Borreliose of iets wat erop lijkt?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Borreliose of iets wat erop lijkt?"

Transcriptie

1 Borreliose of iets wat erop lijkt? Drs. ing. Herman Aa dierenarts Een onderzoek op (sub)tropische aandoeningen door steekbeesten!! door NEUROTOXINEN-BIOTOXINEN Leishmaniase - ziekte van Lyme - Alzheimer- MS - multiple sclerose Parkinson - vitamine B12 gebrek

2 Het is de bedoeling deze website zo up-to-date mogelijk te houden, waarbij diverse ziekten als de ziekte van Lyme, Leishmaniasis, Q koorts, Alzheimer, MS, Parkinson, maar ook hun symptomen zoals Vitamine B12 gebrek, incontinentie, chronisch vermoeidheidssyndroom, neurologische aandoeningen, pijnen ea. Ze worden allemaal besproken onder de naam: Het ONTDEKKEN en BEHANDELEN van ziekten door BIO- en NEUROTOXINEN uit STEEKBEESTEN 2

3 VOORWOORD Tijdens het bestuderen van Leishmania bij hond en mens werd ik geconfronteerd met de ziekte van Lyme bij enkele familieleden. Ook Leishmaniasis wordt overgebracht door steekbeesten, maar we denken nog steeds dat alleen de zandvlieg de boosdoener is, terwijl in Nederland deze ziekte al regelmatig wordt gediagnosticeerd. In mijn directe omgeving werd iemand acuut ernstig ziek en mijn dochter worstelde al lang met het chronische vermoeidheidssyndroom. Zoekend naar mogelijke oplossingen kwam ik bij dr. C Richie Shoemaker terecht, de Amerikaanse Lymespecialist, die me verwees naar de VEGA test, de complementaire therapie, ontgiften, vetafdrijving en immuunmodulatie. Dit heeft allemaal te maken met biotoxinen en dan wel heel specifiek met de neurotoxinen van bacteriën die zich via de diverse steekbeesten verspreiden. De complexiteit, het verschil in opvattingen, de testen en de therapieën maken het moeilijk en ook interessant, maar bijna onmogelijk het te begrijpen. Toevalligerwijs kwam ik iemand tegen die me zeer positief wist te stimuleren waardoor ik het onderzoek uitgebreider ben gaan doen, vooral in mijn eentje door te zetten, waardoor ik hoop zo iets voor de zieke mens, beroepszieken en ARBO wetgeving te kunnen betekenen. Mijn dank aan de hulptroepen met al hun positieve energie. Bedankt allemaal Herman Aa Joppe

4 Inhoud BIOTOXINEN NEUROTOXINEN Voorwoord..5 Geschiedenis... 7 Biotoxinen en neurotoxinen 11 Besmettingsgraag in diverse landen KORTE OPSOMMING Preventie.. 15 Testen Symptomen...17 Diagnostiek en behandeling Chronische Borreliose Behandeling..22 UITGEBREID.. 25 Preventie Diagnose...30 Dr.Petra Hopf-Seidel Acute stadium Chronische stadium Therapie...66 Immuunmodulatie en vetuitdrijving.. 67 Medicijnselectie per stadium van de ziekte.. 69 Conservatief antibioticacombinaties Samenvatting holistische therapie Aanvullende NIEUWE BIO onderzoekmethode Hoe werkt de VCS test Vegatest bioresonantie

5 Inhoud Biotoxinen - Neurotoxinen Hoe kunnen we helpen? IN HET KORT Therapie BCA behandelschema..99 WHO behandelschema..113 Enkele voorbeelden als Vraag/Antwoord Literatuur Betrouwbaarheid urine PCR 135 PCR schema 138 LEISHMANIASIS GIARDIA 156 Q KOORTS 160 5

6 Notities: 6

7 Geschiedenis Geschiedenis ONTDEKKING VAN DE ZIEKTE VAN LYME Reeds lang beschreven in Europa, onder verschillende namen: Borrelia recurrentis, Spirochaeta Obermeyern. In 1910 beschreef de Zweedse dokter dermatoloog Afzelius de langzaam groter wordende rode vlek die veroorzaakt wordt door een tekenbeet: erythema chronicum migrans. In 1922 berichtten de Franse artsen Garin en Bujadoux over een verlamming na een tekenbeet. De Duitse neuroloog dr. A. Bannwarth beschreef een ontsteking van het hersenvlies aan de VIIe hersenzenuw - zonder aantoonbare ziektekiem - met verhoging van het aantal monocyten en lymfocyten in het hersenvocht en met beschadiging van de myelineschede van de zenuw, dikwijls gepaard gaande met een aangezichtsverlamming, voorkomend na een tekenbeet: Bannwarth syndroom. Het vermoeden ontstond dat de verschijnselen te wijten waren aan een besmetting met een bacterie in de tekenbeet. In 1948 werd de bacterie - een spirocheet - voor het eerst ontdekt in een biopt van het erythema (EM). In 1951 behandelde de Zweedse arts Hollstrom - met succes - tekenbeetpatiënten met penicilline. Naar aanleiding van een epidemie - van wat eerst verondersteld werd juveniele reumatoïde artritis te zijn - in Lyme, bestudeerde de Amerikaanse reumatoloog Prof. Alan C. Steere, tussen 1972 en 1976, 51 gevallen van patiënten met korte periodes zowat een week van ontstekingen in één 7

8 Geschiedenis gewricht (monarthritis) of in enkele gewrichten (oligoartritis). Hij legde de link tussen de gewrichtsontstekingen en de tekenbeet vermeld door meerdere van zijn patiënten, behandelde hen met antibiotica en publiceerde zijn bevindingen in het tijdschrift Arthritis and Rheumatism, in Daarna werd duidelijk dat naast de huiduitslagen en de gewrichtsproblemen ook, in enkele gevallen, oogontstekingen, hartritme- en geleidingsstoornissen voorkomen en aantasting van het centrale en het perifere zenuwstelsel: meningitisachtige verschijnselen en ontstekingen van de zenuwbanen naar, vooral de onderste ledematen met gevoelsstoornissen en verlammingsverschijnselen. In 1982 isoleerde Willy Burgdorfer een bacterie van de familie der spirocheten uit de ingewanden van teken. In 1983 toonde Johnson aan dat deze spirocheet een soort was van het geslacht Borrelia en gaf haar in 1984 de naam Borrelia burgdorferi. In 1996 publiceerde Norman dat er verschillende soorten Borrelia burgdorferi bestaan en dat elke soort een van de verschillende verschijnselen veroorzaakt. Lyme kan evolueren naar een langdurig stadium met chronische ziektebeelden. Het 3 e stadium zien we zelden en dus zeker niet altijd bij patiënten die verschijnselen uit het 1 e en 2 e of uit het 2 e stadium gehad hebben. 8

9 Geschiedenis Heel wat mensen die met Borrelia besmet werden, kregen geen 1 e en 2 e stadium verschijnselen van Lyme! Sommigen kregen een mild griepachtig beeld - ze werden dus niet behandeld. Van hen evolueerde slechts een heel kleine minderheid naar een chronisch ziektebeeld en dat begint vanaf 3 tot meer dan 12 maanden na de tekenbeet. Dan kan er een chronische artritis ontstaan zijn met gewrichtsontstekingen die heel sterk lijken op die van reumatoïde artritis en die dezelfde beschadiging geven. Bij Lyme ontsteken vooral de grote gewrichten de kniegewrichten en - in tegenstelling tot reumatoïde artritis - in mindere mate de kleine gewrichten van handen en voeten. We zien ook - en dat komt in Europa meer voor dan in Amerika - een ziektebeeld dat sclerose - stugheid van de huid - geeft en dat lijkt op sclerodermie, waarbij de huid op de handen, onderarmen, onderbenen en de voeten afsterft (acrodermatitis chronica atrophicans). Die aandoening kan jaren na de tekenbeet ontstaan. Langdurige neurologische ziektebeelden komen in dit stadium voor, bijvoorbeeld beelden lijkend op MS, waarbij zenuwbanen ontsteken. Ook ziektebeelden als chronisch vermoeidheidssyndroom al of niet gepaard gaand met fibromyalgie kunnen voorkomen. 9

10 Notities 10

11 Biotoxinen en neurotoxinen BIOTOXINEN en NEUROTOXINEN Belangrijk tijdens mij ontdekkingstocht naar Lyme ea zijn de te bespreken biotoxinen en neurotoxinen die allerlei ziekten veroorzaken en dat beperkt zich niet alleen tot de ziekte van Lyme, maar ook MS, Parkinson, Alzheimer, Leishmania, Q koorts, incontinentie, vit B12 gebrek, ea. Opvallend is dat vele van de veroorzakende toxinen uit deze bacteriën, schimmels en virussen worden overgebracht door steekbeesten als teken, muggen, dazen ea. Het loopt als een rode draad door het hele verhaal bij het bestuderen van deze ziekten, want het gaat hier om giftige stoffen van levende organismen met grote gevolgen. Biotoxinen: Gifstoffen geproduceerd door levende organismen. Neurotoxinen: Biotoxinen die specifiek een nadelig effect hebben op de neurologische (zenuw) functies van het lichaam. Biotoxinen en neurotoxinen beïnvloeden de neurofysiologische processen. Met een visuele screeningtest (VCS) is vast te stellen of gezondheidsproblemen worden veroorzaakt door biotoxinen. Vele organismen produceren stoffen die giftig zijn voor de mens, te weten algen/plankton in riviermondingen en in de oceaan, blauwalgen in zoetwater, schimmels in de binnen- en buitenlucht en ook sommige bacteriesoorten maken ze aan. Tijdens het eerste onderzoek naar acute en chronische door 11

12 Biotoxinen en neurotoxinen biotoxinen veroorzaakte ziekten zag men een relatie tussen de tekorten in de visuele contrastgevoeligheid van de ogen en niet-specifieke symptomen van neurotoxinen en biotoxinen. De behandeling van de ziekte genaamd Possible Estuary Associated Syndrome (mogelijk aan riviermondingen geassocieerd syndroom) door het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention ondervonden herstel van het gezichtsvermogen en het verdwijnen van de symptomen, door de met het door Ritchie Shoemaker voorgeschreven behandelingsprotocol van ontgiften; dus de complementaire therapie, vetafdrijving en immuunmodulatie. Het onderzoek toonde ook aan dat toxinen van door teken (Borrelia burgdorferi en Babesia microti) overgedragen pathogenen chronische ziekten kunnen veroorzaken, zelfs nadat de spirocheten of intracellulaire protozoa zijn gedood door antibiotica!! Mensen die van nature niet in staat zijn biotoxinen en dus ook neurotoxinen te kunnen elimineren, uitscheiden of afbreken ontwikkelen chronische ziekten 12

