Chatcoachen Een zinvolle vorm van online coachen Eerst doen, dan geloven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Chatcoachen Een zinvolle vorm van online coachen Eerst doen, dan geloven"

Transcriptie

1 Chatcoachen Een zinvolle vorm van online coachen Eerst doen, dan geloven Myra Ponte Wetenschappelijk begeleider: Drs. Alexander Waringa Wetenschapswinkel Universiteit van Tilburg

2 Maart 2010 Universiteit van Tilburg Wetenschapswinkel Postbus LE Tilburg Tel Internet: ISBN:

3 Voorwoord Op verzoek van KrijnenCoaching&Concern (KCC) heeft Myra Ponte voor de Wetenschapswinkel onderzoek gedaan naar het effect van een specifieke vorm van e-coachen: chatcoachen. Coaching wordt steeds meer als ontwikkelingstool (HR-middel) ingezet op de werkplek. Een relatief nieuwe manier van coachen is e-coaching. Met e- coaching vindt het coachproces online plaats en verloopt de communicatie tussen coachee en coach niet via het gesproken maar via het geschreven woord. Hierin verschilt e-coaching met de traditionele manier van coachen, waarbij je elkaar spreekt en in de ogen kunt kijken. Over het algemeen wordt dit fysiek aspect gezien als een absolute voorwaarde voor een succesvol coachingstraject. Online coaching heeft echter zijn eigen sterke kanten. Zo blijkt uit praktijkervaring dat de voordelen van e-coaching voornamelijk liggen op het gebied van tijdsbesparing, grootschalige beschikbaarheid en verhoogde toegankelijkheid. Het verkennend onderzoek van Myra Ponte wijst uit dat het inzetten van e-coaching in een arbeidsgerelateerde situatie een zinvolle bijdrage kan leveren aan de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers. Iris Sliedrecht Coördinator Wetenschapswinkel

4

5 Inhoudsopgave Voorwoord Inhoudsopgave Samenvatting 1 1 Inleiding Reden van het onderzoek Het ontstaan van e-coaching E-learning E-therapie E-coaching Vormen van e-coaching Asynchroon Synchroon De voordelen en nadelen van e-coaching Voordelen van e-coaching Nadelen van e-coaching Online coachen via het chatprogramma de ChatCoach De aanleiding tot het ontwikkelen van de ChatCoach Kwaliteit van binnenuit Onderzoeksvraag Deelvragen 15 2 Methode van onderzoek Onderzoekstype Onderzoeksdoelgroep Onderzoeksfases en dataverzameling Onderzoeksmodel Onderzoeksfases 21 3 Data-analyse Baseline Geslacht Opleidingsniveau Leeftijd Ten Item Personality Inventory (TIPI) Verwachtingen ten aanzien van de coachsessie Basic Psychological Needs Scale (BPNS) Baseline en Nameting BPNS binnen Groep BPNS binnen Groep Verwachtingen en evaluatie van de coachsessie binnen Groep 1 34 iii v

6 vi CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN Verwachtingen en evaluatie van de coachsessie binnen Groep Resultaten Beantwoorden van de deelvragen Verwachtingen en evaluatie van de coachsessie 38 5 Conclusie en discussie Conclusie Chatcoachees (Groep 1) Verwachtingen en evaluatie van de chatcoachsessie Controlegroep met face-to-face coachees (Groep 2) De ChatCoach als effectieve coachingsmethode Discussie Beperkingen van het onderzoek Aanbeveling 43 Literatuurlijst 45 Bijlagen 49 Bijlage 1: Coachprotocol 49 Bijlage 2: Vragenlijst 1 (Voormeting) 53 Bijlage 3: Vragenlijst 2 (Nameting) 61

7 Samenvatting Chatcoachen is een vorm van e-coaching dat sterk in opkomst is. Voordelen van e-coaching die vaak worden genoemd zijn de bereikbaarheid, toegankelijkheid, inzichtelijkheid en kostenbesparing. De fysieke afwezigheid en daarmee het ontbreken van non-verbale communicatie worden als de belangrijkste nadelen van e-coaching genoemd. De ChatCoach is een webapplicatie waarbinnen onder anderen instant text messaging (chat), webmail en uitwisseling van coachmodellen mogelijk worden gemaakt. Binnen deze webapplicatie wordt arbeidsgerelateerde coaching gefaciliteerd. Deze thesis beschrijft het onderzoek naar de effectiviteit van coaching via de ChatCoach. Dit is onderzocht door te meten of de coachvorm van invloed is op de effectiviteit van coaching. In het kader van dit verkennend onderzoek hebben respondenten eenmalig deelgenomen aan een chatcoachsessie of een face-to-face coachsessie. De effectiviteit van coaching is gemeten aan de hand van een verandering in de scores op de drie psychologische basisbehoeften van de Self-Determination Theory (Deci en Ryan, 1985), te weten Autonomie, Competentie en Sociale Verbondenheid. Een stijging in de scores op deze variabelen na afronding van de coachsessie werd binnen dit onderzoek beschouwd als bewijs voor de effectiviteit van de ChatCoach - methodiek. Ter controle is er tevens onderzocht of er ook een verandering waarneembaar was bij de controlegroep van coachees die een reguliere face-to-face coachsessie gevolgd hebben. De scores op de drie psychologische basisbehoeften zijn gemeten aan de hand van een vertaling van de Basic Psychological Needs Scale (BPNS) (Deci & Ryan, 2000). Door middel van vergelijking van de scores op de drie psychologische basisbehoeften uit een voormeting en een nameting kon er antwoord worden gegeven op de onderzoeksvraag: Is chatcoaching via de ChatCoach een effectieve coachingsmethode? Na analyse van de dataset mag er geconcludeerd worden dat er na één coachsessie geen verbeteringen zijn opgetreden bij de controlegroep. Wel is er een verbetering opgetreden in (de gevoelde mate van) Competentie bij de coachees die een coachsessie hebben gehad via de ChatCoach. Daarmee mogen we aannemen dat de respondenten, na deelname aan een coachsessie via de ChatCoach, meer geloof hebben gekregen in hun eigen kunnen, beter in het dagelijks leven te kunnen laten zien wat ze kunnen en meer tevreden zijn over hetgeen ze bereikt hebben in hun leven. Bij beide aangeboden coachvormen (chatcoachen en face-to-face coachen) binnen dit onderzoek lag de focus op competentiegericht leren. Het contact

8 2 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN tussen de coach en de coachee was gericht op het vergroten van zelfkennis waarbij inzicht verkregen wordt in denk- en gedragspatronen en aanwezige talenten van de coachee, en daardoor mogelijkheden verkrijgt om in de dagelijkse praktijk hernieuwd handelen in te zetten. Als het gaat om het verbeteren van (de gevoelde mate van) Competentie laten de resultaten binnen dit onderzoek zien dat de ChatCoach -methodiek een effectieve coachvorm is. Voorafgaande aan de coachsessie bleken de chatcoachees geen uitgesproken negatieve of positieve verwachtingen te hebben ten aanzien van de coachsessie. Echter na afronding van de chatcoachsessie bleken de verwachtingen van de coachees te zijn overtroffen. Dit zelfde bleek op te gaan voor de verwachtingen omtrent het goed helder krijgen van het eigen ontwikkelingspunt en het uiteindelijk goed kunnen verwoorden van het ontwikkelingspunt tijdens de chatcoachsessie. In beide gevallen bleek dit beter te zijn gegaan dan de chatcoachees aanvankelijk hadden verwacht. De uitdrukking eerst doen, dan geloven lijkt hier dan ook van toepassing te zijn.

