Ziekte van Parkinson

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ziekte van Parkinson"

Transcriptie

1 Ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een chronische aandoening van de hersenen die progressief is. In deze folder leest u meer over deze ziekte en over de polikliniek Neurologie van het Havenziekenhuis. Wat is de ziekte van Parkinson en wat zijn Parkinsonismen? De ziekte van Parkinson is een chronische aandoening van de hersenen die progressief is. Dit wil zeggen dat de klachten en verschijnselen toenemen naarmate de ziekte langer bestaat. Het is duidelijk de meest voorkomende oorzaak van parkinsonisme. Met de term parkinsonisme worden de verschijnselen zoals traagheid, stijfheid, beven en loopstoornissen bedoeld. Andere oorzaken van parkinsonisme kunnen onder meer zijn doorbloedingsstoornissen (vasculair parkinsonisme), bijwerking van bepaalde medicijnen of andere hersenaandoeningen die soms erg kunnen lijken op de ziekte van Parkinson. Te denken valt aan Multipele Systeem Atrofie of Progressive Supranuclear Palsy. Een belangrijk deel van de symptomen ontstaat door een tekort aan dopamine in de hersenen. Dit is een boodschapperstof. De cellen die dopamine maken, sterven geleidelijk af waardoor andere gebieden (de zogenoemde basale kernen) minder goed gaan functioneren. Waarom deze cellen afsterven, is onbekend. Ook ontstaan ophopingen van eiwitten in verschillende gebieden van de hersenen, bijvoorbeeld in de hersenstam en de hersenschors. Erfelijke aanleg speelt bij de minderheid van de patiënten (circa 10%) een rol. In Nederland zijn circa mensen bekend met de ziekte van Parkinson. Het kan op alle leeftijden beginnen, maar ontstaat vaker naarmate de leeftijd toeneemt. Circa 10% van de patiënten is jonger dan 45 jaar. De aandoening is niet te genezen of af te remmen. Er zijn wel verschillende medicijnen die een belangrijke verlichting kunnen geven van de klachten en hiermee een verbetering van de kwaliteit van leven. Havenziekenhuis en Instituut voor Tropische Ziekten B.V. is een dochteronderneming van

2 Wat zijn de symptomen? Er kunnen veel verschillende klachten en verschijnselen ontstaan. Meest herkenbaar zijn onder meer de traagheid van bewegingen, de zachte stem, de voorovergebogen houding en het beven van één of beide handen. Dit laatste is de tremor, die overigens slechts bij circa 50% van de mensen aanwezig is. Behalve deze motorische symptomen kunnen vele andere klachten ontstaan. Bijvoorbeeld gedragsveranderingen, depressie, geheugenstoornissen, traagheid van denken, problemen met de stoelgang, slaapproblemen en een verminderd reukvermogen. Hoe wordt de diagnose gesteld? Aan de hand van de klachten en de zichtbare verschijnselen, die veelal asymmetrisch beginnen, stelt de neuroloog de diagnose. Een nauwkeurig lichamelijk, neurologisch onderzoek is hierbij van grote waarde. Vaak wordt een CT- of MRI-scan van het hoofd verricht, vooral om eventuele andere oorzaken van de symptomen zo veel mogelijk uit te sluiten. Met een DAT- SPECT-scan kan de neuroloog gericht kijken naar de hersencellen in de hersenstam die dopamine maken. Bij de ziekte van Parkinson is deze scan afwijkend. Dit kan meer zekerheid leveren over de diagnose. Voor alle duidelijkheid: dit is geen routineonderzoek en dit gebeurt alleen om bijzondere redenen. Overigens kan met de SPECT-scan niet altijd een betrouwbaar onderscheid gemaakt worden tussen de ziekte van Parkinson enerzijds en andere parkinsonismen anderzijds. Het verloop van de klachten is ook van belang. Soms wordt pas na een paar jaar duidelijk dat het om een andere parkinsonisme gaat. Tenslotte past een goede reactie op medicijnen. Dat wil zeggen een duidelijke afname van de klachten bij de diagnose ziekte van Parkinson. Andersom is het ook zo dat wanneer iemand weinig tot niets merkt van de voorgeschreven medicijnen, twijfel moet ontstaan of er toch niet sprake is van de ziekte van Parkinson of een parkinsonisme. Waaruit bestaat de behandeling? De behandeling bestaat vaak uit verschillende onderdelen. Medicijnen spelen hier een uiterst belangrijke rol. Hiermee is het vaak mogelijk om de symptomen in belangrijke mate te verlichten. Er bestaan diverse soorten medicijnen, en vooral na verloop van een aantal jaren gebruiken veel mensen een combinatie van medicijnen, op meerdere momenten van de dag van 5 - De ziekte van Parkinson

