Lesbrief. MoneyPoster. Lesvorm : workshop Doelgroep : onderbouw vmbo, havo en vwo Duur : 90 minuten Gastdocent : mogelijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lesbrief. MoneyPoster. Lesvorm : workshop Doelgroep : onderbouw vmbo, havo en vwo Duur : 90 minuten Gastdocent : mogelijk"

Transcriptie

1 Lesbrief MoneyPoster Lesvorm : workshop Doelgroep : onderbouw vmbo, havo en vwo Duur : 90 minuten Gastdocent : mogelijk

2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave pag. 2 Inleiding lesbrief MoneyPoster pag. 3 (Gast)les MoneyPoster pag. 4 Introductie pag. 5 Onderdeel 1: de geldtypetest pag. 6 Onderdeel 2: workshop over reclame pag. 9 Onderdeel 3: maken van een reclameposter pag. 14 2

3 Inleiding lesbrief MoneyPoster Deze instructie is bedoeld voor (gast)docenten die de workshop MoneyPoster aan een vooraf gespecificeerde doelgroep gaan geven. Na het lezen van deze instructie bent u in staat om deze workshop zelfstandig te begeleiden. Het uitgavenpatroon van jongeren verandert voortdurend rond hun 15-16e jaar. Steeds meer jongeren gaan werken en verdienen, maar tegelijkertijd geven ze ook meer uit. Ze worden zelfstandiger, besteden steeds meer tijd buitenshuis, beginnen met uitgaan en mogen scooter rijden. Ook de gevoeligheid voor reclame stijgt, trends en gadgets worden belangrijker. De invloed van ouders op het uitgavenpatroon wordt kleiner en de invloed van jongeren op leeftijdsgenoten wordt vanaf hun 13e jaar steeds groter. De onafhankelijke stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) 1 wil deze invloed gebruiken om jongeren te laten leren van elkaar door een interactieve workshop. De workshop MoneyPoster is tijdens het WWJB Groot Geld Ontbijt door jongeren zelf ontwikkeld om ander jongeren bewuster te laten worden van de verleiding door reclame, sociale druk en weerbaarheid rondom geldzaken. Vanaf het schooljaar is door WWJB een jaarlijks terugkerende competitie uitgerold: De beste Moneyposter van het jaar. Een project waarin jongeren in gesprek gaan over het omgaan met geld, kennismaken met de marketing- en reclamewereld en elkaar aanmoedigen goed om te gaan met geld. Per klas wordt er één winnende poster gekozen die kan worden ingestuurd voor de landelijke finale. De beste MoneyPoster van het (school)jaar wordt door WWJB gepubliceerd. Het programma van MoneyPoster bestaat uit drie onderdelen: Een dialoog over geld. Een workshop over reclame. Het maken van de MoneyPoster in groepjes. Bij onvoldoende tijd, kunt u ervoor kiezen om het maken van de poster op een andere dag te doen dan de workshop. (Gast)les MoneyPoster Als (gast)docent faciliteert u het proces waarbij jongeren op een leuke en interactieve manier meer inzicht krijgen in welke invloed reclame uitoefent op hun uitgavenpatroon. Het uitgangspunt is om te veel verleiding en eventuele toekomstige schulden te voorkomen door leerlingen op deze leeftijd bewuster te maken van een verstandige en goede omgang met geld. Doelgroep De workshop MoneyPoster is bedoeld voor jongeren van de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Eventueel kan de workshop ook gegeven worden in de lagere klassen van het mbo. Let op dat de voorkennis per klas en niveau kan verschillen, maar ook binnen een klas kunnen er verschillen zijn. 1 Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) is een onafhankelijke stichting die zich richt op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van jongeren (12-25 jaar). Dit doet zij door offline en online een dialoog tussen en met jongeren te initiëren. Verder werkt de stichting samen met jongeren om initiatieven te bedenken en op te zetten die hen kunnen helpen bij hun financieel gedrag. 3

4 Doel van de les Het is belangrijk dat kinderen zich bewust zijn van de manier waarop reclame werkt en dat ze bekijken hoe zij beïnvloed worden door reclame. Vragen die aan bod komen: op welke manier word je verleid tot een aankoop? Waar kom je reclame allemaal tegen? Hoe ga je om met de druk die reclame op je uitoefent? Benodigde tijd Voorafgaand aan de workshop hebben de jongeren de geldtypetest op als huiswerkopdracht gedaan. U geeft de werkbladen één les van tevoren mee naar huis. De leerlingen nemen de werkbladen weer mee naar de workshop. De workshop op school duurt 90 tot 100 minuten en bestaat uit verschillende onderdelen. Van tevoren is het belangrijk dat u inventariseert: Welke klas (niveau) gaat de (gast)les volgen? Wat is de grootte van de groep? (voor het aantal werkbladen) Benodigdheden Computer, beamer en geluid. Fotocamera. PowerPointpresentatie met notities. Post-its. Flip-over of een krijtbord. Twee A4-vellen; één met de letter A, de ander met de letter B. Voor iedere deelnemer twee gekleurde kaarten, bijvoorbeeld groen en rood. Postervellen (A2 formaat), een vel per vier leerlingen. A4-vellen voor de schetsen van de poster. Tijdschriften om uit te knippen. Lijm. Scharen. Potloden/viltstiften. NB In principe zorgt de school zelf voor het benodigde materiaal. Voor gastdocenten heeft WWJB indien nodig knutselboxen klaar staan met de benodigdheden. Kerndoelen en (financiële) competenties Kerndoelen: De leerling leert na te denken over financiële kwesties, daarover een beargumenteerd standpunt in te nemen en te verdedigen, en daarbij respectvol met kritiek om te gaan. De leerling leert zich mondeling begrijpelijk uit te drukken. De leerling leert in eigen ervaringen en in de eigen omgeving effecten te herkennen van keuzes op het gebied van consumeren en budgetteren. De leerling leert deel te nemen aan overleg, planning, discussie in een groep. 4