9 1 Inleiding There s an invasion of e-this, e-that and e-everything. E-coaching, or coaching by , is one of the latest and, say Mike and Caroline Bagshaw, it s a high-potential area for added-value training (Bagshaw & Bagshaw, 2001). De maatschappij waarin we nu leven, lijkt te veranderen. Er ontstaat behoefte aan flexibiliteit, efficiëntie en effectiviteit. Het internet lijkt een geschikt medium om aan die behoeften te voldoen, omdat het op steeds meer plekken voor handen is en ook steeds meer mensen beschikken over de benodigde hardware en vaardigheden (zie Tabel 1.1). Het internet heeft een groot bereik, is dag en nacht beschikbaar en is voor veel mensen goed toegankelijk, ook vanuit het comfort van de eigen omgeving. Informatie- en communicatietechnologie (ICT) wordt steeds geavanceerder en de mogelijkheden van het internet blijven groeien. Dit leidt tot de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten en daarmee het gebruik van nieuwe begrippen als e- business, e-commerce, e-coaching, e-learning en e-therapie 1. Waar het bij e-business en e-commerce gaat om het zaken doen via het internet, gaat het bij de begrippen e-coaching, e-learning en e-therapie om het online begeleiden van personen. Tabel 1.1 Huishoudens met toegang tot internet (CBS, 2008) (%) (%) (%) (%) (%) (%) (%) Huishoudens met toegang tot internet Reden van het onderzoek Binnen deze thesis zal er onderzoek gedaan worden naar chatcoaching. Chatcoaching is een vorm van online begeleiding ter bevordering van persoonlijke ontwikkeling (e-coaching) waarbij de communicatie tot stand komt door het synchroon over en weer sturen van geschreven tekst binnen een chatprogramma. 1 e staat voor elektronisch en geeft aan dat er gebruik wordt gemaakt van interneten communicatietechnologie (Rubens, 2008).

10 4 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN In dit onderzoek zal er gekeken worden of chatcoaching via de methode de ChatCoach zinvol is om als coachingsmethode toe te passen binnen het bedrijfsleven. Dit wordt onderzocht door respondenten eenmalig een chatcoachsessie aan te bieden. KrijnenCoaching&Concern (KCC) heeft het concept van het chatprogramma de ChatCoach 2 ontwikkeld. Aangezien chatcoaching (en e-coaching ansich) een vrij nieuw concept is, kwam de vraag vanuit KCC om onderzoek te doen naar de effectiviteit van de ChatCoach, om zo te kunnen voorzien van handvatten voor verbetering van kwaliteit, verdere professionalisering en betere positionering in de markt. 1.2 Het ontstaan van e-coaching E-coaching is een vrij nieuw concept waar nog weinig onderzoek naar gedaan is. E-learning en e-therapie zijn vormen van online begeleiding waar meer onderzoek naar gedaan is en die raakvlakken hebben met e-coaching. In de volgende drie paragrafen zal er dieper worden ingegaan op de termen e-learning, e-therapie en e-coaching en hun raakvlakken E-learning E-learning is een veel omvattend begrip. Een eenduidige definitie voor e- learning is moeilijk te geven, omdat het nauw samenhangt met de situatie waarbinnen e-learning wordt ingezet. E-learning zou omschreven kunnen worden als een verzamelterm voor het vormgeven van leersituaties die gebruik maken van internet- en communicatietechnologie (Rubens, 2003). In plaats van een traditionele leeromgeving, zoals een leslokaal, vindt het leerproces bij e-learning online (digitaal) plaats, wat online kennisverwerving en afstandsonderwijs mogelijk maakt. Er wordt een digitale leeromgeving 3 gecreëerd waarbinnen de lerende door middel van bijvoorbeeld uitwisseling van , chat of videoconferencing op afstand begeleidt kan worden binnen het leerproces (Van der Pool & Smits, 2003). 2 De methode ChatCoach is een onder nummer in de Benelux gedeponeerd handelsmerk. 3 Een digitale leeromgeving is een omgeving waarin docenten en leerlingen of studenten samen kunnen leren. In een digitale leeromgeving treffen we meestal een combinatie aan van diverse archieven (cursusmateriaal, weblinks, informatie over deelnemende studenten en docenten), mogelijkheden voor het plaatsen van nieuws of mededelingen, en chatvoorzieningen, een toets- enquêtesysteem, discussieforums en faciliteiten voor subgroepen en samenwerking (Lam, Rubens & Simons, 2006).

11 INLEIDING 5 Door toenemende veranderingen in de maatschappij en arbeidsmarkt is er een noodzaak dat werknemers zich blijven ontwikkelen en professionaliseren om in de veranderende maatschappij mee te kunnen blijven draaien (Bersin, 2009). Er ontstaat een toenemende en permanente behoefte aan leren oftewel een levenlang leren (Rubens, 2003; Gelderblom & de Koning, 2003). Met het afronden van een initiële opleiding is men in de regel nog niet uitgeleerd. Traditionele leeromgevingen sluiten echter niet meer voldoende aan bij de toenemende behoefte aan ondersteuning van permanent of een levenlang leren van werknemers, omdat regulier onderwijs te veel tijd kost en vaak te algemeen is voor de steeds specifieker wordende arbeidscontext binnen de veranderende maatschappij en arbeidsmarkt (Rubens, 2003). Er moet binnen de veranderende maatschappij een verschuiving gaan plaatsvinden waarbij de traditionele leeromgeving plaats maakt voor een meer persoonlijke en/of authentieke praktijkgerichte leeromgeving waarin de eigen verantwoordelijkheid van de lerende wordt versterkt, samenwerkend leren wordt gestimuleerd en waarbij de relevante werkomgeving benut kan worden als leeromgeving (Rubens & Admiraal, 2003). Internet- en communicatietechnologie wordt steeds vaker ingezet om dit nieuwe leren te ondersteunen (Rubens, 2003). Het leren binnen een digitale leeromgeving zorgt ervoor dat, door de fysieke afwezigheid (van lerende en leraar), de lerende niet meer afhankelijk is van tijd en plaats oftewel waar en wanneer er geleerd kan worden, maar ook dat het leren en het leerproces afgestemd kan worden op het eigen tempo en behoeften (Simons, 2003). Het online leren (kennisverwerving) zorgt ervoor dat er op elk willekeurig moment en op elke willekeurige locatie (ter wereld) geleerd kan worden, zolang de lerende beschikt over een computer met internetverbinding. Zo wordt het bijvoorbeeld mogelijk dat de praktijkomgeving kan gaan functioneren als leeromgeving, wat praktijkgericht en competentiegericht leren faciliteert E-therapie Net als bij e-learning is er bij e-therapie ook sprake van online begeleiding van personen waarbij de interactie tussen de therapeut en de cliënt tot stand komt door middel van internet- en communicatietechnologie. Echter een groot verschil met e-learning is dat het bij e-therapie niet gaat om online leren (kennisverwerving), maar om online hulpverlening. Onder e-therapie wordt verstaan therapeutische behandelingen via het internet dat synchroon of asynchroon in tijd kan lopen (Turkensteen, 2008). De term e-therapie verwijst naar het online interactieproces met een thera-