3 Bij een deel van de, veelal ernstig aangedane patiënten, wordt soms gekozen voor een behandeling waarbij continu via een pompje medicijnen worden toegediend. Dit kan via een infuus onderhuids worden gegeven, maar ook via een sonde waarbij de medicijnen rechtstreeks in de darmen terechtkomen. Tenslotte bestaan er bepaalde operatieve mogelijkheden, waarbij met behulp van een stimulator bepaalde gebieden in de hersenen kunnen worden geactiveerd (deep brain stimulation). Dit gebeurt via elektroden die een gespecialiseerd neurochirurg via een klein gaatje in de schedel inbrengt. Behalve medicatie kan behandeling door bijvoorbeeld een fysiotherapeut, ergotherapeut of logopedist noodzakelijk zijn, of begeleiding door een psycholoog. In toenemende mate wordt gewerkt met multidisciplinaire teams waarin diverse zorgverleners zich bezighouden met de behandeling van de ziekte van Parkinson. Een gespecialiseerd Parkinsonverpleegkundige en de neuroloog zijn voor de patiënten de belangrijkste aanspreekpunten in een dergelijk team. De gang van zaken op de poli Neurologie Nadat de diagnose door de neuroloog gesteld is, blijft u onder controle en begeleiding van de neuroloog. Afhankelijk van de klachten en verschijnselen wordt, in overleg met u, de frequentie van de bezoeken aan de neuroloog en/of Parkinson-verpleegkundige bepaald. Dit kan in de ene periode vaker zijn dan in de andere. Bij vragen over uw ziekte of klachten en verschijnselen, die tussentijds optreden, kunt u altijd contact opnemen met de Parkinson-verpleegkundige. Zij kan u mogelijk van adviezen voorzien. Ook kan zij indien nodig een afspraak met u maken bij haar op het spreekuur en/of bij de neuroloog. Naast uw afspraken met de neuroloog en de Parkinson-verpleegkundige nodigen we u één keer per jaar uit voor de Parkinson Dagbehandeling. Op deze dag heeft u een gesprek met de neuroloog, Parkinsonverpleegkundige, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist en diëtist. Alle medewerkers uit dit zogeheten multidisciplinaire team zijn gespecialiseerd in de ziekte van Parkinson. Met de Parkinson-verpleegkundige bespreekt u waar u in het dagelijks leven tegenaan loopt. Denk aan de hulp van uw partner of mantelzorger, incontinentie of problemen rondom seksualiteit. De neuroloog kijkt met name of uw medicijnen goed zijn ingesteld. De fysiotherapeut geeft u gerichte adviezen over bewegen en motoriek en bespreekt eventuele verdere behandeling. Of er aanpassingen thuis nodig zijn, kunt u bespreken met de ergotherapeut. De logopediste kijkt of er - 3 van 5 - De ziekte van Parkinson

4 problemen zijn met o.a. slikken, articuleren, de stem en overmatig speekselverlies. Tot slot adviseert de diëtist over de juiste voeding. Aan het einde van de ochtend hebben de artsen en behandelaars een gezamenlijk overleg. Samen met uw maken we een plan voor de behandeling. Wij informeren uw huisarts over de diagnose en houden hem op de hoogte over u en (het verloop van) uw ziekte. Bereikbaarheid en telefoonnummers Havenziekenhuis Haringvliet TD Rotterdam Polikliniek Neurologie Begane grond Telefoonnummer: Telefoonnummer Parkinson-verpleegkundige: Handige websites Tot slot Bent u, om welke reden dan ook, niet tevreden over uw behandeling of de organisatie daarom heen, vertel het ons. Ook als u wel tevreden bent, horen wij dat graag van 5 - De ziekte van Parkinson

5 Wat is uw mening? Het Havenziekenhuis wil haar patiënten goede zorg mét persoonlijke aandacht bieden. Als u tevreden bent over onze zorg, dan horen we het graag. Maar ook ideeën voor verbetering van onze zorg en service zijn van harte welkom. U kunt uw suggesties doorgeven via onze website bij 'patiënten' of uw mening delen via Vragen Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, dan kunt u deze stellen aan uw medisch specialist via ons algemene telefoonnnummer Afspraak afzeggen of wijzigen Bent u onverwacht verhinderd? Laat u dit dan zo spoedig mogelijk aan ons weten. Een andere patiënt kan dan wellicht eerder worden geholpen. Meer informatie Voor meer informatie kunt u kijken op Deze folder is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie waaraan geen rechten kunnen worden ontleend. Havenziekenhuis NEU/13/10/Folder ziekte van Parkinson POSTADRES Postbus LN Rotterdam Telefoon & fax HOOFDLOCATIE buitenpolikliniek krimpen Haringvliet 2 Patrijzenstraat 59 Rotterdam Krimpen aan den IJssel - 5 van 5 - Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Ziekte van Parkinson Informatie over (de oorzaken van) de ziekte van Parkinson, waar u dan last van kunt hebben, hoe we de diagnose stellen en wat u er zelf aan kunt doen Ziekte van

Nadere informatie

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over.

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Multiple Sclerose Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Wat is multipele Sclerose (MS) MS is een

Nadere informatie

Dementie. Havenziekenhuis

Dementie. Havenziekenhuis Dementie Uw arts heeft met u en uw naasten besproken dat er (waarschijnlijk) sprake is van dementie. Mogelijk bent u hiervan geschrokken. Het kan ook zijn dat u of uw omgeving hier al op voorbereid was.

