Inference-based approach: Obsessieve-compulsieve stoornis met ontbrekend realiteitsbesef

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inference-based approach: Obsessieve-compulsieve stoornis met ontbrekend realiteitsbesef"

Transcriptie

1 Inference-based approach: Obsessieve-compulsieve stoornis met ontbrekend realiteitsbesef Henny Visser Harold van Megen Patricia van Oppen Ton van Balkom Ton van Balkom VU-MC en GGZinGeest Amsterdam

2 Inference-based approach: Obsessieve-compulsieve stoornis met ontbrekend realiteitsbesef Afscheidssymposium Ed Berretty

3

4 Misschien houdt een HIV besmette indringer zich op in mijn werkkamer

5 Zintuiglijke informatie wordt niet geïntegreerd. De patiënt baseert zich niet op wat hij waarneemt, maar op wat hij zich voor kan stellen.

6 Inhoud Veranderingen DSM-IV en DSM-5 Wat is slecht realiteitsbesef? Behandeling voor slecht realiteitsbesef: IBA IBA vs. CGT

7 Inhoud Veranderingen DSM-IV en DSM-5 Wat is slecht realiteitsbesef? Behandeling voor slecht realiteitsbesef: IBA IBA vs. CGT

8 DSM-5 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen Schizofeniespectrum- en andere psychotische stoornissen Bipolaire-stemmingsstoornissen Depressieve-stemmingsstoornissen stoornissen Angststoornissen Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Trauma- en stressorgerelateerde Stoornissen Dissociatieve stoornissen Somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen Voedings- en eetsstoornissen Stoornissen in de zindelijkheid Slaap-waakstoornissen Seksuele disfuncties Genderdysforie Disruptieve, impulsbeheersingsen andere gedragsstoornissen Middelengerelateerde en verslavingsstoornissen Neurocognitieve stoornissen Persoonlijkheidsstoornissen Parafiele stoornissen Overige psychotische stoornissen Bewegingsstoornissen en bijwerkingen van medicatie Andere problemen die reden voor zorg kunnen zijn

9 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Obsessieve compulsieve stoornis Stoornis in de lichaamsbeleving, morfodysfore stoornis Verzamelstoornis (Hoarding) Trichotillomanie Excoriatie stoornis Middelen/medicatie geïnduceerde OCS en verwante Stoornis OCS en verwante Stoornis tgv een andere medische conditie OCS en verwante Stoornis anders gespecificeerd OCS en verwante Stoornis niet gespecificeerd.

10 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Obsessieve compulsieve stoornis Stoornis in de lichaamsbeleving, morfodysfore stoornis Verzamelstoornis (Hoarding) Trichotillomanie Excoriatie stoornis Middelen/medicatie geïnduceerde OCS en verwante Stoornis OCS en verwante Stoornis tgv een andere medische conditie OCS en verwante Stoornis anders gespecificeerd OCS en verwante Stoornis niet gespecificeerd. Mogelijkheid voor Specificatie Goed of redelijk realiteitsbesef Gering realiteitsbesef Ontbrekend realiteitsbesef

11 Inhoud Veranderingen DSM-IV en DSM-5 Wat is slecht realiteitsbesef? Een behandeling voor slecht inzicht: IBA IBA vs. CGT

12 Dimence Almelo GGZinGeest VuMC Amsterdam LUMC/GGZ Rivierduinen Leiden Marina de Wolff Ermelo GGZ Nijmegen/ Kliniek Overwaal Lent Vincent van Gogh Venray UMCM/Mondriaan Zorggroep Maastricht

13 Relatie tussen ernst OCS en mate van realiteitsbesef Y-BOCS OVIS (Range 0-40) (Range 0-10) n M SD Range 29 Subklinisch 0-7 3,3 (1,6) (1,1-7,8) 89 Licht ,8 (1,1) (1,0-6,8) 79 Matig ,8 (1,4) (1,7-7,8) 44 Ernstig ,0 (1,5) (1,7-8,2) 12 Extreem ,7 (1,4) (3,5-7,9) Correlatie Y-BOCS met OVIS.44 Henny Visser et al, in prep

14 Klinisch profiel OCS met slecht realiteitsbesef Ernstiger angst, dwang en depressie klachten Meer chroniciteit Meer psychose symptomen Meer autisme symptomen Maar: Zelfde ontstaansleeftijd Geen andere demografische kenmerken Henny Visser et al, in prep

15 Y - B O C S Twee-jaars beloop van OCS bepaald door mate van realiteitsbesef Goed Matig Slecht Baseline 2-jaar follow-up Henny Visser et al, in prep

16 Inhoud Veranderingen DSM-IV en DSM-5 Wat is slecht inzicht? Behandeling voor slecht realiteitsbesef: IBA IBA vs. CGT

17 Inference Based Approach Achtergrond: De patiënt twijfelt en gaat voorbij aan zijn waarneming Doel: Verbeteren realiteitstoetsing: als de gevreesde toestand aan de hand is dan merk ik dat Focus: Redeneerproces met redeneeroefeningen Duur: 24 wekelijkse behandelsessies

18 Aanpak cognitieve therapie en exposure in vivo Klopt dit nou wel? intrusie obsessieve gedachte interpretatie emotie compulsie

19 Waarom lijkt dit echt? Wat vertellen mijn zintuigen? IBA vs. CGT Inferential confusion Klopt dit wel? prikkel obsessieve twijfel interpretatie emotie compulsie focus IBA focus CGT

20 toilet wordt schoongemaakt Inferential Confusion: het is zo omdat het kan voorbijgaan aan zintuigen misschien zit het vuil aan mij verbeelding Prikkel Twijfel OCS gevoel Rituelen: Proberen om in de realiteit de ingebeelde toestand ongedaan te maken Inferential Confusion: Handelen alsof het om de werkelijkheid gaat Gevolgen van de twijfel ritueel wassen dan komt alles onder te zitten O Connor e.a. (2005) aangepast