12 6 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN peut waarbij de communicatie tussen therapeut en cliënt op afstand tot stand komt door gebruik te maken van elektronische communicatiemiddelen zoals , webmail, videoconferencing, chat of een combinatie van deze communicatiemiddelen (Manhal-Baugus, 2001). E-therapie is er net als face-toface therapie op gericht personen te behandelen en te begeleiden die specifieke, welomschreven (psychische) problemen ervaren (Manhal-Baugus). Belangrijk bij e-therapie is dat de therapeut de cliënt niet alleen van advies en informatie voorziet, maar dat er tussen de therapeut en de cliënt een vertrouwensband ontstaat (Manhal-Baugus) E-coaching Door het toenemende internetgebruik raakt coaching steeds meer geïntegreerd in ons dagelijks leven en in onze werksituatie (Rossett & Marino, 2005). Een eenduidige definitie van (e)-coaching is moeilijk te geven, omdat coaching een verzamelterm is voor de vele vormen van begeleiding ter bevordering van persoonlijke ontwikkeling. Binnen deze thesis wordt de volgende definitie gehanteerd: (E)-coaching is het (online) begeleiden van een coachee ter bevordering van de persoonlijke ontwikkeling (waarbij de ontwikkeling van de coachee ook ten goede komt aan de arbeidsorganisatie), waarbinnen de reeds aanwezige talenten van de coachee worden opgespoord, en zelfsturing en verantwoordelijkheidsgevoel over het eigen handelen worden bevorderd (Maagdenberg). Bij e-coaching vindt het coachproces online plaats. Naar aanleiding van het bovenstaande zou gesteld kunnen worden dat e-coaching elementen uit e- learning en e-therapie combineert. E-coaching combineert online kennisverwerving (e-learning) met online hulpverlening (e-therapie) door coachees een digitale leeromgeving aan te bieden waarbinnen coachees online begeleid worden bij persoonlijke ontwikkeling (zie Figuur 1.1). Binnen deze digitale leeromgeving kan, net als bij e-learning, de persoonlijke praktijkomgeving (waarin de eigen verantwoordelijkheid van de coachee wordt versterkt) benut worden als leeromgeving en is het belangrijk dat er, net als bij e- therapie, een vertrouwensband ontstaat tussen de coach en de coachee. Bij coaching is over het algemeen sprake van een één-op-één (gespreks)relatie tussen de coach en de coachee (Maagdenberg, 2008). Bij e- coaching is dit ook het geval, alleen vindt de communicatie tussen coach en coachee plaats door het gebruik van internet- en communicatietechnologie. Net als bij e-learning en e-therapie verloopt de interactie tussen de coach en de coachee op afstand en komt de communicatie tot stand door gebruik te maken van elektronische communicatiemiddelen zoals , webmail, vi-

13 INLEIDING 7 deoconferencing, chat of een combinatie van deze communicatiemiddelen (Manhal-Baugus, 2001). Figuur 1.1 E-coaching heeft raakvlakken met e-learning en e-therapie 1.3 Vormen van e-coaching Met de beschikbaarheid arheid van verscheidene elektronische communicatiemid- delen zijn er vier hoofdvormen van e-coaching te onderscheiden. Deze hoofdvormen van e-coaching kunnen onderverdeeld worden in e- coachvormen waarbij er sprake is van asynchrone (uitgestelde interactie) communicatie of synchrone (actie-reactie) communicatie Asynchroon a en webmail Communicatie door middel van is de bekendste en meeste gebruikte vorm van e-coaching (Engel, 2006). Deze vorm van coaching komt tot stand via (standaard) of via webmail. Het verschil tussen coaching via e- mail en coaching via webmail is dat de berichten bij webmail niet wor- den afgeleverd in de persoonlijke box (bijvoorbeeld via het mailprogramma Outlook') op de vaste computer van de coach of coachee maar oproepbaar zijn via een webmail-applicatie applicatie en daarmee niet direct worden opgeslagen op een locale computer. De communicatie binnen het coachproces via verloopt asynchroon. Dit houdt in dat er sprake van vertraagde en/of uitgestelde interactie in tijd (Van der Pool & Smits, 2003). De coach en coachee communiceren niet direct met elkaar. Er hoeft hier geen afspraak gemaakt te worden om met elkaar te kunnen communiceren. De coachee mailt de coach op momenten die voor hem of haar comfortabel zijn en vice versa. Doordat er sprake is van vertraagde en/of uitgestelde interactie in tijd, kan het coachingsproces goed worden aangepast aan het tijdsschema, maar ook aan het tempo van leren van de coachee (Van der Pool & Smits). De contacten (e-

14 8 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN mailuitwisselingen) tussen de coach en de coachee kunnen worden opgeslagen in de mailbox, zodat het verloop van het coachingstraject kan worden bijgehouden en contacten tussen coach en coachee kunnen worden teruggelezen, wat de coachee zou kunnen helpen bij (zelf)reflectie (Windrich, 2008) Synchroon a Telecoaching Bij deze vorm van coaching vindt de communicatie tussen coach en coachee plaats door middel van het voeren van telefoongesprekken of Voice over IP (VoIP). VoIP kan gezien worden als het telefoneren via het internet. Skype is een voorbeeld van VoIP-softwareprogramma dat het mogelijk maakt het internet te gebruiken voor het transporteren van spraak. De telefoongesprekken tussen de coach en de coachee vinden plaats op een vooraf vastgestelde datum en tijdstip. Bij telecoaching is er sprake van synchrone communicatie. Dat wil zeggen dat de communicatie tussen coach en coachee tegelijk plaatsvindt. Er is sprake van interactie (actie-reactie) in realtime. Dit zorgt ervoor dat direct feedback gegeven kan worden (Van der Pool & Smits, 2003). b E-conferencing of videoconferencing Door het gebruik van een webcam en headset kunnen coach en coachee met elkaar communiceren. Bij deze vorm van e-coaching kunnen coach en coachee elkaar zien en horen. In tegenstelling tot de eerder genoemde vormen van coaching speelt beeld (video) bij deze vorm van e-coaching wel een rol (Engel, 2006). Ook bij deze vorm van coaching kan direct feedback gegeven worden, omdat er sprake is van synchrone interactie. c E-coaching via chat (chatcoachen) Coach en coachee communiceren met elkaar door middel van instant text messaging oftewel een chatprogramma. Chatten is het in online synchroon over en weer sturen van geschreven tekst. Een voorbeeld van een chatprogramma is MSN Messenger. Gevoelens, emoties en gedachten kunnen in de tekst aangegeven worden en/of worden ondersteund door middel van Emoticons (samenvoeging van emotie en icoon) (zie Figuur 1.2). Net als bij de vorige twee vormen van e-coaching verloopt ook hier de communicatie tussen coach en coachee synchroon. Dit maakt een dialoog mogelijk waarbinnen interacties (actie-reactie) elkaar snel opvolgen en direct feedback mogelijk maakt. Deze vorm van e-coaching is sterk in opkomst (Engel, 2006).