Nadere informatie

Behandeling met galantamine

Behandeling met galantamine Behandeling met galantamine Behandeling bij dementie De geriater heeft bij u een vorm van dementie vastgesteld. Voor deze hersenziekte kan de arts u medicatie voorschrijven. In uw geval is dit galantamine

Nadere informatie

Informatie over de behandeling bij diabetes (suikerziekte)

Informatie over de behandeling bij diabetes (suikerziekte) Diabeteszorg Informatie over de behandeling bij diabetes (suikerziekte) Vanwege suikerziekte (diabetes mellitus) wordt u doorgestuurd naar de diabetespolikliniek van het Havenziekenhuis. Diabetes mellitus

Nadere informatie

Behandeling met rivastagmine capsules

Behandeling met rivastagmine capsules Behandeling met rivastagmine capsules Behandeling bij dementie De geriater heeft bij u een vorm van dementie vastgesteld. Voor deze hersenziekte kan de dokter u medicijnen voorschrijven. In uw geval is

Nadere informatie

Reumapoli. Havenziekenhuis. Diagnose en behandeling

Reumapoli. Havenziekenhuis. Diagnose en behandeling Reumapoli Diagnose en behandeling Vroeg opsporen en behandelen van reuma is belangrijk. Mensen met klachten die de huisarts of specialist verdacht vindt voor gewrichtsontsteking/reuma, zien we daarom graag

Nadere informatie

Afdeling Longziekten en Tuberculose

Afdeling Longziekten en Tuberculose Afdeling Longziekten en Wat er gebeurt bij een opname? U bent opgenomen op de verpleegafdeling Longziekten en. In deze folder leest u wat er op deze afdeling gebeurt. Zowel de artsen als de verpleging

Nadere informatie

Afdeling Cardiologie

Afdeling Cardiologie Afdeling Cardiologie Wat gebeurt er bij een opname? U bent opgenomen op de verpleegafdeling Cardiologie. In deze folder leest u wat er op deze afdeling gebeurt. Zowel de artsen als de verpleging proberen

Nadere informatie

Neuropsychologisch onderzoek

Neuropsychologisch onderzoek Neuropsychologisch onderzoek Uw behandelend arts heeft voor u een neuropsychologisch onderzoek aangevraagd. Bij dit onderzoek wordt het functioneren van uw hersenen onderzocht. Het onderzoek richt zich

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson Wie krijgt de ziekte van Parkinson? De ziekte van Parkinson is geen zeldzame ziekte. Precieze getallen ontbreken, maar Parkinson komt in Nederland voor bij ongeveer 40.000 mensen.

Nadere informatie

Therapeutische infiltraties

Therapeutische infiltraties Therapeutische infiltraties Bij therapeutische infiltraties wordt de plaats van de pijn geïnfiltreerd met een prednison depot-preparaat. In deze folder wordt uitgelegd wat deze behandeling inhoudt. Medicijnen

Nadere informatie

Dagdiagnostisch Centrum Geriatrie

Dagdiagnostisch Centrum Geriatrie Dagdiagnostisch Centrum Geriatrie Informatie over het onderzoeksprogramma dat u krijgt U bent door de huisarts doorverwezen naar een klinisch geriater. U bent door het ziekenhuis uitgenodigd voor een onderzoeksprogramma

Nadere informatie

Hormonale therapie bij borstkanker

Hormonale therapie bij borstkanker Hormonale therapie bij borstkanker Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC-Havenziekenhuis Uw arts heeft met u besproken de borstkanker te behandelen met een hormonale therapie. Bij de normale ontwikkeling

Nadere informatie

Interne Geneeskunde/ Neurologie

Interne Geneeskunde/ Neurologie Interne Geneeskunde/ Neurologie Wat gebeurt er op de afdeling? U bent opgenomen op de verpleegafdeling Interne Geneeskunde/Neurologie. In deze folder leest u wat er op deze afdeling gebeurt. Zowel de artsen

Nadere informatie

De transferverpleegkundige kan u helaas niet helpen bij het aanvragen van huishoudelijke hulp en bij huisvestingsproblemen.

De transferverpleegkundige kan u helaas niet helpen bij het aanvragen van huishoudelijke hulp en bij huisvestingsproblemen. Transfer Zorg na uw ziekenhuisopname Het is mogelijk dat u na uw ziekenhuisopname nog zorg nodig heeft. Deze zorg wordt in het Havenziekenhuis geregeld via de afdeling Transfer. In deze folder leest u

Nadere informatie

Chirurgie/Orthopedie

Chirurgie/Orthopedie Chirurgie/Orthopedie Wat gebeurt er op de afdeling Chirurgie/Orthopedie U bent opgenomen op de verpleegafdeling Chirurgie/Orthopedie. Soms kan het voorkomen dat u op deze afdeling wordt opgenomen, terwijl

Nadere informatie

Hartfalen dagboek. U moet telefonisch contact opnemen met de hartfalenverpleegkundige: - toename van uw gewicht met... kilo in... dagen

Hartfalen dagboek. U moet telefonisch contact opnemen met de hartfalenverpleegkundige: - toename van uw gewicht met... kilo in... dagen Hartfalen dagboek In dit dagboek kunt u bijhouden wat uw gewicht is. Ook kunt u noteren wanneer u uw medicijnen heeft ingenomen. Neem dit dagboek altijd mee naar uw afspraak met de hartfalenverpleegkundige.

