Waddenfonds: Tender Aanvraag Herstructurering Burdaard ( )

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waddenfonds: Tender 2008 - Aanvraag Herstructurering Burdaard ( 15-10-2008)"

Transcriptie

1 Activiteitenplan Doursum Ferwerderadiel April 2013 Update oktober 2013 Inleiding In dit Activiteitenplan wordt een overzicht gegeven van de activiteiten op het gebied van duurzaamheid die de afgelopen tijd hebben gespeeld, de zaken die momenteel lopen en welke projecten gewenst zijn om te verduurzamen ( vanuit rapport Mearwearde foar minsk en miljeu, juni 2012). Een aantal van de gewenste zaken passen in de gangbare beleidsvelden. Anderen zal extra inspanning voor nodig zijn. 1. is er reeds gebeurd Er gebeurt al veel in Ferwerderadiel op thema s die je als duurzaam mag betitelen. Ook is er al veel vastgelegd in beleidsplannen over ruimte, leefbaarheid, verkeer en vervoer, milieu en natuur. Het overzicht van de zaken die gebeurt zijn staat los van de bestaande beleidsvelden zoals Milieu en Afvalbeheer en richt zich op de projecten die tijdens het opkomen van het begrip duurzaamheid hebben gespeeld. Uit het onderzoek van de Milieuadviesdienst (Milieuadviesdienst, 2008) blijkt dat binnen de gemeentegrenzen van Ferwerderadiel ongeveer 42% van de gevraagde energie duurzaam opgewekt wordt. Onbekend is wat het aandeel nu is ( 2012). De gemeenteraad heeft daarbij de ambitie uitgesproken dit aandeel in 2020 op 100% te willen hebben. Duidelijk is wel als de doelstelling gehaald wil worden er een duidelijke inspanning nodig is van alle partijen in Ferwerderadiel, in het bijzonder van de gemeente als faciliterende partij. Aanzet verduurzaming; 1) Stimulering Lokale klimaat initiatieven (SLOK) SLOK betreft een financiële bijdrage vanuit het Rijk voor gemeenten om het duurzaamheidsaspect in de gemeente te krijgen. Deze SLOK subsidie heeft een belangrijke bijdrage geleverd als het gaat om initiatieven en bewustwording van het begrip duurzaamheid ( met name energiebesparing) in gemeente Ferwerderadiel. De volgende projecten zijn middels de subsidie opgepakt: a. openbare verlichting / openbare gebouwen; b. nieuwbouw Burdaard (pilot); c. bewonersgedrag inzake energie; d. nieuwbouw MFC en School Burdaard; e. duurzame energie-opties gemeente Ferwerderadiel; f. duurzame woningbouw; g. educatie. Ad a. Gemeentelijke gebouwen zijn geïnventariseerd en er zijn besparingsmogelijkheden toegepast. Gemeente Ferwerderadiel heeft geen besparingsplan voor wat betreft de openbare verlichting. In het rapport van de Milieuadviesdienst (MAD, 2008) zijn deze zaken buiten beschouwing gelaten. Een concreet voorbeeld waar wel energiezuinige verlichting is toegepast in het openbare gebied is de LED-verlichting bij het haventje/speelterrein van Wanswert (Project Mei Faert en Faesje). Een ander voorbeeld is LED-verlichting aan de Wytsmastrjitte te Burdaard. Ad b. Bij nieuwbouw in Burdaard realiseren van energieneutrale woningen. Deze ambitie ligt er nog steeds voor bij het te ontwikkelen recreatiepark.

2 Ad c. Bewonersgedrag veranderen middels bewustwording van de mogelijke besparende maatregelen en energiezuinig gedrag, alsmede energiebesparing in de particuliere woningbouw. In Burdaard is bij de aanvang van het totale project informatie verschaft over energiezaken. Op dit moment wordt er geen extra aandacht aan bewonersgedrag besteed ( gewenste actie) Ad d. De nieuwbouw van het MultiFunctioneleCentrum en de school realiseren met een verscherpte EPC van 75% of energieneutraal. (deels toegepast) Ad e. Gemeentebreed meer dan 10% van de energie duurzaam opwekken en deze binnen de gemeentegrenzen gebruiken. Uit het rapport van de MAD blijkt dat deze hoeveelheid ruimschoots wordt gehaald. Ad f. In samenwerking met initiatiefnemer Vellema Hallum b.v. komen tot de oprichting van vier energieneutrale woningen waarvan één als modelwoning wordt ingezet. Dit betreft het project Juffer Frederikestrjitte te Hallum. Het project heeft geen doorgang gevonden Ad g. Een educatie project opzetten. Er is een eerste verkennende afspraak met schoolbesturen geweest. Provinsje Fryslân zou een lespakket ( laten) ontwikkelen. De provincie heeft hier verder geen gevolg aan gegeven, hierdoor is het project is stil komen te liggen 2) Aanzet duurzaam inkopen (in Middelsee verband, stil komen te liggen) In NNO wordt er momenteel uitvoering gegeven aan een nieuw, gezamenlijk aanbestedings protocol ( april 2013). Inmiddels is de notitie aankoopbeleid met een duidelijke insteek op duurzaam inkopen in Noordoost vastgesteld Gemeente Ferwerderadiel heeft het convenant Duurzaam Inkopen voor gemeenten ondertekend. Hiermee is de doelstelling gesteld dat er in 2012 minimaal 75% duurzaam in wil kopen en in %. In 2007 is het Inkoopbureau Middelsee opgericht, een centraal inkoopbureau van de Middelsee gemeenten. Ferwerderadiel zou dit traject verder uitwerken voor alle Middelsee gemeenten. Na het vertrek van de ambtenaar die belast was met (duurzaam) inkopen wordt er minder aandacht aan duurzaam inkopen besteed. In 2010 heeft de gemeente deelgenomen aan een beleidstraject duurzaam inkopen onder aanbieden van Agentschap NL en de VFG. Gemeente Ferwerderadiel heeft dit traject namens de Middelsee gemeenten (deels) doorlopen. Het is echter niet zover gekomen dat het tot een duidelijke implementatie van duurzaam inkopen in de organisatie heeft geleid. Momenteel wordt er geen (extra) aandacht aan duurzaam inkopen besteed, dan wel voor de eigen organisatie als bij aanbestedingen van bijvoorbeeld openbare werken. Inkoop van kantoorartikelen gebeurt via het Centraal Inkoopbureau (CIB) van de VNG. Het CIB heeft duurzaamheid hoog aangeschreven staan en omschrijft dit op haar website met de punten duurzaam inkopen, duurzaam assortiment, duurzame distributie, cartridge retoursysteem en cradle to cradle. 3) Subsidieaanvragen Waddenfonds, UKP en SDE Voor de geplande warmtenetten in Burdaard en Ferwert zijn een aantal externe subsidiemogelijkheden aangeschreven. Helaas zijn dezen niet gehonoreerd waardoor het project (destijds) niet rendabel is geacht. Inmiddels is de situatie dusdanig veranderd dat de onderzochte optie niet meer haalbaar is. Voor het project Burdaard worden momenteel een aantal mogelijkheden in beeld gebracht ( zie ook lopende projecten). Waddenfonds: Tender Aanvraag Herstructurering Burdaard ( )