13 Biotoxinen en neurotoxinen Met Borreliae besmette teken: * Duitsland % * Nederland % * Zwitserland 5-34 % * Oostenrijk 2-26 % * Zweden % * Slowakije 23 % * Rusland 30 % 13

14 Teken en menginfecties LYME BORRELIOSE met veel co-infecties Borrelia burgdorferi + Babesia Babesia-PCR in EDTA bloed direct aantoonbaar Borrelia burgdorferi + Bartonella PCR inedta-bloed direct aantoonbaar Borrelia burgdorferi + Ehrlichia Elispot-LTT (Lymphocyten-transformatietest) Borrelia burgdorferi + Chlamydia Elispot-LTT (Lymphocyten-transformatietest) Borrelia burgdorferi + Rickettsia/Coxiella PCR in EDTA-bloed direct aantoonbaar Borrelia burgdorferi + Mycoplasmata PCR in sputum - secretum en bloed direct aantoonbaar Borrelia burgdorferi + Virussen (EBV, CMV, HSV) 14

15 Preventie - acute symptomen in het kort 1. Preventief - dus tekenbeet voorkomen!! - Kleding voorschriften - Kleding drogen gedurende 30 minuten - Bodycheck - Deet - Permethrin - Thermacell 2. EM: niet wachten op rode ring - slechts 30/40%! 15

16 Testen - acute symptomen in het kort 3. Toch een tekenbeet - niet op tijd (binnen 8 uur) kunnen verwijderen en een besmette beet? Dan is er dus sprake van acute Borreliose! Nu hebben we de volgende mogelijkheden: a. Tekentest met labuitslag aanvragen via AA LAB, waardoor de arts overtuigd is van de noodzaak van een voldoende lange en juiste antibioticumkuur - dus gedurende minimaal 4-6 weken doxycycline. b. De Elispot LTT Borreliose test. Deze lymfocytentransformatietest is al na 8-10 dagen af te lezen - andere testen zijn onvoldoende betrouwbaar en te laat toepasbaar!! (pas na weken/maanden afhankelijk van de al toegepaste antibioticumtherapie en de aanmaak antilichamen) c. De CD57+ NK celwaardetest, die laat zien dat een therapie aanslaat en die men gebruikt tijdens de behandeling. 16

17 Acute symptomen in het kort De toxinen veroorzaken symptomen met een hoge diagnostische waarde: Symptomen acute Borreliose: - rode ring EM Erythema migrans - lymfocytoom aan oorlellen, tepels/borsten, scrotum - monarthritis (knie) - facialisparese/-paralyse - of verlamming/parese van andere hersenzenuwen - hartklachten - hartritmestoringen of extrasystolen vooral jongeren - allerlei spier- en botklachten 17

18 Behandeling acute Borreliose in het kort Behandeling van de acute Borreliose: Minstens 4-6 weken doxycycline liefst in combinatie met de complementaire therapie om de biotoxinen en/of neurotoxinen aan te pakken die gevormd worden door de Borrelia spirocheet. Dus: vetafdrijving, immuunmodulatie en ontgiften. Typische Borreliosegriep met griepachtige verschijnselen en koorts is al een zeer duidelijke aanwijzing en moet voor de behandelend arts voldoende zijn om de juiste therapie toe te passen. 18

19 Chronische Borreliose - symptomen in het kort Symptomen bij een chronische/persisterende Borreliose met opvallende en vooral typische soorten pijn: Algemeen: - gewrichtsontstekingen -spierpijnen - heftige elektriserende pijnscheuten - scheenbeen - hielbeenpijn - pijn aan voetzolen - achillespeespijn - carpaaltunnelsyndroom - tennisarm - wondgevoel ribben/borstkas - plotselinge sterke gewrichtspijnen vooral s nachts - pijnlijke dikke knieën. Een aparte plaats neemt hierbij het Banwarth syndroom in: - vooral pijn s nachts - geen EM - ernstig meningitisbeeld - met verlamming VIIe hersenzenuw (zie verder) 19

20 Chronische Borreliose - symptomen in het kort Bij de persisterende Borreliose zien we: - cognitieve tekorten - sterke vermoeidheid en uitputting - vaak gezien als depressie - spraakstoornissen - foute typeteksten Vegetatieve en inwendige symptomen: - s nachts zweten koortsscheuten - terugkerende verdikte lymfeklieren - duizeligheid - alcoholovergevoeligheid - verstoord hartritme - hoesten - voedselonverdraagzaamheid Veranderde functie zintuigen en huid: - visuele stoornissen nachtblind - terugkerende oogontstekingen - pijnlijke haarpunten en haarverlies - huidveranderingen schimmelachtige handpalmen - milde psoriasis - pijnlijke knobbels - roodachtige vlekken - oorsuizingen - soms verstoorde smaak 20

21 Chronische Borreliose symptomen in het kort Hormonale (endocriene) veranderingen: - verhoogd cholesterol - mogelijk vertraagde schildklier - stemmingsveranderingen - depressieve stemmingswisselingen - zware oververmoeidheid - bloeddrukveranderingen - reactie van Herxheimer (verhoogde TumorNecroseFactor - TNF-alpha) - leverwaardeveranderingen - gewichtsveranderingen - veranderde zuur/base huishouding - libidoverlies onregelmatige menstruatie - gasvorming darm maag diarree/verstopping - branderige blaas/blaasfunctiestoornissen - testikel/prostaat/liespijn 21

22 Behandeling chronische Borreliose in het kort Chronische - persisterende Borreliose 1. De arts moet op basis van de symptomen deze diagnose kunnen en durven stellen en dus behandelen!! 2. Wanneer al met antibiotica is behandeld zijn testen niet meer betrouwbaar, behalve de Elispot LTT en de CD 57+, de VCS-test (Richie Shoemaker) en de Vegatest. 3. Alleen wanneer een neurologisch specialist het geheel begeleidt met specifieke antibiotica is het probleem op te lossen, vooral in combinatie met complementaire therapie, vetafdrijving en immuunmodulatie. 4. Zo niet dus geen specialist die kan of wil behandelen, dan wél altijd de complementaire therapie toepassen! Dus: Ontgiften - Detox preparaten voor het aanpakken neurotoxinen en biotoxinen Immuunmodulatie met plantenextracten en multivitaminen Vetafdrijving - Cholestyramine of Lipostabil N, etc. Alternatief voor Cholestyramine i.v.m. obstipatieklachten zijn infusen met Lipostabil N, dit zijn plantaardige fosfolipiden die oa. ook worden gegeven ter behandeling van een vetembolie. 22

23 Behandeling chronische Borreliose in het kort Pas op voor vals negatieve testuitslagen: 1. Antibiotica: Borrelia spirocheten maken nu geen antistoffen meer en gaan naar het slaapstadium. 2. Ontgiften: Nu verdwijnen de antistoffen uit het bloed en dan zie je bij de testuitslag: geen Lyme!! - terwijl de bacterie nog wel aanwezig is in het weefsel in de cyste vorm en/of in de slaaptoestand en kan al dan niet na 28 dagen zijn 'kop' weer opsteken, maar kan dat zelfs na jaren nog doen!! 23

24 Chronische Borreliose in het kort De Bell s Palsy parese/verlamming zien we bij chronische persisterende Borreliose Let op de oog- en mondhoek aan de linker zijde. Zien we ook bij het syndroom van Banwarth 24

25 Uitgebreid - preventie, diagnose, therapie WAT KUNNEN WE DOEN OM TE ONTDEKKEN WAT WE HEBBEN? EN WAT DOEN WE ER DAN AAN? Nieuwe serologische testen en bio -testen 1. Preventief - dus voorkom de ziekte in de eerste aanpak! 2. Snelle onderzoekmethoden - op chronische Borreliose 3. Antibiotica wanneer wel en wanneer niet/welke wel en welke niet 25

26 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie Nieuwe testen en behandelingen: BIO testen - VCS en Vega test Neurotoxinen en biotoxinen aanpakken I. Preventief en behandeling: Voorkom de tekenbeet en/of pak de teek! Voorkom tekenbeten met Permethrin Alluthrin Deet ThermaCell gebruikt een kleine hoeveelheid repellent voor een lange periode. De stof is door de verhitting ongevaarlijk voor mens en dier. Stinkt niet, maakt geen geluid en is geschikt voor buitenactiviteiten. - Kledingvoorschriften Permethrin - Alluthrinbehandelingen ThermaCell - Deet - Onderzoek de teek met de tekentest: 26

27 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie II. PAK de TEEK en BEWAAR de TEEK! Zie ook de VIDEO op WETENSWAARDIGHEDEN: * Besmette teek - altijd 4-6 weken doxycycline, want de Borrelia burgdorferi de veroorzaker van de ziekte van Lyme - heeft een cyclus van 28 dagen * Is er nadien een rode ring (EM) ontstaan? (zie je slechts in 30-50% van de gevallen) * Kan men zich de tekenbeet nog herinneren? * Teken worden pas actief bij een omgevingstemperatuur van + 10 Celsius en blijven dat tot ong C. Een wasmachinecyclus tot 50 Celsius overleven teken nog! * Droogte kunnen ze niet aan, zodat kleren na een boswandeling het beste in de droger worden gestopt, waarbij de verzamelde nymfen, larven of volwassen teken volledig uitdrogen. * Kinderen na het spelen zo mogelijk goed onderzoeken (vooral haargrens, achter de oren, gehoorgang en benen) een besmetting kan namelijk slechts plaats vinden nadat een teek 8-12 uur heeft vastgezeten en daarom mogen teken niet met kinderen in bed in contact komen! 27

28 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie III. Sneller de diagnose stellen met sneller werkende testen: Via de bloedstroom verplaatsen de Borrelia bacteriën zich in het lichaam en nestelen zich in de weefsels, bijvoorbeeld van de gewrichten. In een biopt van dat gewrichtsweefsel zijn dan de spiraalvormige bacterie zichtbaar te maken. Dat is dan het zekerste bewijs van de Borrelia besmetting. Als methode voor de diagnose is dat wel zeer omslachtig en zelden ziet men een duidelijk beeld van de bacterie. Het opzoeken van de Borrelia zélf doet men dan ook alleen voor studiedoeleinden. 28

