Voor JiePie, Robert, Marie-Rose, Wim, Gerrit-Jan en al die andere!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voor JiePie, Robert, Marie-Rose, Wim, Gerrit-Jan en al die andere!"

Transcriptie

1 MSA-AMS.be News 02/02/2008 Inhoud 1 voor JiePie, Rob en 1 Doel 2 Oorsprong naam 2 Parkinsonisme 3 MSA is een Parkinson+ 3 MSA-P 4 MSA-c 4 Stoornissen in.. 5 Marie-Rose 5 Dank Rob 6 Parkinson Tulp 6 Klaproos Aan alle lotgenoten een dikke knuffel Voor JiePie, Robert, Marie-Rose, Wim, Gerrit-Jan en al die andere! We leven in een wereld van letterwoorden. Banale afkortingen die alles zeggen of toch niet! October 2006, In het verslag van de behandelende neuroloog, las ik onderaan... zodoende werd aan patient de toevoeging van Prolopa 3 x 125 mg voorgeschreven. In principe is hiermee binnen een drietal weken een merkbare verbeterin van de toestand te verwachten, tenzij zijn Parkinson-beeld zou berusten op een van de meer zeldzame degeneratieve varianten zoals Multi System Atrofy (MSA),... Dat was het dan, het 3 letter woord MSA in het frans AMS. Sinds die dag heb ik niet meer stil gezeten in mijn zoektocht naar het hoe, en het waarom van deze aandoening. Doel. Nu, 2 jaar later heb ik geleerd dat er nog heel wat werk aan de winkel is. Waar kan ik terecht met vragen? Kon ik maar eens praten met iemand anders die ook deze ziekte heeft via internet heb ik ondertussen kontacten zowat overal in de wereld allemaal medische sites. Veel engelse info een heel wat helpende foundations in Engeland USA Australie Frankrijk (daar noemt men de ziekte AMS l Atrophie Multisystématisée.) Tot ik op 10 januari 2008, op de site belande, kwam ik het verhaal van Robert Timmermans tegen. Sindsdien hebben we eindelijk kontakt met lotgenoten. Bedankt Rob. De reacties die ik kreeg van de andere lotgenoten of hun familie hebben me geinspereerd tot het maken van deze nieuws brief. Als jullie het goede vinden zal ik trachten om iedere maand wat informatie door te sturen. Je kan ook met sugesties vragen en of voorstellen komen en dan zien we wel waar we hulp vinden om die op te lossen. Ik ga ook trachten een web pagina te maken zodat we via die weg onze nood kunnen kenbaar maken zodat we ook in Belgie & Nederland, meer gehoor zouden krijgen bij de overheidsdiensten om te helpen in het onderzoek naar het hoe en waarom van MSA. Je kan terecht met je vragen en sugesties via de volgende

2 PAGINA 2 MSA AMS.BE NEWS Oorsprong van de naam Parkinson James Parkinson 11 april december 1824 De ziekte van Parkinson werd voor het eerst beschreven door de Engelse arts Dr James Parkinson ( ), in zijn 'Essay on the Shaking Palsy". (1817). Dit is nog steeds beschouwd als de beste beschrijving van alle symptomen zo vaak gezien in deze neurologische aandoening. Het was vanaf dit moment dat de symptomen collectief erkend werden als een ziekte. Pas in 1876 heeft Jean-Martin Charcot (Parijs, 29 November 1825 Morvan, 16 August 1893), een Franse neuroloog, dit collectief van symptomen omgedoopt tot de Parkinson Ziekte. Dr. Charcot is ook de neuroloog die de ziekten ALS en MS ontdekte. Parkinson is een progressieve neurologische aandoening die vooral onze bewegeningen zoals lopen, praten en schrijven aantast. Parkinson treedt op als gevolg van een verlies van zenuwcellen in het deel van de hersenen dat bekend staat als de substantia nigra. Deze cellen zijn verantwoordelijk voor de productie van dopamine, waarmee berichten worden verstuurd naar de delen van de hersenen dat onze bewegingen coördineerd. Met de afbraak van dopamine-producerende cellen, functioneren die delen van de hersenen niet meer normaal. Jean-Martin Charcot (Parijs, 29 November 1825 Morvan, 16 August 1893 Parkinsonisme of Parkinson+ De belangrijkste symptomen van Parkinson kunnen ook symptomen van andere aandoeningen zijn. deze symptomen zijn gezamenlijk bekend als Parkinsonisme. Parkinson is de meest voorkomende vorm van Parkinsonisme en wordt vaak genoemd als "idiopathische de ziekte van Parkinson" (dit betekent van onbekende oorzaak). Andere, minder voorkomende vormen van Parkinsonisme zijn: Multiple systeem atrofie (MSA) Progressieve supranucleaire verlamming (PSP)