5 Financiële competenties: De leerling leert zicht te krijgen op en om te gaan met verleidingen. De leerling leert de waarde van het vergelijken van prijzen van producten. Overige competenties: De leerling leert samenwerken. De leerling leert leeftijdsgenoten met behulp van een visuele vorm te inspireren en overtuigen. De leerling leert te luisteren naar anderen. De leerling leert tot een gezamenlijk besluit te komen. Introductie Benodigde tijd: 3 minuten Stap 1: Stel uzelf voor en vertel eventueel kort wat uw werk is. Ga hier echter niet te diep op in want de tijd is kort. (enkel voor gastdocenten): Voorafgaand aan de les vertelt u kort iets over stichting Weet Wat Je besteedt (WWJB). U gebruikt hiervoor het voorblad van de PowerPoint presentatie. Voorbeeld introductie: WWJB is een onafhankelijke stichting. WWJB is continu in gesprek met jongeren, zowel offline als online. Samen met jongeren worden allerlei initiatieven ontwikkeld die jongeren aansporen, uitdagen en ondersteunen om verantwoord met geld om te gaan. Dit kunnen lessen zijn, maar ook handige tips en tools op internet. Stap 2: Stap 3: Vervolgens vertelt u kort iets over het programma. Vertel dat de workshop ongeveer twee lesuren duurt en uit verschillende onderdelen bestaat, namelijk een dialoog over geld, een workshop over reclame en het maken van de MoneyPoster in groepjes. Aan het eind van de workshop staat u kort stil bij wat de leerlingen hebben geleerd. Ter ondersteuning gebruikt u de tweede sheet van de PowerPoint. U inventariseert kort wat de leerlingen vinden van de stelling: Reclame doet me niets, ik kijk er niet eens naar. Gebruik daarvoor sheet 3 van de PowerPoint. Vraag een aantal leerlingen om hun mening. Waarom zijn ze het er mee eens of mee oneens? 5

6 Onderdeel 1: De geldtypetest (20 minuten) Voorafgaand aan de les wordt de geldtypetest op internet met het bijbehorende werkblad door de leerlingen ingevuld. Dit kan tijdens een lesuur op school of thuis als huiswerkopdracht. De leerlingen nemen het ingevulde werkblad mee naar de les. Het doel van dit onderdeel is dat de leerlingen met elkaar in gesprek gaan over de verschillende geldtypes. Welke verschillende types zijn er in de klas en welke tips horen er bij? Hebben ze iets aan de tips? En belangrijk: hoe zou hun geldtype reageren op reclame? Stap 1: Inventarisatie geldtypes (sheet 5) Benodigde tijd: 5 minuten Er zijn vier verschillende geldtypes (de Regelaar (blauw), de Toekomstplanner (groen), de Levensgenieter (geel) en de Trendsetter (rood)). Voor extra informatie over de geldtypes en het onderzoek van MoneyMindsets verwijzen we u naar U kunt op de website de resultaten van het onderzoek downloaden. Vraag wat de jongeren van de test vonden. Inventariseer wie tot welk geldtype behoort. Zijn er veel verschillende of juiste dezelfde types in de klas? Stap 2: Dimensies impulsiviteit en statusgerichtheid (sheet 6) Benodigde tijd: 5 minuten De geldtypes zijn gebaseerd op zes dimensies waarvan de belangrijkste impulsiviteit en statusgerichtheid zijn. Vertel dat bijvoorbeeld een Regelaar, weinig impulsief is en nauwelijks gericht is op status. Terwijl een Trendzetter juist erg impulsief en statusgericht is. Dimensie impulsiviteit: Gemakkelijk geld uitgeven zonder over de consequenties na te denken. Moeite met sparen. Snel de verkregen inkomsten uitgeven (gat in hun hand). Dimensie Statusgerichtheid: Houden van luxe. De gedachte hebben dat geld gelukkig maakt. Denken later zelf rijk te worden. 6

7 Stap3: Bespreking geldtypes en tips (sheet 7) Benodigde tijd: 10 minuten Ga in gesprek met de jongeren. Kunnen ze zich herkennen in de omschrijving en welke tips hebben ze gekregen? Hoe zou hun geldtype reageren op reclame? Zijn ze juist wel of niet gevoelig voor reclame? En waarom? Ieder geldtype heeft zijn eigen kenmerken: De Levensgenieter Dromerig, impulsief, gericht op omgeving Geeft geld uit aan gezelligheid Sparen is lastig, administratie slordig De Trendsetter Interesse in gaming en dure spullen Geeft gemakkelijk geld uit (leent eerder) Zelfgericht, imago is belangrijk De Regelaar Voorzichtig - behulpzaam, sociaal Beheerst, voorzichtig met geld Goede doelen zijn interessant De Toekomstplanner Ondernemende types - bezig met later Relatief terughoudend uitgavenpatroon Zien zichzelf als ambitieus, nieuwsgierig, behulpzaam 7

8 Onderdeel 2: workshop over reclame (25 minuten) Stap 1: product placement (sheet 9) Het doel van dit onderdeel is dat leerlingen leren dat zij (onbewust) via series en films veel reclame oppikken. Verder leren ze waarom fabrikanten en programmamakers gebruik maken van reclame. Laat de leerlingen zonder vooraf toelichting te geven, naar het filmpje kijken (klik op de afbeelding om het filmpje te starten). Vertel enkel dat u ter introductie van de workshop een paar filmfragmenten laat zien. Daarna deelt u de post-its uit aan de leerlingen. Vervolgens vraagt u aan de jongeren of ze willen opschrijven welke merken ze in de drie filmfragmenten hebben gezien. Sta kort stil bij welke merken ze gezien hebben. Vervolgens laat u het filmpje nog een keer zien en vraagt u hoeveel merken (max 15) ze nu hebben gezien. Mogelijke antwoorden: Fragment Sex and the City: Louis Vuitton (bank), Chanel (kleding), Starbucks, Sprint (tas), LG (telefoon) Fragment Superman: Marlborough (vrachtwagen), Coca Cola (billboard) Fragment Transformers: ipod, HP, Porsche, ebay, Panasonic, Burger King, Chevrolet, Apple Hebben de leerlingen nu meer merken gezien dan de eerste keer? Hebben ze onbewust veel reclame opgevangen? Stap 2: Licht kort toe wat product placement of ook wel brand placement inhoudt. Product placement of brand placement Product placement of brand placement is een marketingpraktijk waarbij een bedrijf, in ruil voor sponsoring, zijn producten mag tonen in bijvoorbeeld een film, televisieprogramma, theatervoorstelling of videospelletje. Het is wel van belang dat men bij de aanprijzing van het product duidelijk laat zien wat de producten zijn en van wie ze afkomstig zijn. Dit staat sinds 2007 in de nieuwe richtlijnen van de audiovisuele mediadiensten. Het bedrag wat een fabrikant van een merk moet betalen aan de film/serie maker is afhankelijk van hoe vaak en hoe lang het product wordt getoond en de mate waarin het product in de verhaallijn is verwerkt. Als de hoofdrolspeler bijvoorbeeld een slok neemt van een bepaald merk frisdrank moet het merk meer geld betalen. Filmmakers werven vaak merken om meer geld te hebben voor het maken van een film. Voor de fabrikant is het ook erg interessant om zijn product op televisie te vertonen. Zo kan hij het product onder de aandacht brengen en laten zien op wat voor manieren het product gebruikt kan worden. Het is nog niet helemaal duidelijk of mensen door product placement een product ook meer gaan kopen. 8