15 INLEIDING 9 Figuur 1.2 Voorbeelden van emoticons (http://nl.wikipedia.org/wiki/emoticon) 1.4 De voordelen en nadelen van e-coaching Het grootste verschil tussen coaching en e-coaching is de fysieke afwezig- heid van de coach en coachee bij e-coaching. De fysieke afwezigheid leidt tot zowel voor- als nadelen Voordelen van e-coaching a Bereikbaarheid E-coaching is een flexibele coachvorm die niet gebonden is aan tijd of plaats. Rossett en Marino (2005) noemen in hun onderzoek naar e-coaching als voordeel dat de coach begeleiding op maat kan geven, waar en wanneer men dat nodig acht. De coachee is niet meer afhankelijk van tijd of plaats waar de coaching plaatsvindt. Coaching kan plaatsvinden op elk moment en elke plek ter wereld, mits er een computer met internetverbinding aanwezig is. Verstelle (2009) geeft aan dat het echter wel van belang is dat de coachee affiniteit heeft met computers en online communicatie. b Toegankelijkheid Volgens Joinson (2001) wordt het door de visuele anonimiteit bij e-coaching gemakkelijker om gedachten en gevoelens met anderen te delen (selfdisclosure). Ook creëert de anonimiteit een gevoel van veiligheid en zou daarmee drempelverlagend kunnen werken wanneer het gaat om het aan- gaan van een coachingstraject, aldus Windrich (2008).

16 10 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN c Inzichtelijkheid 1. Volgens Engel (2006) en Windrich (2008) verdwijnen bij e-coaching de fysieke rollen, representatie en afleiding door non-verbale communicatie, waardoor concentratie kan toenemen en er beter gefocust kan worden op de kern. 2. Roed (2003) geeft aan dat het zorgen maken over de manier waarop je bij anderen overkomt (public self-awareness) afneemt door fysieke afwezigheid. Hierdoor zouden de coach en coachee zich beter kunnen focussen op de coachingsvraag of ontwikkelpunt van de coachee. 3. Volgens Esterling, Anton, Fletcher, Margulies en Schneiderman (1994) kan het opschrijven van gevoelens en gedachten zorgen voor ordening, inzicht en begrip van die gedachten en gevoelens. 4. De coachingscontacten tussen coach en coachee worden bij e-coaching opgeslagen op de computer, zodat de coachee dit op een later moment nog terug kan lezen. d Kostenbesparing Doordat coach en coachee niet hoeven te reizen voor een coachsessie kan er bespaard worden op eventuele reiskosten. Doordat de communicatie kan plaatsvinden op momenten die voor beide partijen goed schikken of wellicht tussen twee activiteiten door kan, bespaart het in het bijzonder kostbare tijd, aldus Hisschemöller (2006) en (Windrich) Nadelen van e-coaching a Afhankelijkheid van het type coachvraag Engel (2006) geeft aan dat, door de fysieke afwezigheid en de scherpe focus op de kern bij e-coaching, deze coachvorm minder goed zou kunnen aansluiten op de behoeften van personen die zich nog niet voldoende bewust zijn van hun ontwikkelpunt en daardoor meer gebaat zouden kunnen zijn bij face-to-face begeleiding; De vormen van begeleiding waar diepgang en dialoog een belangrijke rol spelen, zijn minder geschikt voor e-coaching: voor die begeleiding is het volledige scala aan communicatiemiddelen (verbaal en non-verbaal) noodzakelijk om tot het beste resultaat te komen (Engel, 2006, p210). b Taalvaardigheid Bij e-coaching worden de gevoelens, emoties en gedachten geformuleerd en gestructureerd door middel van geschreven tekst. Volgens Droste, Kikstra en Rikhof (2002) is de taalvaardigheid van de betrokkenen binnen het coachproces belangrijk om de gevoelens, gedachten en emoties goed uit te kunnen drukken. Verstelle (2009) geeft aan dat e-coaching waarschijnlijk minder geschikt zal zijn voor personen met een matige taalvaardigheid.

17 INLEIDING Online coachen via het chatprogramma de ChatCoach KCC heeft het chatprogramma de ChatCoach ontwikkeld. De ChatCoach is een webapplicatie waarbinnen instant text messaging (chat), webmail en uitwisseling van coachmodellen mogelijk worden gemaakt. Binnen deze web-applicatie wordt arbeidsgerelateerde coaching gefaciliteerd. Binnen de ChatCoach wordt webmail gebruikt voor het inbrengen van casussen, het geven van input voor aanvang van een coachsessie en het schrijven van reflectieverslagen na afloop van een coachsessie. Ook voor het geven van huiswerkopdrachten en het tussentijds stellen van vragen wordt webmail gebruikt. Coachees kunnen zelf, via een online agenda, hun afspraken inplannen. De chatomgeving van deze webapplicatie wordt gebruikt om de daadwerkelijke coachsessie plaats te laten vinden. Naast het typen van teksten tijdens de interventie is het ook mogelijk om Emoticons in te zetten om teksten kracht bij te zetten. Ook kan de coach tijdens de coachsessie plaatjes en modellen weergeven die het leerproces ondersteunen. Elke coachee krijgt binnen deze webapplicatie een persoonlijke, beveiligde omgeving waarin alle input, chat-transcripten, contacten, reflectieverslagen en de gehele historie van het coachingstraject worden opgeslagen zodat deze teruggelezen kunnen worden. De ChatCoach wordt ingezet als arbeidsgerelateerde coachingstool voor werknemers binnen een lerende of ontwikkelingsgerichte arbeidsorganisatie. Vanuit KCC wordt de volgende definitie voor de ChatCoach gehanteerd: Het is een online coachingsmethodiek waarin mensen voorwaarts (toekomst gericht) worden begeleid op een gestructureerde, doelgerichte manier die aanzet tot vergroten van persoonlijke effectiviteit van de coachee (Veen, Peppenster & Krijnen, 2008, p. 50). De focus van chatcoaching via de ChatCoach ligt op persoons- en functiegerichte ontwikkeling van de coachee. Veen, Peppenster en Krijnen (2008) geven aan dat het contact tussen de coach en de coachee gericht is op het vergroten van de zelfkennis waarbij inzicht verkregen wordt in de denk- en gedragspatronen en aanwezige talenten van de coachee, en daardoor mogelijkheden verkrijgt om in de dagelijkse praktijk hernieuwd handelen in te zetten. Binnen het coachproces via het chatprogramma de ChatCoach wordt dan ook gewerkt aan het ontwikkelen van metacompetenties, zoals zelfsturing, zelfregulatie en zelfbepaling. 1.6 De aanleiding tot het ontwikkelen van de ChatCoach Door internationalisering en globalisering ontstaat een nieuwe economie. Organisatiestrategieën, organisatiestructuren en organisatieculturen veranderen hierin in een hoog tempo. Door deze veranderingen wordt binnen organisaties opgemerkt dat werknemers minder betrokken raken bij de organisatie (Bersin, 2009). Het gevoel van bekwaamheid, motivatie en arbeidssa-