3 MSA is een Parkinson+. We zullen voor altijd met de PD ziekte (verschijnselen) vergeleken worden en vele van ons zijn eerst met de Parkinson ziekte gediagnoseerd alvorens men tot de MSA conclusie kwam. Ook al helpen de PD medicaties niet voor MSA,toch moeten vele van ons deze medicijnen nemen... (men is nooit zeker of ze toch niet een beetje zouden kunnen helpen, vandaar) alle bijverschijnselen die krijgen we er gratis bij. Een parkinsonisme is een aandoening die het hele leven van de persoon zelf, maar ook van de mensen in zijn naaste omgeving, ingrijpend verandert. Duidelijke informatie over de ziekte, de verwachtingen en de behandeling is belangrijk om met die veranderingen om te kunnen gaan. MSA is een Parkinson+ Multi-systeem Atrofie (=MSA) Dit is een verzamelterm voor ziekten waarbij meerdere delen (=multi-systeem) van de hersenen vroegtijdig verouderen en afsterven (=atrofie). De verschijnselen verschillen van persoon tot persoon. Wel treedt er altijd een combinatie op van parkinsonismen, stoornissen in de kleine hersenen en stoornissen in het autonome zenuwstelsel. MSA is een zeldzaam ziektebeeld. Er zijn verschillende vormen van MSA: MSA-p MSA-c Stoornissen in het autonome zenuwstelsel MSA-p MSA-p is een vorm van MSA, waarbij parkinsonismen (vandaar de p) voorkomen. Het wordt ook wel Striato-nigrale degeneratie (SND) genoemd. De verschijnselen van SND lijken op die van de ziekte van Parkinson. Een verschil is de plaats waar de zenuwcellen het eerste afsterven (=degeneratie). Bij de ziekte van Parkinson sterven eerst de dopamineproducerende cellen in de zwarte kern af en in een latere fase cellen in de basale hersenkernen. Bij SND verloopt het ziekteproces precies omgekeerd. Eerst verdwijnen cellen in de basale hersenkernen (=striatum) en in een later stadium gaan cellen van de zwarte kern verloren. De verschijnselen die zich voordoen bij de ziekte van Parkinson, zoals traagheid en bewegingsarmoede, komen ook voor bij SND. Een verschil is dat bij SND deze verschijnselen niet minder worden door dopaminetherapie. SND heeft ook een aantal verschijnselen die niet voorkomen bij de ziekte van Parkinson, zoals: een snelle progressie van de ziekte; stoornissen in de balans, die al in een vroeg stadium van de ziekte optreden; een verminderde, zwakke spraak; een voorovergebogen houding van het hoofd; stoornissen van het autonome zenuwstelsel, m.n. een lage bloeddruk bij staan en lopen.

4 PAGINA 4 MSA AMS.BE NEWS Stoornissen in het autonome zenuwstelsel MSA-c MSA-c is een vorm van MSA, waarbij de kleine hersenen (=cerebellum, vandaar de c) en de hersenstam (=ponto) aangedaan raken. MSA-c wordt ook wel aangeduid met de term OPCA (=olivoponto-cerebellaire atrofie). Bij MSA-c gaat het om ongecoіrdineerde bewegingen (=ataxie) door een stoornis in de kleine hersenen (=cerebellum). MSA-c is niet erfelijk. Er bestaat ook een erfelijke vorm van ataxie. Die wordt ADCA genoemd (ADCA staat voor Autosomaal Dominant overervende Cerebellaire Ataxie). MSA-c begint vaak met een onzekere balans bij bewegen en ongecoіrdineerde bewegingen. Tijdens het bewegen treedt vaak een tremor (=trillen) op. Dit is anders dan bij de ziekte van Parkinson. Daar komt de tremor voor in rust. Andere verschijnselen van de ziekte van Parkinson kunnen zich wel voordoen. In een vroeg stadium van de ziekte ontstaan meestal ook spraakstoornissen, waarbij de stem onzuiver en zacht wordt. Stoornissen in het autonome zenuwstelsel Bij alle vormen van MSA doen zich stoornissen voor in het autonome zenuwstelsel. Er zijn echter enkele zeldzame vormen van MSA waarbij deze stoornissen op de voorgrond staan. Het gaat dan om MSA van het Shy Drфger type of om progressieve autonome stoornissen. Het autonome zenuwstelsel regelt onder andere de bloeddruk, het hartritme, de lichaamstemperatuur, het zweten, en de werking van darm en blaas. Een van de belangrijkste verschijnselen van stoornissen in het autonome zenuwstelsel is een te lage bloeddruk met een neiging tot flauwvallen bij opstaan en lopen. Dit verschijnsel treedt al op in een vroeg stadium van de ziekte. Andere verschijnselen zijn: hartritmestoornissen; bij alle mannen impotentie, vanaf het begin van de ziekte; Hardlijvigheid (=constipatie); verminderde transpiratie; stoornissen in de urinelozing, zoals: te sterke aandrang; veel moeten plassen, ook s nachts; onvoldoende uitplassen; incontinentie. Stoornissen in het autonome zenuwstelsel zijn bij MSA meestal redelijk te behandelen (bij de ziekte van Parkinson is dat niet zo). Te lage bloeddruk is bijvoorbeeld te behandelen door extra zout te gebruiken, door halfzittend te slapen, door het gebruik van steunkousen of door bloeddrukverhogende medicijnen. Er zijn ook medicijnen om de functie van blaas en darm, of het hartritme te verbeteren. Lichamelijk onderzoek kan aanwijzingen geven dat er waarschijnlijk sprake is van MSA. De volgende verschijnselen zijn typisch voor MSA (en komen op deze manier niet voor bij de ziekte van Parkinson): snelle progressie, rolstoelgebruik; al in een vroeg stadium van de ziekte een instabiele houding; abnormaal sterk voorover gebogen houding; onregelmatig, rukachtig beven; abnormale oogbewegingen, meestal kan iemand niet meer naar beneden kijken zonder het hoofd te bewegen; ernstige spraak- en slikstoornissen;