21 Inhoud Veranderingen DSM-IV en DSM-5 Wat is slecht inzicht? Behandeling voor slecht realiteitsbesef: IBA IBA vs. CGT

22 RCT: IBA vs. CGT Is IBA effectiever dan CGT voor patiënten met OCS met gering inzicht? Verschilt het percentage drop-outs tussen IBA en CGT? Randomized Controlled Multicentre Trial GGZ InGeest Vincent van Gogh Instituut GGZ Centraal Subsidies: ZONMW/ fonds psychische gezondheid

23 Metingen Ernst OCS: Yale Brown Obsessive Compulsive scale (Y-BOCS) Inzicht: Overvalued Ideation Scale (OVIS) Henny Visser et al, Psychosom Psychother 2015

24 IBA vs. CGT Ernst OCS (Y-BOCS) Henny Visser et al, Psychosom Psychother 2015

25 IBA vs. CGT Effect op Inzicht (OVIS) Henny Visser et al, Psychosom Psychother 2015

26 Resultaten IBA CGT Responders (>35% klachtenreductie): 41.9% Responders: (>35% klachtenreductie): 42.6% Remitters (Y-BOCS < 8): 20.9% Remitters (Y-BOCS < 8): 12.8% Drop-out: 11.4% Drop-out: 21.3% Henny Visser et al, Psychosom Psychother 2015

27 IBA vs. CGT (Y-BOCS) Subgroep met weinig inzicht (n=23) Henny Visser et al, Psychosom Psychother 2015

28 Conclusie-I De mate van inzicht bij patiënten met dwangklachten is relatief onafhankelijk van de ernst van de dwangklachten Patiënten met OCS en slecht realiteitsbesef hebben ernstiger comorbide angst en depressieklachten, vaker psychose en autismesymptomen. Het natuurlijk beloop van OCS met slecht realiteitsbesef is slechter dan OCS met goed realiteitsbesef

29 Conclusie-II Patiënten met OCS met slecht realiteitsbesef profiteren wel degelijk van behandeling IBA doet het niet beter dan CGT onder patiënten met slecht realiteitsbesef en leidt niet tot significant minder drop-outs IBA is een alternatief voor CGT

Inference Based Approach

Inference Based Approach Inference Based Approach Een nieuwe cognitieve behandeling voor de obsessieve compulsieve stoornis (met gering inzicht). Henny Visser, Psychotherapeut/Cognitief Gedragstherapeut VGCT Behandelteamleider

Nadere informatie

INVLOED VAN INZICHT OP HET BELOOP VAN DE OBSESSIEVE-COMPULSIEVE STOORNIS

INVLOED VAN INZICHT OP HET BELOOP VAN DE OBSESSIEVE-COMPULSIEVE STOORNIS INVLOED VAN INZICHT OP HET BELOOP VAN DE OBSESSIEVE-COMPULSIEVE STOORNIS HENNY VISSER; HAROLD VAN MEGEN; PATRICIA VAN OPPEN; TON VAN BALKOM;ADRIAAN HOOGENDOORN;GERRIT GLAS; FUGEN NEZIROGLU; DISCLOSURE

Nadere informatie

Inhoud. 1 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen...25

Inhoud. 1 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen...25 V 1 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen.... 1 1.1 Autismespectrumstoornis.... 3 1.1.1 Kenmerken... 3 1.1.2 Diagnose... 5 1.1.3 Prevalentie.... 6 1.1.4 Etiologie.... 8 1.1.5 Behandeling.... 9 1.1.6

Nadere informatie

Patricia van Oppen De impact van depressie op de behandeling van de Obsessieve compulieve Stoornis op lange termijn

Patricia van Oppen De impact van depressie op de behandeling van de Obsessieve compulieve Stoornis op lange termijn Patricia van Oppen De impact van depressie op de behandeling van de Obsessieve compulieve Stoornis op lange termijn 9 november 2012 VU Medisch Centrum/GGZinGeest/Amsterdam Patricia van Oppen 1 Presentatie

Nadere informatie

Lezing voor de NVA. Door Harmke Nygard-Smith Klinisch psycholoog. Ontwikkelingsstoornissen Dimence

Lezing voor de NVA. Door Harmke Nygard-Smith Klinisch psycholoog. Ontwikkelingsstoornissen Dimence Lezing voor de NVA Door Harmke Nygard-Smith Klinisch psycholoog Ontwikkelingsstoornissen Dimence Waarom diagnostiek? Hoe doen we eigenlijk diagnostiek? De DSM 5 Wijzigingen in de DSM 5 voor de autisme

Nadere informatie

Bijlage van DSM V naar ICPC 1

Bijlage van DSM V naar ICPC 1 Bijlage van DSM V naar ICPC 1 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen 319 Verstandelijke beperking P85 Mentale retardatie/intellectuele achterstand 307.9 Communicatiestoornissen P29 Andere psychische

Nadere informatie

Uitleg aanspraken geneeskundige GGZ op basis van DSM-5 classificatie

Uitleg aanspraken geneeskundige GGZ op basis van DSM-5 classificatie 2016133125 Uitleg aanspraken geneeskundige GGZ op basis van DSM-5 classificatie Algemeen Per 1 januari 2017 worden de verzekerde aanspraken geneeskundige GGZ geduid en uitgelegd op grond van de DSM 5 (Diagnostic

Nadere informatie

DSM-5: een inleiding. J. De Fruyt

DSM-5: een inleiding. J. De Fruyt DSM-5: een inleiding J. De Fruyt Het is een systeem dat aanleiding geeft voor misbruiken. Daarom pleit ik voor de afschaffing ervan. Stijn Vanheule Eén boek in de kast van uw arts mag uw argwaan wekken.