3 Niet gehonoreerd- -Duurzaam energieplan Burdaard ( ) Niet gehonoreerd Tender Duurzame verwarming Ferwert ( ) Niet gehonoreerd - Duurzame verwarming Ferwert ( ) Niet gehonoreerd Unieke Kansen Projecten (UKP) Aanvraag Project warmtenet Burdaard Niet gehonoreerd. 4) Inventarisatie agrarische daken voor zonnepanelen ( 2010) in samenwerking met IGO. Er is ondersteuning geboden aan agrariërs die interesse hadden in zonne-energie. Na een bijeenkomst waar meer dan 100 mensen aanwezig waren zijn 30 aanvragen voor SDE subsidie verzorgd. De subsidiepot was dusdanig overtekend dat er helaas geen subsidie is toegekend. Een aantal agrariërs heeft separaat subsidie aangevraagd. Er worden anno 2012 her en der weer panelen ( met of zonder subsidie) geplaatst. 5) Oprichting Stichting LEF LEF is statutair in 2012 opgericht. Aangezien het een vernieuwend concept betrof heeft het een lange aanloopperiode gekend. Voor de (extra) inspanningen heeft de gemeente de P-nuts Award gewonnen en een ondersteunende subsidie van de provincie mogen ontvangen. Ook zijn er een aantal presentaties gegeven om het concept bekend te maken bij andere gemeenten en partijen ( o.a. ARK Burdaard). Tijdens het proces is gesteld dat LEF pas opgetuigd kan worden als er een rendabel project aan komt te zitten. Zover is het vooralsnog niet gekomen( meer over LEF in de lopende zaken). Opbrengsten Houtsnippers De opbrengsten van de houtsnippers die de buitendienst in hun processen produceren gaan naar de rekening van LEF. Dit betreft het zgn externe geld LEF. Dit is om de stichting in stand te houden en activiteiten te ontplooien die minder direct aan de gemeente zijn gelinkt. 6) Elektrische oplaadpalen geplaatst Eind 2011 zijn er 2 oplaadpalen voor elektrische auto s in de gemeente geplaatst. Het betreft de locaties bij het gemeentehuis te Ferwert en het MFC te Burdaard. Stichting E-laad heeft de palen geplaatst. Gemeente Ferwerderadiel heeft de parkeerplaats beschikbaar gesteld en een verkeersbesluit genomen. 7) Warmtenetten Burdaard en Hallum Burdaard zie lopende zaken. Hallum: Er is gekeken naar de mogelijkheden om de bestaande ketel te vervangen voor een duurzame verwarming. Er is een rapport opgesteld door NIAG ( 2011) waarbij ook is gekeken naar de combinatie met het multifunctionele centrum, tennisgebouw en bibliotheek. De resultaten uit het onderzoek laten zien dat er mogelijkheden zijn, echter met hoge investeringskosten en dus een lange terugverdientijd. Aangezien het een publiek zwembad betreft is een lange terugverdientijd niet gewenst. Inmiddels is er een traditionele ketel aangeschaft. Tevens heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheden voor riothermie ( zie onderdeel riothermie). 8) Initiatief windmolens en notitie kleine windmolens Met de huidige windmoleneigenaren zijn gesprekken gevoerd over de wensen en de mogelijkheden van windenergie. Veel eigenaren zien mogelijkheden in opschaling en clustering. Hier waren/zijn vergaande ideeën over. Door het beleid van Rijk, provincie en gemeente is dit nu stil komen te liggen. Aansluitend hierop heeft Ferwerderadiel een notitie kleine windmolens opgesteld. Hierbij zou het in bepaalde gevallen mogelijk moeten zijn om kleine windmolens te plaatsen. De