5 MSA AMS.BE NEWS PAGINA 5 Marie-Rose 13 december 2007 Leven is als sneeuw, je kunt het niet bewaren. Troost is dat Marie-Rose er was, uren, maanden, jaren, Gewoon te kort. Woorden kunnen op dit moment niet uitleggen wat we voelen. Verlaten met een diep gemis klampen wij ons vast aan Marie-Rose en haar moedige strijd. Waarom toch is die diepe vraag die leeft in ieder van ons! En toch, dankbaarheid overstemt de pijn van wat onomkeerbaar was. We kende haar enkel via de mailtjes maar toch was Marie-Rose een van ons, Ze zal als een zachte schaduw met ons meegaan. Marc, Veel sterkte Je kan altijd op ons rekenen Je lotgenoten ademstoornissen, diep zuchten, toegenomen snurken of kreunen; specifieke slaapstoornissen; samentrekkingen van de spieren (=contracturen); koude, paarse handen. Ook kan er onderzoek gedaan worden naar het functioneren van het autonome zenuwstelsel, bijvoorbeeld het meten van de bloeddruk, functietesten en onderzoek van de sluitspieren van darm en blaas. Er zijn ook onderzoeken waarmee de hersenen in beeld gebracht kunnen worden, zoals CT- of MRI-SCAN, en onderzoeken waarmee de stofwisseling van de hersenen kan worden beoordeeld, zoals PET (Position Emiss Tomography) of SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography). Een probleem van deze onderzoeken is, dat ze in de beginfase van de ziekte vaak geen afwijkingen laten zien. Juist in deze periode is de behoefte aan een goede verklaring van de ziekteverschijnselen het grootste Hoe wordt MSA behandeld? Dopaminetherapie helpt niet of nauwelijks tegen de klachten van MSA. Soms zijn er andere medicijnen die wel enig effect hebben. De voornaamste behandeling bestaat uit gerichte fysiotherapie, logopedie of revalidatie. Deze behandelingen hebben als doel de klachten te verminderen of beperkingen te compenseren. Daarnaast is het belangrijk om zorg en ondersteuning goed te regelen. Uit:informatiebrochure over parkinsonismen, Nederland Meer info in een volgende editie Een woord van dank aan Rob. Langs deze weg wil ik een woord van dank richten aan Robert Timmermans. Dank zij hem hebben we nu contact met Wim, Gerrit-Jan, Tom en zijn vader Rik, Marc van Marie-Rose, Christel en Frans en hun vader, Rita en Jiepie, Monique en haar vader en al de anderen waarvan we het verhaal nog niet kennen. Aan iedereen veel moed en tot de volgende editie

6 PAGINA 6 MSA AMS.BE NEWS Parkinson Tulp De engelse Parkinson vereniging adopteede als eerste de tulp als embleem. Nu staat een rood/witte tulp symbool voor Parkinson Desease (PD) Het verhaal van de Parkinson tulp begon in 1980 in Nederland bij J.W.S. van der Wereld, een Nederlandse horticulturalist die PD had. Een rode - witte tulp die hij had ontwikkeld gaf hij de naam Parkinson tulp. In 1981 registreerde hij deze als de Dr James Parkinson tulpenbol. De naam was gekozen ter ere van Dr. James Parkinson ( ), de engelse arts die de aandoening in 1817 beschreef in zijn Essay On The Shaking Palsy De Dr James Parkinson tulp kreeg de Award of Merit (van Verdienste) van de Royal Horticultural Society in London England. In dat zelfde jaar ontving hij ook de Trial Garden Award van de Koninklijke Algemene vereniging voor Bloembollencultuur (Royal Society for Bulb Growers Teelers van Holland. De tulp is: aan de buitenkant, glimmend cardinaal rood met kleine gevederde witte rand; binnen in, rodebes tot kalkoen-rood, wit gevederde brede rand, met een lichtgeel aura. Op 11 april 2005 werd de rode tulp gelanceerd als wereldwijd symbool van de Parkinson Ziekte tijdens de 9 de World PD Dag conference in Luxemburg. Ieder jaar is het de World Parkinson s Disease Day op 11 april, de geboortedag van Sir James Pakinson. KLAPROOS De zaden van de klaproos behouden onder de grond erg lang hun kiemkracht en ontkiemen als ze, soms na jaren, weer aan de oppervlakte komen. MSA broeit jaren alvorens tot uitting te komen. Al deze eerste tekenen laten niet vermoeden dat het uiteindelijk MSA is, dat beseft men pas na de diagnose. Als we dan de film van de voorbije jaren even terugspoelen wordt het zo duidelijk als een klontje. Ik heb deze ziekte al heel lang, alleen wist ik het niet... De klaproos is dan ook een echte pioniersplant, wij zijn allemaal pioniers in onze ziekte. We helpen om de standarts te bepalen en hopen dat met onze informatie er uiteindelijk een antwoord zal komen op het hoe en waarom, en dat er uiteindelijk een middel zal gevonden worden om deze ziekte te bestrijden. De lange stengel is ons centraal zenuwstelsel dat balanceeert als een koordanser. Met wat steun van buitenaf trachten we die stengel zo sterk mogelijk te houden. Met de nodige aandacht komt de stengel terug rechter. Dit doet denken aan de respons op de behandeling van een MSA patient, zowel op medische als fysieke behandeling De bloemblaadjes zijn broos, broos zijn wij ook. ieder bloemblaadje vertegenwoordigt een van onze bijverschijnselen. De stampertjes zijn onze medicijnen, die als kleine spelde prikken ons trachten in conditie te houden.

Parkinsonismen Vereniging. Parkinsonisme

Parkinsonismen Vereniging. Parkinsonisme Parkinsonismen Vereniging Parkinsonisme Inhoudsopgave Inleiding 4 Verschillende vormen van parkinsonisme 5 Parkinsonisme als gevolg van medicijngebruik 5 Multi-systeem atrofie (MSA) 6 MSA-P 6 MSA-C 7 Stoornissen

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming

Ziekte van Parkinson. 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming Ziekte van Parkinson 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming Aantal patienten Naar schatting zijn er op dit moment tussen de 40.000 en 45.000 mensen in Nederland die aan de ziekte van Parkinson lijden.