18 12 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN tisfactie van werknemers neemt af, en daarmee uiteindelijk ook hun prestaties. Er ontstaat derhalve een behoefte om tot een gedragsverandering van werknemers te komen, die leidt tot verbeterde bekwaamheid, arbeidssatisfactie en motivatie (Bersin). Volgens Veen, Peppenster & Krijnen (2008) komt hierdoor vanuit arbeidsorganisaties steeds vaker de vraag naar middelen waarmee deze ontwikkeling van werknemers vaart gegeven kan worden, passend bij lerende en ontwikkelingsgerichte organisaties en huidige opvattingen in de maatschappij. Met het oog hierop, en de beschikbaarheid van internettechnologie, heeft KCC voor online coachen een speciale internetapplicatie ontwikkeld onder de naam: ChatCoach. 1.7 Kwaliteit van binnenuit Een persoon kan extern of intern gemotiveerd zijn om tot gedragsverandering te komen. Mensen hebben de natuurlijke neiging zich te verzetten of weerstand te bieden tegen verandering. Wanneer die druk tot verandering extern is, of van boven wordt opgelegd (top-down) zorgt dit voor de reacties verzetten (fight), vluchten (flight) of verkrampen(freeze). Vernieuwingen en veranderingen worden dan gezien als nutteloos, overbodig en onpraktisch (Korthagen & Vasalos, 2007) (zie Figuur 1.3). Figuur 1.3 Reactiepatronen bij externe druk (Korthagen & Vasalos, 2007) Door reeds aanwezige talenten of kernkwaliteiten van de coachee te gebruiken als uitgangspunt om tot nieuw gewenst gedrag te komen, wordt de coachee eigenaar van het leerproces en zal hierdoor meer intrinsiek gemotiveerd zijn om tot de gewenste gedragsverandering te komen. Dit zorgt voor een beweging van binnenuit, wat de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi Flow noemt (Korthagen & Vasalos, 2007). Flow ontstaat wanneer een persoon volledig opgaat in het uitvoeren van een lastige activiteit en daarbij het gevoel heeft persoonlijke controle te hebben over de situatie (Csikszentmihalyi, 1999).

19 INLEIDING 13 Binnen KCC wordt deze visie op (competentiegericht) leren gebruikt binnen het coachingsproces. Het chatprogramma de ChatCoach is autonomieondersteunend vormgegeven (waar de coachee eigenaar is over het leerproces) en vindt het leren plaats vanuit een ervarings- en/of beroepscontext. Veen, Peppenster en Krijnen (2008) geven aan dat keuzes en/of afwegingen om iets wel of niet te doen met bewustere motivatie kunnen worden gemaakt. Een bewuste, afgewogen keuze brengt een meer bestendige handeling voort. Effectieve introspectie (het overdenken van gedachten, gevoelens en herinneringen) en goed ontwikkelde metacompetenties, zoals zelfsturing, maken dat mensen zich meer reële doelen stellen en richting geven aan het leven vanuit intrinsieke motivatie. De visie van waaruit er binnen KCC gecoacht wordt, is goed te illustreren aan de hand van het Ui-model van Korthagen en Vasalos (2007). Korthagen en Vasalos (2007) gaan in hun artikel uit van een benadering van leren waarin het Ui-model centraal staat (zie Figuur 1.4). Deze benadering noemen zij Multi-Level Learning. Deze benadering van leren gaat ervan uit dat de zes lagen van het Ui-model op elkaar moet worden afgestemd. Het ontwikkelen van competenties is hier belangrijk, maar essentieel is dat die competenties steunen op de diepere lagen van de ui. Door deze visie op leren en professionele groei wordt de competentiegerichte benadering niet alleen verdiept, maar het denken vanuit de zes lagen leidt ook tot een fundamentele blikwisseling als het gaat om de vraag hoe competenties en gedrag zich kunnen ontwikkelen (Korthagen & Vasalos, 2007). Om het gevoel van externe druk tot gedragsverandering te minimaliseren, is het nodig dat de persoon zelf eigenaar wordt van de innovatie en/of het leerproces, waarbij de nadruk niet gelegd moet worden op wat er veranderd of verbeterd moet worden, maar de reeds aanwezige talenten (kernkwaliteiten, zoals liefde, enthousiasme, doorzettingsvermogen en creativiteit) te gebruiken als uitgangspunt om tot verandering, vernieuwing of verbetering te komen (Korthagen & Vasalos, 2007). Korthagen en Vasalos (2007) stellen dat wanneer de zes lagen van het Uimodel op elkaar afgestemd zijn, dit leidt tot het gevoel van Flow en tot de vervulling van drie psychologische basisbehoeften. Drie psychologische basisbehoeften (Autonomie, Competentie en Sociale Verbondenheid (Relatie)) uit de Self-Determination Theory (SDT) van Deci en Ryan (1985) komen overeen met respectievelijk de binnenkant, de tussenlagen en de buitenkant van het Ui-model (Korthagen & Vasalos) (zie Figuur 1.4).

20 14 CHATCOACHEN EEN ZINVOLLE VORM VAN ONLINE COACHEN Figuur 1.4 Het Ui-model met de drie psychologische basisbehoeften (Korthagen & Vasalos, 2007). Uit een onderzoek van Deci en Ryan (1985) blijkt dat de mens drie psychologische basisbehoeften heeft, te weten Autonomie, Competentie en Sociale Verbondenheid (of Relatie). Autonomie Autonomie verwijst naar het gevoel van vrijheid van keuze bij het uitvoeren van een activiteit oftewel el het gevoel hebben dat je zelf de initiator bent van de ondernomen acties ( Deci & Ryan, 2000; Verstuyf & Vansteenkiste, 2008). Autonomie kan worden gedefinieerd als de mate waarin gedrag geïnitieerd en uitgevoerd wordt met een gevoel van psychologische vrijheid (Verstuyf & Vansteenkiste). Volgens de SDT van Ryan en Deci hebben personen de behoefte aan het stellen en uitvoeren van gedrag en acties dat goed aansluit met de eigen normen, waarden, ideeën, interesses en doelen (Verstuyf & Vansteenkiste). Competentie Competentie verwijst naar het gevoel te hebben (gewenste) activiteiten tot een goed einde te kunnen brengen en daarbij ook het gevoel hebben om zelf controle te hebben over de uitkomst van eigen gedrag en het eigen presteren (Deci & Ryan, 2000; Verstuyf & Vansteenkiste, 2008). Sociale Verbondenheid Sociale Verbondenheid verwijst naar een gevoel van geborgenheid en het ervaren van intimiteit met anderen. Hierbij is het geliefd gevoeld worden door en het opbouwen van waardevolle relaties met anderen belangrijk (Deci & Ryan, 2000; Verstuyf & Vansteenkiste, 2008).