Nadere informatie

Behandeling met memantine

Behandeling met memantine Behandeling met memantine Behandeling bij dementie De geriater heeft bij u een vorm van dementie vastgesteld die ook wel de ziekte van Alzheimer wordt genoemd. Voor deze hersenziekte kan de arts u medicatie

Nadere informatie

Uw ogen bij suikerziekte

Uw ogen bij suikerziekte Uw ogen bij suikerziekte diabetes mellitus U heeft een afspraak bij een oogarts in het Havenziekenhuis in verband met uw diabetes (suikerziekte). Jaarlijkse oogcontrole bij suikerziekte (diabetes mellitus)

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Follow-up bij borstkanker

Follow-up bij borstkanker Follow-up bij borstkanker Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC- Havenziekenhuis U heeft in de afgelopen periode verschillende behandelingen i.v.m. borstkanker ondergaan. Hiervoor kunnen verschillende

Nadere informatie

Vergroeiing van de grote teen

Vergroeiing van de grote teen Vergroeiing van de grote teen hallux valgus U heeft met uw arts gesproken en er is vastgesteld dat u last heeft van hallux valgus. Een hallux valgus is een vergroeiing van de grote teen. In deze folder

Nadere informatie

Zenuwwortelblokkade. Op de volgende pagina leest u wat u met uw arts besproken heeft over uw medicatie.

Zenuwwortelblokkade. Op de volgende pagina leest u wat u met uw arts besproken heeft over uw medicatie. Zenuwwortelblokkade Elektrisch Doel van de behandeling Bij deze behandeling wordt de wortel van de zenuw die de pijn veroorzaakt met gepulseerde stroom behandeld. Deze behandeling is meestal vooraf gegaan

Nadere informatie

Wat gebeurt er met iemand die aan een beademingsmachine ligt

Wat gebeurt er met iemand die aan een beademingsmachine ligt Beademing Wat gebeurt er met iemand die aan een beademingsmachine ligt Uw familielid of naaste wordt beademd door een zogenaamde beademingsmachine. Dit is een ingrijpende gebeurtenis voor de patiënt zelf

Nadere informatie

Slijtage van het netvlies

Slijtage van het netvlies Slijtage van het netvlies Maculadegeneratie (MD) Deze folder geeft u informatie over de diagnose maculadegeneratie (MD). Dit wordt in de volksmond ook wel slijtage van het netvlies genoemd. De diagnose

Nadere informatie

Algemene informatie polikliniek Cardiologie

Algemene informatie polikliniek Cardiologie Algemene informatie polikliniek Cardiologie U heeft binnenkort een afspraak op de polikliniek Cardiologie van het Havenziekenhuis. In deze folder leest u wat er op deze poli gebeurt en welke onderzoeken

Nadere informatie

Doel van het onderzoek Een MIBI-scan is bedoeld om de doorbloeding van uw hartspier te beoordelen.

Doel van het onderzoek Een MIBI-scan is bedoeld om de doorbloeding van uw hartspier te beoordelen. MIBI-scan U hebt van uw cardioloog een verwijzing gekregen voor een MIBI-scan van het hart in het Erasmus MC. In deze folder staat de informatie over dit onderzoek. Inschrijving Wij verzoeken u om u tenminste

Nadere informatie

Naar huis met een drain

Naar huis met een drain Naar huis met een drain De verzorging van een wond met een drain thuis U heeft een operatie gehad waarbij uw okselklieren zijn weggehaald. Voor de afvoer van bloed en weefselvocht is er een dun plastic

Nadere informatie

Periodieke beenbewegingen in de slaap

Periodieke beenbewegingen in de slaap Periodieke beenbewegingen in de slaap Periodieke beenbewegingen in de slaap (Periodic limb movement disorder (PLMD)) is een slaapstoornis. Tijdens de slaap treden schokkende bewegingen op in de benen.

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Wat is dat?

De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Wat is dat? De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Wat is dat? Geschiedenis In 1817 beschreef de Londense arts James Parkinson voor het eerst de verschijnselen van de ziekte van Parkinson in zijn boek

Nadere informatie

CT-onderzoek van de darmen

CT-onderzoek van de darmen CT-onderzoek van de darmen CT colonografie Binnenkort wordt u verwacht op de afdeling Radiologie voor een CT onderzoek van de darmen. Dit is een onderzoek van de dikke darm (het colon) dat uitgevoerd wordt

Nadere informatie

Operaties aan de schildklier

Operaties aan de schildklier Operaties aan de schildklier Strumectomie Het kan om verschillende redenen nodig zijn dat u aan uw schildklier wordt geopereerd. Kort samengevat volgen ze hier: De schildklier werkt te hard. Als dat niet

Nadere informatie

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012 Voedselprovocatie april 2012 Een allergie is een reactie van het afweersysteem van het lichaam gericht tegen niet schadelijke stoffen als stuifmeel, huidschilfers of voedingsmiddelen met allergische klachten

Nadere informatie

MRI van de dunne darm

MRI van de dunne darm MRI van de dunne darm Uw behandelend arts heeft voor u een MRI-onderzoek aangevraagd. In deze folder leest u wat u moet doen om het onderzoek te laten slagen. Verder vindt u hier informatie over hoe het

Nadere informatie

U bent opgenomen in het Havenziekenhuis, omdat u een klaplong heeft. In deze folder vindt u informatie over de behandeling van deze aandoening.