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Ziekte van Parkinson Informatie over (de oorzaken van) de ziekte van Parkinson, waar u dan last van kunt hebben, hoe we de diagnose stellen en wat u er zelf aan kunt doen Ziekte van

Nadere informatie

Parkinson en parkinsonisme

Parkinson en parkinsonisme Parkinson en parkinsonisme Afdeling neurologie Inhoudsopgave De ziekte van Parkinson pag. 2 wat is de ziekte van Parkinson oorzaak symptomen diagnose omgaan met de ziekte Parkinsonisme pag. 4 1. multi

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een chronische aandoening van de hersenen die progressief is. In deze folder leest u meer over deze ziekte en over de polikliniek Neurologie van het Havenziekenhuis.

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Wat is dat?

De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Wat is dat? De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Wat is dat? Geschiedenis In 1817 beschreef de Londense arts James Parkinson voor het eerst de verschijnselen van de ziekte van Parkinson in zijn boek

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson Vereniging

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson Vereniging Parkinsonismen Vereniging Parkinson Vereniging Inhoudsopgave De Parkinson Vereniging 4 Dit zijn de verschijnselen 4 Dopamine 5 Behandeling van symptomen 5 Bijwerkingen en operaties 5 Verenigingsactiviteiten

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de

De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de Rick Helmich Cerebral Reorganization in Parkinson s disease (proefschrift) Nederlandse Samenvatting De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de

Nadere informatie

NON MOTORE KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BIJ PARKINSON. Jean-Michel Krul, neuroloog

NON MOTORE KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BIJ PARKINSON. Jean-Michel Krul, neuroloog NON MOTORE KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BIJ PARKINSON Jean-Michel Krul, neuroloog WAAR GAAN WE OVER SPREKEN?.De premotore fase van de ziekte van Parkinson.De motore klachten en verschijnselen.de non

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Diagnose. 5 Multipele Systeem Atrofie, MSA. 5 Wat zijn de verschijnselen? 6 MSA-p. 6 MSA-c

Inhoud. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Diagnose. 5 Multipele Systeem Atrofie, MSA. 5 Wat zijn de verschijnselen? 6 MSA-p. 6 MSA-c Parkinsonismen 1 Inhoud 3 Inleiding 4 Diagnose 5 Multipele Systeem Atrofie, MSA 5 Wat zijn de verschijnselen? 6 MSA-p 6 MSA-c 6 Hoe wordt MSA behandeld? 7 Progressieve Supranucleaire Paralyse, PSP 7 Wat

Nadere informatie

Revalidatie bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme

Revalidatie bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Revalidatie bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme U bent uitgenodigd voor een afspraak bij de revalidatiearts. Wij kunnen ons voorstellen dat er veel vragen op u afkomen. In deze folder proberen

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson Wie krijgt de ziekte van Parkinson? De ziekte van Parkinson is geen zeldzame ziekte. Precieze getallen ontbreken, maar Parkinson komt in Nederland voor bij ongeveer 40.000 mensen.

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Psychose Inhoudsopgave Inleiding 4 Psychose 4 Oorzaak 5 Door de ziekte van Parkinson 5 Door het gebruik van anti-parkinsonmedicatie 5 Door een lichamelijke aandoening

Nadere informatie

diagnostiek en behandeling voor de professional Ziekte van Parkinson Annelien Duits en Bernd Leplow

diagnostiek en behandeling voor de professional Ziekte van Parkinson Annelien Duits en Bernd Leplow diagnostiek en behandeling voor de professional Ziekte van Parkinson Annelien Duits en Bernd Leplow Ziekte van Parkinson Diagnostiek en behandeling voor de professional Annelien Duits en Bernd Leplow De

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 hoofdstuk 4

Hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 9Samenvatting Chapter 9 156 Samenvatting De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende neurodegeneratieve aandoening, die vooral de oudere bevolking treft. Behandeling bestaat tot nu toe uit symptomatische

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson. Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson 1

Patiënteninformatie. Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson. Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson 1 Patiënteninformatie Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson 1 Ergotherapie bij de ziekte van Parkinson Afdeling Ergotherapie, Fysiotherapie en Logopedie, route

Nadere informatie

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk om het begrip duizeligheid duidelijk te omschrijven. Er kan van alles

Nadere informatie

Stoornis in praktisch handelen. Dit bemoeilijkt de uitvoering van bijvoorbeeld koken, autorijden of hobby s.

Stoornis in praktisch handelen. Dit bemoeilijkt de uitvoering van bijvoorbeeld koken, autorijden of hobby s. Dementie 2 Dementie in de Nederlandse bevolking Dementie is een aandoening die vooral ouderen treft, maar het kan ook voorkomen op jongere leeftijd. In Nederland zijn er naar schatting ongeveer 300.000

Nadere informatie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 00 Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 1 Inleiding U heeft MS. Deze woorden veranderen in één keer je leven. Gevoelens van ongeloof, verdriet en angst. Maar misschien ook opluchting, omdat de vage klachten

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT Verstaanbaar spreken bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Logopedie en PLVT Voor wie is deze informatie bedoeld? U heeft de ziekte van Parkinson of een vorm van atypische parkinsonisme

Nadere informatie

Zeker bewegen met Parkinson

Zeker bewegen met Parkinson 1 EB 0 Zeker bewegen met Parkinson Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen U ervaart elke dag de gevolgen van de ziekte van Parkinson, voornamelijk

Nadere informatie

PD MSA PSP CBD VPD LBD + + + + + +

PD MSA PSP CBD VPD LBD + + + + + + Hypokinetisch rigide syndroom Asymmetrie Rusttremor Reactie op L-Dopa: vroeg Laat Loopstoornissen (vroeg) Vallen (vroeg) autonoom(vroeg) cerebellair Stridor (diproportionele) antecollis Babinski's dysarthrie

Nadere informatie

FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X. Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen

FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X. Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen Een uitgave van de Fragiele X Vereniging Nederland Wat