Chatcoachen. Een zinvolle vorm van online coaching. Myra Ponte, Universiteit van Tilburg. Drs. Alexander Waringa, Universiteit van Tilburg

Chatcoachen. Een zinvolle vorm van online coaching. Myra Ponte, Universiteit van Tilburg. Drs. Alexander Waringa, Universiteit van Tilburg Chatcoachen Een zinvolle vorm van online coaching Myra Ponte, Universiteit van Tilburg Drs. Alexander Waringa, Universiteit van Tilburg Jeanette Krijnen, KrijnenCoaching&Concern De ChatCoach Webapplicatie:

Nadere informatie

NOBCO Conferentie 2011 Trends en ontwikkelingen in coaching: De coachee in de 21ste eeuw

NOBCO Conferentie 2011 Trends en ontwikkelingen in coaching: De coachee in de 21ste eeuw NOBCO Conferentie 2011 Trends en ontwikkelingen in coaching: De coachee in de 21ste eeuw E-coaching = Coachee 2.0 Anne Ribbers 22 september 2011 PROGRAMMA * Korte introductie * Definitie van e-coaching

Nadere informatie

Symposium E-coaching: Start van een nieuw tijdperk? Drs. Anne Ribbers. Onderzoeker

Symposium E-coaching: Start van een nieuw tijdperk? Drs. Anne Ribbers. Onderzoeker Symposium E-coaching: Start van een nieuw tijdperk? Drs. Anne Ribbers Onderzoeker Universiteit van Tilburg, Faculteit Sociale Wetenschappen Departement Personeelswetenschappen E-coaching belicht vanuit

Nadere informatie

E- coaching als uitdaging. Een uitbreiding van het repertoire als coach

E- coaching als uitdaging. Een uitbreiding van het repertoire als coach E- coaching als uitdaging. Een uitbreiding van het repertoire als coach Introductie Technologische ontwikkelingen maken nieuwe vormen van werken mogelijk. Mensen kunnen contact met elkaar hebben zonder

Nadere informatie

DOELEN VAN DE WORKSHOP. Wat is coaching? Stukje geschiedenis Digitaal coachen Leercoachen Wat voor coach ben jij? Aanzet tot bijleren?

DOELEN VAN DE WORKSHOP. Wat is coaching? Stukje geschiedenis Digitaal coachen Leercoachen Wat voor coach ben jij? Aanzet tot bijleren? DOELEN VAN DE WORKSHOP Wat is coaching? Stukje geschiedenis Digitaal coachen Leercoachen Wat voor coach ben jij? Aanzet tot bijleren? W O R K S H O P D E D I G I T A L E D O C E N T 6 J U N I 2 0 1 2 2

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Inhoudsopgave: Inleiding Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Hoofdstuk 2: De Team Leadership Competence Questionnaire 2.1 : Opbouw van de lijst 2.2 :

Nadere informatie

Decanendag 2013@eCoachPro Lezing over e-coaching

Decanendag 2013@eCoachPro Lezing over e-coaching Decanendag 2013@eCoachPro Lezing over e-coaching Marjanne Peters 07-02-2013 INTRODUCTIE Marjanne Peters (1965) Master Management & organisatie (e)-coach Consultant Trainer Partner ecoachpro Werkvelden:

Nadere informatie

Hoe word ik e-coach? E-vaardigheden voor coaches en HR-professionals

Hoe word ik e-coach? E-vaardigheden voor coaches en HR-professionals E-vaardigheden voor coaches en HR-professionals 2 E E - COACHING SYMPOSIUM: START VAN EEN NIEUW TIJDPERK? E-Coaching Professionals Drs. Alexander Waringa Tilburg University, 12 mei 2011 Opzet Introductie

Nadere informatie

Samenvatting van onderzoeksverslag: E-mail coaching

Samenvatting van onderzoeksverslag: E-mail coaching Samenvatting van onderzoeksverslag: E-mail coaching Samenvatting en conclusies Opzet van het onderzoek Discussie Samenvatting en conclusies In 2011 heeft coachings- en trainingsbureau HET KAN ANDERS een

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

BEWEGEN TEGEN VROEGTIJDIG SCHOOLVERLATEN

BEWEGEN TEGEN VROEGTIJDIG SCHOOLVERLATEN BEWEGEN TEGEN VROEGTIJDIG SCHOOLVERLATEN Remco Regeling, 4 e jaar SLB er: Wouter de Groot INHOUD Definitie + relevantie Interventie Onderzoeksvraag Motivatie (definitie) Motivatie Self Determination Theory

Nadere informatie

Maak de juiste keuze. Coaching. Selectie/Promotie. Management Ontwikkeling. Loopbaanbegeleiding. Copyright 2005 Alert Management Consultants

Maak de juiste keuze. Coaching. Selectie/Promotie. Management Ontwikkeling. Loopbaanbegeleiding. Copyright 2005 Alert Management Consultants Maak de juiste keuze - Selectie/Promotie Coaching Management Ontwikkeling Loopbaanbegeleiding Waarschijnlijk vindt u het net als de meeste mensen in uw vakgebied wel eens moeilijk om iemands persoonlijkheid

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59 Inhoud Inleiding 7 1 Coaching en ontwikkeling van medewerkers in organisaties 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Professionele ontwikkeling in organisaties 13 1.3 Coaching in organisaties 14 1.4 Coachend leidinggeven

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg VERTROUWELIJK Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg School: Opleiding: Klas: Fontys Economische Hogeschool Tilburg Communicatie 1CD E-mail: jotamdveer@home.nl Studentnummer:

Nadere informatie

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Dhr. Karel de Groot, Politie Brabant-Noord Drs. Maggie (Machteld) van den Heuvel, UU Prof. dr. Eva Demerouti, Dr. Maria

Nadere informatie

Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw

Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw Vier jaar onderzoek naar onderzoeksmatig leiderschap: welke inzichten levert het op? Meta Krüger Lector leiderschap in het onderwijs Inhoud lezing

Nadere informatie

ecoachpro@dag van de Coach Wednesday, June 6, 12

ecoachpro@dag van de Coach Wednesday, June 6, 12 ecoachpro@dag van de Coach Anne Ribbers 31 mei 2012 PROGRAMMA 50 minuten Introductie Theoretische achtergrond e-coaching Introductie Casus Marjolein Oefening Mijn benadering volgens ecoachpro aanpak Randvoorwaarden

Nadere informatie

OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014

OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014 OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014 Managementrapportage Scholengemeenschap Veluwezoom wil periodiek meten hoe de tevredenheid is onder haar belangrijkste doelgroepen: leerlingen, ouders, leerkrachten en

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

Onze Online Assessment experts hebben de antwoorden op de meest gestelde vragen over Online Assessment.

