsvisitatie Verkorte procedure Theater- en Filmwetenschap De opleiding Master of Arts in de Theater- en Filmwetenschap van de Universiteit Antwerpen www.vluhr.be Brussel - april 2013 De onderwijsvisitatie

Nadere informatie

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Conferentie Onderwijsinspectie, Amersfoort, 20 mei 2015 Sietze Looijenga, QANU In deze workshop: Hoe wordt in visitaties aandacht besteed aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 484 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE Fysica-Sterrenkunde

DE ONDERWIJSVISITATIE Fysica-Sterrenkunde DE ONDERWIJSVISITATIE Fysica-Sterrenkunde Een evaluatie van de kwaliteit van de Vlaamse academische bachelor- en masteropleidingen Fysica en Sterrenkunde www.vluhr.be/kwaliteitszorg Brussel september 2014

Nadere informatie

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Muziek

DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Muziek DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Muziek Een evaluatie van de kwaliteit van de academische bachelor- en masteropleiding Muziek en de master-na-masteropleiding Voortgezette studies muziek aan LUCA

Nadere informatie

Eens per 6 jaar, voor visitatie. Evt.bijstelling bij mid-term

Eens per 6 jaar, voor visitatie. Evt.bijstelling bij mid-term Handreiking voor de adjunct-directeuren Iedere bachelor- of masteropleiding in de FWN wordt aangestuurd door een adjunct-directeur. Een adjunct-directeur kan meerdere opleidingen aansturen. Hij heeft hierbij

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Kwaliteitsdefinitie. Analyse. Draaiboek voor evaluatie van de studie archeologie

Kwaliteitsdefinitie. Analyse. Draaiboek voor evaluatie van de studie archeologie Versie april 2008 1 Draaiboek voor evaluatie van de studie archeologie Afkortingen: OLC : opleidingscommissie OS : onderwijssecretaris (Olga Yates / Jaap Hoff) PO : portefeuillehouder onderwijs (Corinne

Nadere informatie

Erkenningscommissie Hoger Onderwijs

Erkenningscommissie Hoger Onderwijs Erkenningscommissie Hoger Onderwijs Hoger Onderwijs inzake aanvragen tot wijziging van de benaming, van de onderwijstaal en van de aard (statuut) van opleidingen Situering In het decreet tot instelling

Nadere informatie

Master in de sterrenkunde. Faculteit Wetenschappen. Rubik s Cube used by permission of Seven Towns Ltd. www.rubiks.com

Master in de sterrenkunde. Faculteit Wetenschappen. Rubik s Cube used by permission of Seven Towns Ltd. www.rubiks.com Master in de sterrenkunde Faculteit Wetenschappen Rubik s Cube used by permission of Seven Towns Ltd. www.rubiks.com Sterrenkunde, een uitdagende masteropleiding Bij de opleiding sterrenkunde aan de KU

Nadere informatie

De opleiding Bachelor in de Rechten van de Hogeschool-Universiteit Brussel (K.U.Brussel), in samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven

De opleiding Bachelor in de Rechten van de Hogeschool-Universiteit Brussel (K.U.Brussel), in samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven De onderwijsvisitatie Rechten De opleiding Bachelor in de Rechten van de Hogeschool-Universiteit Brussel (K.U.Brussel), in samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven erkorte procedure www.vlir.be

Nadere informatie

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING STUDIEGIDS (v. 3.0) DEZE STUDIEGIDS GEEFT EEN OVERZICHT VAN DE OPLEIDINGEN EN DE VOORWAARDEN. VANAF 2014 KUNNEN SOMMIGE COLLEGES VIA INTERNET GEVOLGD WORDEN. ANDERE COLLEGES VEREISEN DAT DE STUDENT DE

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor se acqed tati eorgantsat e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie van de Universiteit Utrecht datum

Nadere informatie

Samenvattende bevindingen en overwegingen. De NVAO steunt haar inhoudelijke besluitvorming op de onderstaande elementen uit het visitatierapport.