Nadere informatie

Algemene vaststellingen

Algemene vaststellingen De ziekte van Parkinson : Een hersenziekte? Prof.Dr.P.Santens Bewegingsstoornissen Neurologie UZ Gent Algemene vaststellingen Prevalente ziekte : 30000 Belgen, 1% van 65-plussers Kennis van de ziekte en

Nadere informatie

Informatiefolder. ParC Dagcentrum

Informatiefolder. ParC Dagcentrum Informatiefolder ParC Dagcentrum Achtergrond Het Parkinson Centrum Nijmegen (ParC) is een onderdeel van het Radboud Universitair Medisch Centrum te Nijmegen. Het ParC wil de kwaliteit van leven voor de

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Geriatrie Orthostatische hypotensie Lage bloeddruk bij het staan Algemeen Orthostatische hypotensie betekent letterlijk: een lage bloeddruk bij staan. Veel ouderen hebben last van duizeligheid. Dit uit

Nadere informatie

Ik heb parkinson wat nu? informatie voor patiënten

Ik heb parkinson wat nu? informatie voor patiënten Ik heb parkinson wat nu? informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT IS DE ZIEKTE VAN PARKINSON? 4 WAT ZIJN DE SYMPTOMEN VAN PARKINSON? 5 Motorische symptomen Niet-motorische symptomen OP WELKE LEEFTIJD

Nadere informatie

L-OT-genotendag 16 mei 2014. Orthostatische tremor. Fleur van Rootselaar Arthur Buijink. Neurologie AMC, Amsterdam. Wie zijn wij?

L-OT-genotendag 16 mei 2014. Orthostatische tremor. Fleur van Rootselaar Arthur Buijink. Neurologie AMC, Amsterdam. Wie zijn wij? L-OT-genotendag 16 mei 2014 Orthostatische tremor Fleur van Rootselaar Arthur Buijink Neurologie AMC, Amsterdam Fleur van Rootselaar Wie zijn wij? Neuroloog/ klinisch neurofysioloog AMC Behandeling en

Nadere informatie

Bloeddrukdalingen bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonismen

Bloeddrukdalingen bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonismen Bloeddrukdalingen bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonismen 2 Inleiding Bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonismen komen soms plotselinge bloeddrukdalingen voor. Deze bloeddrukdalingen kunnen uw

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten en behandeling. Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Wat zijn polyq ziektes?

Wat zijn polyq ziektes? Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Zijn er genetische verbanden tussen neurodegeneratieve ziektes?

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. Internet: www.apotheekzorg.nl Telefoon: 0800-766 74 636 (0800-POMPINFO) E-mail: apogo@apotheekzorg.nl.

Patiëntenbrochure. Internet: www.apotheekzorg.nl Telefoon: 0800-766 74 636 (0800-POMPINFO) E-mail: apogo@apotheekzorg.nl. Patiëntenbrochure Internet: www.apotheekzorg.nl Telefoon: 0800-766 74 636 (0800-POMPINFO) E-mail: apogo@apotheekzorg.nl Versie: Datum: APO112502 25 februari 2011 Aan deze brochure kunnen geen rechten worden

Nadere informatie

Werelddag 3 oktober 2011 Multiple system atrophy - MSA. msa-ams.be

Werelddag 3 oktober 2011 Multiple system atrophy - MSA. msa-ams.be Werelddag 3 oktober 2011 Multiple system atrophy - MSA msa-ams.be Wat is MSA? Een aandoening die het centraal zenuwstelsel aantast en die een weerslag heeft op de motoriek, spraak, coördinatie, autonoom

Nadere informatie

Clinical Patterns in Parkinson s disease

Clinical Patterns in Parkinson s disease Clinical Patterns in Parkinson s disease Op 28 november 2012 promoveerde Stephanie van Rooden aan de Universiteit van Leiden op haar proefschrift Clinical Patterns in Parkinson s disease. Haar promotor

Nadere informatie

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis Geriatrie Flauwvallen (syncope) i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Syncope (uitgesproken: sin-co-péé) is de medische term voor flauwvallen: een aanval waarbij u kort het bewustzijn verliest.

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. 1dd 1mg bij parkinson

Patiëntenbrochure. 1dd 1mg bij parkinson Patiëntenbrochure 1dd 1mg bij parkinson Inhoud Wat is de ziekte van Parkinson? 3 Wat zijn de klachten bij de ziekte van Parkinson? 4 Waar wordt de ziekte van Parkinson door veroorzaakt en hoe vaak komt

Nadere informatie

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts.

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Duizeligheid Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Wat is duizeligheid Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is

Nadere informatie

2. Wat is ALS? 3. Welke delen van het lichaam worden aangetast? 4. Hoe kom je erachter? 5. Wat zijn de klachten?

2. Wat is ALS? 3. Welke delen van het lichaam worden aangetast? 4. Hoe kom je erachter? 5. Wat zijn de klachten? Ik doe mijn spreekbeurt over ALS. Ik ga dadelijk uitleggen wat ALS is. Waarom doe ik mijn spreekbeurt over ALS? Mijn opa is aan deze ziekte overleden en daarom wil ik jullie hier iets over vertellen en

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf... 2. Wat is de ziekte van Parkinson?... 4. Symptomen... 5. Medicamenteuze behandeling... 7. Operatieve behandeling...

Inhoud. Woord vooraf... 2. Wat is de ziekte van Parkinson?... 4. Symptomen... 5. Medicamenteuze behandeling... 7. Operatieve behandeling... Inhoud Woord vooraf... 2 Wat is de ziekte van Parkinson?... 4 Symptomen... 5 Medicamenteuze behandeling... 7 Operatieve behandeling... 8 Andere behandelingsvormen... 9 Verzorging van de Parkinsonpatiënt...

Nadere informatie

Wat is spasmodische dysfonie?