Onze Online Assessment experts hebben de antwoorden op de meest gestelde vragen over Online Assessment. Alles wat de HR professional wil weten over Online Assessments Wilt u een kandidaat uitnodigen om deel te nemen aan een Online Assessment? Wilt u weten hoe een Online Assessment is samengesteld of welke

Nadere informatie

Focus Group Seminar Versterk je persoonlijke balans en effectiviteit Zaterdag 23 Januari 2016

Focus Group Seminar Versterk je persoonlijke balans en effectiviteit Zaterdag 23 Januari 2016 Focus Group Seminar Versterk je persoonlijke balans en effectiviteit Zaterdag 23 Januari 2016 olv Annemieke Meurs en Saskia van Wijngaarden Focus Group Seminar Focus Group is een workshop gefocust op creatieve

Nadere informatie

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd:

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd: Samenvatting De opkomst van Health 2.0 en e-health zorgt ervoor dat de patiënt verandert naar zorgconsument. Health 2.0 zorgt voor een grote mate van patiënt-empowerment; zorgconsumenten nemen zelf de

Nadere informatie

De Effectiviteit van het Daltononderwijs

De Effectiviteit van het Daltononderwijs De Effectiviteit van het Daltononderwijs Patrick Sins & Symen van der Zee Pedagogiek & Onderwijs, Saxion Hogescholen, Postbus 501, 7400 AM Deventer { p.h.m.sins, s.vanderzee}@saxion.nl Aanleiding en probleemstelling

Nadere informatie

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015 Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015 1 Dit rapport geeft een overzicht op groepsniveau van hun bevlogenheid, energie- en stressbronnen en de gemiddelde

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 1 / 14 Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2010 Kennisnet.nl Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2 / 14 Samenvatting Scenario s voor Leren op

Nadere informatie

Samenvatting van: Effectiviteit MatriXcoaching op faalangst bij middelbare scholieren in de bovenbouw

Samenvatting van: Effectiviteit MatriXcoaching op faalangst bij middelbare scholieren in de bovenbouw Samenvatting van: Effectiviteit MatriXcoaching op faalangst bij middelbare scholieren in de bovenbouw Voorwoord Walter Franssen; Projectleider MatriXmethode Instituut Het onderzoek naar faalangst heeft

Nadere informatie

Online tests voor zelfkennis inclusief heldere rapportage & persoonlijk reflectiegesprek

Online tests voor zelfkennis inclusief heldere rapportage & persoonlijk reflectiegesprek Online tests voor zelfkennis inclusief heldere rapportage & persoonlijk reflectiegesprek Persoonlijke ontwikkeling Competentie- & loopontwikkeling Interpersoonlijke communicatie Spice up your life: test

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

Docenten- en cursusevaluaties

Docenten- en cursusevaluaties Docenten- en cursusevaluaties Cursusevaluatie Om de tevredenheid van onze deelnemers inzichtelijk te maken en om een kwalitatief en kwantitatief adequaat cursusaanbod te waarborgen gebruikt Heart4happiness

Nadere informatie

Students Voices (verkorte versie)

Students Voices (verkorte versie) Lectoraat elearning Students Voices (verkorte versie) Onderzoek naar de verwachtingen en de ervaringen van studenten, leerlingen en jonge, startende leraren met betrekking tot het leren met ICT in het

Nadere informatie

Welkom. TOP-leren. Programma. Wat is Blended learning. Waarom blended learning. Onderdelen blended learning. Mixen (70-20-10) Ontwerpstappen

Welkom. TOP-leren. Programma. Wat is Blended learning. Waarom blended learning. Onderdelen blended learning. Mixen (70-20-10) Ontwerpstappen Mareen van Londen van de Beek Opleidingskundige & e-learningadviseur www.kies-advies.nl Welkom Mareen van Londen Opleidingskundige & (e)learning adviseur Blended learning design Interne adviseur Externe

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Procesadvisering Bijeenkomst 4

Procesadvisering Bijeenkomst 4 Procesadvisering Bijeenkomst 4 Inhoud Terugblik bijeenkomst 3 Hoofdstuk 4: De beleving van adviseur en geadviseerde Rolopvatting adviseur Cyclus van veranderingen Appriciative inquiry Weerstand bij veranderingen

Nadere informatie

KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN IN HET BEROEPSONDERWIJS

KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN IN HET BEROEPSONDERWIJS KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN IN HET BEROEPSONDERWIJS Rapportage voor Koning Willem I. College Opleiding Manager/ondernemer horeca van de Middelbare Horecaschool (MHS) HOGESCHOOL UTRECHT Wenja Heusdens, MSc

Nadere informatie

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE]

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] Waarvoor kiezen klanten voor SoHuman? SoHuman helpt mensen, teams en organisaties met hun persoonlijke en professionele

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Zelfsturend leren met een puberbrein

Zelfsturend leren met een puberbrein Zelfsturend leren met een puberbrein Jacqueline Saalmink In het hedendaagse voortgezet onderwijs wordt een groot beroep gedaan op zelfsturend leren. Leerlingen moeten hiervoor beschikken over vaardigheden

Nadere informatie

mt&v HR Services mt&v Assessment Services

mt&v HR Services mt&v Assessment Services mt&v HR Services Organisaties hebben ambities. Het concretiseren van de ambitie van een organisatie door middel van een heldere, missie, met concrete doelstellingen en strategie, is cruciaal voor elke

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen)

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Tabel 1, schematisch overzicht van abstracte begrippen, variabelen, dimensies, indicatoren en items. (Voorbeeld is ontleend aan de masterscriptie

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

1 Aanbevolen artikel

1 Aanbevolen artikel Aanbevolen artikel: 25 november 2013 1 Aanbevolen artikel Ik kan het, ik kan het zélf, ik hoor erbij Over de basisingrediënten voor het (psychologisch) welzijn Een klassieke motivatietheorie toegelicht

Nadere informatie

COACHING. Coaching. Waarom coaching? Werkwijze Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in coaching door HRD Group?

COACHING. Coaching. Waarom coaching? Werkwijze Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in coaching door HRD Group? Coaching Coaching Waarom coaching? Werkwijze Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in coaching door HRD Group? Neem dan gerust contact met ons op. T 030-6911138 E info@hrd-group.nl

Nadere informatie

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Inhoudsopgave SAMENVATTING... 3 1. INLEIDING... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Doel... 4 2. VISIE OP LEREN EN ONTWIKKELEN... 6 2.1 De relatie tussen leeractiviteiten

Nadere informatie

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De opleiding via afstandsonderwijs is ontstaan vanuit een vraag op de arbeidsmarkt. Er was een tekort

Nadere informatie

De dimensies van het coachen

De dimensies van het coachen A-H04-def 13-05-2003 16:22 Pagina 25 4 De dimensies van het coachen Lilian Soerel 4.1 Inleiding Het is ondertussen heel geaccepteerd dat managers bij een derde advies inwinnen. Maar is dit coachen? Het

Nadere informatie

Het White Box model:

Het White Box model: Het White Box model: Een krachtige veranderstrategie die mensen in beweging brengt. Visie, aanpak en trainingsadvies Een waardevol gespreksmodel voor, WMO en Jeugdwet, consulenten om eigen initiatief en