9 Stap 3: Vraag vervolgens of de leerlingen zelf nog voorbeelden kunnen noemen van product placement in Nederlandse programma s. Mogelijke antwoorden: The Voice Of Holland er wordt getwitterd via Samsung telefoons over het Vodafone netwerk Eigen Huis en Tuin er worden materialen van de Praxis gebruikt GTST Maitre Paul, Doritos, Yakult, Haribo Stap 4: Herkennen van reclame (sheet 10) Kijk of de leerlingen de onderstaande leuzen kunnen aanvullen. Vraag verder aan de leerlingen of zij weten waarvoor fabrikanten gebruik maken van leuzen. U hoeft zelf nog geen antwoord te formuleren. Deze stap is puur ter inventarisatie van de kennis en de meningen van de leerlingen. Verder in de workshop wordt uitgelegd waarom fabrikanten gebruik maken van reclame. Have a break have a... Ik ben toch niet gek! Even. Bellen Heerlijk, helder,. Vier uur Retteketet naar.. Ik wil.! Jazeker de. Kitkat Mediamarkt Apeldoorn Heineken Cup a soup Beterbed Bolletje Hypotheker Stap 5: (sheet 11) Vraag aan de leerlingen wat de fotograaf met deze foto zou willen zeggen. Een toelichting die u daarna kunt geven: Iedereen komt dagelijks met reclame in aanraking, een maatschappij zonder reclame is haast ondenkbaar geworden. Vanaf de dag dat je geboren wordt, wordt je leven voor een gedeelte bepaald door reclame. Welke babyvoeding krijg je. Welke luier heb je om? Welke kleren draag je? Welke voorkeuren je ontwikkelt, wordt mede bepaald door welke reclames men heeft gezien. Vaak geldt dat hoe vaker je met iets in aanraking komt, des te leuker je het gaat vinden. Wanneer je een bepaalde reclame vaker ziet, zul je onbewust sneller voor dit product kiezen wanneer je in de winkel staat. Helemaal wanneer het om een aankoop gaat waar je niet veel over nadenkt zoals bijvoorbeeld tandpasta. Zo zullen de meeste mensen, en dit geldt nog meer voor mannen, hun leven lang dezelfde tandpasta blijven gebruiken als ze vroeger thuis als kind ook gebruikten. 9

10 Stap 6: Vormen van reclame (sheet 12) Het doel van dit onderdeel is dat leerlingen zien welke vormen van reclame bestaan en waar ze te vinden zijn. Stap 6A Als u klikt komt de vraag in beeld: welke vormen van reclame zijn er? Laat de jongeren zelf voorbeelden noemen voordat u doorklikt. Als u weer klikt komen de rode woorden in beeld. Belangrijk is om het onderscheid aan te geven tussen commerciële en ideële reclame. Ideële reclame is reclame die bedoeld is om mensen na de laten denken over wat ze doen. Het doel is niet een product verkopen, maar mensen een wijze les leren. Commerciële reclame is bedoeld om mensen iets te laten kopen. Verder legt u kort uit wat sluikreclame is. Sluikreclame is een vorm van reclame waarbij een bepaald product veel aandacht krijgt in bijvoorbeeld een film of tijdens een groot evenement als een festival, terwijl het niet duidelijk is waar het product vandaan komt en van wie het afkomstig is. Dit is verboden. Sluikreclame is dus iets anders dan product placement. Bij product placement betaalt een fabrikant aan de filmmaker of aan de organisatie van het festival geld om reclame te maken. Bij sluikreclame gebeurt dit niet. Stap 6B Bij een volgende klik met de muis komt de vraag waar vind je allemaal reclame? naar voren. Laat de leerlingen eerst zelf nadenken en voorbeelden noemen. Wanneer u nog een keer klikt, komen de groene woorden naar voren. Eventueel kunt u kort praten over shirtsponsors van voetbalclubs, ook dit is een vorm van reclame. Stap 7: (sheet 13) Doel: Leerlingen zien dat de invloed van reclame doorwerkt en blijvende impact heeft. Stap 7A Vraag aan de leerlingen waarom zij denken dat de Kerstman rood is en eruit ziet zoals op de bovenstaande afbeelding. Geef daarna de volgende toelichting: De Kerstman kwam vroeger in allerlei verschillende verschijningen voor, naar gelang de regio. De eerste bekende afbeelding stamt uit 1931 toen een cartoonist een reclame moest maken voor Coca Cola. Ze wilden een gezellig dikke oude man die een vertrouwd beeld uitstraalde en natuurlijk in de kleuren van hun merk. Dit beeld is nu algemeen gemeengoed geworden en de Kerstman wordt alleen nog maar afgebeeld in de vorm en de kleuren van die eerste tekening. Stap 7B Vraag vervolgens waarom een soapserie zo heet. Geef daarna de toelichting: De naam soapserie is afgeleid van het Amerikaanse soap opera. Deze uitzendingen werden in de jaren 30 voor het eerst op de radio, en vanaf de jaren 40 ook op televisie uitgezonden. Deze uitzendingen werden daar gesponsord door zeep/wasmiddelfabrikanten die het luisteren of kijken geregeld voor hun reclames 10