29 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie De conservatieve testen als Polymerase kettingreactie (PCR) en de test op Borrelia antilichamen, als ze al gevormd zijn, kunnen pas na 7-10 weken! Borrelia Burgdorferi Antistoffenbepaling door de ELISA met screening (IgM en IgG) en de Western Blot zijn minder belastende en gevoeliger proeven, maar geven geen absolute zekerheid over de aanwezigheid van antistoffen. Elke soort Borrelia (garinii, burgdorferi, afzelii) heeft verschillend DNA en een eigen vorm van MIR = epitoop waarop de antistoffen aangrijpen. Met Western Blot en PCR kunnen die verschillende soorten worden aangetoond. 29

30 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie Een PCR (antigeen DNA amplificatie) kan zeer kleine hoeveelheden bacteriën aantonen in bloed, hersenvocht, gewrichtsvocht, urine, maar is soms vals positief. Na al die testen zijn vals negatieve resultaten nog altijd mogelijk (sommige statistieken geven 10%) en de meeste mensen met een positieve antistoffentiter hebben helemaal geen verschijnselen van Lyme. Die testen worden dus gebruikt als aanvulling op een klinische diagnose Er zijn 2 nieuwe laboratoriumtesten op chronische Borreliose: 1. Borrelia LTT - Elispot lymfocytentransformatietest kan na 7-10 dagen. 2. CD 57+ NK celwaarde vooral om verloop ziekte te controleren Bestaande BIO onderzoekmethoden: 1. VCS test van dr. Richie Shoemaker (Visual Contrast Sensitivity) vooral van belang samen met de complementaire therapie (zie verder) 2. VEGATEST (Bioresonantie test), waarbij ook een behandeling volgt met ontgifters (Detox), vitaminen (Vitafit), Cholestyramine, ea. 30

31 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie IV. Neurotoxinen en Biotoxinen Ontgiften - Let vooral op Vetten en Voeding VOORZORGSMAATREGELEN: Verbetering van de immuniteit door gezonde voeding is belangrijk. Omdat door chronische Borreliose ook de cholesterolspiegel verhoogd is, moeten vooral meervoudig verzadigde vetzuren bij de koken/maaltijd gebruikt worden. Bovendien wordt een hoge dosis multivitaminenpreparaat (Vitafit) gegeven, dat naast al B vitaminen ook foliumzuur, vitamine C, A en E, ong., selenium, zink, K en magnesium evenals chroom en coenzym Q 10 bevat. Zo kunnen mogelijke vitaminetekorten als oorzaak van polineuropathie (PNP) aangevuld worden evenals de toepassing van MSM. Geadviseerd wordt koud geperste olijfolie, koolzaadolie, olie van gekleurde distel of lijnzaadolie, evenals veel vers fruit (vitamine!) en gestoofde in plaats van gekookte groente. In het bijzonder moeten vermeden worden: Zonnebloem- en kokosnootolie, gistproducten, meelproducten, chocoladebeslagen, gefrituurde en gesuikerde bakproducten (witte suiker is een bekende vitaminerover!). 31

32 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie V. Antibiotica Bacteriostatisch/bacteriocid 4-6 Weken antibiotica, dan 4-6 weken wachten i.v.m. de 4 weken cyclus (28 dgn) van de spirocheet! De beste methode blijft natuurlijk de ziekte voorkomen of in het acute stadium behandelen Voor wie toch een besmetting oploopt is er een behandeling met antibiotica, die zorgt in bijna alle gevallen voor het beëindigen van alle verschijnselen van de ziekte, mits op tijd de juiste antibiotica voldoende lang zijn voorgeschreven.. Maar als de Borrelia door de bloedhersenbarrière gegaan is, volstaan de eerstelijns antibiotica niet meer, want die kunnen daar niet doorheen! Dan zijn andere typen antibiotica nodig in hogere doses gedurende langere periodes. De afloop is des te beter naarmate de antibioticabehandeling vroeger werd gestart. In enkele gevallen is de patiënt zo adequaat behandeld met antibiotica dat er zeker geen Borrelia bacterie meer aanwezig is en toch blijven de neurologische-, gewrichts- of vermoeidheidsverschijnselen bestaan en terugkomen als gevolg van de gevormde neurotoxinen. Dan moet deze langdurige ziekte behandeld worden door een in dit vakgebied gespecialiseerde arts. 32

33 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie Aan hen die dan neurologische verschijnselen hebben, wordt dus sterk aangeraden een "second opinion" te vragen aan een gespecialiseerde neuroloog. Patiënten met chronische artritis komen bij de reumatoloog terecht en krijgen dezelfde therapieën als de reumatoïde artritis patiënten. Dat zijn de basismedicamenten als ontstekingsremmende pijnstillers, evenals cortison injecties in het ontstoken gewricht. Dat kan ook zover gaan dat een behandeling als een synovectomie - bijvoorbeeld van de knie - wordt uitgevoerd, waarbij het ontstoken gewrichtsweefsel tijdens een kijkoperatie afgepeld wordt. Zo n ingreep is zelden nodig. Bovenstaande geldt ook voor uitbehandelde Lymepatiënten met een chronisch vermoeidheidssyndroom al of niet verbonden met een fibromyalgie. Ook zij krijgen dezelfde therapieën als patiënten bij wie het syndroom niet ontstaan is door een bacteriële besmetting. Voor de acute stadia van Borreliose bestaan adequate behandelingen, maar dat kan zeker niet gezegd worden van alle ziektebeelden in het langdurige persisterende - stadium. Dan zijn de behandelingen veel ingewikkelder. Ze vergen de samenwerking van verschillende disciplines en de resultaten zijn minder voorspelbaar. Dat stadium is het meest belastend voor de patiënt en voor de maatschappij. 33

34 Uitgebreid preventie, diagnose, therapie Chronische - persisterende - Borreliose Dr. Petra Hopf-Seidel Fachärztin für Neurologie und Psychiatrie - Fachärztin für Allgemeinmedizin - Zusatzbezeichnung Chirotherapie Klinisch diagnostische procedures zijn nodig en een op het totaal gericht behandelingsregime van de chronische Borreliose - een multi-orgaanziekte en daarom is de anamnese en het lichamelijk onderzoek erg belangrijk. Naast onderzoek op Borrelia antilichamen met Immunoblot en ook het Polymerase kettingreactie (PCR)-onderzoek bestaan de twee nieuwe laboratoriumtesten, nl. 1. de Borrelia LTT (lymfocytentransformatietest) (nieuw is de Elispot Test) 2. de CD 57+-NK celwaarde, Deze testen dragen er toe bij een chronische Borrelia infectie, dus een nog steeds actieve persisterende Borreliose, sneller te herkennen. 34

35 HERKEN de ZIEKTE! Anamnese: Uitgebreid acute symptomen Het belangrijkste onderdeel bij het stellen van een diagnose is het nauwkeurige navragen of er sprake was van een tekenbeet, een eventueel daarna optredend erytheem en vooral of zich sindsdien telkens opnieuw klinische symptomen hebben voorgedaan!! * De eerste vraag, die moet worden gesteld aan de patiënt: kunt u zich een tekenbeet herinneren? (soms ook door andere insecten zoals muggenen, blinde vliegen, ea ) * Zijn na de beet op de steekplaats zichtbare veranderingen ontstaan? * Is er een ruwe zwelling opgekomen aan: oorschelp, borstwand of testikel, die gedurende langere tijd is gebleven een zgn. lymfocytoom? * Of heeft het daar slechts sterk gejeukt gedurende verscheidene dagen/weken? * Teken zitten graag op warme, vochtige lichaamsplaatsen met dunne huid bijv. in lichaamsplooien, oksel, haargrens en achter de oren, in knieholten of tussen de tenen. 35

36 Uitgebreid acute symptomen Erythema migrans (EM) de bekende rode ring die lichtelijk jeukt!! * Een gedurende meerdere dagen tot weken roder wordende rode kring, waarbij de binnenkant steeds lichter wordt, zodat uiteindelijk een ringvormige cirkel overblijft met een dikke rand. * Het ontstaat vaak na dagen maar eventueel pas na weken of maanden en geeft daardoor al de eerste diagnostische hindernis, wanneer het zich niet specifiek ontwikkeld - of het wordt helemaal niet gezien zoals bij 50-70% van de geïnfecteerden. Het is ook vaak voor de patiënt slecht zichtbaar op de rug of in de knieholte of het EM ontstaat zoveel later dat de originele tekenbeet er niet meer mee in verband wordt gebracht. * Een EM wordt gemakkelijk gezien als een schimmelinfectie of het verbergt zich tussen tenen/vingers, in gehoorgang of binnen de genitale waaier. * EM wordt bij kinderen vaak met rode hond - een virusinfectie - verward. 36

37 Uitgebreid acute symptomen Foute interpretatie Wanneer EM foutief wordt geïnterpreteerd bijvoorbeeld als een schimmelinfectie, geeft men meestal cortison crèmes of andere huidzalven! Dit geeft specifieke vertragingen voor het vormen van Borreliose antilichamen en/of kan zo een foutieve indruk geven wat er gaande is, bijvoorbeeld alleen IgM-AK zonder IgG-AK vorming of omgekeerd. Daarnaast zie je soms in stadium II - na de vermeerdering - specifieke polytope erythemata, d.w.z. meerdere Erythemata migrantia tegelijkertijd op verschillende plaatsen op het lichaam - en vaak niet op de plaats van de tekenbeet. Vooral bij tekenbeten op het hoofd of de hals is het ontstaan van een EM nogal variabel wat meer door de anatomie ter plekke te maken heeft - ontstaan van een EM op het hoofd zie je vaak op het oor, in de peri orbitale weke delen en op de haargrens. 37

38 Uitgebreid acute symptomen EM 1 ste stadium Het erythema migrans (EM) verschijnt meestal in de maand van de beet en blijft tot de maand erna. In het 1 e stadium bestaat het uit een enkele vlek die vergroot tot een tiental cm doorsnede, met een steeds bleker wordend centrum dat omgeven is door een rood gevormde lijn meteen goed afgebakende buitenomtrek. Het lijkt wat op de vlek die je vroeger zag bij acute gewrichtsreuma en werd "erythema marginatum" genoemd omdat het landkaartachtig afgelijnd is. 38