U bent opgenomen in het Havenziekenhuis, omdat u een klaplong heeft. In deze folder vindt u informatie over de behandeling van deze aandoening. Klaplong Pneumothorax U bent opgenomen in het Havenziekenhuis, omdat u een klaplong heeft. In deze folder vindt u informatie over de behandeling van deze aandoening. Wat is een klaplong? De longen liggen

Nadere informatie

Brok in de keel. Havenziekenhuis

Brok in de keel. Havenziekenhuis Brok in de keel In deze folder staat beschreven wat een brok in de keel inhoudt en wat hiervan de oorzaak kan zijn. Uw KNO-arts kan de brok in de keel op verschillende manieren onderzoeken. Welke manieren

Nadere informatie

Amandelen verwijderen bij kinderen

Amandelen verwijderen bij kinderen Amandelen verwijderen bij kinderen Wanneer en hoe worden de neus- en keelamandelen verwijderd Binnenkort worden bij uw kind de amandelen verwijderd. In deze folder kunt u meer lezen over deze behandeling.

Nadere informatie

Parkinson en parkinsonisme

Parkinson en parkinsonisme Parkinson en parkinsonisme Afdeling neurologie Inhoudsopgave De ziekte van Parkinson pag. 2 wat is de ziekte van Parkinson oorzaak symptomen diagnose omgaan met de ziekte Parkinsonisme pag. 4 1. multi

Nadere informatie

In deze folder leest u wat u moet doen om het onderzoek te laten slagen. Verder vindt u hier informatie over hoe het onderzoek gaat. Dag... Tijd...

In deze folder leest u wat u moet doen om het onderzoek te laten slagen. Verder vindt u hier informatie over hoe het onderzoek gaat. Dag... Tijd... MRI-onderzoek Uw behandelend arts heeft voor u een MRI-onderzoek aangevraagd. MRI is de afkorting voor Magnetic Resonance Imaging. MRI is een techniek om afbeeldingen van het lichaam te maken met behulp

Nadere informatie

Photodynamische therapie (PDT)

Photodynamische therapie (PDT) Photodynamische therapie (PDT) De arts heeft met u gesproken over photodynamische therapie (PDT). In deze folder wordt deze vorm van therapie uitgelegd. Voor wie is deze behandeling bedoeld? PDT wordt

Nadere informatie

Suprapubische katheter

Suprapubische katheter Suprapubische katheter Een katheter die ervoor zorgt dat de urine goed uit de blaas stroomt Een suprapubische katheter is een buis die door de uroloog door de buikwand boven het schaambeen in de blaas

Nadere informatie

Wat mag u wel en niet doen als uw arm of been in het gips zit

Wat mag u wel en niet doen als uw arm of been in het gips zit Gipsverband Wat mag u wel en niet doen als uw arm of been in het gips zit Uw arm of been zit in een gipsverband. Dit is een verband van kunststof of van gips dat ervoor zorgt dat het bot in een goede stand

Nadere informatie

Hygiëne/infectiepreventie

Hygiëne/infectiepreventie Hygiëne/infectiepreventie Hoe we ervoor zorgen dat u bij een verblijf in het ziekenhuis geen infectie oploopt. Van elke honderd patiënten, die in de Nederlandse ziekenhuizen worden opgenomen, lopen ongeveer

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming

Ziekte van Parkinson. 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming Ziekte van Parkinson 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming Aantal patienten Naar schatting zijn er op dit moment tussen de 40.000 en 45.000 mensen in Nederland die aan de ziekte van Parkinson lijden.

Nadere informatie

Stoma. Havenziekenhuis

Stoma. Havenziekenhuis Stoma U heeft van uw arts gehoord dat er bij u een stoma moet worden aangelegd of dat de kans op een stoma bij uw operatie aanwezig is. In deze folder kunt u de informatie over het aanleggen van een stoma

Nadere informatie

Geestelijke verzorging

Geestelijke verzorging Geestelijke verzorging Zorg met aandacht - Aandacht voor wat u gelooft Onlangs bent u opgenomen in het Havenziekenhuis. Opname in een ziekenhuis kan vragen en emoties oproepen. Het kan prettig zijn om

Nadere informatie

Epiduraal/wortelinfiltratie

Epiduraal/wortelinfiltratie Epiduraal/wortelinfiltratie met corticosteroiden Een epiduraalblokkade of zenuwwortelinfiltratie met corticosteroïden is een behandeling om de pijn te verminderen ter plaatse van het ruggenmerg of in het