11 Stap 8: Spelen van het Ren je rot spel (sheet 14) Het doel van dit onderdeel is enerzijds beweging, weer nieuwe energie krijgen. Anderzijds is het spel bedoeld om een discussie op gang te brengen over het effect van reclame. Benodigdheden voor dit onderdeel: Twee vellen papier, één met de letter A, de ander met de letter B. Voordat u begint, hangt u in de ene hoek van het lokaal een papier met de letter A, in de andere hoek een papier met de letter B. Vertel de leerlingen dat jullie een spel gaan spelen, het Ren je rot spel. U leest dadelijk twee stellingen voor; één met de letter A, de ander met de letter B. De leerlingen lopen naar het vel papier met de letter die bij de stelling past waarmee zij het meest eens zijn. Er zullen drie keer twee stellingen volgen. Geef duidelijk aan dat er geen goed of fout antwoord bestaat. Wanneer een leerling het niet of juist wel eens is met beide stellingen, laat ze dan het antwoord kiezen dat het beste past. Laat ze hun keuze motiveren en probeer een gesprek op gang te brengen. De leerlingen mogen vragen aan elkaar stellen. Gebruik sheet 15, 16 en 17 voor de stellingen. Stap 9: Spel Hoger? Lager? (sheet 18) Het doel van dit onderdeel is feiten leren over reclame. Benodigdheden voor dit onderdeel: Voor iedere deelnemer twee vellen papier of kaarten met een andere kleur. U gaat met de groep het spel Hoger? Lager? spelen. Iedereen in de klas krijgt twee vellen van een verschillende kleur. De ene kleur staat voor hoger de andere voor lager, maak hier duidelijke afspraken over (bijvoorbeeld groen is hoger rood lager). Bij de eerste vraag gaat iedereen staan. Nadat u klikt komt de eerste stelling in beeld. Laat de jongeren kiezen of ze denken dat het hoger of lager moet zijn. Leerlingen met een fout antwoord gaan zitten. Degenen die het antwoord goed hebben mogen blijven staan en doen mee met de volgende vraag enz. Het antwoord komt pas in beeld als u weer klikt met de muis. Bij een volgende klik, komt er een nieuwe vraag in beeld. Wanneer iedereen afvalt vóór de laatste stelling, laat u iedereen weer mee doen. Houdt u meerder leerlingen over? Laat de leerlingen dan raden hoeveel minuten jongeren gemiddeld per dag op internet zitten. Degene die er het dichtst bij zit heeft gewonnen en is de expert! (Het antwoord is 100 minuten). Gebruik sheet 19 voor de vragen. 11

12 Stap 10: Hoe werkt reclame? (sheet 20) Het doel van dit onderdeel is enerzijds beweging, weer nieuwe energie krijgen. Anderzijds is het spel bedoeld om een discussie op gang te brengen over het effect van reclame. U gaat de jongeren aan de hand van verschillende foto s vertellen hoe reclame werkt. Hieronder volgt per foto/sheet een korte toelichting die u aan de leerlingen kunt geven. Sheet 21 Reclame springt in op de behoeftes van de mens Geef aan dat reclame vaak gaat over het ideaalbeeld van de mens. Wat/wie willen ze zijn? Een superheld, een knap persoon? Hoe kan je er gemakkelijk mooier uitzien? Verder speelt reclame ook in op waar mensen juist bang voor zijn. Puistjes, overgewicht, er niet bij kunnen horen etc. Sheet 22 en 23 Reclame speelt vaak in op gevoelens en wil mensen shockeren Bij het zien van deze foto s zullen mensen schrikken. Reclamemakers hopen op deze manier dat mensen twee keer nadenken voordat ze iets doen. Sheet 24 Sterk overdrijven Door sterke overdrijving hopen reclamemakers dat mensen het product in gedachte blijven koppelen aan het reclamespotje en dat ze door de sterke overdrijving het product blijven herinneren en het hierdoor zullen blijven aanschaffen. Sheet 25 Gebruik van humor Voor humor geldt hetzelfde als overdrijving. Door humor hopen reclamemakers dat mensen het product of de boodschap in gedachten blijven koppelen aan de reclame. Hierdoor zal je als mens het product of de boodschap sneller onthouden. Sheet 26 Opvallend door iets ongewoons en sheet 27 Opvallende plekken Ook hierdoor hopen reclamemakers dat het product opvalt en dat mensen het product sneller kopen. Mensen moeten even nadenken over wat ze zien en kijken nog een keer en dan beter. Zo krijgt het product aandacht. Sheet 28 en 29 Guerrilla Guerrilla is een vorm van reclame waar gebruikt wordt gemaakt van een low cost actie waarmee in een korte tijd zoveel mogelijk aandacht wordt getrokken bij een groot publiek. Deze foto is een goed voorbeeld van guerrilla. Het is grappig en makkelijk uit te voeren. Mensen maakten foto s en deze werden via internet snel verspreid. Een ander goed voorbeeld van guerrilla is door Bavaria uitgevoerd. Tijdens het WK van 2010 hadden zij de actie met oranje jurkjes. Dit waren jurkjes zonder logo van Bavaria, maar wel door Bavaria ontwikkeld als sluikreclame. Ondanks dat zij niet het sponsorende biermerk waren van het WK, hebben zij door alle media aandacht veel meer aandacht weten te bereiken. Hoewel uit onderzoek blijkt dat veel mensen niet eens weten wie de officiële biersponsoren van het WK waren, heeft iedereen wel van Bavaria gehoord die zomer en dat was precies de bedoeling! 12

13 Stap 11: Reclame, positief of negatief? (sheet 30) Geef aan dat de leerlingen inmiddels al heel wat over reclame hebben gehoord. Nu gaan jullie gezamenlijk alles op een rijtje zetten. Gebruik hiervoor de flip-over of een krijtbord. Stap 11A Stel de volgende vragen: Wat vinden jullie van reclame? Wat is volgens jullie het doel van reclame? (antwoorden: hulp bij keuze product, bron van inkomsten voor tv/ kranten, stimuleert concurrentie tussen merken, goed voor werkgelegenheid) Stap 11B Wat zijn volgens jullie de positieve en wat de negatieve kanten van reclame? Mogelijke positieve en negatieve kanten: Positief Stimuleert de concurrentie. Verschaft informatie. Helpt bij het maken van keuzes. Maakt o.a. televisieprogramma s mogelijk of helpt je vereniging. Negatief Reclame overdrijft en doet beweringen die niet altijd waar zijn of niet te controleren zijn. Het is irritant als je in een spannende film zit en onderbroken wordt door reclame. Al die folders zijn slecht voor het milieu. Onbewust word je in je keuzes en normen beïnvloed. 13