39 Uitgebreid acute symptomen EM - 2 de stadium In het 2 e stadium zijn er daar rond soms meerdere vlekken. Ze zijn niet erg jeukend en niet erg pijnlijk in tegenstelling tot de klassieke insectenbeten als dazenbeten ea. die meer kwabvorming geven, meer netelroosachtige verschijnselen en meer centrale jeuk. Wanneer er een erythema chronicum migrans is, zijn er feitelijk geen verdere onderzoeken nodig voor de diagnose. Dan is er een definitieve Borrelia besmetting. De beet zie je tussen juni en september, in de warme vochtige periodes. Waar de patiënt dan is geweest, kan al een aanwijzing zijn. De teek is inactief in de winter en ook in de hete droge periodes in het midden van de zomer. 39

40 Uitgebreid acute symptomen Na teken-/insectenbeet zie je als eerste symptoom van Borreliose griepachtige verschijnselen ( Borreliosegriep ) met of zonder koorts, zonder verdere koude rillingen en zonder EM, maar met een uitgesproken ziektegevoel en stevige spierpijn in de ledematen. Zeer belangrijk: 1. Een EM als kenmerkende aanwijzing van een plaats gevonden besmetting bestaat volgens literatuurgegevens in 50-70% niet!!. Dus vaker NIET dan wel!! 2. Men kan 100% zeker besmet zijn, zonder positieve serologische tests in de eerste fase van Borreliose 3. De vorming van antilichamen na eerste besmetting zie je op zijn vroegst na 3-8 weken. 4. Tegenwoordig is het snelste onderzoek al 7 dagen na de plaatsgevonden besmetting mogelijk: de Borrelia Lymphocyten transformatie test (LTT)! 5. LTT is dus het vroegst mogelijke besmettingsbewijs als zich geen EM ontwikkeld heeft. Wordt naar Borrelia antilichamen gezocht, kan dit op zijn vroegst 6 weken na de beet, omdat dan IgM- en IgG - antilichamen aangetoond kunnen worden. 40

41 Uitgebreid acute stadium Maar dan heb je nog steeds geen serologisch zeker resultaat, vooral wanneer slechts met IFT- of ELISA- screening tests naar Borrelia antilichamen gezocht wordt. Definitieve antwoorden krijg je over een actuele infectie alleen met testen als Immunoblot en de Borrelia LTT (Lymfocyten transformatietest). Nieuw Elispot Test * Immunoblot geeft informatie over de duur van de besmetting (bijv. 25kD/OspC en kd 21 een zeer vroege en 34 kd, 83 kd, 100 kd een zeer late besmetting) * LTT toont met de hoogte van de SI waarden de activiteit van de infectie. 41

42 Uitgebreid acute symptomen Frequente oorzaken voor het niet vormen van Borrelia antilichamen: 1. Cortison therapie in het vroege stadium van de ziekte, waarbij een EM als een allergische aandoening wordt aangezien, of als schimmelinfectie en dan is dat vaak wekenlang met cortison/antischimmel zalf behandeld. Dus altijd letten op veranderingen van de huid, die met cortison of antischimmel zalven behandeld zijn, omdat dat vaak een EM verbergt. Ook het ontbreken van IgM /IgG antilichaamvorming is daardoor verklaarbaar. 2. Verkeerde antibiotica (zie verder) Zoals gezegd kunnen zich in het vroege stadium alleen griepsymptomen voordoen - vaak met iets koorts en forse hoofdpijn en een verminderde capaciteit het hoofd te kunnen buigen (meningismus). Sommige patiënten zijn door spierpijn in het gehele lichaam en lymfeklierzwellingen verscheidene dagen bedlegerig. Bovendien zie je in dit vroege stadium ook volledig andere symptomen als buikpijn, hartritmestoringen of sterk zweten zonder fysieke inspanning (meest s nachts). Dus al in het begin zie je een grote verscheidenheid van ziektesymptomen, die in de loop van de ziekteproces verdergaan en dat maakt het de artsen tot het stellen van aandoening Borreliose zo moeilijk. 42

43 Uitgebreid acute stadium SYMPTOMEN met HOGE DIAGNOSTISCHE WAARDE Acute stadium: De volgende klinische symptomen hebben in een vroege besmettingsfase een hoge kenmerkende waarde: * Erythema migrans (EM) * Lymphocytoom oorlellen, tepels/borsten of scrotum * Monarthritis (meestal de knieën) * Facialisparese of parese van een andere hersenzenuw gewoonlijk nervus abducens, nervus oculomotorius * Hartklachten - AV-Blok, tachycardie * Hartritmestoring of extrasystolen vooral jongere mensen) * Verplaatsen/verspreiden van allerlei spier- en botklachten 43

44 Uitgebreid chronische stadium Chronische persisterende stadium: * Veranderingen van de huid - Acrodermatitis Chronica Atrophicans (ACA) in het maculeuze, infiltratieve of atrofische stadium * Multiloculaire monartritiden en spierpijnen op allerlei plaatsen voorkomende spier en gewrichtspijnen * Zich versterkende symptomen van reeds aanwezige of in vroegere tijden voorgedane reacties bij een antibiotische behandeling, gewoonlijk 2-4 dagen na therapiebegin (reactie van Herxheimer) evenals (voorwaardelijke) verbetering van deze symptomen na Antibiose * Typische Borreliosesymptomen na een FSME entingvaccinatie, een mononucleose (EBV), andere zware virusbesmettingen, maar ook na zwangerschap/geboorte. Dit alles als gevolg van een plaatsgevonden vermindering van het immuunsysteem. 44

45 Uitgebreid chronische stadium TYPISCHE soorten PIJN bij BORRELIA 1.Korte, heftige elektriserende pijnscheuten of zich beroerd voelen, kort en hevig als een messteek en dan altijd op volledig verschillende lichaamsplaatsen. Geen enkel andere bekende ziekte vertoont dit pijnkarakter 2. Scheenbeen en hiel/hakpijn, een of beiderzijds als ononderbroken pijn, vooral s nachts tijdens het liggen zonder enige aanleiding. 3. Pijn aan voetzolen een- of beiderzijds zoals bij een peesplaatneurose 4. Achillespeespijn, carpaal-tunnel-syndroom (CTS), epicondylitiden ( tennisarm ) oa pees aanhechtingspijnen 5. Wondgevoel van de ribben of de volledige borst 6. Pijn of doofheidsgevoel, tintelen of huidjeuk met wisselende localisatie en intensiteit 7. Opspringende, sterke gewrichtspijn (polytope arthralgien) vooral van de grote gewrichten zoals knieën of schouders, handwortelbeentjes en vooral s nachts het maximum van de pijn 8. Pijnlijke kniegewrichtkapsels die dikker worden - maar ook zie je pijnloze gewrichtszwellingen die erg groot kunnen worden thv slijmbeurzen (bijv. bursa suprapatellaris) 45

46 Uitgebreid chronische stadium Syndroom van Bannwarth (Garin-Bujadoux-Bannwarth syndroom) neemt een aparte plaats in - oa ook omschreven als een ernstig meningitisbeeld met verlamming van de VIIe hersenzenuw dat gekenmerkt wordt door het scheef staan van het gelaat. Het treedt gewoonlijk weken tot maanden na Borrelia infectie op vaak zonder een vorige EM. Garin, Bujadoux en Bannwarth beschrijven reeds in 1922 de zenuwpijn van grote zenuwen zoals van de nervus ischiadicus of de plexus brachialis, waarbij (meningo)- polyradikulitis met lymfo plasma cellulaire pleocytose en proteïne eiwitvermeerdering in het gewrichtsvocht aanwezig is. Typisch is vooral de pijn gedurende nacht. Het Bannwarth syndroom hierbij onderscheiden we 3 ondertypen: A. Craniale type - type met hersenaandoeningen (stijve nek - hoofdpijn,) o.a. hersenzenuwuitval (bijv. facialis- of abducensparese) evenals sensibiliteit storingen en pijn in de buurt van het hoofd bijv. in de waaier van de hals/van de schouder. B. Cranio caudale type - extremiteiten- en hersenzenuwaandoening Hierbij treden ook verlammingen van de buikspieren op, die zeer gemakkelijk over het hoofd worden gezien 46

47 Uitgebreid chronische stadium C. puur extremiteitentype met wervelkolompijnen. De oorzaak van de klachtenverhoging s nachts wordt toegeschreven aan Borrelia die zich binden aan vasculitiden van de vasa nervorum en de ontstane veranderingen van de bloedviscositeit met het gevolg van nachtelijke ischemiën in de kleine bloedvaten. Een uitbreiding van de zenuwpijn in andere lichaamsgebieden komt in het verloop van de ziekte voor, vaak heeft het te maken met de localisatie van originele tekenbijtplaats. Pijnscheuten s nachts gaan vaak samen met griepachtige symptomen - zweten s nachts. Tegelijkertijd zie je cognitieve tekorten als verminderde opmerkzaamheid, concentratiestoring en denkblokkades, omdat het om een centraal nerveuze infectie gaat! Er bestaan uitgebreide geleidingsstoringen bij het syndroom Bannwarth. Je ziet zowel normale aandoeningen, maar ook zuivere geleidingsveranderingen/vertragingen en randlijnvertragingen en een combinatie van centrale en perifere electrofysiologische verschijnselen. Diagnose via liquor (hersenvocht) - het is noodzakelijk een liquorpunctie te doen: De typische veranderingen daarin zijn het onomstotelijke bewijs. (Celvermeerdering tot 500/3 cellen, EWvermeerdering en Borrelia AK-bewijs). 47

48 Uitgebreid chronische stadium De hersenvocht afname moet altijd tegelijkertijd met een serologische AK bepaling - zo kom je tot een liquor/serumquotiënt. Ook moet getracht worden de spirocheet in het liquor te kweken en altijd proberen via PCR het bewijs van Borrelia te krijgen daar een antilichamentest vaak (vals) negatief uitvalt! Therapeutisch bij het syndroom Bannwarth moeten antibiotica worden toegepast die in hersenvocht goed werken als cephalosporinen van de 3 de generatie (Rocephin, Claforan) voor minstens 30 dagen (vanwege de generatietijd van Borrelia, die ongeveer 28 dagen bedragen kan). Het pijnsyndroom kan bij een ontoereikende behandeling chronisch worden. Verdere symptomen bij de persisterende (chronische) Borreliose Bij de chronische Borreliose zie je ook vaak andere pijnklachten en symptomen, die ook bij andere ziekten optreden. De Amerikaanse arts en Borreliose onderzoeker dr. Ritchie Shoemaker, M.D. stelt dat bij de persisterende Borreliose symptomen van verschillende groepen organen tezelfdertijd voor langer tijd naast elkaar moeten bestaan Zie voor details en het boek van Ritchie C. Shoemaker, M.D.: De geneeskunde van de wanhoop, Gateway pers 2001, ISBN , te bestellen via ) 48