4 notitie ligt momenteel ter goedkeuring voor bij Provinsje Fryslân. Provinsje Fryslân geeft geen ruimte voor toepassing van kleine windmolens. 9) Klimaatoverleg Fryslân (KLOF) Gemeente Ferwerderadiel neemt al een aantal jaren deel aan het Klimaatoverleg Fryslân. Tijdens deze 3 jaarlijkse (ambtelijke) bijeenkomst op het provinciehuis worden actuele zaken op het gebied van duurzaamheid ( duurzame energie) besproken. Nagenoeg alle Friese gemeenten nemen deel aan dit overleg. Ieder jaar vindt ook de bijeenkomst Fryslân jout Enerzjy plaats. Hierbij worden gemeentebestuurders ook uitgenodigd. e vertegenwoordiging vanuit Ferwerderadiel. 10) Ondersteunen bedrijven De afgelopen jaren heeft de gemeente intensief contact gehad met een aantal koplopers in de gemeente. Bedrijven waarmee op verschillende terreinen is samengewerkt zijn Vellema Hallum b.v. en Kelstein Algen te Hallum. Het is van belang om duurzame initiatieven in de gemeente te ondersteunen waar dit als overheid of als stichting LEF mogelijk is. 11) Energieatlas Liander In samenwerking met de provincie is tegen een gereduceerd tarief de energieverbruikgegevens in de gemeente vrij gegeven door Liander( eenmalige opname op postcodeniveau). Hierbij is inzichtelijk te krijgen welke delen van de gemeente ( delen van dorpen) de meeste energie gebruiken. In de toekomst is het wenselijk dat er een systeem komt dat doorlopend de gegevens inzichtelijk geeft zodat er middels maatwerk energiebesparingsacties kunnen plaatsvinden. Dit zal dan wederom met de provincie en de andere Friese gemeenten opgepakt moeten worden. 12) Onderzoek mogelijkheden duurzame wagentractie gemeentewerken Er zijn veel mogelijkheden om tegen een interessant bedrag een elektrische auto te leasen. Hiermee kan er duurzaam worden voorzien in een dienstauto hetgeen woon-werk verkeer (op de fiets) kan bevorderen. Vanuit de stichting Drive4 Elektric is het project Twitterauto gelanceerd. Hierbij kunnen gemeenten (kosteloos) ervaring opdoen met elektrisch rijden en hierover twitteren/communiceren. ( 2012 plaatsgevonden) In 2011 is bekeken wat de mogelijkheden zijn om een busje van de buitendienst ( die aan vervanging toe is) te vervangen voor een elektrisch aangedreven busje. Gezien de gewenste mogelijkheden van een dergelijk busje en het bijbehorende prijskaartje is hier vooreerst vanaf gezien. Wel is de mogelijkheid voor een personenauto met laadruimte positief ontvangen. Meer hierover bij duurzame mobiliteit. 13) Pv prive Ontzorging en voorfinanciering van zonnepanelen voor werknemers. Dit project kende een gezamenlijke start met gemeente Leeuwarden. Hierbij is gebruik gemaakt van de kennis van mevr. Jadranka Cace. De installateur is middels een aanbestedingsprocedure geselecteerd. Inmiddels zijn de panelen plaatst en wordt er door medewerkers van gemeente Ferwerderadiel al duurzame energie opgewekt. Er hebben 6 mensen aan deelgenomen en heeft een duidelijke bewustwording teweeg gebracht. 14) Riothermie Door adviesbureau TAUW wordt een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van riothermie ( gebruik van aanwezige warmte in het riool) in Hallum en Burdaard. In Hallum betreft het de warmte in het persriool voor opwarmen van het zwembad. In Burdaard wordt er gekeken naar de warmte uit het effluent van de rioolwaterzuivering om het warmtenet in Burdaard te voeden. Partners: Wetterskip Fryslân, Aquario b.v., Tauw advies, Gemeente Ferwerderadiel. Inmiddels zijn de uitkomsten bekend en speelt er een terugverdientijd van 85 jaar. Dit komt met name doordat met riothermie geen hoge temperaturen worden gehaald en dus nog opgewaardeerd moet worden. Derhalve wordt er geen gevolg aan gegeven. Er zijn nieuwe ontwikkelingen die een mogelijke pilot in Hallum zouden kunnen dienen.

5 2. Lopende zaken De zaken die momenteel in beeld zijn en die de relatie met duurzaamheid kennen zijn de volgende. Naast deze projecten worden algemene ontwikkelingen en interessante zaken gevolgd en opgepakt. De lopende zaken kennen veelal een meerjarige planning/looptijd ( Onderdeel begroting 2014). Project 1 levert het op Wanneer Duurzaam Noordoost ( ANNO); Gebiedsvisie Aansluiting bij programma Duurzaam Noordoost; Eerste stap/project is het op ( laten) stellen van een gebiedsvisie voor de gemeenten. Dit wordt gecoördineerd door Tytsjerksteradiel maar betreft de gehele regio Gemeenten Achtkarspelen, Kollumerland, Dongeradeel, Dantumadiel, Tytsjerksteradiel en Ferwerderadiel ANNO Ferwerderadiel onderdeel Ruimte en Infra Goed overzicht van de gezamenlijke ambitie en mogelijkheden. Ferwerderadiel kan hierna bepalen welke ( aanvullende) thema s op te pakken Eindproduct juli 2013 ter besluitvorming voorleggen aan colleges Zie bijlage 1 Budget ANNO Vertegenwoordiging in project duurzaam Noordoost; Hugo Bruinsma Uren p/w= 4 - Gebiedsvisie richt zich op de thema s; - a. Duurzame (bestaande) woningbouw - b. Duurzame energie - c. Duurzame mobiliteit - d. Duurzaam ondernemen - * Deze thema s waar mogelijk opnemen in uitvoeringsplan en begroting Ferwerderadiel De gebiedsvisie is n september 2013 opgeleverd. Najaar 2013 en in 2014 uitvoering aan geven. Project 2 levert het op Lokale Enerzjy Ferwerderadiel (LEF) doorstart LEF Bestuur LEF, dorpsbelangen, gemeente Draagkracht/draagvlak en financiële impulsen duurzaamheid Wanneer Momenteel is LEF officieel opgericht maar beschikt over een beperkt budget ( 5000,- per jaar en opbrengst houtsnippers) Medewerker duurzaamheid ( H. Bruinsma) en ondersteuning. Communicatie en ondersteuning werkzaamheden worden cruciaal de komende tijd LEF is in 2012 statutair opgericht. Gezien de huidige financiële marktsituatie is het moeilijk om rendabele projecten op te starten. Wellicht kan LEF eerst een meer ondersteunende rol ipv investerende rol aannemen