Wat is spasmodische dysfonie? Wat is spasmodische dysfonie? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Wat is spasmodische dysfonie? De term spasmodische dysfonie betekent: slecht spreken.

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie Wat is orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie is een vaak voorkomende oorzaak van duizeligheid en/of vallen, met name bij ouderen. 'Hypotensie' betekent een lage

Nadere informatie

Elke dag opnieuw een gevecht

Elke dag opnieuw een gevecht Ergotherapie bij personen met de Ziekte van Parkinson Studiedag 16 oktober 2014 Hilde Vandevyvere en Nadine Praet Elke dag opnieuw een gevecht https://www.youtube.com/watch?v=g8z04kqzmp4 Commercial Parkinson

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Rooden, Stephanie Maria van Title: Clinical patterns in Parkinson s disease Date:

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Wat is MS? MS en leeftijd. Nieuwe ontwikkelingen bij MS

Wat is MS? MS en leeftijd. Nieuwe ontwikkelingen bij MS Nieuwe ontwikkelingen bij MS B. Jelles, neuroloog Gelre ziekenhuizen lokatie Zutphen Wat is MS? Chronische ziekte van het centraal zenuwstelsel Auto-immuunziekte met ontsteking Sterk wisselend beloop MS

Nadere informatie

Genetica bij Parkinson

Genetica bij Parkinson Genetica bij Parkinson Wat is er bekend en wat is de toekomst? Landelijke werkgroep 12 juni 2013 Janneke Rood Arts-onderzoeker GPS Genetische Parkinson Studie Inhoud Overervingspatronen Genetica en kliniek

Nadere informatie

Syncope. Uitleg en adviezen

Syncope. Uitleg en adviezen Syncope Uitleg en adviezen Syncope Syncope is het moeilijke woord voor aanvallen van kortdurend bewustzijnsverlies dat veroorzaakt wordt doordat de bloeddruk even weg valt. De meest voorkomende oorzaak

Nadere informatie

lage bloeddruk bij staan

lage bloeddruk bij staan lage bloeddruk bij staan 1. Orthostatisch: 2. Hypo: 3. Tensie: 1. Wat bij rechtstaan optreedt 2. Laag/ te weinig 3. bloeddruk 1. overeindkomen 2. Verplaatsing van bloed door de zwaartekracht naar de buik

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Duizeligheid z Deze brochure geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten. 1 Wat is duizeligheid? Iedereen

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson Historie Ontstaanswijze Verschijnselen Behandeling Dr. E.S. Louwerse, neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis s-hertogenbosch Progressieve neurologische ziekte Oorzaak onbekend Geen genezing

Nadere informatie

Vormen en oorzaken van urine-incontinentie Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie:

Vormen en oorzaken van urine-incontinentie Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie: INCONTINENTIE Inleiding Incontinentie (urine-incontinentie en/of ontlastingsincontinentie) is vooral bij ouderen een veelvoorkomend probleem. Toch zoekt maar een klein deel van de mensen hulp. Hierbij

Nadere informatie

Als een pilletje niet meer genoeg is

Als een pilletje niet meer genoeg is Als een pilletje niet meer genoeg is Jeroen van Vugt Medisch Spectrum Twente Iets over Parkinson n Verstoorde motoriek Trillen (tremor) Stijve spieren Trager Starre mimiek Onduidelijker spreken Moeilijker

Nadere informatie

03 mei 2012. Indicatie gebruik PEG-sonde Evaluatie van het gebruik via neurologische ziektebeelden. Dienst neurologie AZ Groeninge

03 mei 2012. Indicatie gebruik PEG-sonde Evaluatie van het gebruik via neurologische ziektebeelden. Dienst neurologie AZ Groeninge SYMPOSIUM GERIATRIE 03 mei 2012 Indicatie gebruik PEG-sonde Evaluatie van het gebruik via neurologische ziektebeelden Dr. Guy MEERSMAN Dr. Guy MEERSMAN Dienst neurologie AZ Groeninge NEUROLOGISCHE AANDOENINGEN

Nadere informatie

Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring 2 G H MS

Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring 2 G H MS Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring G H 2 MS Inleiding MS de afkorting van Multiple Sclerose. De oorzaak van MS is nog steeds niet bekend. Meestal treft MS mensen tussen hun twintig- en veertigste

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. 6 juni 2012 Ben Jansen, neuroloog TweeSteden ziekenhuis Tilburg/Waalwijk

Ziekte van Parkinson. 6 juni 2012 Ben Jansen, neuroloog TweeSteden ziekenhuis Tilburg/Waalwijk Ziekte van Parkinson 6 juni 2012 Ben Jansen, neuroloog TweeSteden ziekenhuis Tilburg/Waalwijk indeling parkinson/-isme behandeling late fase complicaties, delier responsfluctuaties, on-off, wearing

Nadere informatie

Patiënt Educatie Programma Parkinson Nijmegen (PEPP) Een oppepper voor patiënt én partner (naasten)

Patiënt Educatie Programma Parkinson Nijmegen (PEPP) Een oppepper voor patiënt én partner (naasten) Patiënt Educatie Programma Parkinson Nijmegen (PEPP) Een oppepper voor patiënt én partner (naasten) Voor wie is deze informatie bedoeld? Het hebben van de ziekte van Parkinson of atypische parkinsonisme

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Normaal gesproken krijgt ieder mens voortdurend informatie over de ruimte om zich heen en over de positie

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie betekent letterlijk: een lage bloeddruk bij staan. In deze folder leest u meer over orthostatische hypotensie en bijbehorende klachten en geven wij u

Nadere informatie

Duizeligheid. Afdeling KNO

Duizeligheid. Afdeling KNO Duizeligheid Afdeling KNO Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Als u recent voor deze klacht bij een keel-, neus- en oorarts (kno-arts) bent

Nadere informatie

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken.