49 Uitgebreid chronische stadium Psychologische en cognitieve veranderingen Sterke vermoeidheid en uitputting en het niet op gang kunnen komen, hetgeen vaak aangezien voor een depressie. Dit zijn de meest voorkomende klachten bij alle chronisch patiënten met Borrelia!! Cognitieve tekorten met verstoord kort geheugen, attent zijn, minder concentratie- en uitingsvermogen, denkremmingen, onpraktisch storingen voor dagelijkse activiteiten en verstoorde oriëntatie (bij ouderen vaak als verkeerde diagnose Alzheimer ). Spraakproblemen, vooral het moeilijk woorden kunnen vinden en zich vaak verspreken, hoofdletters verkeerd zetten of weglaten (eklaar). Vooral opvallend bij het typen op de pc en vreemd genoeg minder bij het schrijven! 49

50 Uitgebreid chronische stadium Vegetatieve en inwendige symptomen: 1. s Nachts zweten (zonder koorts!) evenals sidderen en beven. Een verhoogd koudegevoel (met volledig normaal functionerende schildklier). Het gewoonlijk s nachts - maar ook overdag - uitbreken van zweetperiodes (vaak op hetzelfde tijdstip) zonder voorafgaande inspanning is een zeer frequent symptoom van de persisterende Borreliose. (differentiaal diagnostisch: tuberculose en tumoren) 2. Recidiverend verdikte lymfeklieren en nu en dan ook leuco- en/of lymfocytopenie, d.w.z. te weinig witte bloedlichaampjes en/of lymfocyten. In het laboratorium zie je vaak verlaagde CD 57+-NKwaarden (natuurlijke killercellen) < 60/µl, wat een verlaagde immuniteit aangeeft door de chronische Borrelia infectie. 3. De recidiverende subfebriele temperaturen of koortsscheuten, gewoonlijk gedurende enkele dagen of gebonden aan vaste tijden, soms ook in een 4-wekelijkse cyclus. Bij kinderen en jongeren zie je vaak gloeiwangen zonder koorts - altijd op vaste op momenten. 50

51 Uitgebreid chronische stadium 4. Duizeligheid - evenwichtsproblemen en coördinatieproblemen vaak met diffuse sterke hoofdpijnen, die niet op gebruikelijk pijnstillers of anti reumatica reageren. 5. De alcoholovergevoeligheid, voor slechts kleine hoeveelheden 6. Verstoord hartritme - gewoonlijk tachycardie, maar ook bradycardiale hartritmestoringen doen zich voor. Het ECG vertoond vaak een zich voor het eerst aangetoond AV-Blok I-II ( III). graad. 7. Hoest - kortademigheid zonder een adequate oorzaak, druk op de borst - door patiënten vaak als een beklemd gevoel aangeduid. Niet te verwarren met angstgevoelens of als depressie interpreteren! 8. Plotseling optredende onverdraagzaamheid voor bepaalde voedingsmiddelen, die altijd weer betrekking hebben op ander voedsel. 51

52 Uitgebreid chronische stadium Veranderingen van de functie van de zintuigen en van de huid 1. Vage visuele storingen - zien als een sluier - vooral nachtblindheid, maar ook het veelvuldig voorkomen van mouches volantes (zwevende vliegjes/stukjes) in het glasachtig lichaam. 2. Eenzijdige functiestoringen van de pupil, zgn. pupillotoniën ontstaan na een Borrelia infectie en worden door de patiënt als eenzijdig pupilverwijding waargenomen (mydriasis). Vaak sterk afgenomen reactiviteitsnelheid van de pupil bij het binnenvallen van een lichtstraal wordt vaak waargenomen, wat enerzijds als een verblindende gevoeligheid en ook tot een vertroebeling van het zien kan leiden. 3. Recidiverende oogontstekingen afwisselend aan beide ogen, waarbij zowel de ooglidslijmvliezen, als de retina of de iris betrokken kunnen zijn, maar ook een branderig gevoel en uitgedroogd gevoel of het idee van vreemde stoffen in het oog van de patiënt worden waargenomen. Het komt vaak samen met diverse gewrichtspijnen voor, 4. Zgn. haarpunt catarrh met pijn bij het kammen of bij het bevoelen van het haar wordt eveneens vrij regelmatig gerapporteerd. 52

53 Uitgebreid chronische stadium 5. Diffuus haarverlies, vooral in het vroege stadium en later met het voortgaan van de Borreliose wordt vooral door vrouwelijke patiënten waargenomen. 6. De huidveranderingen als exanthemata, mycose-achtige veranderingen en droge huidschilfers op beide handpalmen, zelden ook op de voetzolen. Deze patiënten krijgen dan meestal de diagnose neurodermitis opgeplakt, zelfs als deze veranderingen voor het eerst optreden op volwassen leeftijd. Ook wordt de milde vorm van psoriasis frequent als oorzaak van de typische huidveranderingen aangeduid en de pijn aan de extremiteiten als psoriasis artritis aangeduid. Wordt de diagnose dienovereenkomstig met geneesmiddelen als Arava of Metothrexat behandeld zal het immuunsysteem minder functioneren wat het chronisch worden van Borreliose zal bevorderen. 7. Een lymphadenosis cutis benigna Bäfverstedt zie je meestal aan of bij het oor, op het scrotum of aan tepels/borsten en is een accumulatie/verzameling van lymfocyten (lymfocytoom). Dit kan ook het eerste symptoom na een Borrelia infectie zijn in plaats van en/of naast een EM voorkomen, vooral bij kinderen. Het is een wat zeldzame, maar typische aanwijzing van een plaatsgevonden Borrelia infectie. 53

54 Uitgebreid chronische stadium 8. Panniculitis, een ontstekingsverandering van het onderhuidse vetweefsel met pijnlijke knobbelvorming, zien we zo nu en dan. Dit verdwijnt meestal na een adequate Borrelia therapie. 9. Het zich opnieuw openbaren van multiloculaire lipomen of peesknobbels na een Borrelia infectie wordt telkens opnieuw gerapporteerd. 10. Roodachtige gevlekte huidveranderingen zowel lateraal bij de hals als in de omgeving van het decolleté die doen denken aan een zonnedermatose, die je ook ziet na een Borrelia infectie zonder blootstelling aan de zon (en zonder voorafgaande doxycycline inname!). Deze huidverandering blijft gewoonlijk bestaan. 11. Gevoelige polyneuropatiën zonder motorieke tekorten en zonder reflexverliezen (waarschijnlijk ontstaan door vasculitiden van het vasa nervorum van de perifere zenuwen) - zie je vaak bij de persisterende chronische Borreliose. Ze nemen af in het verdere behandelingsloop. De dieptegevoeligheid (trillingsgevoelheid) blijft intact bij deze vorm van polyneuropathie (PNP ). Wanneer PNP veranderingen worden aangetoond moet natuurlijk via een laboratorium screening ook naar andere oorzaken worden gezocht, zoals bijv. naar schildklierfunctie veranderingen, alcohol, diabetes, foliumzuur tekort ea. 54

55 Uitgebreid chronische stadium 12. Oorsuizingen evenals vermindert gehoor aan één of aan beide kanten, soms met evenwichtsstoringen en flauwtes. Nu en dan zie je ook de typische aanvallen van de ziekte van Ménière met tegelijkertijd oorsuizen, slechthorendheid, duizeligheid en misselijkheid. Zelden zie je een verstoorde smaak (vaak bittere of metaalsmaak) en/of het volledig verliezen van smaak of geur. 55

56 Uitgebreid chronische stadium ENDOCRIENE VERANDERINGEN!! 1. CHOLESTEROL -Hypercholesterinemie wordt sowieso bij de doorsnee bevolking vaak waargenomen. Maar bij Borreliose patiënten is het cholesterol pas na de besmetting verhoogd en betreft het vaak jonge gezonde mensen, die niet tot de arteriosclerose risicogroepen behoren. De verhoogde cholesterolwaarden ontstaat door een reactie op de Borrelia infectie, want deze spirocheten kunnen geen lipiden (vetten) of vetzuren aanmaken en de bacteriën hebben cholesterol nodig voor de opbouw van hun celwand!! Komt de bacterie in een vetvrije omgeving terecht, vormen ze onmiddellijk cysten (dit kan in vitro door tetracycline verhinderd worden) 2. SCHILDKLIER - Latente hypothyreosen met een verlaagd ft3 en verhoogd TSH- basaal gehalte. Relatief vaak wordt ook over de ontwikkeling van de auto-immuun ziekte Hashimoto thyreoïditis met de schildklier autoantilichamen MAK, TRAK en TPO gerapporteerd. Klinische de symptomen: ook sterke veranderingen van het temperatuurgevoel, met het rillen en koelte hypergevoeligheid (opmerkelijke vooral bij mannen, die eerder nooit last hadden van koude rillingen ed.), daarnaast, opnieuw het voorkomen van plotseling zweten s nachts. 56

57 Uitgebreid chronische stadium 3. SEROTONINE, stoffwisselings- en cortisolspiegelveranderingen met stemmingswisselingen, opgewonden doen, angst en het zich voordoen van paniekaanvallen, agressiviteit en slaapstoornissen (teveel, te weinig, oppervlakkig en vroeg wakker worden) 4. DEPRESSIEVE stemmingswisselingen zijn zeer frequent. Bij diegenen die voor de eerste keer als volwassene depressies hebben, die daarbij slecht reageren op antidepressiva, moet altijd aan een Borreliose gedacht worden. Natuurlijk kunnen ook de diverse klachten van de Borreliose en de constante pijn reactief aan een depressieve situatie bijdragen. 5. Vaak zie je zware OVERVERMOEIDHEIDS verschijnselen, die bij een depressief iemand aan de depressiviteit wordt toegeschreven en nooit aan de Borreliose!! 6. Waarschijnlijk als gevolg van de veranderde cortisolspiegels en/of angiotensine-ii receptor zie je heel vaak bloeddrukveranderingen, vooral verhoogde bloeddrukwaarden die zich voordoet na de Borrelia besmetting, die met de gebruikelijke anti hypertensiva maar moeilijk laten instellen - bij personen die altijd een volledig normale bloeddruk hadden!! 57