6 Project 3 levert het op Wanneer Warmtenet Burdaard Duurzaam verwarmen gedeelte Burdaard. ( MFC, School, 12 woningen en eventueel bestaande bouw) Momenteel worden een aantal mogelijke warmtebronnen onderzocht waaronder een houtketel en riothermie. Ook wordt er gekeken naar een aantal financieringsmogelijkheden ( naast subsidies ook met SVN en Groenfonds contact) Gemeente en externe partij Is als project ondergebracht in ANNO Een goed voorbeeldproject en duurzame warmte in deel Burdaard Van 2009-heden Met name kosten eigen personeel ( tijd). Bij in gebruik name van het net zal er een sluitend exploitatieplan (moeten) liggen deze door externe partij op laten stellen. Voortraject wordt geregeld binnen project Burdaard. Extra inzet is gewenst om routeplan bij provincie in te bedden. Project is ondergebracht in Agenda Netwerk Noordoost als voorbeeldproject Vanwege het voorkomen van dubbele investeringen is in het gedeelte waar nieuwe bestrating is gekomen al een deel leidingnet aangelegd. Hierdoor is het project ook goed te faseren. Project loopt stroef binnen ANNO. Wordt overwogen nieuwe aanvraag Waddenfonds in te dienen. Hier worden eerste stappen toe genomen. Project 4 Elektrisch varen Burdaard-Aldtsjerk Elektrisch varen op de Noordelijke Elfsteden Vaarroute. Aanschaffen van twee elektrische sloepen om de duurzame recreatie te bevorderen. Regio in Actie ( RIA) en, gemeente Tytsjerksteradiel, provinsje Fryslân en gemeente Ferwerderadiel levert t op Meer duurzame recreatie en bekendheid route. Aanvullend het achterland verkennen door recreant Wanneer Start tot 2018 onderhoud, verzekering en stalling bij gemeente Gelden Ria; gelden provincie ( PMJP), Tytsjerksteradiel en Ferwerderadiel (inmiddels een begrotingswijziging van ,- doorgevoerd). Vaste jaarlijkse kosten voor verzekering, onderhoud en stalling sloepen bij gemeente. Hiervoor bijdrage vanuit exploitatie ontvangen. Duurzaamheid ( H. Bruinsma) en project Burdaard Project kan uiteindelijk uitgebreid worden met andere routes en projecten ( waterrecreatievisie Noord Oost). Gemeente Het Bildt is ook overgegaan tot de aanschaf van een sloep. Hiermee wordt het project afgerond. De afrekening zal worden opgemaakt.

7 Project 5 Havengebouw Burdaard Oprichten nieuw havengebouw in haventje Burdaard. Hierbij is middels bouwvorm en technische toepassing een energieneutraal gebouw ontworpen levert het op Regio in Actie ( RIA) Gemeente Ferwerderadiel Een nieuw, energieneutraal en aansprekend havengebouw Wanneer Voorjaar 2013 Bouwkosten havengebouw ,- + voorbereidingskosten. Dekking uit RIA-gelden en project Burdaard. Inspanning voor publiciteit. Onderdeel van Ria en herstructureringsproject Burdaard. Betrokken ambtenaar S. Terpstra Vanwege het unieke element is het aan te bevelen (extra) aandacht te besteden aan de opening van het gebouw. Zomer 2013 aandacht aan geven= gebeurd middels persbericht, in de lijn van berichten met zonne-energie. Project 6 Zonnepanelen publieke daken Zonnepanelen plaatsen op de gymzaal te Marrum in samenwerking met AN- NO-gemeenten en op eenzelfde dag. ANNO gemeenten en Wetterskip levert het op Duidelijk signaal van een duurzame, samenwerkende gemeente. Eigen energieopwekking gymzaal Marrum Wanneer 2013 Eigen uren en investering 2013 van 6000,- aan zonnepanelen ( hiervoor is een begrotingswijziging gemaakt) H. Bruinsma Voor Ferwerderadiel zijn vooreerst 2 panden geschikt. Dit heeft te maken met de ligging van een gebouw ten opzichte van de zon en de hoeveelheid electra dat gebruikt wordt. Gemeentewerf later meenemen in totale dakrenovatie en nu inzetten op gymzaal Marrum. In het vervolg bij onderhoudsprognoses de verduurzaming van het pand (nog meer) meenemen. Gymzaal Marrum is binnen dit project voorzien van 14 zonnepanelen. De gemeentewerf is in het najaar van 2013 voorzien van een nieuw dak en 40 zonnepanelen. Bij toekomstige renovaties en onderhoud van andere panden zal gekeken worden of het plaatsen van zonnepanelen lonend is. Project zonnepanelen voor burgers Dit is een lopend project welke ( wanneer deze in uitvoering gaat) over een 10-tal jaar zal gaan lopen. In zal de piek in de werkruk plaatsvinden. De jaren erna zullen de werkzaamheden met name bestaan uit bijhouden van deelnemers en contacten andere partijen ( bv banken,svn). Project eerst van de baan vanwege prioritering en reeds toegankelijkheid van zonnepanelen.

8 Project 7 levert het op Voorlichting duorsume doarpen Provinsje Fryslan heeft het verzoek gedaan om een voorlichting voor burgers te organiseren in de gemeente. Doarpswurk wil graag informatie verstrekken over Duorsume Doarpen. Koppelen aan project zonnepanelen voor burgers van LEF. Provinsje Fryslân, Doarpswurk, LEF, gemeente Gemeente faciliterend Burgers bereiken over de mogelijkheden van zonnepanelen en de kracht van dorpen om te verduurzamen Wanneer 2013 Locatiekosten/ facilitaire kosten Geschat 1000,- Coördinator duurzaamheid ( H. Bruinsma) Bijeenkomst is te koppelen aan meerdere zaken waarbij communicatie van belang is ( LEF en elektrische oplaadpunten) Project 8 Elektrische auto gemeente ( werken) Leasen van een elektrische Renault Kangoo voor (hoofd) buitendienst en sporadisch dienstreizen personeel binnendienst. Gehele organisatie Betere vervoersmogelijkheden (hoofd)buitendienst. Duidelijke voorbeeldfunctie levert het gemeente op het gebied van duurzame mobiliteit. op Wanneer Mei mei 2017 Jaarlijks ,- voor leasen auto en bijkomende kosten Deels in minder te brengen bij reiskosten Coördinator duurzaamheid Baliemedewerker (hoofd) buitendienst Naast deze concrete actie ook inzetten op kennisverbreding bij burgers en bedrijven op het gebied van duurzame mobiliteit. ( in ANNO verband) De auto wordt sinds september 2013 geleased. Idee is om voorjaar 2014 event duurzaam rijden te organiseren in Ferwerderadiel. * Opnemen in de begroting van 2014,2015,2016,2017