Nadere informatie

DSM-5: de algemene wijzigingen ten opzichte van de DSM-IV

DSM-5: de algemene wijzigingen ten opzichte van de DSM-IV DSM-5: de algemene wijzigingen ten opzichte van de DSM-IV Classificeren, diagnostiek en indicatiestelling Prof.dr. Michiel W. Hengeveld, psychiater Disclosure Disclosure belangen spreker Potentiële belangenverstrengeling

Nadere informatie

recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst

recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst Nederlandse samenvatting Patiënten met een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) hebben last van recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst veroorzaken. Om deze angst

Nadere informatie

Comorbiditeitspatronen bij OCD. Resultaten van de NOCDA studie

Comorbiditeitspatronen bij OCD. Resultaten van de NOCDA studie Comorbiditeitspatronen bij OCD Resultaten van de NOCDA studie Patricia van Oppen, Harold J. van Megen, Neeltje M. Batelaan, Danielle C. Cath, Nic J.A. van der Wee, Brenda W. Penninx Marcel A. van den Hout,

Nadere informatie

Van somatoforme stoornissen naar somatisch symptoom stoornis

Van somatoforme stoornissen naar somatisch symptoom stoornis Van somatoforme stoornissen naar somatisch symptoom stoornis Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Het verdwijnen van hypochondrie En andere begrepen en onbegrepen verschillen

Nadere informatie

BEKNOPT OVERZICHT VAN DE CRITERIA NEDERLANDSE VERTALING VAN DESK REFERENCE TO THE DIAGNOSTIC CRITERIA FROM DSM-5 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION

BEKNOPT OVERZICHT VAN DE CRITERIA NEDERLANDSE VERTALING VAN DESK REFERENCE TO THE DIAGNOSTIC CRITERIA FROM DSM-5 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION BEKNOPT OVERZICHT VAN DE CRITERIA NEDERLANDSE VERTALING VAN DESK REFERENCE TO THE DIAGNOSTIC CRITERIA FROM DSM-5 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION UITGEVERIJ BOOM AMSTERDAM 4 2014 American Psychiatric Association,

Nadere informatie

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie?

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie? Nijmeegs Kenniscentrum Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie? Jan-Frederic Wiborg, Jose van Bussel, Agaat van Dijk, Gijs Bleijenberg, Hans

Nadere informatie

Stepped care behandeling voor paniekstoornis

Stepped care behandeling voor paniekstoornis Stepped care behandeling voor paniekstoornis Een vergelijking van een 10-weeks begeleide zelfhulp, zo nodig gevolgd door protocollaire CGT, vergeleken met TAU. M. Kampman, A.J.L.M. van Balkom, T. G. Broekman,

Nadere informatie

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Annemein Kemps, Henny Sinnema VGCT najaarscongres 2013 INHOUD

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvatting (Dutch summary) 125 Angststoornissen zijn veel voorkomende psychiatrische aandoeningen (ongeveer 1 op de 5 Nederlanders heeft, op enig moment in het leven een angststoornis). Onder

Nadere informatie

PHILIP R. MUSKIN [REDACTIE] OEFENBOEK DE CLASSIFICATIECRITERIA IN VRAGEN EN ANTWOORDEN

PHILIP R. MUSKIN [REDACTIE] OEFENBOEK DE CLASSIFICATIECRITERIA IN VRAGEN EN ANTWOORDEN PHILIP R. MUSKIN [REDACTIE] OEFENBOEK DE CLASSIFICATIECRITERIA IN VRAGEN EN ANTWOORDEN 4 2016 American Psychiatric Association Publishing, p /a Boom uitgevers Amsterdam Behoudens de in of krachtens de

Nadere informatie

Verslaving en comorbiditeit

Verslaving en comorbiditeit Verslaving en comorbiditeit Wat is de evidentie? Dr. E. Vedel, Jellinek, Arkin 18 november 2014 Comobiditeitis hot 1 Jellinek onderzoek comorbiditeit Verslaving & persoonlijkheid, 1997 Verslaving & ADHD,

Nadere informatie

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Vierde oplage, juni 2016 In deze lijst zijn de belangrijkste wijzigingen opgenomen t.o.v. de derde oplage (juni 2015). Pagina Stoornis Derde oplage,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Addendum A 173 Nederlandse samenvatting Het doel van het onderzoek beschreven in dit proefschrift was om de rol van twee belangrijke risicofactoren voor psychotische stoornissen te onderzoeken in de Ultra

Nadere informatie

Behandeling van OCD. tony de clippele klinisch psycholoog

Behandeling van OCD. tony de clippele klinisch psycholoog Behandeling van OCD tony de clippele klinisch psycholoog DSM - IV Dwanggedachten recidiverende en aanhoudende gedachten, impulsen of voorstellingen, die gedurende bepaalde momenten van de stoornis als

Nadere informatie

Met elkaar in gesprek over kwaliteitsverbetering en hoogspecialistische ggz. Door Ralph Kupka en Sebastiaan Baan

Met elkaar in gesprek over kwaliteitsverbetering en hoogspecialistische ggz. Door Ralph Kupka en Sebastiaan Baan Met elkaar in gesprek over kwaliteitsverbetering en hoogspecialistische ggz Door Ralph Kupka en Sebastiaan Baan Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ Sebastiaan Baan Netwerk LPGGz NIP NVvP Nederlands Huisartsen

Nadere informatie

KWALITEITSONTWIKKELING GGZ

KWALITEITSONTWIKKELING GGZ KWALITEITSONTWIKKELING GGZ Kwalitatief goede zorg tegen aanvaardbare kosten Door Sebastiaan Baan Korte uitleg animatie: https://youtu.be/dl6n5hix2dy 2 NETWERK KWALITEITSONTWIKKELING GGZ Landelijk Platform

Nadere informatie

No part of this book may be reproduced in any way whatsoever without the written permission of the publisher.