Nadere informatie

Verrichtingen longziekten

Verrichtingen longziekten Verrichtingen longziekten Wat voor onderzoeken kunnen er gedaan worden als u last heeft van uw longen De longarts kan verschillende onderzoeken bij u laten doen. In deze folder leest u welke onderzoeken

Nadere informatie

Barbotage behandeling van de schouder

Barbotage behandeling van de schouder Barbotage behandeling van de schouder Behandeling van kalkafzetting in de schouder U krijgt binnenkort een behandeling aan uw schouder. Dit wordt een barbotage behandeling van de schouder genoemd. In deze

Nadere informatie

De transurethrale blaastumor resectie

De transurethrale blaastumor resectie De transurethrale blaastumor resectie Een operatie waarbij een blaastumor via de plasbuis wordt weggehaald U heeft van uw uroloog gehoord dat u een blaastumor heeft. Het is verstandig om deze tumor weg

Nadere informatie

JJ-katheter. Havenziekenhuis. JJ-katheter

JJ-katheter. Havenziekenhuis. JJ-katheter JJ-katheter In overleg met uw uroloog is besloten om een JJ-katheter (buisje) in uw urineleider in te brengen. Uw uroloog heeft u al verteld wat u kunt verwachten. De belangrijkste punten zijn in deze

Nadere informatie

Stereotactisch biopsie

Stereotactisch biopsie Stereotactisch biopsie Weefselonderzoek bij een afwijking in de borst Een onderzoek waarbij weefsel door middel van een biopsie uit de borst wordt genomen. Uw behandelend arts heeft voor u een weefselonderzoek

Nadere informatie

CT-onderzoek van de darmen

CT-onderzoek van de darmen CT-onderzoek van de darmen CT colonografie Binnenkort wordt u verwacht op de afdeling Radiologie voor een CT onderzoek van de darmen. Dit is een onderzoek van de dikke darm (het colon) dat uitgevoerd wordt

Nadere informatie

Hebt u een klacht? Waar kunt u terecht als u niet tevreden bent?

Hebt u een klacht? Waar kunt u terecht als u niet tevreden bent? Hebt u een klacht? Waar kunt u terecht als u niet tevreden bent? In het Havenziekenhuis doen wij er alles aan om u tijdens uw verblijf in het ziekenhuis zo goed mogelijk te behandelen, te verzorgen en

Nadere informatie

Nefrostomie katheter

Nefrostomie katheter Nefrostomie katheter In overleg met uw uroloog is besloten om bij u een nefrostomie katheter in te brengen. In deze folder kunt u rustig nalezen wat er gebeurt. Aanleiding Het doel van deze katheter is

Nadere informatie

Informatie over een goed en snel herstel na een behandeling aan de kaak

Informatie over een goed en snel herstel na een behandeling aan de kaak Kaakchirurgie Informatie over een goed en snel herstel na een behandeling aan de kaak U bent behandeld op de polikliniek Kaakchirurgie. Om snel en goed te herstellen, raden wij u aan deze folder goed te

Nadere informatie

Laparoscopische pyelumplastiek

Laparoscopische pyelumplastiek Laparoscopische pyelumplastiek Nierbekkenplastiek Zoals u reeds van uw uroloog heeft vernomen is vastgesteld dat er bij u een vernauwing in de urineleider aanwezig is die de afvloed van urine uit uw nier

Nadere informatie

Amandelen verwijderen bij kinderen

Amandelen verwijderen bij kinderen Amandelen verwijderen bij kinderen Wanneer en hoe worden de neus- en keelamandelen verwijderd Binnenkort worden bij uw kind de amandelen verwijderd. In deze folder kunt u meer lezen over deze behandeling.

Nadere informatie

Behandeling van kaakgewrichtsklachten

Behandeling van kaakgewrichtsklachten Behandeling van kaakgewrichtsklachten U bent bij de polikliniek mondziekten en kaakchirurgie in behandeling voor kaakgewrichtsklachten. Deze brochure beschrijft een aantal oefeningen en adviezen voor patiënten

Nadere informatie

Deze folder gaat over de behandeling van aambeien.

Deze folder gaat over de behandeling van aambeien. Aambeien Behandeling Deze folder gaat over de behandeling van aambeien. Hoe ontstaan aambeien en slijmvliesverzakkingen? Aambeien zijn gezwollen bloedvaten, te vergelijken met spataderen. Vlak voor de

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie

Kijkoperatie van de knie Kijkoperatie van de knie Wat gebeurt er bij een kijkoperatie van de knie? De knie is een scharnierverbinding in het been die het scheenbeen en kuitbeen (onderkant) verbindt met het dijbeen (bovenkant).