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. KNO Duizeligheid Duizeligheid In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. Wat is duizeligheid? Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Duizeligheid U heeft last van duizeligheid. De meeste mensen klagen bij duizeligheid over draaierigheid, een licht gevoel in het hoofd, het gevoel alsof de wereld om hen heen draait of dat zijzelf rondtollen.

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team zondag, 25 september :00 - Laatst aangepast zondag, 25 september :20

Geschreven door Diernet Team zondag, 25 september :00 - Laatst aangepast zondag, 25 september :20 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Ataxie/ Incoördinatie is een signaal dat er problemen zijn met het zenuwstelsel. Ataxie kan ongecoördineerde bewegingen geven

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme

Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u behandeld kunt worden met botulinetoxine.

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu Hypnic headache Wat is hypnic headache? Hypnic headache is een hoofdpijnaandoening waarbij mensen tijdens hun slaap last krijgen van hoofdpijn en hierdoor wakker worden uit hun slaap. Hoe wordt hypnic

Nadere informatie

Patiëntenbrochure ApoGo pomp

Patiëntenbrochure ApoGo pomp Patiëntenbrochure ApoGo pomp Inleiding Dit patiëntenboekje is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson die behandeld worden met de Apo-Go pomp. Dit boekje ondersteunt u bij het juiste gebruik van

Nadere informatie

DEMENTIE EN HET GENETISCH ONDERZOEK

DEMENTIE EN HET GENETISCH ONDERZOEK DEMENTIE EN HET GENETISCH ONDERZOEK Prof. Dr. Julie van der Zee, PhD Neurodegeneratieve Hersenziekten Groep, Department Moleculaire Genetica, VIB, Laboratorium Neurogenetica, Instituut Born Bunge, Universiteit

Nadere informatie

Dysartrie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Dysartrie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Dysartrie Dysartrie is een spraakstoornis ten gevolge van een neurologische aandoening. Iemand met een dysartrie heeft moeite om verstaanbaar te spreken. In deze folder leest u wat dysartrie inhoudt en

Nadere informatie

Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten

Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten Dr. Sebastiaan Overeem, arts-somnoloog Afd. Neurologie, Donders Instituut, UMC St Radboud, Nijmegen Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe,

Nadere informatie

Problemen rondom spreken

Problemen rondom spreken Parkinson Vereniging Landelijke Problemen rondom spreken Dr. Hanneke Kalf, logopedist-onderzoeker UMC St Radboud Nijmegen Zorg voor Parkinson ParkinsonNet richtlijnen slikstoornissen @hannekekalf UMC St

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS)

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Het verloop, de symptomen en de behandeling Centrum voor Revalidatie Inleiding Uw arts heeft bij u de diagnose Complex Regionaal Pijn Syndroom

Nadere informatie

INGREEP VOOR ZIEKTE VAN DUPUYTREN

INGREEP VOOR ZIEKTE VAN DUPUYTREN DR J DE VOS INGREEP VOOR ZIEKTE VAN DUPUYTREN Praktische informatiegids 2 Deze informatiefolder is een leidraad bij de operatie en nabehandeling bij een operatie voor de ziekte van dupuytren en beval alle

Nadere informatie

De puzzel MS oplossen

De puzzel MS oplossen De puzzel MS oplossen Een korte inleiding in MS Wat is het VUmc MS Centrum Amsterdam Wat voor MS-onderzoek wordt er gedaan Wat is MS? Chronische ziekte van het centraal zenuwstelsel Auto-immuunziekte,

Nadere informatie

Amyotrofe Laterale Sclerose. Gemaakt door Tim Peereboom

Amyotrofe Laterale Sclerose. Gemaakt door Tim Peereboom Amyotrofe Laterale Sclerose Gemaakt door Tim Peereboom 24 januari 2016 Inhoud 1. Wat is ALS? 2. Welke soorten ALS zijn er? 3. Wat zijn de symptomen van ALS? 4. Verzorging 5. Media, acties en ALS 6. Onderzoek

Nadere informatie

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Medicijnen bij de ziekte van Parkinson z Medicijnen bij de ziekte van Parkinson 1 Als u de ziekte van Parkinson hebt, komt er

Nadere informatie

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS)

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1159 Wat zijn rusteloze benen? Het rusteloze benen syndroom (ofwel restless legs syndrome, afgekort RLS) is een

Nadere informatie

Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005)

Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005) Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005) Inleiding Stel je hebt een chronische ziekte, namelijk MS. Je weet dat de ziekte een hoop klachten met zich mee brengt. Je weet alleen niet wanneer je een

Nadere informatie

Dermatologie Gordelroos

Dermatologie Gordelroos Dermatologie Gordelroos 2 Wat is gordelroos? Gordelroos (officiële naam: herpes zoster) is een huidaandoening, die veroorzaakt wordt door het varicella-zoster virus en per jaar bij ongeveer 3 op de 1000

Nadere informatie

Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) Informatie en behandeling

Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) Informatie en behandeling Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) Informatie en Amyotrofische Lateraal Sclerose Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) is een neuromusculaire aandoening. Het is een ziekte van zenuwcellen die leidt

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Geriatrie Orthostatische hypotensie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Orthostatische hypotensie betekent letterlijk: een lage bloeddruk bij staan. In deze folder leest u meer over orthostatische

Nadere informatie

Complex regionaal pijnsyndroom CRPS

Complex regionaal pijnsyndroom CRPS Complex regionaal pijnsyndroom CRPS Inleiding Uw behandelend arts heeft bij u een Complex Regionaal Pijnsyndroom (ook wel Post-traumatische Dystrofie of Sympathische Reflex Dystrofie genoemd) geconstateerd.