No part of this book may be reproduced in any way whatsoever without the written permission of the publisher. Bedankt voor het downloaden van dit artikel. De artikelen uit de (online)tijdschriften van Uitgeverij Boom zijn auteursrechtelijk beschermd. U kunt er natuurlijk uit citeren (voorzien van een bronvermelding)

Nadere informatie

Modulenaam: D3 Zelfhantering 3 : Gecombineerd onderwijs : 75% contactonderwijs/25%afstandsonderwijs

Modulenaam: D3 Zelfhantering 3 : Gecombineerd onderwijs : 75% contactonderwijs/25%afstandsonderwijs ECTS-fiche (uitgebreide vakfiche) Modulenaam: D3 Zelfhantering 3 : Gecombineerd onderwijs : 75% contactonderwijs/25%afstandsonderwijs Doelstellingen: De cursisten maken kennis met en verwerven inzicht

Nadere informatie

GGz in de huisartsenpraktijk. Christina Van der Feltz-Cornelis Symposium: Huisarts en POH GGz: samen sterker! Nieuwegein 22 januari 2015

GGz in de huisartsenpraktijk. Christina Van der Feltz-Cornelis Symposium: Huisarts en POH GGz: samen sterker! Nieuwegein 22 januari 2015 GGz in de huisartsenpraktijk Christina Van der Feltz-Cornelis Symposium: Huisarts en POH GGz: samen sterker! Nieuwegein 22 januari 2015 MODEL BASISGGZ Model BasisGGz-Generalistische GGz-Specialistische

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

KWALITEITSONTWIKKELING GGZ

KWALITEITSONTWIKKELING GGZ KWALITEITSONTWIKKELING GGZ Kwalitatief goede zorg tegen aanvaardbare kosten Door Sebastiaan Baan Korte uitleg animatie: https://youtu.be/dl6n5hix2d Y 2 NETWERK KWALITEITSONTWIKKELING GGZ Landelijk Platform

Nadere informatie

! "! " #)% Lichamelijke Klachten Lichamelijk Onverklaarde Klachten (LOK) Somatoforme stoornissen

! !  #)% Lichamelijke Klachten Lichamelijk Onverklaarde Klachten (LOK) Somatoforme stoornissen Bert van Hemert psychiater Parnassia psycho-medisch centrum Leids Universitair Medisch Centrum L U M C Shakespeare Lichamelijke klachten Door de dokter niet verklaard door pathologische bevindingen Door

Nadere informatie

Voorspellers van terugval bij angststoornissen. Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten

Voorspellers van terugval bij angststoornissen. Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten Voorspellers van terugval bij angststoornissen Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten Achtergrond Angststoornissen zijn goed te behandelen Beloop op lange termijn chronisch of episodisch

Nadere informatie

Nieuws brief. Geachte lezer,

Nieuws brief. Geachte lezer, Nieuws brief 2 0 1 2 NOCDA Nummer 5 Geachte lezer, Hierbij bieden wij u met veel plezier de vijfde nieuwsbrief van het NOCDA onderzoek aan. In deze nieuwsbrief informeren wij u over het onderzoek naar

Nadere informatie

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Vierde oplage, juni 2016 In deze lijst zijn de belangrijkste wijzigingen opgenomen t.o.v. de derde oplage (juni 2015). Pagina Stoornis Derde oplage,

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Ingmar Franken, Peter Muris, Damiaan Denys. Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Ingmar Franken, Peter Muris, Damiaan Denys. Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen Inhoud Voorwoord 11 Inleiding 13 Ingmar Franken, Peter Muris, Damiaan Denys Deel 1 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen Hoofdstuk 1 Verstandelijke beperkingen 23 Karin Mosk, Japke Meesters, Therese

Nadere informatie

Samenwerkingsverband Vrijgevestigde Psychologen Amsterdam

Samenwerkingsverband Vrijgevestigde Psychologen Amsterdam Samenwerkingsverband Vrijgevestigde Psychologen Amsterdam Sanne Bakker en Marjan Kroon, 19 juni 2014 1. De invoering van de Basis GGZ 2. Het verwijsmodel 3. Overzicht van de DSM-IV stoornissen die vergoed

Nadere informatie

DSM 5 Nascholing d.d Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Eetstoornissen. Santoucha Setroikromo AIOS, LUMC

DSM 5 Nascholing d.d Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Eetstoornissen. Santoucha Setroikromo AIOS, LUMC DSM 5 Nascholing d.d. 20-09-2016 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Eetstoornissen Santoucha Setroikromo AIOS, LUMC Casus Waarschuwing! Bevat schokkende beelden! https://www.youtube.com/watch?v=xy7m4kzyr4q

Nadere informatie

Met vriendelijke groet, Het onderzoeksteam van NOCDA

Met vriendelijke groet, Het onderzoeksteam van NOCDA NOCDA nieuwsbrief 2014 Nr. 7 Beste lezer, OCS en chroniciteit (5) OCS en hersenactiviteit (7) OCS en impulscontrole (9) Verheugd bieden wij u alweer de zevende nieuwsbrief van het NOCDA onderzoek aan.

Nadere informatie

Angst, obsessieve-compulsieve stoornis en trauma in de DSM-5 A.J.L.M. VAN BALKOM, L. GABRIËLS, O.A. VAN DEN HEUVEL

Angst, obsessieve-compulsieve stoornis en trauma in de DSM-5 A.J.L.M. VAN BALKOM, L. GABRIËLS, O.A. VAN DEN HEUVEL Angst, obsessieve-compulsieve stoornis en trauma in de DSM-5 A.J.L.M. VAN BALKOM, L. GABRIËLS, O.A. VAN DEN HEUVEL Bron: TIJDSCHRIFT VOOR PSYCHIATRIE 56 (2014) 3, 177-181. Het hoofdstuk angststoornissen

Nadere informatie

Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie)

Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa Zoun, Bauke Koekkoek, Henny Sinnema, Anna Muntingh,

Nadere informatie

Veerkracht en PTSS-behandeling

Veerkracht en PTSS-behandeling Veerkracht en PTSS-behandeling Prof. Dr. Agnes van Minnen Angstpoli GGz Nijmegen Radboud Universiteit Nijmegen 29 mei 2008 COGIS-Symposium Trauma en Veerkracht Behandeling PTSS Wat is effectief? Meest