9 3. Gewenste/toekomstige projecten (Onderdeel begroting 2014) Het is vooral een kwestie van tijdig de kansen te grijpen en proberen (gemeentelijke) vraagstukken hierin te combineren. Een goede samenwerking met andere gemeenten, bedrijven en burgers is van belang om een duurzame gemeente te worden. De samenwerking in ANNO is er een om regionale vraagstukken op te pakken. De samenwerking en communicatie met en naar de burgers en bedrijven zou een stuk intensiever kunnen. Om kansen tijdig te kunnen benutten is het wenselijk dat er een voldoende werkbudget voor handen is. Rol gemeente in dezen: Om als gemeente met duurzaamheid aan de slag te gaan is het van belang om de rolverdeling goed voor ogen te hebben. De Milieuadviesdienst ziet voor gemeente Ferwerderadiel de volgende rollen weggelegd: o Voorbeeldrol: opdrachtgever en duurzame inkoper; o Ontwikkelen, stimuleren en innoveren van activiteiten; o Voorlichten, faciliteren en soms subsidiëren van burgers en bedrijven; o Vergunningverlener en handhaver. (Milieuadviesdienst, 2011) Belangrijk punt is de samenwerking binnen de ANNO gemeenten op het thema Duurzaam Noordoost. Nadat de gebiedsvisie is opgesteld en er actuele projecten zijn geformuleerd zal er ook ruimte moeten zijn om als Ferwerderadiel in de uitvoering deel te nemen. Aansluiting gebiedsvisie Noordoost op de punten: Duurzame mobiliteit - Elektrisch rijden gemeentedienst - Oplaadpunten faciliteren - stimuleren fietsen werknemers - elektrisch varen ( e-sloepen). - Informatie richting burgers en bedrijven Duurzame energie - Eigen opwekking gemeente - LEF met projecten - Informatie burgers en bedrijven Duurzame woningbouw - Eigen panden - Monitoringssystemen - nieuwbouw ( bestemmingsplannen) - Informatie burgers en bedrijven Duurzaam ondernemen - Duurzaam inkopen gemeente - Informatie bedrijven Naast de duidelijke rol van de gemeente heeft Ferwerderadiel ook stichting LEF opgericht, Rol LEF: uitvoerend, investerend en ondersteunend De concrete doelstelling van LEF is om burgers uit Ferwerderadiel (kan ook breder) te laten participeren in duurzame energieprojecten, om zo meer projecten te realiseren en meer draagkracht te creëren. LEF is tevens een investeringsfonds dat zelf investeert in lokale duurzame energiepro-

10 jecten. LEF ontwikkelt projecten of participeert daarin, met zeggenschap van de eindgebruikers. Het is een combinatie van risicodragende financiering en betrokkenheid bij de ontwikkeling. Uiteindelijke revenuen uit de projecten keren terug naar LEF waarmee zij nieuwe projecten kan ondersteunen. Ook kan een deel van de revenuen gereserveerd worden voor het behoud en bevorderen van de leefbaarheid. Zie ook onderstaande zinsnede uit de statuten van LEF. Communicatie gemeente Door duidelijk te communiceren, over wat er gebeurt op het gebied van duurzaamheid, en door actief informatie te verstrekken kun je burgers en bedrijven stimuleren om meer aan duurzaamheid te doen. De gemeente zal informatie moeten geven over regelingen, mogelijkheden en over eenvoudige maatregelen die mensen kunnen nemen met betrekking tot duurzaamheid. Daarnaast kan zij aangeven welke duurzame ontwikkelingen er (in de gemeente) spelen. Door een vast agendapunt duurzame ontwikkeling dorpen op te nemen bij de (jaarlijkse) gesprekken met de dorpsbelangen en ondernemersverenigingen kan meer draagkracht gegenereerd worden. Deels kan Stichting LEF, met name op het gebied van duurzame energie, dit faciliteren in het onderdeel Belanghebbendenoverleg. Gewenst is dan ook om een communicatieplan/paragraaf op te stellen, zowel intern gericht als extern. Hierbij is een thematische aanpak veelal een goede methode ( voorbeeld It kin oars, it mat oars! Van gemeente Tytsjerksteradiel). Afdeling voorlichting en communicatie of extern uitzetten. Eigen organisatie Binnen de eigen organisatie zijn veel mogelijkheden om te verduurzamen. Naast praktische mogelijkheden is het ook vooral van belang dat de medewerkers weten waar men binnen het beleidsterrein kan verduurzamen. Om de bewustwording te activeren kunnen er bijeenkomsten worden georganiseerd. Goed voorbeeld is een MVO-spel welke gemeente Dantumadiel voor de eigen werknemers heeft georganiseerd. Tijdens deze dag is er verteld over duurzaamheid en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) en is het spel gespeeld om de kennis te toetsen en bewustwording te creëren. Coördinator duurzaamheid dit op pakken en in gang zetten. Monitoring Monitoren is het (goed) bijhouden van bv energieverbruik. Monitoring wordt steeds belangrijk, mede omdat hier serieus geld mee te verdienen is. De Milieuadviestdienst gaat in de komende tijd het energieverbruik en de facturering van de gemeente onder de loep nemen. Dit is in de gebouwen van de gemeente goed doorgevoerd ( 2010-