Nadere informatie

Draininstructie. Havenziekenhuis

Draininstructie. Havenziekenhuis Draininstructie In de afgelopen dagen bent u geopereerd en heeft u één of meerdere drain(s) gekregen. Met u is afgesproken dat u met deze drain(s) naar huis gaat. Het doel van deze folder is u informatie

Nadere informatie

Ingrepen longziekten

Ingrepen longziekten Ingrepen longziekten Op welke manieren kunnen uw longen onderzocht worden Om uw longen te onderzoeken kan een longarts verschillende onderzoeken doen. In deze folder leest u welke onderzoeken er zijn en

Nadere informatie

Lipoedeem is een ophoping van vet en vocht. In deze folder leest u hier meer over.

Lipoedeem is een ophoping van vet en vocht. In deze folder leest u hier meer over. Lipoedeem Informatie en behandeling Lipoedeem is een ophoping van vet en vocht. In deze folder leest u hier meer over. Wat is lipoedeem? Lipoedeem betekent letterlijk vetzwelling. Het is een chronische

Nadere informatie

Parkinsoncentrum Leeuwarden

Parkinsoncentrum Leeuwarden Het Parkinsoncentrum Leeuwarden is een kennis- en behandelcentrum voor mensen met de ziekte van Parkinson. Deskundigheid, tijd, aandacht en een goede begeleiding voor de patiënt en zijn naasten staat hierbij

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Oorzaak, hoe komt het en hoe is het te voorkomen?

Oorzaak, hoe komt het en hoe is het te voorkomen? Een niersteen Oorzaak, hoe komt het en hoe is het te voorkomen? Bij u is onlangs een niersteen vastgesteld. Nadat een steen is uitgeplast of door uw uroloog is verwijderd komen altijd de vragen: Hoe komt

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme De ziekte van Parkinson is een chronische progressieve neurologische aandoening. Bij deze ziekte gaat

Nadere informatie

Behandeling S. aureus bacterie

Behandeling S. aureus bacterie Behandeling S. aureus bacterie Instructies voor behandeling U heeft gehoord dat u drager bent van de S. aureus bacterie. Deze bacterie kan bij een ziekenhuisopname infecties veroorzaken. Om de kans op

Nadere informatie

Amputatie van de borst

Amputatie van de borst Amputatie van de borst Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC- Havenziekenhuis U wordt behandeld in het Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC - Havenziekenhuis. In deze folder leest u wat u kunt verwachten

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Locatie Arnhem - Doetinchem - Ede Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme De ziekte van Parkinson en Parkinsonisme kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Niet alleen voor

Nadere informatie

Hidradenitis. Havenziekenhuis

Hidradenitis. Havenziekenhuis Hidradenitis Hidradenitis supperativa is een chronische ontsteking van de haarzakjes. In deze folder leest u hoe de ziekte ontstaat en wat eraan gedaan kan worden. Wat is hidradenitis suppurativa (HS)?

Nadere informatie

Deep Brain Stimulation

Deep Brain Stimulation Deep Brain Stimulation He althy Ageing: moving to the next generation WAT IS DEEP BRAIN STIMULATION? Deep Brain Stimulation (DBS), in het Nederlands diepe-hersenkernstimulatie, is een therapie waarbij

Nadere informatie

Informatiefolder. ParC Dagcentrum

Informatiefolder. ParC Dagcentrum Informatiefolder ParC Dagcentrum Achtergrond Het Parkinson Centrum Nijmegen (ParC) is een onderdeel van het Radboud Universitair Medisch Centrum te Nijmegen. Het ParC wil de kwaliteit van leven voor de

Nadere informatie

Verwijdering van de nier (benigne)

Verwijdering van de nier (benigne) Verwijdering van de nier (benigne) Laparoscopische nefrectomie benigne Zoals u reeds van uw uroloog heeft vernomen, wordt uw nier verwijderd. Dit gebeurt bij u, omdat uw nier problemen veroorzaakt, zoals

Nadere informatie

NEUROLOGIE. Opname op de Stroke Unit

NEUROLOGIE. Opname op de Stroke Unit NEUROLOGIE Opname op de Stroke Unit Opname op de Stroke Unit U bent opgenomen op de Stroke Unit, een onderdeel van de afdeling Neurologie. De Stroke Unit is bedoeld voor mensen die speciale neurologische

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Ziekte van Ménière. Wat zijn de klachten? Iemand met de ziekte van Ménière heeft de volgende klachten:

Ziekte van Ménière. Wat zijn de klachten? Iemand met de ziekte van Ménière heeft de volgende klachten: Ziekte van Ménière Deze folder gaat over de ziekte van Ménière. De ziekte van Ménière is een combinatie van drie klachten. In deze folder worden de klachten beschreven. De onderzoeken worden uitgelegd.