Nadere informatie

Stemmingsstoornissen. Van DSM-IV-TR naar DSM-5. Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut

Stemmingsstoornissen. Van DSM-IV-TR naar DSM-5. Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut Stemmingsstoornissen Van DSM-IV-TR naar DSM-5 Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut Inhoud Veranderingen in de DSM-5 Nieuwe classificaties

Nadere informatie

Behandeling van ouderen met een obsessievecompulsieve

Behandeling van ouderen met een obsessievecompulsieve gevalsbeschrijving Behandeling van ouderen met een obsessievecompulsieve stoornis g.j. hendriks, m.m. van rees, m.j.p.m. verbraak, g.p.j. keijsers, c.a.l. hoogduin samenvatting Van 5 patiënten in de leeftijd

Nadere informatie

Centrum voor Lichamelijk Onverklaarde Klachten (CLOK)

Centrum voor Lichamelijk Onverklaarde Klachten (CLOK) Centrum voor Lichamelijk Onverklaarde Klachten (CLOK) Wijzingen van DSM-IV naar DSM-5 Lisette t Hart & Ingeborg Visser Vragen Wie heeft in de afgelopen twee weken last gehad van buikpijn, maagpijn, misselijkheid,

Nadere informatie

Door dwang gegijzeld. (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen. Roos C. van der Mast

Door dwang gegijzeld. (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen. Roos C. van der Mast Door dwang gegijzeld (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen Roos C. van der Mast OCS bij ouderen De obsessieve-compulsieve stoornis is een persisterende en stabiele diagnose die zelden

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Campus Blairon Turnhout Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Campus Blairon Turnhout Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Psychopathologie Code: Psychopathologie Cluster: 3 Academiejaar: 2016-2017 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: Mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

Wijzigingen Nevid, Psychiatrie, een inleiding, 9e editie ten opzichte van de vorige (8 e ) editie

Wijzigingen Nevid, Psychiatrie, een inleiding, 9e editie ten opzichte van de vorige (8 e ) editie Wijzigingen Nevid, Psychiatrie, een inleiding, 9e editie ten opzichte van de vorige (8 e ) editie Algemeen Door de gewijzigde classificatie van psychische stoornissen in de DSM-5 heeft ook de volgorde

Nadere informatie

Richtlijn Antipsychotica. Richtlijnenmiddag 2017

Richtlijn Antipsychotica. Richtlijnenmiddag 2017 Richtlijn Antipsychotica Richtlijnenmiddag 2017 Voor wie Daarvoor is de indeling volgens de DSM 5: 297.1 Waanstoornis 298.8 Kortdurende psychotische stoornis 295.40 Schizofreniforme stoornis 295.90 Schizofrenie

Nadere informatie

Landelijke dag VMDB 18 maart Ontwikkelen en implementeren van Zorgstandaarden

Landelijke dag VMDB 18 maart Ontwikkelen en implementeren van Zorgstandaarden Landelijke dag VMDB 18 maart 2017 Ontwikkelen en implementeren van Zorgstandaarden Bestuurlijk akkoord Netwerk Kwaliteitsontwikkeling Het Netwerk Het netwerk is een samenwerkingsverband waarin partijen

Nadere informatie

Beste lezer, NOCDA Nieuwsbrief 2013 Nr. 6. NOCDA: hoe ver zij we? Hersenbank voor psychiatrie. Publicatie NOCDA DSM-V. Tentoonstelling Van God Los

Beste lezer, NOCDA Nieuwsbrief 2013 Nr. 6. NOCDA: hoe ver zij we? Hersenbank voor psychiatrie. Publicatie NOCDA DSM-V. Tentoonstelling Van God Los NOCDA Nieuwsbrief 2013 Nr. 6 Beste lezer, Met veel plezier bieden we u al weer de zesde nieuwsbrief van het NOCDA onderzoek aan. In deze nieuwsbrief informeren wij u over het onderzoek naar dwangklachten.

Nadere informatie

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG 1 Autisme spectrum stoornissen Waarom dit onderwerp? Diagnostiek

Nadere informatie

Cognitive remediation therapy as a treatment enhancer in eating disorders and obsessive compulsive disorders

Cognitive remediation therapy as a treatment enhancer in eating disorders and obsessive compulsive disorders Cognitive remediation therapy as a treatment enhancer in eating disorders and obsessive compulsive disorders B. van Passel Psychiater, onderzoeker Programmaleider Intensieve Zorg Angststoornissen b.van.passel@propersona.nl

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Nummer 02. Inhoud. Verloop van het onderzoek. Deelonderzoeken. Inhoud. Contact met dwang. Interessante informatie

Nieuwsbrief. Nummer 02. Inhoud. Verloop van het onderzoek. Deelonderzoeken. Inhoud. Contact met dwang. Interessante informatie Nieuwsbrief 2009 2009 Nummer 02 Geachte lezer, Inhoud Verloop van het onderzoek Deelonderzoeken Inhoud Contact met dwang Aantal respondenten OCS in het nieuws Deelonderzoeken Interessante informatie Onderzoekers

Nadere informatie

Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014

Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014 Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014 Comorbiditeit: Voorkomen van verschillende stoornissen bij 1 persoon. Dubbele diagnose: Verslaving (afhankelijkheid en misbruik

Nadere informatie

De behandeling van paniekstoornis

De behandeling van paniekstoornis De behandeling van paniekstoornis Cognitieve gedragstherapie, SSRI of de combinatie van beide Najaarscongres VGCt 15 november 2013 Onderzoeksgroep: Franske J. van Apeldoorn, Wiljo J.P.J. van Hout, Peter

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf. Wat is psychiatrie? Psychiatrische ziekteleer. Hoofdstuk 1 Psychopathologie Michiel Hengeveld en Anton van Balkom

Inhoud. Woord vooraf. Wat is psychiatrie? Psychiatrische ziekteleer. Hoofdstuk 1 Psychopathologie Michiel Hengeveld en Anton van Balkom Inhoud Woord vooraf Wat is psychiatrie? DEEL I Psychiatrische ziekteleer Hoofdstuk 1 Psychopathologie Michiel Hengeveld en Anton van Balkom Hoofdstuk 2 Diagnostiek en classificatie Michiel Hengeveld en

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL PSYCHIATRIE Herziene versie mei/juni 2009.