11 2011). De eerste cijfers laten zien dat hier een besparing is behaald. Het verdient onderzoek om de besparingsmogelijkheden in de rioleringspompen en openbare verlichting inzichtelijk te krijgen. Dit kan prima als studieopdracht bij onderwijsinstellingen worden uitgezet. Hiervoor dient dan wel ruimte te komen/zijn voor begeleiding. Vraag die hierbij ook op komt is: Hoeveelheid aan duurzame energie dat anno wordt opgewekt binnen de gemeentegrenzen? In 2008 heeft de Milieuadviesdienst een onderzoek uitgevoerd naar energiezaken in de gemeente. Hier is ook een globale inventarisatie gedaan naar de hoeveelheid duurzame energie dat in de gemeente wordt opgewekt ( destijds 42%!) Het is interessant om nu 4-5 jaar later wederom te inventariseren hoeveel energie er binnen de gemeente duurzaam wordt opgewekt. Provinsje Fryslân ziet hier ook een meerwaarde in en komt waarschijnlijk binnenkort met een verzoek tot (medewerking) inventarisatie. Deze onderzoeken zouden door studenten uitgevoerd kunnen worden. Hierbij de samenwerking met afdeling Weg en erbouw. Warmtenet Burdaard Afhankelijk van de gekozen route en verantwoordelijkheid zal dit de nodige tijd van de gemeente/lef vergen. In 2013 bestaat dit voornamelijk uit voorbereiding( proces). Voor 2014 is er ook ruimte nodig voor uitvoering ( contacten verschillende partijen, communicatie, in-/verkoop etc) Natuur en Milieu Naast de duidelijke duurzaamheids ( veelal energie) projecten zijn er ook projecten en samenwerkingsverbanden op het gebied van milieu(educatie). Deze activiteiten vallen nu veelal tussen wal en schip van de beleidsvelden milieu en duurzaamheid. Belangrijkste is de Natuur en milieu educatie (NME). Gemeente Ferwerderadiel doet momenteel geen activiteiten binnen het NME. De partners in Noordoost zetten juist volop in op natuur en milieueducatie. Derhalve overwegen om deel te nemen namens Ferwerderadiel. Geschatte jaarlijkse kosten ,- ( 1,13X inwoner) e uren ± 3-5 uren per week. Zie ook jaarprogramma NME voor bereik van natuur en Milieueducatie. Eerst keuze gemeenteraad voor deelname aan NME Noord-oost, in de loop van 2013 bekend! Nacht van de Nacht Jaarlijks terugkerend evenement om duisternis in de nacht terug te brengen, dit in het kader van de toenemende lichthinder. Er zijn verschillende gradaties waarop een gemeente/partij deel kan nemen. Van een uitgebreid programma tot een attentie bij burgers en bedrijven. De afgelopen jaren is het beperkt gebleven tot het aanschrijven van bedrijven om hun energieverbruik ( licht) te beperken op de geplande datum. Om een duidelijk signaal af te geven zouden er meer activiteiten ontplooit kunnen/moeten worden. Dit in samenwerking met scholen en maatschappelijke partijen. Hiervoor zal een werk budget beschikbaar moeten zijn. In 2013 geen (extra) aandacht aan gegeven. WKO monitoring Vanuit de provincie wordt er de komende tijd ingezet om de warmtepompen ( wko) in beeld te brengen om met name de bodemgevolgen etc in beeld te krijgen. Vanuit Ferwerderadiel is gesteld deze communicatie en begeleiding in eigen beheer te houden ipv uit te besteden aan de MAD. Dit vanwege de geringe hoeveelheid warmtepompen die er op dit moment verwacht worden. Naast deze punten komen er uiteraard steeds actuele punten naar voren, welke om te verduurzamen, actief gevolgd en aan deelgenomen dient te worden.

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

B&W-vergadering d.d. 14 augustus 2012

B&W-vergadering d.d. 14 augustus 2012 B&W-vergadering d.d. 14 augustus 2012 Besluitenlijst van de agendastukken Nr. Voorstel, advies en beslissing Afdoening 1. Besluitenlijst van de bespreekstukken van 24 juli 2012. Secr. Vastgesteld. 2. Besluitenlijst

Nadere informatie

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap. Aan de Gemeenteraad

VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap. Aan de Gemeenteraad VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 19 januari 2015 AGENDA NR. 4, Cie S&M 05-01-2015 VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap.

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

B&W-vergadering d.d. 30 juni 2015 Besluitenlijst van de agendastukken

B&W-vergadering d.d. 30 juni 2015 Besluitenlijst van de agendastukken B&W-vergadering d.d. 30 juni 2015 Besluitenlijst van de agendastukken Nr. Voorstel, advies en beslissing Afdoening 1. Besluitenlijst van de bespreekstukken van 23 juni 2015. Secr. Vastgesteld. 2. Besluitenlijst

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Voordelen om deel te nemen aan dit collectief

Voordelen om deel te nemen aan dit collectief Heerenveen, oktober 2015 Beste vereniging, Bedankt voor uw aanwezigheid tijdens de informatiebijeenkomst sportverenigingen winnen met energie. Deze bijeenkomst is georganiseerd voor sportverenigingen met

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid Wij gaan voor groen! Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid 1. Aanleiding Al vele jaren wordt in de regio Noordoost Brabant samengewerkt aan

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Toelichting subsidieaanvraag Stichting Dorpshuis Hallum.

Toelichting subsidieaanvraag Stichting Dorpshuis Hallum. Toelichting subsidieaanvraag Stichting Dorpshuis Hallum. Aanleiding Van de Stichting Dorpshuis Hallum is een subsidieverzoek ontvangen voor een verbouwing en uitbreiding van het multifunctioneel centrum

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014. Frans van Wieren. duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s

Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014. Frans van Wieren. duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014 Frans van Wieren duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s Financiering Esco s Terugverdientijd Vormen van financiering Esco

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

B&W-vergadering d.d. 13 mei 2014 Besluitenlijst van de agendastukken

B&W-vergadering d.d. 13 mei 2014 Besluitenlijst van de agendastukken B&W-vergadering d.d. 13 mei 2014 Besluitenlijst van de agendastukken Nr. Voorstel, advies en beslissing Afdoening 1. Besluitenlijst van de bespreekstukken van 6 mei 2014. Secr. Vastgesteld. 2. Besluitenlijst

Nadere informatie

Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed

Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed Inhoud 1. Maak van uw gemeente een Energieke Regio... 2 2. De start... 3 3. Het vervolg... 4 4. Aanbod... 5 1 1. Maak van uw gemeente een Energieke