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers Leer je vakkennis overtuigend over te brengen in projectteams, om te gaan met conflicterende belangen en te bereiken wat voor jou belangrijk is! Ben je een adviseur, architect of projectleider, en werk

Nadere informatie

Online Life Coaching Opleiding

Online Life Coaching Opleiding Online Life Coaching Opleiding De Life Coaching Opleiding laat je in 2 maanden ongelooflijk veel groeien en alle kennis verzamelen die je nodig hebt als Life Coach om jezelf en anderen succesvol te begeleiden

Nadere informatie

Doe mij maar een gewoon leven

Doe mij maar een gewoon leven Triple C model Doe mij maar een gewoon leven Het Relationeel Competentiemodel Triple C is binnen ASVZ niet meer weg te denken in de omgang met cliënten die intensieve begeleiding vragen. Daarnaast wordt

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Kennisdeling in lerende netwerken

Kennisdeling in lerende netwerken Kennisdeling in lerende netwerken Managementsamenvatting Dit rapport presenteert een onderzoek naar kennisdeling. Kennis neemt in de samenleving een steeds belangrijker plaats in. Individuen en/of groepen

Nadere informatie

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek E: info@malvee.com T: +31 (0)76 7002012 Het opzetten en uitvoeren van een medewerker tevredenheid onderzoek is relatief eenvoudig zolang de te nemen stappen bekend

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Leer- en Ontwikkelingsspel

Leer- en Ontwikkelingsspel SPEELWIJZE LEER- EN ONTWIKKELINGSSPEL - Bladzijde 1 / 13 SPEELWIJZE Leer- en Ontwikkelingsspel Leren en ontwikkelen spelen een belangrijke rol in onze samenleving. Veranderingen op allerlei gebied volgen

Nadere informatie

stimuleert ondernemerschap BRochure STEVE

stimuleert ondernemerschap BRochure STEVE BRochure STEVE 2015/2016 DreamStorm presenteert STEVE het introductie programma ondernemend leren Steve is een individueel lesprogramma voor studenten in het Middelbaar Beroeps Onderwijs. In 12 lesuren

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

Manual: handleiding opstarten Skills Lab

Manual: handleiding opstarten Skills Lab Manual: handleiding opstarten Skills Lab Dit is een handleiding voor professionals die zelf een Skills Lab willen starten. Skills Lab wil de werkmogelijkheden voor mensen met ASS vergroten door hen te

Nadere informatie

De lerende Overblijf Medewerker

De lerende Overblijf Medewerker Whitepaper tussenschoolse opvang Overblijf Academie Maart 2014 Inleiding Deze whitepaper is bedoeld voor schoolleiders, directies en besturen in het primair onderwijs in Nederland die willen weten hoe

Nadere informatie

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management White Paper - Ervaringsgericht leren de praktijk als leermeester Leren is belangrijk. Voor individuen én voor organisaties en het één is voorwaarde voor het ander. Geen wonder dus dat leren en de effectiviteit

Nadere informatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Eveline Bleiker Minisymposium Oncologische Creatieve therapie in ontwikkeling 26 mei 2015 Achtergrond Even voorstellen Creatieve

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Fellow onderzoeker Adviseur en coördinator 2 Opzet onderzoekspresentatie 1.

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 E-coaching: het nieuwe online begeleiden

Hoofdstuk 1 E-coaching: het nieuwe online begeleiden 19 Hoofdstuk 1 E-coaching: het nieuwe online begeleiden Het fenomeen internet is niet meer weg te denken. Wereldwijd zijn er meer dan 2,2 miljard internetgebruikers geïdentificeerd, wat neerkomt op een

Nadere informatie

EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING. NBPO Oktober 2012- Oktober 2014

EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING. NBPO Oktober 2012- Oktober 2014 EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING NBPO Oktober 2012- Oktober 2014 Colofon Uitgave: Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl www.research2evolve.nl

Nadere informatie

Specialist in arbeidsparticipatie.

Specialist in arbeidsparticipatie. Specialist in arbeidsparticipatie. Wij geloven dat jij de aandacht moet krijgen die je nodig hebt. www.chainworks.nl 1 Over ChainWorks Er zijn steeds meer argumenten en motivaties om mensen met een arbeidsbeperking

Nadere informatie

Rapportgegevens Nederlandse persoonlijkheidstest

Rapportgegevens Nederlandse persoonlijkheidstest Rapportgegevens Nederlandse persoonlijkheidstest Respondent: Johan den Doppelaar Email: info@123test.nl Geslacht: man Leeftijd: 37 Opleidingsniveau: hbo Vergelijkingsgroep: Nederlandse beroepsbevolking

Nadere informatie

Smart Competentiemeting BSO

Smart Competentiemeting BSO Smart Competentiemeting BSO Pedagogisch medewerker Naam: Josà Persoon Email Testcode : jose_p@live.nl : NMZFIC Leeftijd (jaar) : 1990 Geslacht Organisatie Locatie : v : Okidoki : Eikenlaan Datum invoer

Nadere informatie

Kenniskring leiderschap in onderwijs. Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie

Kenniskring leiderschap in onderwijs. Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie Kenniskring leiderschap in onderwijs Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie Onderzoek doen Wie aanwezig? Wat wilt u weten? Beeld / gedachte / ervaring Praktijkonderzoek in de school = Onderzoek dat wordt

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

We zijn op de goede weg!

We zijn op de goede weg! Interview met etutor Hans Troost, School of Education Hogeschool INHOLLAND Door Pieter Swager, Lectoraat elearning, december 2005 We zijn op de goede weg! Het gesprek met Hans Troost vindt plaats op de

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 20/09/2013 2013 IPDK

VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 20/09/2013 2013 IPDK VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Datum: Inhoudsopgave Deel 1. Inleiding Deel 2. Competentieprofiel Deel 3. Resultatenzicht Deel 4. Zelf-analyse Ontwikkelpunten Deel 1 Inleiding Voor u ligt uw.

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems

TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems RapportEvaluatie Online Mediation in Echtscheidingszaken Aanleidingvoorhetonderzoek In 2008 heeft Juripax in opdracht

Nadere informatie

Leve de competente coach!

Leve de competente coach! Silvia van Schaik-Kuijer Leve de competente coach! Van competentieanalyse naar ontwikkelplan Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 11 Deel 1 Algemene informatie over Leve de competente coach! Coachen en coachcompetenties:

Nadere informatie

Wat motiveert u in uw werk?

Wat motiveert u in uw werk? Wat motiveert u in uw werk? Begin dit jaar heeft u kunnen deelnemen aan een online onderzoek naar de motivatie en werktevredenheid van actuarieel geschoolden. In dit artikel worden de resultaten aan u

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

Spaarne Personeelsontwikkeling Veterinair

Spaarne Personeelsontwikkeling Veterinair Voor het vergroten van menselijk kapitaal Spaarne Personeelsontwikkeling Veterinair Uw praktijk en personeel op een hoger niveau Spaarne Coaching Donkere spaarne 14 rd 2011 JG Haarlem Tel. 06-53123185

Nadere informatie