TRANSMURAAL PROTOCOL PSYCHIATRIE Herziene versie mei/juni 2009. TRANSMURAAL PROTOCOL PSYCHIATRIE Herziene versie mei/juni 2009. Werkafspraken De afdeling psychiatrie, gevestigd in het Academisch Psychiatrisch Centrum van het AMC, kent 4 zorglijnen: 1. Acute zorg 2.

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43602 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Fenema, E.M. van Title: Treatment quality in times of ROM Issue Date: 2016-09-15

Nadere informatie

Patient met angststoornis(sen) Video - casus

Patient met angststoornis(sen) Video - casus Behandeling van angststoornissen in de eerstelijnszorg; effectiviteit en toepasbaarheid van Begeleide Zelfhulp Christine van Boeijen Symposium Geen paniek 2010 Voorstellen Christine van Boeijen, psychiater

Nadere informatie

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen 3 Parnassia Groep is specialist in geestelijke gezondheid Psychische klachten, een psychische stoornis of ziekte: ze kunnen iedereen treffen en ernstig

Nadere informatie

Een nieuw verklaringsmodel voor de obsessieve-compulsieve stoornis

Een nieuw verklaringsmodel voor de obsessieve-compulsieve stoornis o v e r z i c h t s a r t i k e l Een nieuw verklaringsmodel voor de obsessieve-compulsieve stoornis h. a. d. v i s s e r, h. j. g. m. v a n m e g e n, p. v a n o p p e n, a. j. l. m. v a n b a l k o m

Nadere informatie

Terugvalpreventie bij angststoornissen. Najaarscongres Vgct 18 november 2011 Willemijn Scholten

Terugvalpreventie bij angststoornissen. Najaarscongres Vgct 18 november 2011 Willemijn Scholten Terugvalpreventie bij angststoornissen Najaarscongres Vgct 18 november 2011 Willemijn Scholten Hoe is het beloop van angststoornissen? Angststoornissen zijn goed te behandelen Angststoornissen zijn chronisch

Nadere informatie

Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie

Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie Henk Mathijssen 17 maart 2017 Voorstellen Diagnose bipolair 2 in 2014 Actief als vrijwilliger bij de VMDB Meegewerkt aan de zorgstandaard bipolaire stoornissen

Nadere informatie

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe?

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Effecten en Werkingsmechanismes van Cognitieve Therapie en Interpersoonlijke Therapie voor Depressie Dr. Lotte Lemmens Maastricht University Psychotherapie

Nadere informatie

Onderzoek bij Angst en Depressie & Routine Outcome Monitoring

Onderzoek bij Angst en Depressie & Routine Outcome Monitoring Onderzoek bij Angst en Depressie & Routine Outcome Monitoring Invitational Conference Vrijdag 3 oktober 2014 09.15-17.00 uur Ontvangstzaal Landgoed Veldwijk GGZ Centraal Ermelo Voor professionals van de

Nadere informatie

) amarum ( DGT vs CGT behandeling bij BED - II

) amarum ( DGT vs CGT behandeling bij BED - II DGT vs CGT behandeling bij BED - II Het weglaten van verstoorde lichaamsbeleving is een omissie in de DSM-V criteria voor eetbuistoornissen. Elke Wezenberg VGCT 2015 Stelling voor de zaal: Het is toch

Nadere informatie

DSM-5: De belangrijkste veranderingen n titel te maken. Prof.dr. Michiel W. Hengeveld, psychiater Supervisor van de Nederlandse vertaling

DSM-5: De belangrijkste veranderingen n titel te maken. Prof.dr. Michiel W. Hengeveld, psychiater Supervisor van de Nederlandse vertaling DSM-5: De belangrijkste veranderingen n titel te maken Prof.dr. Michiel W. Hengeveld, psychiater Supervisor van de Nederlandse vertaling Disclosure Disclosure belangen spreker Potentiële belangenverstrengeling

Nadere informatie

Somatoforme stoornissen - diagnostiek en behandelprincipes -

Somatoforme stoornissen - diagnostiek en behandelprincipes - sen - diagnostiek en behandelprincipes - 1988 1994 Interne Geneeskunde Polikliniek Bert van Hemert psychiater epidemioloog 1998 2006 Huisartspraktijk 25 september 2007 Nascholing Opleidingscluster Psychiatrie

Nadere informatie

Inhoud. Nieuw in de NHG Standaard Angst. Vraag 2. Vraag 1. Vraag 3. Nieuw in de NHG standaard in beleid. Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie

Inhoud. Nieuw in de NHG Standaard Angst. Vraag 2. Vraag 1. Vraag 3. Nieuw in de NHG standaard in beleid. Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie Inhoud Nieuw in de NHG Standaard Angst Christine van Boeijen PAO H 2012 Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie En verder Wat hebt u geleerd? Vraag 1 Waarmee presenteert een patient met een angststoornis

Nadere informatie

De behandeling van angststoornissen: hoe te handelen bij co-morbiditeit? Dr. Marleen Rijkeboer

De behandeling van angststoornissen: hoe te handelen bij co-morbiditeit? Dr. Marleen Rijkeboer De behandeling van angststoornissen: hoe te handelen bij co-morbiditeit? Dr. Marleen Rijkeboer Veel gehoorde uitspraken Bij co-morbiditeit zullen patiënten minder profiteren van de richtlijnbehandeling