Nadere informatie

Voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen

Voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen TIA Voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen Een TIA is een voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen. In deze folder leest u meer informatie over wat een TIA precies is,

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Groepsrevalidatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Groepsrevalidatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Groepsrevalidatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Groepsrevalidatie voor patiënten met de

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson Vereniging

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson Vereniging Parkinsonismen Vereniging Parkinson Vereniging Inhoudsopgave De Parkinson Vereniging 4 Dit zijn de verschijnselen 4 Dopamine 5 Behandeling van symptomen 5 Bijwerkingen en operaties 5 Verenigingsactiviteiten

Nadere informatie

Parkinson Service. Neurologie

Parkinson Service. Neurologie Parkinson Service Neurologie De Parkinson Service is onderdeel van de afdeling Neurologie van Zuyderland Medisch Centrum. Patiënten met de ziekte van Parkinson kunnen hier terecht voor behandeling, begeleiding

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Blaasspoelingen. Havenziekenhuis. Andere vormen van behandeling

Blaasspoelingen. Havenziekenhuis. Andere vormen van behandeling Blaasspoelingen Zoals u reeds van uw uroloog heeft vernomen, is de blaastumor die recent bij u is verwijderd, kwaadaardig. Deze tumor groeide slechts oppervlakkig en kon bij de operatie geheel worden verwijderd.

Nadere informatie

Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld.

Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld. Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld. 1 2 Wat is Parkinson? De ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening die ontstaat

Nadere informatie

De Parkinson Service. Neurologie

De Parkinson Service. Neurologie De Parkinson Service Neurologie De Parkinson Service is onderdeel van de afdeling Neurologie van Orbis Medisch Centrum. Patiënten met de ziekte van Parkinson kunnen hier terecht voor behandeling, begeleiding

Nadere informatie

Deze folder is bedoeld voor mensen met COPD en bevat algemene informatie over de rol van voeding bij COPD.

Deze folder is bedoeld voor mensen met COPD en bevat algemene informatie over de rol van voeding bij COPD. COPD en voeding Deze folder is bedoeld voor mensen met COPD en bevat algemene informatie over de rol van voeding bij COPD. Wat is COPD? De afkorting COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease.

Nadere informatie

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Medicijnen bij de ziekte van Parkinson z Medicijnen bij de ziekte van Parkinson 1 Als u de ziekte van Parkinson hebt, komt er

Nadere informatie

Als een pilletje niet meer genoeg is

Als een pilletje niet meer genoeg is Als een pilletje niet meer genoeg is Jeroen van Vugt Medisch Spectrum Twente Iets over Parkinson n Verstoorde motoriek Trillen (tremor) Stijve spieren Trager Starre mimiek Onduidelijker spreken Moeilijker

Nadere informatie

Slaapadviezen. Havenziekenhuis. Bij slapeloosheid

Slaapadviezen. Havenziekenhuis. Bij slapeloosheid Slaapadviezen Bij slapeloosheid Heeft u moeite met inslapen en/of doorslapen? In deze folder leest u een aantal tips voor een goede nachtrust. Ga voor uzelf na of u deze slaapadviezen echt toepast en neem

Nadere informatie

FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X. Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen

FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X. Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen FXTAS een neurologische aandoening in verband met fragiele X Informatie voor mensen met de fragiele X premutatie, behandelaars en andere betrokkenen Een uitgave van de Fragiele X Vereniging Nederland Wat

Nadere informatie

Behandeling bij ALS en PSMA

Behandeling bij ALS en PSMA Behandeling bij ALS en PSMA Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is ALS en PMSA? 3 Wat kunt u verwachten van het ALS/PSMA-team? 3 Uw vragen 6 Notities 7 Colofon Redactie: polikliniek revalidatie

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Vernauwing van de plasbuis

Vernauwing van de plasbuis Vernauwing van de plasbuis Urethrotomie In overleg met uw uroloog is besloten om de vernauwing in uw plasbuis operatief te verhelpen. Uw arts heeft u al verteld wat u kunt verwachten. In deze folder zijn

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting afdeling Geriatrie

Patiëntenvoorlichting afdeling Geriatrie Patiëntenvoorlichting afdeling Geriatrie U wordt opgenomen op afdeling Geriatrie van het Havenziekenhuis. Op deze afdeling verblijven oudere mensen die verschillende problemen hebben. In deze folder leggen

Nadere informatie

ALS, PSMA en PLS Afdeling revalidatie.

ALS, PSMA en PLS Afdeling revalidatie. ALS, PSMA en PLS Afdeling revalidatie www.nwz.nl Inhoud Wat is ALS, PSMA en PLS? 3 Het ALS-behandelteam 4 Uw vragen 8 Notities 9 2 U bent voor behandeling van ALS, PSMA of PLS verwezen naar de afdeling

Nadere informatie

Een onderzoek naar de binnenkant van de endeldarm en de dikke darm

Een onderzoek naar de binnenkant van de endeldarm en de dikke darm Sigmoïdoscopie Een onderzoek naar de binnenkant van de endeldarm en de dikke darm Binnenkort wordt er bij u een sigmoidoscopie gedaan. Dit is een onderzoek waarbij met een kijkinstrument, de endoscoop,

Nadere informatie

Operatief verwijderen van alle okselklieren

Operatief verwijderen van alle okselklieren Operatief verwijderen van alle okselklieren Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC-Havenziekenhuis U wordt behandeld in het Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC - Havenziekenhuis. In deze folder

Nadere informatie

Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is:

Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: MS-Centrum Belangrijk Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: 1 Inleiding Heeft u onlangs de diagnose Multiple Sclerose (MS) gekregen? Of bent

Nadere informatie