14 Onderdeel 3: Maken van een reclameposter (40 minuten) Stap 1: Uitleg en maken van de poster (sheet 31 en 32) Het doel van dit onderdeel is dat leerlingen nadenken over een tip voor andere jongeren om goed om te gaan met geld. Ze gebruiken hier de informatie die ze tijdens de workshop hebben opgedaan. De jongeren leren zo informatie op een creatieve manier te verwerken en andere jongeren door middel van een visuele vorm te inspireren en te overtuigen. Benodigdheden voor dit onderdeel: Postervellen (A2 formaat), een vel per vier leerlingen. A4-vellen voor de schetsen van de poster. Tijdschriften om uit te knippen. Lijm. Scharen. Potloden/viltstiften. Fotocamera. Stap 1A Geef aan dat de jongeren in groepjes van 4 of 5 aan de slag gaan met het maken van hun eigen verleidelijke reclameposter. Doel van de poster is dat anderen aangemoedigd worden goed om te gaan met geld. De jongeren gebruiken hiervoor de geldtips uit onderdeel 1 van de workshop en de kennis over reclame uit onderdeel 2 van de workshop. Alle gemaakte posters worden vastgelegd op foto. De beste poster van de klas wordt bij WWJB op de website geplaatst. De docenten nomineren de winnende poster die doorgaat naar de landelijke finale. De winnende poster wordt door een professionele vormgever nagemaakt met rechtenvrije beelden zodat deze gepubliceerd kan worden. Stap 1B Welke boodschap wil je overbrengen? U vertelt aan de jongeren dat ze een tip over goede omgang met geld gaan uitbeelden. Het moet een verleidelijke poster zijn die jongeren aanspreekt. Geef aan dat ze in hun groepje eerst gaan brainstormen over welke tips ze allemaal hebben gehoord tijdens de workshop. U kunt dit ook klassikaal doen. Uiteindelijk kiezen ze, per groepje, één tip die zij willen gaan uitbeelden. Stap 1C Hoe wil je de boodschap overbrengen? Vertel de leerlingen dat ze na gaan denken over hoe ze de boodschap op een aantrekkelijke en verleidelijke manier kunnen overbrengen. Gaan ze gebruik maken van overdrijving, humor, herkenning of misschien willen ze wel mensen shockeren? Let er op dat het wel aansluit bij de boodschap. 14

15 Vervolgens geeft u de leerlingen nog wat extra tips voor het maken van een aantrekkelijke en verleidelijke poster. Gebruik hiervoor sheet 32: Wanneer je gebruik maakt van tekst zorg dan dat mensen deze in één oogopslag kunnen lezen. Maak het niet te ingewikkeld. Mensen kijken gemiddeld maar heel even naar reclame. Als het te ingewikkeld is, dan komt je boodschap niet over. Je kunt gebruik maken van kleuren om op te vallen. Kleuren hebben effect op de sfeer van je poster, zorg dat deze past bij je boodschap. Je kunt beter één afbeelding gebruiken, dan heel veel afbeeldingen. Je voorkomt hiermee dat je boodschap niet overkomt. Zorg voor een eyecatcher! Stap 1D Hoe komt de boodschap eruit te zien? Geef aan dat de leerlingen nu een conceptversie gaan maken. Bedenk hoe de boodschap eruit komt te zien. Waar zet je tekst? Welke sfeer wil je overbrengen? Welke kleuren gebruik je hiervoor? Wat voor afbeelding moet het worden? Hier maken ze een schets van. Er is namelijk maar één groot vel per groep beschikbaar. Wanneer het concept af is, mogen de leerlingen beginnen met het maken van de poster op het grote vel. Stap 2: Kiezen van de beste poster van de klas (sheet 33) Stap 2A Ieder groepje mag in 1 minuut kort iets vertellen over de poster. Laat hen antwoord geven op de volgende vragen: Waarom hebben jullie voor deze geldtip gekozen? Waarom hebben jullie het op deze manier uitgebeeld? Vergeet niet van elke poster een foto te maken! Stap 2B De docenten kiezen de winnende poster die door gaat naar de landelijke finale. Mail de klassenwinnaar naar De beste poster van de klas wordt bij WWJB op de website geplaatst. De winnende poster gaat ook naar de landelijke finale. Aan het eind van het schooljaar beslist een jury welke poster de uiteindelijke, landelijke winnaar wordt. Deze poster wordt door een professionele vormgever nagemaakt met rechtenvrije beelden zodat deze gepubliceerd kan worden. Stap 2C Vraag tenslotte aan de leerling wat zij van de workshop vonden en wat ze vanaf morgen anders gaan doen. Laat ze het formulier op pagina 16 invullen. 15

16 Wat heb ik vandaag geleerd bij Moneyposter Tips & tricks voor de levensgenieter: 1. Houd een kasboekje bij om je inkomsten en uitgaven in kaart te brengen. 2. Maak automatisch geld over naar een internetspaarrekening: daar merk je niks van! 3. Pin contant geld en laat je pasjes thuis. Zo geef je niet meer geld uit dan je wilt. Tips & tricks voor de trendsetter: 1. Maak een spaarplan. Wil je een nieuwe Apple Notebook? Kijk dan eens hoe lang je moet werken om hem bij elkaar te sparen. 2. Kijk goed op vergelijkingssites waar jij de gadget van jouw keuze het goedkoopst kunt kopen. Handig én het scheelt geld. 3. Mooie merkkleding kun je ook bij outlet stores kopen. Of kijk eens op Marktplaats of Ebay. Tips & tricks voor de regelaar: 1. Pin wekelijks een (klein) bedrag voor jezelf om uit te geven aan iets leuks. Het is fijn om iets achter de hand te hebben, maar je mag ook genieten! 2. Spreek met je ouders af dat je cadeautjes voor vrienden en vriendinnen zelf moet betalen. Zo leer je geld uitgeven. 3. Bedenk eens welke leuke activiteiten je kunt ondernemen die niet veel geld hoeven te kosten: gratis tentoonstellingen, concerten. Dan kun je toch lekker genieten van het leven zonder dat het veel hoeft te kosten. Tips & tricks voor de toekomstplanner: 1. Probeer ook eens te genieten van het hier en nu en niet alleen maar bezig te zijn met de toekomst. 2. Geef eens geld uit aan anderen: daar word je gelukkig van! Je kunt bijvoorbeeld een klein bedrag pinnen waarmee je jezelf of anderen op iets leuks trakteert. 3. Je kunt ook genieten van kleine dingen die niets kosten. Er is meer in het leven dan geld. Bedenk ook eens welke leuke dingen je allemaal kunt doen zonder geld! mijn geldtype is: Mijn grootste verleidingen: Mijn tactiek tegen deze verleidingen: 16