Nadere informatie

Symposium Angststoornissen en? Den Haag, 10 oktober 2014. Chantal Dommanschet Klinisch psycholoog psychotherapeut PsyQ Angststoornissen Den Haag

Symposium Angststoornissen en? Den Haag, 10 oktober 2014. Chantal Dommanschet Klinisch psycholoog psychotherapeut PsyQ Angststoornissen Den Haag Symposium Angststoornissen en? Den Haag, 10 oktober 2014 Chantal Dommanschet Klinisch psycholoog psychotherapeut PsyQ Angststoornissen Den Haag Inleiding Videofragment ERP Theoretisch kader Rollenspellen

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

Diagnostische instabiliteit van terugval bij angststoornissen en depressie

Diagnostische instabiliteit van terugval bij angststoornissen en depressie Diagnostische instabiliteit van terugval bij angststoornissen en depressie Willemijn Scholten NEDKAD 2015 Stelling In de DSM 6 zullen angst en depressie één stoornis zijn Achtergrond Waxing and waning

Nadere informatie

BEKNOPT OVERZICHT VAN DE CRITERIA NEDERLANDSE VERTALING VAN DESK REFERENCE TO THE DIAGNOSTIC CRITERIA FROM DSM-5 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION

BEKNOPT OVERZICHT VAN DE CRITERIA NEDERLANDSE VERTALING VAN DESK REFERENCE TO THE DIAGNOSTIC CRITERIA FROM DSM-5 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION BEKNOPT OVERZICHT VAN DE CRITERIA NEDERLANDSE VERTALING VAN DESK REFERENCE TO THE DIAGNOSTIC CRITERIA FROM DSM-5 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION UITGEVERIJ BOOM AMSTERDAM 4 2014 American Psychiatric Association,

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING Hoofdstuk 1 is de algemene introductie over de inhoud van dit proefschrift. Depressie en angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen en brengen een grote

Nadere informatie

DIFFERENTIËLE DIAGNOSTIEK

DIFFERENTIËLE DIAGNOSTIEK MICHAEL B. FIRST DIFFERENTIËLE DIAGNOSTIEK AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION UITGEVERIJ BOOM AMSTERDAM 4 2015 American Psychiatric Publishing, p /a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens de in of krachtens

Nadere informatie

Angst, obsessieve-compulsieve stoornis en trauma in de DSM-5

Angst, obsessieve-compulsieve stoornis en trauma in de DSM-5 korte bijdrage Angst, obsessieve-compulsieve stoornis en trauma in de DSM-5 A.J.L.M. VAN BALKOM, L. GABRIËLS, O.A. VAN DEN HEUVEL ACHTERGROND De 12 angststoornissen die in de dsm-iv worden onderscheiden,

Nadere informatie

PsyQ 17-06-2011 1. Effectief? Zelfmanagement bij chronische angst en depressie INHOUD. Chroniciteit depressie en angst. Rehabilitatie & Zelfmanagement

PsyQ 17-06-2011 1. Effectief? Zelfmanagement bij chronische angst en depressie INHOUD. Chroniciteit depressie en angst. Rehabilitatie & Zelfmanagement Rehabilitatie en Zelfmanagement bij chronische angst en depressie (ZemCAD studie) INHOUD Chroniciteit depressie en angst Rehabilitatie & Zelfmanagement Jan Spijker, psychiater, hoofd zorgprogramma Stemmingsstoornissen

Nadere informatie

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Online screening Online behandeling - Effectiviteit

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

Angststoornissen. Verzekeringsgeneeskundig protocol

Angststoornissen. Verzekeringsgeneeskundig protocol Angststoornissen Verzekeringsgeneeskundig protocol Epidemiologie I De jaarprevalentie voor psychische stoornissen onder de beroepsbevolking in Nederland wordt geschat op: 1. 5-10% 2. 10-15% 15% 3. 15-20%

Nadere informatie

Wie doet wat? 8 maart 2016 Danielle Cath, Psychiater Altrecht Christine Weenink, Kaderhuisarts GGZ

Wie doet wat? 8 maart 2016 Danielle Cath, Psychiater Altrecht Christine Weenink, Kaderhuisarts GGZ Angst Wie doet wat? 8 maart 2016 Danielle Cath, Psychiater Altrecht Christine Weenink, Kaderhuisarts GGZ Angst is Nuttig Normaal Beschermend Besmettelijk Lijfelijke sensatie Lastig te herkennen Angstig

Nadere informatie

Zorgprogramma Angststoornissen

Zorgprogramma Angststoornissen Zorgprogramma Angststoornissen Doelgroep Het Zorgprogramma Angststoornissen is bedoeld voor volwassenen die een angststoornis hebben. Mensen met een angststoornis hebben last van angsten zonder dat daar

Nadere informatie

Aardbevingen en psychische klachten

Aardbevingen en psychische klachten Aardbevingen en psychische klachten (Karin Folkers, Klinisch Psycholoog) Jantien Mast, Verpleegkundig Specialist Peter Pijper en Coosje Klootwijk, verpleegkundigen Bouke Koopmans, psychiater Loppersum,

Nadere informatie

Bijlage. Van ICD-9-CM-codes naar ICD-10-CM-codes

Bijlage. Van ICD-9-CM-codes naar ICD-10-CM-codes Bijlage Van ICD-9-CM-codes naar ICD-10-CM-codes De stoornissen staan in de volgorde waarin ze in de tekst voorkomen. * De eerste code is steeds de icd-9-cm-code, dan volgt een rechte streep ( ) en dan

Nadere informatie

Neiging tot vermijding beïnvloedt het ontstaan en beloop van depressie en angst

Neiging tot vermijding beïnvloedt het ontstaan en beloop van depressie en angst Neiging tot vermijding beïnvloedt het ontstaan en beloop van depressie en angst Approach avoidance task Sascha Struijs, PIOG & Promovendus Motivatie en gedrag Gray (1970): gevoeligheid voor bekrachtigingstheorie