58 Uitgebreid chronische stadium 7. Een verhoging van de tumornecrosefactor (TNF)-alpha in het serum wordt bij de reactie van HERXHEIMER, die met antibiotica wordt behandeld, beschreven. Geschikte medicamenteuse tegenmaatregel bij de verhoogde TNF alphawaarde is Pioglitazon (Actos 15 mg 1-3 x daags) voor enkele dagen, die de PPAR gamma-afweer tegen de TNF activering versterkt. Als alternatief ook efficiënt: Probenecid, Metamizol (Novalgin), acetylsalicylzuur (aspirine), prednisolon of dexamethason in lage dosering. 8. Voorbijgaande of een blijvende leverwaardenverhogingen na een Borrelia infectie. Dit werd vooral waargenomen wanneer tezelfdertijd een Epstein-Barr-Virus (EBV)-besmetting plaats vond. 9. Vaak zie je een gewichtstoename (met verhoogde insulineweerstand), maar soms ook afname van het gewicht of veranderde eetlust. Ook zie je door nieuwe voedselallergieën (s.o.) veranderende eetgewoonten. 10. Frequent zie je na Borrelia infecties een verstoorde zuurbase huishouding met een verzuring, die voor een deel aan de zo vaak aangegeven spierpijnen bijdraagt. Dit is te onderzoeken met de zgn. Sandertest, waarbij op 5 verschillende tijdstippen per dag urinesteekproeven worden gedaan, waarbij dan de ph wordt gemeten en in een dagcurve wordt geregistreerd. Zo bepaal je dan een zuurgraadquotiënt en eveneens regulering van de dagelijkse stofwisselingscapaciteit. 58

59 Uitgebreid chronische stadium 11. LIBIDO verlies en andere seksuele defecten 12. Onregelmatige MENSTRUATIE, borst (mammae)pijn, soms zelfs melkgift en bij mannen n gynaecomastie - borstvorming (gelijk met een meetbare prolactineverhoging i.s.) 13. Druk op de maag, gasontwikkeling, diarree afgewisseld met VERSTOPPING in zie je ook vaak als nietspecifieke symptomen na een Borrelia infectie. Vaak zie je tezelfdertijd een besmetting met Helicobacter pylori of lactoseonverdraagzaamheid, die beide laboratoriumchemisch moeten worden aangetoond en behandeld. 14. Over het algemeen geldt dat symptomen van Borreliose na een narcose en na virusinfecties (vooral EBV) en inentingen (FSME!) voor het eerst gezien worden of juist verergeren. 15. Terugkerend branderig gevoel in de blaas evenals blaasfunctiestoringen met frequente urineren (polyurie) of incontinentie (men merkt een volle blaas niet meer op) zonder bacteriële infectie van de blaas. Kinderen kunnen primaire incontinentie voor urine en stoelgang vertonen als het symptoom van een Borrelia infectie. 16. Testikel-/prostaat- en liespijn zonder organische aandoening. 59

60 Uitgebreid chronische stadium Niet-specifieke pijnsyndromen op verschillende localisatie 1. Spierkramp en intensieve spierpijn na lichamelijke belasting door een sterke verzuring. Soms trillen van de aangezichtsspieren of van de extremiteiten, wat gemakkelijk voor een tic wordt aangezien. 2. Recidiverende nekpijn met uitstraling in de bovenste BWS en armen, zijn vaak de eerste symptomen na een Borrelia besmetting (zgn. Borrelia meningitis(?)) 3. Vage recidiverende, vaak zeer sterk en plotseling opkomende hoofdpijn, recidiverende keel- of tongpijn evenals frequente voorhoofds- en neusbijholte ontstekingen met slijmvlieszwellingen, zonder bacteriële verwekkers. 4. Trekkende en/of brandende ischialis-brachialis achtige pijn, die maandenlang kan aanhouden, geen correlatie heeft met CT of NMR en niet reageert op de gebruikelijke pijnstillende middelen of antirheumatica (zie syndroom van Bannwarth). Deze symptomen zie je typisch genoeg vooral s nachts - tijdens het liggen!! Men veronderstelt dat de vasculitis/artritis bij Borreliose de oorzaak is omdat de capillairen s nachts vernauwd zijn door de lighouding of door het indikken van het bloed ( modderfenomeen ) en dus een relatieve weefselischemie. 60

61 Uitgebreid chronische stadium Dit geldt in het bijzonder voor slecht doorbloed weefsel als pezen en bindweefsel waarin de Borrelia bacteriën zich terugtrekken vanuit de bloedsomloop als persisterende overlevingsstadia. Zo overleven ze ook een antibiotische therapie. Door de voorraad in het lichaam van deze persisterende spirocheten is reactivering van de Borreliose mogelijk, dus het manifesteert zich als ziektebron. In het vroege stadium van de ziekte zie je interessant genoeg vaak een maandelijks ritme ontstaan (28 dagen = vermeerderingscyclus Borrelien!), later kan het jaarlijks terugkeren. Hierbij is het interessant dat dit bij elke patiënt met gewoonlijk precies dezelfde klinische symptomen terugkomt als de eerste keer. 61

Inhoudsopgave CARE - 2 -

Inhoudsopgave CARE - 2 - TEEK Inhoudsopgave CARE De preventie en behandeling van Lyme-Borreliose drs. ing. Herman Aa - 2 - TEEK-CARE TEST en BEWAAR de TEEK www..nl Eigenaar: - 1 - TEEK-CARE TEST en BEWAAR de TEEK Colofon: mede

Nadere informatie

De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose.

De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose. Ziekte van Lyme Borreliose, Lyme-borreliose, erythema migrans Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose. Hoe krijgt

Nadere informatie

Wanneer zijn teken actief. De periode dat ze voorkomen hangt sterk af van het weer. Van april tot september zijn ze zeker aanwezig.

Wanneer zijn teken actief. De periode dat ze voorkomen hangt sterk af van het weer. Van april tot september zijn ze zeker aanwezig. Teken Teken zijn kleine spinachtige beestjes die vooral in bomen en struiken zitten. Ze variëren in grootte van een halve tot enkele millimeters. Ze worden zelden groter dan een centimeter. Teken zijn

Nadere informatie

Dermatologie. Lyme-borreliose / Ziekte van Lyme

Dermatologie. Lyme-borreliose / Ziekte van Lyme Dermatologie Lyme-borreliose / Ziekte van Lyme 1 Wat is Lyme-borreliose? Lyme-borreliose is een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie wordt op de mens

Nadere informatie

Wat is de ziekte van Lyme?

Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. U kunt met deze bacterie besmet raken wanneer u door

Nadere informatie

Nieuwsbrief 42 Maart - April 2008 DE WEEK VAN DE TEEK

Nieuwsbrief 42 Maart - April 2008 DE WEEK VAN DE TEEK Nieuwsbrief 42 Maart - April 2008 DE WEEK VAN DE TEEK Naar aanleiding van de internationale week van de teek (30 maart tot en met 6 april) is het interessant om de gevaren van teken op landbouwgebied even

Nadere informatie

Verdeling Borrelia species

Verdeling Borrelia species Verdeling Borrelia species in Europa naar an2geniciteit i.e. outer surface proteine (Osp) A, voorkomen in teken, liquor, huid en synoviaal vocht. Species Osp A type Verdeling in teken (%) N=90 Liquor N=43

Nadere informatie

De ziekte van Lyme. Symptomen. Ziekteverschijnselen

De ziekte van Lyme. Symptomen. Ziekteverschijnselen De ziekte van Lyme Symptomen Ziekteverschijnselen Een infectie met de bacterie Borrelia Burgdorferi leidt niet altijd tot Lyme-Borreliose. Wanneer er ziekte-verschijnselen ontstaan worden deze in drie

Nadere informatie

Informatie over tekenbeet en de ziekte van Lyme

Informatie over tekenbeet en de ziekte van Lyme Ziekte van lyme In het kort De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi (Bb), co-infecties varianten (link) en mutaties door facytose (= een bacterie wordt opgegeten door

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Methotrexaat. Poli Reumatologie

Methotrexaat. Poli Reumatologie 00 Methotrexaat Poli Reumatologie 1 U heeft in overleg met uw arts besloten Methotrexaat te gaan gebruiken. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen nog vragen dan kunt

Nadere informatie

UGP-folders. Tekenbeten

UGP-folders. Tekenbeten UGP-folders Tekenbeten Controleer de huid, na verblijf in de natuur, dagelijks zorgvuldig op de aanwezigheid van teken. Bekijk met extra aandacht de oksels, liezen, bilspleet en knieholten. Verwijder teken

Nadere informatie

Samenvatting. Een complex beeld

Samenvatting. Een complex beeld Samenvatting Een complex beeld Vroeg herkende lymeziekte na een tekenbeet is goed te behandelen met antibiotica. Het beeld wordt echter complexer als de symptomen minder duidelijk zijn of als de patiënt

Nadere informatie

Juveniele spondylartropathie/enthesitis gerelateerde artritis (SpA-ERA)

Juveniele spondylartropathie/enthesitis gerelateerde artritis (SpA-ERA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Juveniele spondylartropathie/enthesitis gerelateerde artritis (SpA-ERA) Versie 2016 1. WAT IS JUVENIELE SPONDYLARTROPATHIE/ENTHESITIS GERELATEERDE ARTRITIS

Nadere informatie

Wil je meer weten over OPS, hieronder vind je de volgende onderwerpen:

Wil je meer weten over OPS, hieronder vind je de volgende onderwerpen: Wil je meer weten over OPS, hieronder vind je de volgende onderwerpen:. Een OPS patiënt. Wat is OPS en klachtenlijst? Oorzaken van OPS. Waar komt dat gif terecht? Natuurlijke ontgifting. Bioresonantie

Nadere informatie

Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis

Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis Versie 2016 1. WAT IS REUMATISCHE KOORTS 1.1 Wat is het? Reumatische koorts wordt veroorzaakt

Nadere informatie

Lymeborreliose. Inleiding. Diagnostiek. Drs. M.V. Starink. De richtlijn dateert uit 2004. De herziene versie kwam uit in 2013.