17 Stichting Weet Wat Je Besteedt Postadres Postbus SB Utrecht Bezoekadres Maliebaan 12 Utrecht T (030)

Inleiding lesbrief Snoep & Snacks

Inleiding lesbrief Snoep & Snacks Lesbrief Lesvorm : workshop Doelgroep : vmbo GL/TL klas 2 havo en vwo klas 2 mbo niveau 1 en 2, studiejaar 1 Duur : 90-100 minuten Gastdocent : mogelijk Inleiding lesbrief Snoep & Snacks De workshop Snoep

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust

Nadere informatie

Beschrijving Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust van de invloed van reclame en van

Beschrijving Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust van de invloed van reclame en van Beschrijving Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust van de invloed van reclame en van hoeveel geld je eigenlijk uitgeeft? Tenslotte: test

Nadere informatie

MoneySkills De financiële vaardigheden van jongeren. Thea Hazel-Stals (WWJB) en Anna van der Schors (Nibud)

MoneySkills De financiële vaardigheden van jongeren. Thea Hazel-Stals (WWJB) en Anna van der Schors (Nibud) MoneySkills De financiële vaardigheden van jongeren Thea Hazel-Stals (WWJB) en Anna van der Schors (Nibud) WWJB: door, met, voor jongeren over omgaan met geld Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) richt

Nadere informatie

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens Financiële Educatie aan Jongeren Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens NVVK Studiedag Schuldhulpverlening 28 oktober 2014 WWJB richt zich op jongeren en hun financiën Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB)

Nadere informatie

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens Financiële Educatie aan Jongeren Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens WWJB richt zich op jongeren en hun financiën Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) richt zich op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid

Nadere informatie

Lesbrief MoneyRace. Spelbord MoneyRace

Lesbrief MoneyRace. Spelbord MoneyRace MoneyRace is een spel van stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB). WWJB is een onafhankelijke stichting die zich richt op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van jongeren (12-25 jaar). Dit doen

Nadere informatie

Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Lesbrief Pensioenworkshop Mañana 1

Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Lesbrief Pensioenworkshop Mañana 1 Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) 1 Deze instructie is bedoeld voor (gast-)docenten die de pensioenworkshop Mañana gaan geven. Na het lezen van deze instructie ben je in staat om zelfstandig deze les

Nadere informatie

LESBRIEF SLIM SHOPPEN

LESBRIEF SLIM SHOPPEN LESBRIEF SLIM SHOPPEN www.edgie.nl/slimshoppen Deze instructie is bedoeld voor (gast-)docenten die de workshop Slim Shoppen gaan geven. Na het lezen van deze instructie ben je in staat om zelfstandig deze

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs KiesWijzer een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs Inleiding Met veel plezier presenteert Intermijn de les KiesWijzer. Uw leerlingen staan in het nieuwe schooljaar weer voor grote keuzes. Welk

Nadere informatie

Welkom en voorstellen

Welkom en voorstellen 3 november 2015 Welkom en voorstellen Francine Nijkamp-Ririhena Pubers en geld Zakgeld, richtlijnen (bron: NIBUD) Leeftijd Bedrag per week in 12 tussen 3,00 en 4,60 (19,00/mnd) 13 tussen 3,50 en 4,60 (19,00/mnd)

Nadere informatie

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Hallo!!...3 Aflevering 1...7 Opdracht 1...7 Opdracht 2...8 Aflevering 2...9 Opdracht 3...9 Opdracht 4...10 Aflevering 3...11 Opdracht 6...12 Opdracht 7...13 Werkblad Logboek...14

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlage 20. Inleiding 3. Nuttige websites 27. Lesmateriaal 3 Leerdoelen 3 Lesopzet 4 Uitgangspunten 5 Voorbereiding 5

Inhoudsopgave. Bijlage 20. Inleiding 3. Nuttige websites 27. Lesmateriaal 3 Leerdoelen 3 Lesopzet 4 Uitgangspunten 5 Voorbereiding 5 Inhoudsopgave Inleiding 3 Lesmateriaal 3 Leerdoelen 3 Lesopzet 4 Uitgangspunten 5 Voorbereiding 5 Bijlage 20 Nuttige websites 27 Literatuurlijst 28 Lesdag 1: Les 1 Zakgeld 6 Les 2 Besteding zakgeld en

Nadere informatie

LESHANDLEIDING. NIVEAU vmbo 2 e en 3 e leerjaar. VAKGEBIEDEN burgerschap/maatschappijleer, Nederlands.

LESHANDLEIDING. NIVEAU vmbo 2 e en 3 e leerjaar. VAKGEBIEDEN burgerschap/maatschappijleer, Nederlands. LESHANDLEIDING NIVEAU vmbo 2 e en 3 e leerjaar. VAKGEBIEDEN burgerschap/maatschappijleer, Nederlands. DOELSTELLING Met deze les worden doelen bereikt die aansluiten op referentieniveau 2F en 3F mondelinge

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Je hebt de test op de website van Nibud gedaan: http://service.nibud.nl/geldtypetest/ Welk geldtype ben je? Vind je dit zelf ook? Motiveer je antwoord. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen Introductie Introductie Gamen, Hyven, informatie zoeken, filmpjes kijken, muziek luisteren, spullen kopen of verkopen. Internetten doen we allemaal. Soms voor de lol, soms serieus, soms thuis, soms op

Nadere informatie

De studenten maken vanuit verschillende perspectieven nieuws over vluchtelingen en ontdekken hoe moeilijk het is om objectief te blijven.

De studenten maken vanuit verschillende perspectieven nieuws over vluchtelingen en ontdekken hoe moeilijk het is om objectief te blijven. Praktische informatie Uitleg & instructie In samenwerking met: Als vervolg op het bezoek aan het Humanity House, kunnen studenten met de les Vluchtelingen in Beeld op school actief aan de slag met hun

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Een digitale les voor groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs waarbij leerlingen nadenken over innovatieve toepassingen

Nadere informatie

WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven

WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven Het is vaak het eerste waar aan gedacht wordt als het gaat over leden werven: een folder of mailing. Het juiste middel werkt alleen voor de goede deel- of doelgroep.

Nadere informatie

Media & het Medium Lessenserie Mag ik even uw aandacht?