Samenvattende bevindingen en overwegingen. De NVAO steunt haar inhoudelijke besluitvorming op de onderstaande elementen uit het visitatierapport. se a ccre ditatt eo r ga n s ati e Accreditatiebesluit met een positief eindoordeel voor de opleid ng Master of Arts in Philosophy (MPhil) (master na master) van de Katholieke Universiteit Leuven datum

Nadere informatie

Besluit. Secretaris: - De heer Peter Daerden, stafmedewerker cel Kwaliteitszorg, VLUHR

Besluit. Secretaris: - De heer Peter Daerden, stafmedewerker cel Kwaliteitszorg, VLUHR se a ccr editati eorgani satt e Besluit Accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Bachelor of Science in de toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

Visitaties in de hogescholen en universiteiten. VEP 7 december 2012

Visitaties in de hogescholen en universiteiten. VEP 7 december 2012 Visitaties in de hogescholen en universiteiten VEP 7 december 2012 1 Visitaties in de hogescholen en universiteiten 1. Situering van de visitaties in de kwaliteitsbewaking 2. Onderzoek van Belgische Rekenhof

Nadere informatie

Handleiding kwaliteitszorg informatica en informatiekunde

Handleiding kwaliteitszorg informatica en informatiekunde Handleiding kwaliteitszorg informatica en informatiekunde Universiteit Utrecht, Faculteit Bètawetenschappen, Departement Informatica Versie 1.2, 10 november 2005 1. Verantwoordelijkheden 1.1. Bacheloropleiding

Nadere informatie

Crash course ONDERWIJS

Crash course ONDERWIJS Crash course ONDERWIJS Studentenraad KU Leuven Wat schaft de pot? Flexibilisering & rationalisering Studievoortgangsbewaking Herindeling academiejaar Oriëntering Kwaliteitszorg Besparingen hoger onderwijs

Nadere informatie

EXAMENCONTRACT VOOR HET VERWERVEN VAN EEN DIPLOMA

EXAMENCONTRACT VOOR HET VERWERVEN VAN EEN DIPLOMA EXAMENCONTRACT VOOR HET VERWERVEN VAN EEN DIPLOMA TUSSEN DE ONDERGETEKENDEN, De Vrije Universiteit Brussel met zetel te 1050 Brussel, Pleinlaan 2, die rechtspersoonlijkheid geniet bij wet van 28 mei 1970

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS STUDIEPROGRAMMA S VAN HET HOGER ONDERWIJS Je krijgt het studieprogramma van een opleiding (=studie) aan een universiteit en aan een hogeschool. In de tabellen zie je alle opleidingsonderdelen (= vakken,

Nadere informatie

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING Studiedienst en Prospectief Beleid 1 Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Vlaamse Overheid Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030

Nadere informatie

Datum 24 augustus 2015 Tussenrapportage CE en MEM-opleidingen van Hogeschool Inholland

Datum 24 augustus 2015 Tussenrapportage CE en MEM-opleidingen van Hogeschool Inholland >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer van de Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag

Nadere informatie

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat TOELATINGSVOORWAARDEN... 1 INSCHRIJVING... 2 STUDIETRAJECT... 2 STAGE... 4 WERKEN EN STUDEREN... 4 CURSUSMATERIAAL... 5 LESSENROOSTER... 5 EXAMENS...

Nadere informatie

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Voor u ligt een nieuwe analyse Keuzegids 2015 d.d. 5-11-2014. Deze vernieuwde analyse is tot stand gekomen wegens een grote rectificatie op de Keuzegids 2015 d.d.

Nadere informatie

Accreditatiestelsel hoger onderwijs Vlaanderen Kader voor de opleidingsaccreditatie 2 de ronde

Accreditatiestelsel hoger onderwijs Vlaanderen Kader voor de opleidingsaccreditatie 2 de ronde Accreditatiestelsel hoger onderwijs Vlaanderen Kader voor de opleidingsaccreditatie 2 de ronde 13 mei 2013 pagina 2 Inhoud 1 Opbouw van het stelsel 4 2 Kader voor de opleidingsaccreditatie 2 de ronde 6

Nadere informatie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie Uittreksel uit het visitatierapport biomedische laboratoriumtechnologie voedings- en dieetkunde, 15 december 2008 Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische

Nadere informatie

Master in het vennootschapsrecht

Master in het vennootschapsrecht Master in het vennootschapsrecht INTERUNIVERSITAIR PROGRAMMA Faculteit Rechtsgeleerdheid De master in het vennootschapsrecht aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid legt de klemtoon op de grondige uitdieping

Nadere informatie

Logopedische en audiologische wetenschappen

Logopedische en audiologische wetenschappen DE ONDERWIJSVISITATIE Logopedische en audiologische wetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Logopedische en audiologische wetenschappen aan de Vlaamse universiteiten