Lymeborreliose. Inleiding. Diagnostiek. Drs. M.V. Starink. De richtlijn dateert uit 2004. De herziene versie kwam uit in 2013. 164 17 Samenvatting Richtlijnen Dermatologie 2015 Lymeborreliose Drs. M.V. Starink De richtlijn dateert uit 2004. De herziene versie kwam uit in 2013. Inleiding Lymeborreliose is een infectieziekte, veroorzaakt

Nadere informatie

Informatie over de Ziekte van Lyme en andere tekenbeetziekten.

Informatie over de Ziekte van Lyme en andere tekenbeetziekten. Informatie over de Ziekte van Lyme en andere tekenbeetziekten. Zie voor nadere beschrijvingen van de tekenbeet co-infecties en de WWW.TEKENBEETZIEKTEN.NL bijbehorende symptomen de website van de Stichting

Nadere informatie

Het Fenomeen van Raynaud

Het Fenomeen van Raynaud Het Fenomeen van Raynaud Wat is het Fenomeen van Raynaud? Wij spreken van het Fenomeen van Raynaud bij het plotseling optreden van verkleuringen van vingers en/of tenen bij blootstelling aan kou of bij

Nadere informatie

Inhoud. Waar komt de teek voor? Hoe ziet een teek eruit? Levenscyclus teek. De teek op jacht

Inhoud. Waar komt de teek voor? Hoe ziet een teek eruit? Levenscyclus teek. De teek op jacht Inhoud 1.Teken en de ziekte van Lyme 2.Ervaringen en onderzoek in de sector 3.Relatie met het werk 4.Preventie Preventie van tekenbeten en de ziekte van Lyme tijdens het werk in de Bos - en Natuursector

Nadere informatie

Informatieblad. Veilig en gezond werken. Lyme-ziekte. bron: website RIVM

Informatieblad. Veilig en gezond werken. Lyme-ziekte. bron: website RIVM Informatieblad Lyme-ziekte Veilig en gezond werken bron: website RIVM Wat u moet weten van tekenbeten en Lyme- ziekte Iedereen die op de één of andere manier met de natuur in aanraking komt, moet rekening

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Neuroborreliose. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Neuroborreliose. www.kinderneurologie.eu Neuroborreliose Wat is neuroborreliose? Neuroborreliose is een ontsteking van het zenuwstelsel als gevolg van een infectie met een klein beestje (spirocheet) die Borrelia wordt genoemd. Hoe wordt neuroborreliose

Nadere informatie

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie)

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie) COMPLICATIES Lange termijn complicaties Wanneer u al een lange tijd diabetes heeft, kunnen er complicaties optreden. Deze treden zeker niet bij alle mensen met diabetes in dezelfde mate op. Waarom deze

Nadere informatie

Methotrexaat REUMATOLOGIE. Gebruik van methotrexaat

Methotrexaat REUMATOLOGIE. Gebruik van methotrexaat REUMATOLOGIE Methotrexaat Gebruik van methotrexaat Deze folder is een gezamenlijke uitgave van de poli reumatologie van het Laurentius Ziekenhuis Roermond en het Sint Jans Gasthuis te Weert. Inleiding

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

Manifestaties van Ziekte van Lyme. Albert Vollaard Afd. Infectieziekten LUMC 17 nov 2014

Manifestaties van Ziekte van Lyme. Albert Vollaard Afd. Infectieziekten LUMC 17 nov 2014 Manifestaties van Ziekte van Lyme Albert Vollaard Afd. Infectieziekten LUMC 17 nov 2014 Casus bespreking 1. Aanloop van enkele weken van malaise en progressieve spierpijn (uitgebreide DD) 2. Geen verhaal

Nadere informatie

Hypothyreoïdie Traag werkende schildklier

Hypothyreoïdie Traag werkende schildklier Hypothyreoïdie Traag werkende schildklier Afdeling interne geneeskunde De schildklier De schildklier maakt schildklierhormonen aan. Schildklierhormoon speelt een grote rol bij de stofwisseling in alle

Nadere informatie

Behandeling van ijzertekort met Ferinject

Behandeling van ijzertekort met Ferinject Behandeling van ijzertekort met Ferinject Informatie voor patiënten F1016-1011 november 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260

Nadere informatie

Basisinformatie over Lyme-borreliose Door AWB Klusman

Basisinformatie over Lyme-borreliose Door AWB Klusman Basisinformatie over Lyme-borreliose Door AWB Klusman Inleiding Hierna volgt een overzicht van de relevante evidence based informatie over Lymeborreliose. De informatie is gebaseerd op de in 2004 verschenen

Nadere informatie

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING JMJ KRUL NEUROLOOG TERGOOIZIEKENHUIZEN BLARICUM Cijfers over diabetes (1) Er zijn ongeveer 740.000 mensen met diabetes in Nederland; 250.000 mensen

Nadere informatie

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere.

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Informatie longkanker Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Inhoud 3 Waarom heeft uw arts Taxotere voorgesteld? Hoe wordt Taxotere toegediend? 4 Bijwerkingen op het

Nadere informatie

De ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme.

De ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme. In mijn dagelijks werk word ik vaak geconfronteerd met mensen die de ziekte van Lyme hebben of mogelijk hebben. Een toenemende ziekte die alleen te bestrijden is met een persoonlijk

Nadere informatie

Infliximab (Remicade )

Infliximab (Remicade ) Infliximab (Remicade ) bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van Infliximab (Remicade ). In deze folder

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Wat is afstoting na niertransplantatie? U krijgt medicijnen om afstoting van uw transplantatienier

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21004 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21004 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21004 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Burgel, Nathalie Daniëlle van Title: Host-pathogen interactions in Lyme disease

Nadere informatie

Infliximab. (Inflectra /Remicade /Remsima ) Informatiefolder. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. N-ICC folder IFX uitgave november 2014

Infliximab. (Inflectra /Remicade /Remsima ) Informatiefolder. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. N-ICC folder IFX uitgave november 2014 Infliximab (Inflectra /Remicade /Remsima ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder N-ICC folder IFX uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_ Patiënteninformatie Behandeling met APD Gebruik en bijwerkingen 1234567890-terTER_ Behandeling met APD U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling APD. Onze artsen en medewerkers doen er alles

Nadere informatie

Dit formulier wordt anoniem verstuurd en op basis van het patiëntnummer aan uw dossier gekoppeld. Ter controle graag uw geboortedatum: / / Beroep:

Dit formulier wordt anoniem verstuurd en op basis van het patiëntnummer aan uw dossier gekoppeld. Ter controle graag uw geboortedatum: / / Beroep: Datum: Intakeformulier Patiëntnummer: Geachte heer/mevrouw, Ter voorbereiding op onze afspraak wil ik u vragen om de onderstaande vragenlijst zo nauwkeurig mogelijk te beantwoorden. Bij het intakegesprek

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Infliximab (Remicade)

Patiënteninformatie. Infliximab (Remicade) Patiënteninformatie Infliximab (Remicade) Infliximab (Remicade) Ter voorbereiding op uw afspraak informeren we u met deze folder over dit medicijn voor reumatische aandoeningen. Daarnaast zetten we een

Nadere informatie

Lyme Centrum Apeldoorn STZ Expertise centrum

Lyme Centrum Apeldoorn STZ Expertise centrum Lyme Centrum Apeldoorn STZ Expertise centrum U bent gebeten door een teek of er is het vermoeden dat dit is gebeurd. Op deze website kunt u lezen wat het Lyme centrum Apeldoorn (LCA) voor u kan doen. Een

Nadere informatie

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis Reumatologie Leflunomide i Patiënteninformatie Bij reumatische aandoeningen Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder kunt u lezen over het medicijn Leflunomide en waar u op moet letten wanneer u het

Nadere informatie

Amyloïd-bindende eiwitten bij de ziekte van Alzheimer

Amyloïd-bindende eiwitten bij de ziekte van Alzheimer Amyloïd-bindende eiwitten bij de ziekte van Alzheimer Introductie onderzoeksproject De ziekte van Alzheimer De ziekte van Alzheimer is een neurologische aandoening en is de meest voorkomende vorm van dementie.

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts.

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Duizeligheid Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Wat is duizeligheid Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is

Nadere informatie

Dermatologie. Urticaria. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Dermatologie. Urticaria. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Dermatologie Urticaria Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Wat is urticaria? Urticaria (urtica = brandnetel) is de medische naam voor netelroos of

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Afdeling: Onderwerp: MDL-centrum (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van (Humira). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

Behandeling met infliximab

Behandeling met infliximab REUMATOLOGIE/INTERNE GENEESKUNDE Behandeling met infliximab bij reumatoïde artritis BEHANDELING Behandeling met infliximab bij reumatoïde artritis Uw arts heeft u voorgesteld uw reumatoïde artritis (RA)

Nadere informatie

Een teek? Pak m beet!

Een teek? Pak m beet! Een teek? Pak m beet! Informatie over teken en de ziekte van Lyme Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar kán u ziek maken als de teek lang vastgebeten in uw huid zit. Geef de teek dus geen kans. Een

Nadere informatie

Plaquenil. (Hydroxychloroquine) Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bij reumatische aandoeningen

Plaquenil. (Hydroxychloroquine) Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bij reumatische aandoeningen Plaquenil (Hydroxychloroquine) Bij reumatische aandoeningen U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u in verband met reumatische klachten Plaquenil gaat gebruiken of u overweegt dit te

Nadere informatie

Rituximab (Mabthera )

Rituximab (Mabthera ) Rituximab (Mabthera ) Maatschap reumatologie Kennemerland RITUXIMAB (MABTHERA ) Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel Rituximab te behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

(sero) logisch denken

(sero) logisch denken CLINIC ZGV 17 november 2010 (sero) logisch denken Ries Schouten arts-microbioloog reizigersgeneeskundige Infectie en afweer Patient met blaasjes gelaat HSV IgM + IgG 20 VZV IgM + IgG 200 Leishmania Casus

Nadere informatie

Advies voor het gebruik van voedingssupplementen

Advies voor het gebruik van voedingssupplementen Advies voor het gebruik van voedingssupplementen Aandoening: Beschrijving aandoening: Fibromyalgie Onder Fibromyalgie wordt een reumatische aandoening verstaan, waarbij er sprake is van pijn in spieren

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) Behandeling tweedelijns antireumatica

Abatacept (Orencia ) Behandeling tweedelijns antireumatica Abatacept (Orencia ) Behandeling tweedelijns antireumatica Abatacept (Orencia ) is een antireumatisch geneesmiddel dat er voor zorgt dat de ontsteking en de pijn in uw gewrichten afneemt. Het zorgt er

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Hyperthyreoïdie is een ziekte die wordt veroorzaakt door een overmatige hoeveelheid schildklierhormonen. Schildklierhormonen

Nadere informatie

BIJSLUITER. LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten

BIJSLUITER. LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten BIJSLUITER LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Afinitor Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van uw behandeling voor nierkanker heeft uw arts het geneesmiddel Afinitor voorgeschreven.