Media & het Medium Lessenserie Mag ik even uw aandacht? Media & het Medium Lessenserie Mag ik even uw aandacht? Docentenhandleiding doelgroep duur 4 havo, vwo 7-8 klokuren Inleiding Reclameposters en billboards schreeuwen om de aandacht op straat. Op de tv

Nadere informatie

Sire Filmpjes maken - Docent

Sire Filmpjes maken - Docent Mediawijsheid lessen Juli 2013 Sire Filmpjes maken - Docent Sociale Media als Facebook/Twitter/Instagram is het medium waar veel pubers zich op begeven. Ouders zeggen wel eens dat de smartphone aan de

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding

Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding Voorwoord Nederlandse jongeren hebben steeds meer geld te besteden, maar ze hebben ook vaker schulden. Om te voorkomen dat deze problemen groter worden naarmate

Nadere informatie

Website maken Mediawijsheid lessen Juli 2013

Website maken Mediawijsheid lessen Juli 2013 Website maken Mediawijsheid lessen Juli 2013 Website maken - Docent Sociale Media als Facebook/Twitter/Instagram is het medium waar veel pubers zich op begeven. Ouders zeggen wel eens dat de smartphone

Nadere informatie

Welke meningen over reclame staan tegenover elkaar? Teken een verbindingslijn tussen de 2 zinnen die bij elkaar horen:

Welke meningen over reclame staan tegenover elkaar? Teken een verbindingslijn tussen de 2 zinnen die bij elkaar horen: Welke meningen over reclame staan tegenover elkaar? Teken een verbindingslijn tussen de 2 zinnen die bij elkaar horen: Reclame is cool en gaaf! Reclame geeft nuttige informatie Reclame laat zien hoe het

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: 1 Geluk Weten wat geluk is en dit kunnen omschrijven De leerling kan: zijn definitie van geluk geven; feiten

Nadere informatie

Presentatie Thea Hazel-Stals

Presentatie Thea Hazel-Stals Presentatie Thea Hazel-Stals Door, met, voor jongeren over geld Stichting Weet Wat Je Besteedt Marjon van der Veen Thea Hazel-Stals 2 Weten wat er speelt Onderzoek om te weten wat er speelt onder jongeren

Nadere informatie

MoneyMindsets van Scholieren

MoneyMindsets van Scholieren MoneyMindsets van Scholieren Houding en gedrag van scholieren in geldzaken September 2013, Nibud en WWJB 2 / [MoneyMindsets van scholieren, 2013] MoneyMindsets van Scholieren Houding en gedrag van scholieren

Nadere informatie

Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 <

Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 < Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 < Inhoud Inhoud 2 Introductie 3 Wat is de Week van het geld? 4 Opzet van een gastles 5 Hoe organiseert u een gastles 6 Praktische tips

Nadere informatie

Speluitleg online simulatiegame MoneyMatters

Speluitleg online simulatiegame MoneyMatters Speluitleg online simulatiegame MoneyMatters Deze speluitleg is bedoeld voor ouders die de online game MoneyMatters met hun kind(eren) gaan spelen. MoneyMatters is een online game van stichting Weet Wat

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

Discussiëren Kun Je Leren:

Discussiëren Kun Je Leren: Chantal Deken Discussiëren Kun Je Leren: discussielessen voor groep 3 t/m 8; sluit aan bij referentieniveaus Mondelinge taal; versterkt 21 e -eeuwvaardigheden als communiceren en samenwerken; compleet

Nadere informatie

Positief Huishouden met Kinderen

Positief Huishouden met Kinderen Positief Huishouden met Kinderen Deel 4: Kinderen en geld Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Dit is een werkboek dat hoort bij de videotraining Positief Huishouden

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les

Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding - afsluitende les Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl

Nadere informatie

Business Ondernemingsplan opstellen en uitvoeren. Inleiding

Business Ondernemingsplan opstellen en uitvoeren. Inleiding Inleiding Nederland heeft meer ondernemers nodig, zeker nu met de economische crises. Jongeren worden in Nederland vooral opgeleid om te werken voor een baas, maar in werkelijkheid wordt 1 op de 8 jongeren

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Presenteren. Oriëntatie

Presenteren. Oriëntatie Oriëntatie Dit ga je doen Je gaat een stand (marktkraam) inrichten om te laten zien wat je gedaan hebt tijdens dit project en wat je eindresultaat is. Je probeert jullie stand zo te maken dat het aantrekkelijk

Nadere informatie

stimuleert ondernemerschap BRochure bill

stimuleert ondernemerschap BRochure bill BRochure bill 2015/2016 DreamStorm presenteert lesprogramma BilL het innovatieve dagprogramma Ondernemerschap DreamStorm helpt jongeren bewust te maken van het feit dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor

Nadere informatie

Fossielen uit de Noordzee

Fossielen uit de Noordzee Fossielen uit de Noordzee Lesbrief websessie Een kijkje achter de schermen van museum Naturalis voor groep 5, 6, 7 en 8 Inhoud lesbrief Fossielen uit de Noordzee 1 Introductieles 2 Beschrijving websessie

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ?

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? Volgens psycholoog Gary Chapman zijn er vijf universele liefdestalen, waarin mensen liefde kunnen en ontvangen. Iedereen heeft een of twee liefdestalen waardoor hij of zij zich

Nadere informatie

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Tijd: 45 50 minuten Kop Introductie Introduceer de opdracht kort: Informatie opzoeken op internet gaat snel en is gemakkelijk toegankelijk. Soms is het niet

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 3 Camera, Set, Action! Les 1 Camera, Set, Action! Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Groep 6 90 minuten Samenvatting van de les De leerlingen

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

ontwikkeling Sociale en emotionele III Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Kinderboek: Les 8: Mannen en vrouwen (in de media) Lesoverzicht

ontwikkeling Sociale en emotionele III Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Kinderboek: Les 8: Mannen en vrouwen (in de media) Lesoverzicht III Sociale en emotionele ontwikkeling Les 8: Mannen en vrouwen (in de media) Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen hebben inzicht in het ontstaan van seksetypisch gedrag en hoe dit wordt aangeleerd. Kinderen

Nadere informatie

Vertel: Dit is de eerste les van een serie van vier lessen. In die lessen gaan we het hebben over media en mediawijsheid. Aan het eind van deze serie

Vertel: Dit is de eerste les van een serie van vier lessen. In die lessen gaan we het hebben over media en mediawijsheid. Aan het eind van deze serie Vertel: Dit is de eerste les van een serie van vier lessen. In die lessen gaan we het hebben over media en mediawijsheid. Aan het eind van deze serie lessen weet je meer over: wat zijn media en hoe werkt

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014 LERAREN HANDBOEK 1e Editie, 2014 1. Je eerste Workshop Om te beginnen In dit Leraren Handboek vind je een paar tips en tricks die je kunnen helpen bij het voorbereiden van je workshop. Als je nog nooit

Nadere informatie

Reclamecampagne. De taakverdeling

Reclamecampagne. De taakverdeling Reclamecampagne De taakverdeling Het ontwikkelen van een Reclamecampagne voor de buurtsuper was een examen opdracht in 2012 en is geheel aangepast bewerkt voor het schoolonderzoek van het Trivium College

Nadere informatie

Money Matters. Docentenhandleiding

Money Matters. Docentenhandleiding Money Matters Docentenhandleiding Money Matters Money Matters is een simulatiegame waarin jongeren ervaren wat de gevolgen zijn van keuzes die zij maken tussen 15 en 30 jaar. Ze moeten in staat zijn volledig

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding

Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding Voorwoord Nederlandse jongeren hebben steeds meer geld te besteden, maar ze hebben ook vaker schulden. Om te voorkomen dat deze problemen groter worden naarmate

Nadere informatie

Benodigdheden: A. Inleiding: voorbeeld 5 minuten. B. Spel: wat klopt wel, wat klopt niet? 15 minuten.