Nadere informatie

Advies over het nieuwe NVAO-reglement

Advies over het nieuwe NVAO-reglement Raad Hoger Onderwijs 8 oktober 2013 RHO-RHO-ADV-002 Advies over het nieuwe NVAO-reglement Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99 F +32 2 219 81 18 www.vlor.be info@vlor.be

Nadere informatie

Grafische en digitale media

Grafische en digitale media De onderwijsvisitatie Verkorte procedure Grafische en digitale media Een onderzoek naar de kwaliteit van de professionele bacheloropleiding Grafische en digitale media aan Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 -

RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 - RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 - Uitgevoerd: september 2007 Onderzoekers: drs. Herman Kiesel, drs. Lic. Rick Coone,

Nadere informatie

Rapport centraal en individueel marktonderzoek

Rapport centraal en individueel marktonderzoek Rapport centraal en individueel marktonderzoek Docent Rita vos 2014-2015 Inleiding In het tweede semester van het eete jaar hebben we voor het vak marktonderzoek een opdracht gekregen. Bij deze opdracht

Nadere informatie

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs Vlaanderen 2 de ronde

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs Vlaanderen 2 de ronde Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs Vlaanderen 2 de ronde 25 januari 2013 Inhoud 1 Opzet 4 2 Generieke kwaliteitswaarborgen 4 2.1 Generieke kwaliteitswaarborg 1: beoogd eindniveau 4 2.2

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Besluit. Doelstellingen. Programma (facetten 2.1, 2.3 en 2.7) Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie

Besluit. Doelstellingen. Programma (facetten 2.1, 2.3 en 2.7) Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie s e a ccr ed tati eor ga ni sati e Besluit Accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Bachelor in het sociaal werk (professioneel gerichte

Nadere informatie

Taal- en Letterkunde DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE

Taal- en Letterkunde DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE DE ONDERWIJSVISITATIE VERKORTE PROCEDURE Taal- en Letterkunde De opleidingen Bachelor en Master of Arts in de Taal- en Letterkunde van de Vrije Universiteit Brussel www.vluhr.be Brussel - april 2014 DE

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Life Science and Technology van de Universiteit Leiden

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Life Science and Technology van de Universiteit Leiden se acïed tatieorganisat e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Life Science and Technology van de Universiteit Leiden datum B augustus 2013 onderwerp

Nadere informatie

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE ACADEMISCH PROGRAMMA POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE INHOUD POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT MODULE FISCALE RECHTSVAKKEN Pagina 2 tot 7 POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT SUMMERSCHOOL

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie. Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Scheikunde en Biochemie aan de Vlaamse universiteiten

De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie. Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Scheikunde en Biochemie aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Scheikunde en Biochemie aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie Exemplaren

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Economische Wetenschappen, Toegepaste Economische Wetenschappen, TEW Handelsingenieur en Zij-instroom EW TEW HI ZIJ (boek 1)

De onderwijsvisitatie Economische Wetenschappen, Toegepaste Economische Wetenschappen, TEW Handelsingenieur en Zij-instroom EW TEW HI ZIJ (boek 1) De onderwijsvisitatie Economische Wetenschappen, Toegepaste Economische Wetenschappen, TEW Handelsingenieur en Zij-instroom EW TEW HI ZIJ (boek 1) Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen

Nadere informatie

VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE NATUURKUNDE

VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE NATUURKUNDE VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE NATUURKUNDE Een onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingen natuurkunde aan de Vlaamse universiteiten Brussel, maart 1999 Ten Geleide In dit rapport

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

1 Samenvattende conclusie 3. 2 Besluit 4

1 Samenvattende conclusie 3. 2 Besluit 4 Karel de Grote-Hogeschool - Katholieke Hogeschool Antwerpen Bachelor in de industriële wetenschappen: elektromechanica (academisch gerichte bachelor) Accreditatie bestaande Opleiding NVAO Accreditatierapport

Nadere informatie

18 september 2014. voltijd Groningen 28 november 2014. 15 februari 2015. Beoordelingskaders bijzonder kenmerk ondernemen d.d.