Nadere informatie

ALS en parkinson: de neuronen herstellen

ALS en parkinson: de neuronen herstellen 5 ALS en parkinson: de neuronen herstellen Valérie Kokoszka RMN Editions In 2016 viert pharma.be, de Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie, haar 50ste verjaardag. Naar aanleiding van deze

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Een lage bloeddruk bij het staan

Een lage bloeddruk bij het staan Een lage bloeddruk bij het staan Orthostatische hypotensie Een lage bloeddruk bij het staan noemen we in medische termen orthostatische hypotensie. In deze folder vindt u informatie over de oorzaken en

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie (Lage bloeddruk bij staan

Orthostatische hypotensie (Lage bloeddruk bij staan Orthostatische hypotensie (Lage bloeddruk bij staan Inleiding Orthostatische hypotensie betekent letterlijk; lage bloeddruk bij staan. In deze folder wordt uitgelegd hoe de normale bloeddruk tot stand

Nadere informatie

Lage bloeddruk na het eten

Lage bloeddruk na het eten Lage bloeddruk na het eten Postprandiale hypotensie Een lage bloeddruk na het eten noemen we in medische termen postprandiale prandiale hypotensie. Bij postprandiale hypo- tensie daalt de bloeddruk meestal

Nadere informatie

Dermatologie. Gordelroos. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Gordelroos. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Gordelroos i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is gordelroos? Gordelroos (officiële naam: herpes zoster) is een huidaandoening, die veroorzaakt wordt door het varicella-zoster

Nadere informatie

Wat is Spasmodische torticollis?

Wat is Spasmodische torticollis? Wat is Spasmodische torticollis? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Wat is Spasmodische torticollis? Tortis betekent gedraaid, collis hals en spasmodisch

Nadere informatie

telefonisch afgehandeld, wat gezien de complexe zorgsituatie op zijn zachtst gezegd twijfels oproept over de zorgvuldigheid.

telefonisch afgehandeld, wat gezien de complexe zorgsituatie op zijn zachtst gezegd twijfels oproept over de zorgvuldigheid. Vereniging Spierziekten Nederland Lt. Gen. Van Heutszlaan 6 3742 JN Baarn tel 035 5480480 e-mail erik.van.uden@vsn.nl Onderzoek indicatiestelling thuiszorg voor mensen met ALS en PSMA De Vereniging Spierziekten

Nadere informatie

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid Duizeligheid Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw duizeligheidklachten een onderzoek door de KNO-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie over wat de KNO-arts in het CWZ

Nadere informatie

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker In dit deel kunt u meer lezen over de mogelijke bijwerkingen van de bestraling. Mogelijke bijwerkingen tijdens of enkele weken na de bestraling Mogelijke

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica

Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u een aandoening heeft die behandeld kan worden met botulinetoxine. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Anatomie zijaanzicht. Anatomie midden aanzicht. Substantia nigra - MRI. Anatomie midden aanzicht. Ziekte van Parkinson

Anatomie zijaanzicht. Anatomie midden aanzicht. Substantia nigra - MRI. Anatomie midden aanzicht. Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson 3 oktober 2013 1 Rol van MRI en CT scan bij diagnostiek van de ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson Verlies van dopaminerge cellen in Projecteren naar striatum ( en ) 2 Anouk

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. De ziekte van Parkinson

Parkinsonismen Vereniging. De ziekte van Parkinson Parkinsonismen Vereniging De ziekte van Parkinson Inhoudsopgave I De ziekte van Parkinson 4 Dopamine en bewegen Acetylcholine en beven II Klachten 6 Bewegingstraagheid en armoede Stijfheid Beven Andere

Nadere informatie

Levenslange garantie!

Levenslange garantie! Levenslange garantie! Geen ontwenningsverschijnselen Marc Faber Gecertificeerd Nooit Meer Roken RME Coach Waarom stoppen met roken zo moeilijk is Ondanks het feit dat iedereen weet dat roken slecht is,

Nadere informatie

De Parkinson Service. Neurologie

De Parkinson Service. Neurologie De Parkinson Service Neurologie De Parkinson Service is onderdeel van de afdeling Neurologie van Orbis Medisch Centrum. Patiënten met de ziekte van Parkinson kunnen hier terecht voor behandeling, begeleiding

Nadere informatie

Multiple sclerosis en incontinentie. Ondersteund door Prinses Beatrix Fonds

Multiple sclerosis en incontinentie. Ondersteund door Prinses Beatrix Fonds 1 Multiple sclerosis en incontinentie Dé vereniging voor mensen met MS en hun betrokkenen 3 De blaas De blaas is een spier die zorgt voor: De opslag van urine => 300 tot 500 ml Het lozen van urine man

Nadere informatie

Neurologische revalidatie. Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert CVA

Neurologische revalidatie. Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert CVA Neurologische revalidatie CVA Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert Wat is een beroerte (CVA) precies? De medische term voor een beroerte is CVA, wat staat voor

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson Ons doel: de ziekte van Parkinson voorkomen of genezen Inhoud 1. Inleiding pagina 3 2. pagina 4 3. Symptomen van Parkinson pagina 6 4. Oorzaken van Parkinson pagina 8 5. Verloop van de ziekte pagina 9

Nadere informatie

Verschil tussen Alzheimer en Dementie

Verschil tussen Alzheimer en Dementie Verschil tussen Alzheimer en Dementie Vaak wordt de vraag gesteld wat precies het verschil is tussen dementie en Alzheimer. Kort gezegd is dementie een verzamelnaam voor een aantal verschijnselen. Deze

Nadere informatie

Een schildklierontsteking. Thyreoïditis

Een schildklierontsteking. Thyreoïditis Een schildklierontsteking Thyreoïditis Inleiding In deze folder leest u meer over een schildklierontsteking (thyreoïditis) en de behandelmogelijkheden. De schildklier De schildklier is een vlindervormig

Nadere informatie