Benodigdheden: A. Inleiding: voorbeeld 5 minuten. B. Spel: wat klopt wel, wat klopt niet? 15 minuten. Handleiding Groep 2 Les Thema Wat klopt wel en wat klopt niet? Weet wat je ziet Om mediabeelden goed op hun betrouwbaarheid te kunnen beoordelen is het belangrijk onderscheid te maken tussen feit en fictie.

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs!

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Informatie avond over mediawijsheid/sociale media op school Media zijn voor kinderen en jongeren de gewoonste zaak van de wereld. Ze nemen informatie

Nadere informatie

Educatief programma Feiten & meningen

Educatief programma Feiten & meningen Educatief programma Feiten & meningen Handleiding voor docenten De tentoonstelling Zwart&Wit is een tentoonstelling die vragen oproept, meningen laat horen en feiten presenteert. Het educatief programma

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

Lesbrief verslaving aan games of sociale media

Lesbrief verslaving aan games of sociale media Lesbrief verslaving aan games of sociale media Tijd: 45 55 minuten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Introduceer het onderwerp kort: gamen en actief zijn op sociale media zijn superleuk. Hoe komt dat eigenlijk?

Nadere informatie

Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders

Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders Sociaal netwerk Handleiding voor begeleiders Algemene tips voor begeleider Het beste uit jezelf! Philadelphia vindt het belangrijk dat cliënten zich net als ieder ander mens kunnen ontwikkelen. Hierbij

Nadere informatie

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen.

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen. Vrijdag februari 2015 Artikelen: Alle artikelen - 7Days week Inhoud: Leerlingen leren om kritisch te kijken naar de actuele artikelen in 7Days. Leerlingen leren standpunten en argumenten te herkennen.

Nadere informatie

MEER INFORMATIE OP: WWW.BOUWBAZEN.NL

MEER INFORMATIE OP: WWW.BOUWBAZEN.NL MEER INFORMATIE OP: WWW.BOUWBAZEN.NL EEN BOUWIDEE VOOR JOUW SCHOOL, HOE PAK JE DAT AAN? Erg leuk zo'n project, maar wat komt daar nu allemaal bij kijken? Wij hebben alvast een stappenplan met ideeën en

Nadere informatie

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520 Spreken - Presenteren HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52520 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Studentenhandleiding. Apple

Studentenhandleiding. Apple Studentenhandleiding Apple Albert Chermanne maart 2011 1. Inleiding! 3 2. Opdrachten! 4 2.1 Thema 1 - introductie! 4 2.2 Thema 2 - imago! 4 2.3 Thema 3 - Gadgets! 5 2.4 Thema 4 - ipod revolutie en itunes!

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

LESBRIEF - PENSIOENWORKSHOP MAÑANA

LESBRIEF - PENSIOENWORKSHOP MAÑANA Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) LESBRIEF - PENSIOENWORKSHOP MAÑANA Deze instructie is bedoeld voor (gast-)docenten die de pensioenworkshop Mañana, aan de slag met je oude dag! gaan geven. Na het

Nadere informatie

Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken.

Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken. Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken. Heb jij inzicht in jouw geld- en bankzaken? Welke betaalvormen zijn er en

Nadere informatie

Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie. >>> Belastingdienst

Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie. >>> Belastingdienst Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie >>> Belastingdienst voorbereiding Het doel van dit project Met het project de Belastingdienst willen we uw leerlingen:

Nadere informatie

+100. Lesbrief online game MoneyMatters LESBRIEF ONLINE GAME MONEYMATTERS (GAST)LES MONEYMATTERS VOORBEREIDEN (GAST)LES. Benodigde informatie

+100. Lesbrief online game MoneyMatters LESBRIEF ONLINE GAME MONEYMATTERS (GAST)LES MONEYMATTERS VOORBEREIDEN (GAST)LES. Benodigde informatie LESBRIEF ONLINE GAME MONEYMATTERS Deze instructie is bedoeld voor (gast)docenten die de online game met een vooraf gespecificeerde doelgroep gaan spelen. Na het lezen van deze instructie ben je in staat

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

Gotcha. Marielle van Rijn. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73011

Gotcha. Marielle van Rijn. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73011 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marielle van Rijn 11 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73011 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps Titanpad Answergarden Wordle Tricider Resultaten Workshop ICT & Aps Rotterdam, Landelijke Lio-dag 9 februari 2012 Beste student van de lerarenopleidingen economie. Jullie hebben op 9 februari 2012 een

Nadere informatie

Opzet en uitvoering. Inhoudsopgave. 1 Wat is Kiezen voor je leven? 3. 2 Hoe maak je een Digi-tale? 4. 3 Stap voor Stap...5. 4 Technische kant...

Opzet en uitvoering. Inhoudsopgave. 1 Wat is Kiezen voor je leven? 3. 2 Hoe maak je een Digi-tale? 4. 3 Stap voor Stap...5. 4 Technische kant... Inhoudsopgave 1 Wat is Kiezen voor je leven? 3 2 Hoe maak je een Digi-tale? 4 3 Stap voor Stap...5 4 Technische kant....7 5 Werkblad Mijn Digi-tale...9 6 Werkblad Mijn storyboard 10 Digi-Tales Opzet en

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland Parents` Love

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland Parents` Love Parents` Love Ook ouders houden van hun kinderen: ouderliefde. Naast zorgzaamheid en genegenheid uit zich deze liefde vooral in: opvoeding. 1. Ga naar de site van Sesamstraat: Bekijk en beluister de volgende

Nadere informatie