18 september 2014. voltijd Groningen 28 november 2014. 15 februari 2015. Beoordelingskaders bijzonder kenmerk ondernemen d.d. se a ccr editat eor ga ní sat e Besluit Besluit strekkende tot het toekennen van het bijzonder kenmerk Ondernemen aan de minor Sport Business lnnovatie van de hbo-bacheloropleiding Sport, Gezondheid en

Nadere informatie

Training examencommissies

Training examencommissies Training examencommissies N.a.v. midterm review instellingstoets kwaliteitszorg 5 maart 2015 Linda Verbeek 1 Voorstellen Drs Scheikunde (UU) MSc Onderwijskundig ontwerp en advisering (UU) Nu: Beleidsmedewerker

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit n ede rl an ds - u I a a mse a ccre ditati eor ga ni sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit datum 31 iuli

Nadere informatie

Industriële wetenschappen: elektromechanica

Industriële wetenschappen: elektromechanica De onderwijsvisitatie Verkorte procedure Industriële wetenschappen: elektromechanica Een onderzoek naar de kwaliteit van de masteropleiding Industriële wetenschappen: elektromechanica aan de Erasmushogeschool

Nadere informatie

Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit

Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit Mijnheer de minister Mijnheer de voorzitter en leden van de raad van bestuur en het bestuurscollege

Nadere informatie

AANVULLENDE VISITATIE

AANVULLENDE VISITATIE AANVULLENDE VISITATIE Industriële wetenschappen: elektronica-ict Een aanvullend onderzoek naar de kwaliteit van de academisch gerichte bacheloropleiding en de masteropleiding Industriële wetenschappen:

Nadere informatie

VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - SOCIALE EN CULTURELE AGOGIEK

VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - SOCIALE EN CULTURELE AGOGIEK VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - SOCIALE EN CULTURELE AGOGIEK Een onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingen pedagogische wetenschappen en sociale

Nadere informatie

Experience Mathness: Oefen- en ingangstoetsing voor bachelor studenten TUE

Experience Mathness: Oefen- en ingangstoetsing voor bachelor studenten TUE Experience Mathness: Oefen- en ingangstoetsing voor bachelor studenten TUE ONBETWIST Werkpakket 5 Deliverable 5.3.3, April 2012 Dirk Tempelaar & Hans Cuypers Introductie Experience Mathness diende ter

Nadere informatie

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4986 Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 260 STUDENTS AND HIGHER EDUCATION REFORM Uw locaal interviewernummer Naam plaats

Nadere informatie

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U. NVFO 2009 Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.Leuven V. Foulon, S. Simoens, G. Laekeman en P.

Nadere informatie

Whygoingto Bologna? Opleiding = motor voor verandering. Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels

Whygoingto Bologna? Opleiding = motor voor verandering. Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels 1. De rol van opleiding en vorming in de 1. Betekenis voor het politieonderwijs 2. Kwaliteit? 1. De rol van opleiding en vorming in de 3. Bologna: een

Nadere informatie

Schema voor de evaluatie van het onderwijsproces van een opleiding

Schema voor de evaluatie van het onderwijsproces van een opleiding Schema voor de evaluatie van het onderwijsproces van een opleiding 1. Curriculumontwikkeling Deelproces Product Verantwoordelijke Medewerkers Een curriculum ontwikkelen curriculum opleidingsteam studenten

Nadere informatie

Kwaliteitszorgactiviteiten reformatorische academische opleidingsschool (RAOS)

Kwaliteitszorgactiviteiten reformatorische academische opleidingsschool (RAOS) Kwaliteitszorgactiviteiten reformatorische academische (RAOS) Wat? (Kwaliteitsstandaarden NVAO) Hoe? Wanneer? Door wie? Bij wie? Output Standaard 1: Beoogde eindkwalificaties 1. De heeft een geëxpliciteerde

Nadere informatie

Uitbreiding studieomvang

Uitbreiding studieomvang Infofiche Uitbreiding studieomvang Om te voldoen aan internationale verwachtingen en de studiedruk te verlagen, werd de mogelijkheid gecreëerd de masteropleidingen in de humane wetenschappen te verlengen

Nadere informatie

Geneeskunde en Huisartsgeneeskunde DE ONDERWIJSVISITATIE

Geneeskunde en Huisartsgeneeskunde DE ONDERWIJSVISITATIE DE ONDERWIJSVISITATIE Geneeskunde en Huisartsgeneeskunde Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Geneeskunde- en Huisartsgeneeskunde aan de Vlaamse Universiteiten www.vluhr.be/kwaliteitszorg

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Kwaliteitsvol evalueren

Kwaliteitsvol evalueren Kwaliteitsvol evalueren Studiedag peer review van het toetsgebeuren, 31/5/2013 Dirk Van Landeghem Inleiding Kwaliteitsvol onderwijs vereist kwaliteitsvol evalueren Evaluatie = multidimensioneel en complex

Nadere informatie