Nadere informatie

Acuut reuma en post-streptokokken reactieve artritis

Acuut reuma en post-streptokokken reactieve artritis www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Acuut reuma en post-streptokokken reactieve artritis Versie 2016 1. WAT IS ACUUT REUMA 1.1 Wat is het? Acuut reuma wordt veroorzaakt door een keelontsteking

Nadere informatie

106 10 Samenvatting Richtlijnen Dermatologie 2012 Lymeborreliose Inleiding Diagnostiek Vroege lymeborreliose

106 10 Samenvatting Richtlijnen Dermatologie 2012 Lymeborreliose Inleiding Diagnostiek Vroege lymeborreliose 106 10 Samenvatting Richtlijnen Dermatologie 2012 Lymeborreliose Dr. J.J.E. van Everdingen, dr. A.C. Rönnau De richtlijn dateert uit 2004. De herziene versie komt uit in 2012. Inleiding Lymeborreliose

Nadere informatie

BIJSLUITER. THALIDOMIDE 50 mg en 100 mg tablet

BIJSLUITER. THALIDOMIDE 50 mg en 100 mg tablet BIJSLUITER THALIDOMIDE 50 mg en 100 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Tumor Necrosis Factor (TNF)

Tumor Necrosis Factor (TNF) Reumatologie Tumor Necrosis Factor (TNF) alfa blokkerende behandeling TNF-alfa blokkerende behandeling Toedieningsvorm: Infliximab: intraveneus, via een infuus in de bloedvaten. Dit gebeurt op de afdeling

Nadere informatie

Urineweginfecties en antibiotica

Urineweginfecties en antibiotica Urologie Urineweginfecties en antibiotica www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Algemene oorzaken urineweginfecties... 3 Blaasontsteking... 4 Verschijnselen kunnen zijn:... 4 Diagnose... 4 Behandeling... 5

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u Prednison voorgeschreven in verband met een ontstekingsziekte van de darm. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Vlooien zijn parasieten die leven van het bloed van een groot aantal warmbloedige dieren.

Vlooien zijn parasieten die leven van het bloed van een groot aantal warmbloedige dieren. Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Vlooien zijn insecten die zich voeden door bloed op te zuigen van een gastdier. Vlooien hebben geen vleugels, maar hebben sterke

Nadere informatie

ZIEKTE VAN LYME, EEN UPDATE

ZIEKTE VAN LYME, EEN UPDATE ZIEKTE VAN LYME, EEN UPDATE Recent publiceerde de Belgische Commissie voor de Coördinatie van het Antibioticabeleid (BAPCOC), in samenspraak met de Belgische Vereniging voor Infectiologie en Klinische

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Nieuws van TerraLife. TerraLife nieuwsbrief. Geachte klant,

Nieuws van TerraLife. TerraLife nieuwsbrief. Geachte klant, Nieuws van TerraLife Geachte klant, Wij zijn erg verheugd u hierbij onze eerste nieuwsbrief te mogen toesturen. In de nieuwsbrief van TerraLife willen we u graag informeren over actuele gezondheidsklachten,

Nadere informatie

De schildklier maakt schildklierhormoon *

De schildklier maakt schildklierhormoon * Ken uw TSH!! en vt4 Bruce H.R. Wolffenbuttel, internist endocrinoloog Universitair Medisch Centrum Groningen Afd. Endocrinologie: www.umcg.net Blog: www.gmed.nl twitter: @bhrw www.gmed.nl/bw.pdf 9 november

Nadere informatie

Cardiologie. Pericarditis. Ontsteking van het hartzakje

Cardiologie. Pericarditis. Ontsteking van het hartzakje Cardiologie Pericarditis Ontsteking van het hartzakje Inleiding U bent onder behandeling van een cardioloog van het Lievensberg ziekenhuis omdat er bij u een pericarditis is geconstateerd. Uw arts heeft

Nadere informatie

Prednison of Prednisolon

Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Uw maag, darm- en leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met Prednison. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte van

Nadere informatie

ja, tot diarree over is (nee bij toxine) uren tot enkele weken 1 tot 4 dagen van 1 dag vóór tot 6 dagen na het begin van de ziekteverschijnselen

ja, tot diarree over is (nee bij toxine) uren tot enkele weken 1 tot 4 dagen van 1 dag vóór tot 6 dagen na het begin van de ziekteverschijnselen INFECTIEZIEKTESCHEMA VOOR OUDERS Algemeen: een kind dat zich ziek voelt (koorts, hangerig, geen eetlust) behoort thuis te blijven Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school Risicogroepen

Nadere informatie

Inleiding. Wat is infliximab

Inleiding. Wat is infliximab Infliximab-infuus Inleiding In overleg met uw maag-, darm-, leverarts (MDL-arts) gaat u starten met de behandeling infliximab. In deze folder vindt u informatie over infliximab, over de werking en de behandeling,

Nadere informatie

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel rituximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Azathioprine. (Imuran)

Azathioprine. (Imuran) Azathioprine (Imuran) Bij reumatische aandoeningen In overleg met uw reumatoloog heeft u besloten om azathioprine (Imuran) te gaan gebruiken of u overweegt dit te gaan doen. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van Ustekinumab-Stelara

Instructies voor het gebruik van Ustekinumab-Stelara Instructies voor het gebruik van Ustekinumab-Stelara Inhoud 1. Inleiding 2. Wie is geschikt voor deze therapie 3. Voor het starten met de behandeling 4. Starten met Stelara 5. Toediening 6. Effectiviteit

Nadere informatie

Etanercept. (Enbrel ) Sterk in beweging

Etanercept. (Enbrel ) Sterk in beweging Etanercept (Enbrel ) Sterk in beweging Inhoudsopgave Wanneer wordt het gebruikt en hoe werkt het 3 Hoe wordt het gebruikt? 3 Mogelijke bijwerkingen 4 Andere geneesmiddelen 5 Zwangerschap en borstvoeding

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

FINIMAL, tabletten. Bayer B.V., Energieweg 1, 3641 RT Mijdrecht Bayer Consumer Care, Postbus 80, 3640 AB Mijdrecht

FINIMAL, tabletten. Bayer B.V., Energieweg 1, 3641 RT Mijdrecht Bayer Consumer Care, Postbus 80, 3640 AB Mijdrecht Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel is verkrijgbaar zonder doktersvoorschrift (recept), voor de behandeling van een milde aandoening waarbij

Nadere informatie

Behandeling van psoriasis met methotrexaat

Behandeling van psoriasis met methotrexaat Behandeling van psoriasis met methotrexaat In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten om voor de behandeling van uw psoriasis methotrexaat te gaan gebruiken. In deze folder leest u hoe dit middel werkt

Nadere informatie

Deze lijst kan bijvoorbeeld bij een arts, specialist, verzekering of advocaat, erg behulpzaam zijn om duidelijk te maken wat voor klachten u hebt.

Deze lijst kan bijvoorbeeld bij een arts, specialist, verzekering of advocaat, erg behulpzaam zijn om duidelijk te maken wat voor klachten u hebt. LIJST De symptomen zijn onderverdeeld in 16 subgroepen, te weten: algemeen, hart, hoofd, mond en kaken, oren, ogen, nek/rug en schouders, armen en benen, handen en voeten, geheugen, karakterwijziging,

Nadere informatie

Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336

Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336 Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336 069499010 401,82 Lokale injectie van corticosteroiden (ontstekingsremmers)(met

Nadere informatie

Een tekenbeet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Een tekenbeet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Een tekenbeet U bent op de Spoedeisende Hulp (SEH) geweest in verband met een tekenbeet. De arts heeft de teek verwijderd. Noteer de datum in uw agenda en controleer de volgende weken de plaats van de

Nadere informatie

1. Wat is Urfadyn PL en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

1. Wat is Urfadyn PL en waarvoor wordt dit middel gebruikt? Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Urfadyn PL 100 mg harde capsules Nifurtoïnol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

'Killerteek' besmet nog geen mensen

'Killerteek' besmet nog geen mensen 'Killerteek' besmet nog geen mensen DVHN Gepubliceerd op 14 juli 2011, 07:00 GRONINGEN - De killerteek wordt ie al genoemd, maar dat is behoorlijk overdreven. De ziekte Ehrlichia die een dierenarts uit

Nadere informatie

Eigenlijk is een tekenbeet geen. snuitvormig orgaan vol bloed. Zo

Eigenlijk is een tekenbeet geen. snuitvormig orgaan vol bloed. Zo Tekenbeten en. Bron: ARBO Geen echte beet. In OHV nr.77 heeft al eens iets gestaan over Lyme, maar onderstaand stuk is door artsen geschreven en is, met toestemming van de Arbo Management Groep te Utrecht,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Herceptin

Patiënteninformatie. Herceptin Patiënteninformatie Herceptin 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Wat is Herceptin?... 4 Hoe wordt Herceptin toegediend?... 4 Waar wordt de therapie toegediend?... 4 Verwikkelingen...

Nadere informatie

Methotrexaat (Ledertrexate, Emthexate )

Methotrexaat (Ledertrexate, Emthexate ) Methotrexaat (Ledertrexate, Emthexate ) Uw behandelend arts heeft u methotrexaat voorgeschreven. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, dan

Nadere informatie

Infliximab (Remicade ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Infliximab (Remicade ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Uw behandelend arts of verpleegkundig consulent heeft met u gesproken over het gebruik van infliximab (Remicade ). In deze brochure krijgt u informatie over de werking en het gebruik van dit medicijn en

Nadere informatie

MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN

MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN Naam: Klas: VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN INLEIDING De komende lessen gaan over micro-organismen. In deze les gaan we in op bacteriën. De lessen hierna kijken we ook

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur Lees goed de hele bijsluiter, voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Infliximab (Remicade) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa)

Infliximab (Remicade) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Infliximab (Remicade) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van infliximab In deze folder leest u over de werking

Nadere informatie