Nadere informatie

Positieve Psychologie Interventies

Positieve Psychologie Interventies Positieve Psychologie Interventies PPI bij patiënten met bipolaire stoornis in de euthyme fase Melissa Chrispijn AIOS psychiatrie KenBiS Klinisch Wetenschappelijke Vergadering 16 december 2016 Inhoud Achtergrond

Nadere informatie

SOLK anno 2016 What s new? Lisette t Hart-Kerkhoffs, kinder- en jeugdpsychiater Ingeborg Visser, gz-psycholoog i.o. tot specialist /gedragstherapeut

SOLK anno 2016 What s new? Lisette t Hart-Kerkhoffs, kinder- en jeugdpsychiater Ingeborg Visser, gz-psycholoog i.o. tot specialist /gedragstherapeut SOLK anno 2016 What s new? Lisette t Hart-Kerkhoffs, kinder- en jeugdpsychiater Ingeborg Visser, gz-psycholoog i.o. tot specialist /gedragstherapeut Centrum voor Lichamelijk Onverklaarde klachten (CLOK)

Nadere informatie

Disfunctionele gedachten in het veranderingsproces tijdens cognitieve gedragstherapie

Disfunctionele gedachten in het veranderingsproces tijdens cognitieve gedragstherapie Samenvatting SAMENVATTING 137 Obsessief compulsieve stoornis, ook wel dwangstoornis genoemd, heeft lange tijd bekend gestaan als een moeilijk te behandelen angststoornis. Dwangklachten worden gekenmerkt

Nadere informatie

Samen op weg: communicatie met kinderen en jongeren met SOLK. Voorbij de scheiding tussen lichaam en geest. Yvette Krol, klinisch psycholoog,

Samen op weg: communicatie met kinderen en jongeren met SOLK. Voorbij de scheiding tussen lichaam en geest. Yvette Krol, klinisch psycholoog, Samen op weg: communicatie met kinderen en jongeren met SOLK. Voorbij de scheiding tussen lichaam en geest. Yvette Krol, klinisch psycholoog, Deventer Ziekenhuis Ingeborg Visser, GZ-psycholoog i.o. tot

Nadere informatie

De behandeling van de dwangstoornis. Else de Haan & Lidewij Wolters UvA / AMC / De Bascule Veldhoven, VGCT, november 2013

De behandeling van de dwangstoornis. Else de Haan & Lidewij Wolters UvA / AMC / De Bascule Veldhoven, VGCT, november 2013 De behandeling van de dwangstoornis Else de Haan & Lidewij Wolters UvA / AMC / De Bascule Veldhoven, VGCT, november 2013 Programma Behandeling en behandelstrategieën Per fase in de behandeling: Mogelijke

Nadere informatie

Psychosen en Schizofrenie. Lieuwe de Haan en Arjen Sutterland, Zorglijn Vroege Psychose

Psychosen en Schizofrenie. Lieuwe de Haan en Arjen Sutterland, Zorglijn Vroege Psychose Psychosen en Schizofrenie Lieuwe de Haan en Arjen Sutterland, Zorglijn Vroege Psychose Inhoud 1. Wat is psychose? 2. Wat is schizofrenie? 3. Welke symptomen komen voor bij psychosen? 4. Wat is het beloop?

Nadere informatie

Hoogspecialistische ggz in kwaliteitsstandaarden. Drs. Katrien de Ponti Sr. Projectleider Stichting TOPGGz

Hoogspecialistische ggz in kwaliteitsstandaarden. Drs. Katrien de Ponti Sr. Projectleider Stichting TOPGGz Hoogspecialistische ggz in kwaliteitsstandaarden Drs. Katrien de Ponti Sr. Projectleider Stichting TOPGGz Waar zou je in zo n geval adviseren? Experts die zeer gespecialiseerde diagnostiek inzetten Experts

Nadere informatie

Somatische zorg voor mensen met een psychotische aandoening

Somatische zorg voor mensen met een psychotische aandoening Somatische zorg voor mensen met een psychotische aandoening zorggebruik, resultaten 1 dr. Wilma Swildens a, dr. Fabian Termorshuizen b,c, drs. Alex de Ridder M.D. a, dr. Hugo Smeets, M.D. b,d,, prof dr.

Nadere informatie

Grensoverschrijdend gedrag. Les 2: inleiding in de psychopathologie

Grensoverschrijdend gedrag. Les 2: inleiding in de psychopathologie Grensoverschrijdend gedrag Les 2: inleiding in de psychopathologie Programma Psychopathologie; wat is het? Algemene functionele psychopathologie DSM Psychopathologie = Een onderdeel van de psychiatrie

Nadere informatie

Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson. Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013

Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson. Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013 Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013 Nut van prognostische data De patiënt wil (vaak) weten: Hoe snel zullen mijn klachten toenemen?

Nadere informatie

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Behandeling OCS bij kinderen Cognitieve gedragstherapie (CGT) Combinatie CGT

Nadere informatie

Sessie II: Diversiteit in achterliggende problematiek: hechting, autonomie.

Sessie II: Diversiteit in achterliggende problematiek: hechting, autonomie. Sessie II: Diversiteit in achterliggende problematiek: hechting, autonomie. Liesbeth Rutten: Effectiviteit van autonomiegroepen bij angststoornissen Nathan Bachrach: Sekseverschillen bij in- en externaliserende

Nadere informatie

Verzamel stoornis: van probleem naar uitdaging cursus NOOP 11 oktober 2017 Heerenveen

Verzamel stoornis: van probleem naar uitdaging cursus NOOP 11 oktober 2017 Heerenveen Verzamel stoornis: van probleem naar uitdaging cursus NOOP 11 oktober 2017 Heerenveen Danielle Cath, Marjolijn Korteweg Altrecht Academisch Angstcentrum GGZ Drenthe, vakgroep psychiatrie UMCG Oefening

Nadere informatie