Nadere informatie

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleidend 1.2 Energievisie Hoeksche Waard 2. Activiteiten

Nadere informatie

7-PUNTENPLAN 2013-2014

7-PUNTENPLAN 2013-2014 7-PUNTENPLAN 2013-2014 oplegger bij het meerjarig actieplan DUURZAME WADDENEILANDEN OP WEG NAAR EEN ENERGIEKE TOEKOMST IN 2020 1 1. Inleiding Dit 7-punten plan is een oplegger bij het meerjarig actieplan

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college,

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college, Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W Datum: 16 juni 2015 Betreft: duurzaamheidslening Geacht college, Op 30 oktober 2014 is tijdens de programmabegroting 2015 een motie van het

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Activiteiten Netwerk

Activiteiten Netwerk ALV 2015 Programma Opening door de voorzitter Verslagen en werkplannen Financieel verslag en begroting Decharge Bestuur Verkiezing van het nieuwe bestuur Verkiezing van de ledenraad Pauze Dienstverlening

Nadere informatie

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID Milieu-uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 2015 AANLEIDING Door stijgen energieprijzen en aandacht voor klimaatveranring is energiebesparing en opwekken van duurzame energie een

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 1 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 Voor raadsvergadering d.d.: 19-03-2013 Agendapunt: 06 Onderwerp:

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden

Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden Auteur J.P. Groffen-Hopmans Intern Bedrijf Gemeente Papendrecht Onderwerp Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden

Nadere informatie

Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân

Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân Ferwert, 11 december 2013 Op meerdere

Nadere informatie

Memo. Onderwerp: Raadsbericht stand van zaken regionale Energievisie Datum: 20 januari 2014

Memo. Onderwerp: Raadsbericht stand van zaken regionale Energievisie Datum: 20 januari 2014 Memo Onderwerp: Raadsbericht stand van zaken regionale Energievisie Datum: 20 januari 2014 In april 2012 is tijdens de Conferentie Energie & Klimaat afgesproken dat de vijf gemeenten in de Hoeksche Waard

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

WERKWIJZE WERKTERREIN

WERKWIJZE WERKTERREIN Het merendeel van de bedrijfsgebouwen stamt uit een tijd dat we ons nog geen zorgen maakten over energieverbruik. De kosten waren laag en investeren in energiebesparing was niet of nauwelijks rendabel.

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE 1. Rol van de gemeente bij het opzetten en ondersteunen van lokale duurzame energie initiatieven. 2. Onderzoek naar de mogelijkheden plaatsing

Nadere informatie

Startnotitie. Voorstelnummer RV/16/00658. Startnotitie leesstimulering en laaggeletterdheid

Startnotitie. Voorstelnummer RV/16/00658. Startnotitie leesstimulering en laaggeletterdheid Datum vergadering gemeenteraad 5 april 2016 Voorstelnummer RV/16/00658 Agendapunt 8 Voorstel ingebracht door Portefeuillehouder Begrotingsprogramma Beheerproduct Onderwerp J.G. Marringa S. van Alfen Samenlevingszaken

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Raadsvoorstel Agendanr. :

Raadsvoorstel Agendanr. : Raadsvoorstel Agendanr. : Onderwerp: Revolving fund sportverenigingen - Evaluatie en Vervolg Reg.nr. : 3803259 B&W verg. : 20 mei 2014 Commissie : Cie_verg. : Raadsverg. : 24 juni 2014 1) Status Op grond

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Werkgroep Duurzame Energie

Werkgroep Duurzame Energie AANLEIDING Tijdens de raadsvergadering van 7 juni 2011 heeft de gemeenteraad raadsbreed een motie aangenomen, waarin het college wordt opgedragen een raadsconferentie te organiseren over de mogelijkheid

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 16218 Registratiedatum: 14-08-2014 Afdeling: LO Agendapunt: 34-03-WW Openbaar: Ja Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Amendement Revolverend fonds: resultaten uitgevoerde Quick scan uitvoering

Nadere informatie

Resultaten Enquête Duurzame Energie Metslawier

Resultaten Enquête Duurzame Energie Metslawier Inleiding: Begin mei 23 is door Dorpsbelang Metslawier/DOM Metslawier een enquête huis aan huis verspreid. Doel van deze enquête is het inzichtelijk maken van de vraag van dorpsbewoners naar middelen om

Nadere informatie

Projectopdracht en Plan van aanpak Energiezuinig bouwen in Pesse

Projectopdracht en Plan van aanpak Energiezuinig bouwen in Pesse Projectopdracht en Plan van aanpak Energiezuinig bouwen in Pesse Datum: 13 januari 2012 Strategie, Beleid en Projecten Postbus 20.000, 7900 PA Hoogeveen Telefoon 14 0528 Fax 0528-291325 E-mailinfo@hoogeveen.nl

Nadere informatie

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 1 OPSTELLER VOORSTEL: D. Kroes AFDELING: Publiekszaken PORTEFEUILLEHOUDER: A. van der Ploeg Agendapunt: No. /'09 Dokkum, ONDERWERP: Duurzaamheidsnotitie

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport

Managementsamenvatting adviesrapport Managementsamenvatting adviesrapport Onderzoek succesfactoren, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van Nederlandse Gemeenten rond MVO-stimulering, verduurzaming van de bedrijfsvoering en duurzaam inkopen

Nadere informatie

Grave gaat voor Groen

Grave gaat voor Groen Grave gaat voor Groen Projectenboek 2015-2018 In de Kadernota 2015 is de volgende doelstelling opgenomen: Duurzaamheid moet een steviger plek krijgen binnen de eigen organisatie en planvorming van nieuwe

Nadere informatie

Zonnestroom voor het Friese MKB

Zonnestroom voor het Friese MKB Zonnestroom voor het Friese MKB Informatiebijeenkomst, Provinciehuis Jadranka Cace, projectleider j.cace@fryslan.nl 2 oktober 2014 Ambities Structurele toepassing van zonnestroom bij MKB Praktijktoepassing:

Nadere informatie

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV inhoud. Voorstelrondje Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV UKR en UKP- NESK prijs Hart van Oijen Onze gedachte over biogas Zijn wij op de goede weg? Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV Bewust en

Nadere informatie

Een toekomst voor beschermde dorpsgezichten. Sytske Raap

Een toekomst voor beschermde dorpsgezichten. Sytske Raap Een toekomst voor beschermde dorpsgezichten Sytske Raap Stelling 1 Krimp is een probleem Stelling 2 De aanpak van krimp kost veel geld Stelling 3 Gemeenten moeten regierol op zich nemen om burgers te bewegen

Nadere informatie

Programma 6. Undernimmen

Programma 6. Undernimmen Programma 6. Undernimmen Trojka: Programmahouder : E. Peterson Donormanager : R. Heeringa Programmaregisseur : G. Kraak 6.1 Hoofddoelstelling Een gezond ondernemersklimaat Bedrijvigheid is één van de motoren

Nadere informatie

GO 12. Bewonerscampagne vervolg Steek energie in je huis

GO 12. Bewonerscampagne vervolg Steek energie in je huis GO 12 Bewonerscampagne vervolg Steek energie in je huis Achtergrond Het doel van de campagne is om het voor bewoners - eigenaar/bewoners in dit geval, aantrekkelijk te maken om daadwerkelijk te investeren

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

Beleidsregels voor laadpunten elektrisch auto s Spijkenisse

Beleidsregels voor laadpunten elektrisch auto s Spijkenisse Beleidsregels voor laadpunten elektrisch auto s Spijkenisse datum januari 2013 versie definitief Auteur(s) J.O. Smit Stad en Wijk bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse postadres Postbus 25,

Nadere informatie

Aan de commissie VROM

Aan de commissie VROM Made, 4 april 2002 Commissievergadering d.d. 4 juni 2002 Aan de commissie VROM Agendapunt: Onderwerp: Beheersprogramma verkeersborden straatmeubilair Toelichting: Al jaren wordt vanuit de buitenopzichters,

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Workshop financieringsconstructies. Arthur Messelink & Daan Arkesteijn

Workshop financieringsconstructies. Arthur Messelink & Daan Arkesteijn Workshop financieringsconstructies Arthur Messelink & Daan Arkesteijn Wat gaan we doen vandaag? Fictief schoolgebouw renoveren Jullie moeten aan de slag Interactief Vragen kan altijd Wat is het doel? Meer

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Bijlage: Analyse van het plan van de stichting

Bijlage: Analyse van het plan van de stichting Bijlage: Analyse van het plan van de stichting Bijlage bij raadsvoorstel Het proces van planvorming De planvorming door de stichting is gestart na het gesprek in mei 2011 met het college van B&W en diverse

Nadere informatie

Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl

Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl Aanleiding vereniging voor energiebesparing: 1 hogere gemeentelijke tarieven voor verenigingen

Nadere informatie

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. :

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : INTERN MEMO Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : Aanleiding Duurzaamheid is een speerpunt in het coalitieakkoord en het

Nadere informatie

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Programma Sport & Accommodaties, Duurzaamheid BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert,

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Pilot Energiebesparende maatregelen particuliere woningvoorraad

Pilot Energiebesparende maatregelen particuliere woningvoorraad Plan van aanpak Helpende Hân Pilot Energiebesparende maatregelen particuliere woningvoorraad Inleiding In de bestaande bouw valt op het gebied van energiebesparing veel winst te behalen. In onze beleidsnotitie

Nadere informatie

Bestaand budget ja/ nee. Extra budget tov huidig per jr. Bestaande capaciteit ja/nee. ja nes Binnen extra uren communicatie en coördinatie

Bestaand budget ja/ nee. Extra budget tov huidig per jr. Bestaande capaciteit ja/nee. ja nes Binnen extra uren communicatie en coördinatie Speerpunt/ onderwerp Doelstelling speerpunt Verantwoordelijk Team/onderdeel activiteiten Bestaand budget / nee Extra budget tov huidig per jr Bestaande capaciteit /nee Extra Capaciteit tov huidig per jr

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

Subsidievoorwaarden Zon op je Dak 2009

Subsidievoorwaarden Zon op je Dak 2009 Subsidievoorwaarden Zon op je Dak 2009 Datum: 25 augustus 2009 Van: Projectbureau ARC Algemeen Projectbureau ARC (Amsterdam Reduceert CO 2 ) verstrekt namens de 14 stadsdelen van de gemeente Amsterdam

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân Gebruik de lokale, Friese kracht voor meer duurzame energie en werkgelegenheid Vijf stellingen voor een duurzamer Fryslân Steeds meer Friezen kiezen er voor om zelf duurzame energie op te wekken, thuis

Nadere informatie

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee 1 van 5 W- "W" OEMEENTE J ^ Q Q J *! ^ t Zaaknummer MOOISBS Behoort bii opleqqer: 1001958 nr. : Programmabegroting^g R u m e j k e Ordening en Volkshuisvesting Telefoonnummer ; 0229-252200 : Middelen en

Nadere informatie

DRENTHE DUURZAAM. 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe

DRENTHE DUURZAAM. 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe DRENTHE DUURZAAM 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe FEBRUARI 2015 Inleiding Duurzaamheid is de pijler voor een vitaal Drenthe. Dat is het uitgangspunt voor de PvdA in Drenthe.

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2013/4543 Registratiedatum: Afdeling: Leefomgeving Agendapunt: 49-Va-09 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Windpark gemeente Kranenburg (DE) Besluit: Kennis te nemen van

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Groninger Energiepremie

Groninger Energiepremie Groninger Energiepremie Subsidie voor energiebesparende maatregelen Vraag aan vóór 1 april 2015! Wilt u uw woning verduurzamen? Lees hier of de Groninger Energiepremie iets voor u is Wat houdt de Groninger

Nadere informatie

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid 2016-728 Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Commissie Omgevingsbeleid op 23 maart 2016 - Provinciale Staten op 13 april 2016 - fatale beslisdatum: 13 april

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020)

Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020) Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020) (Voor)financiering door een derde 1. Zonline Doneer de zon: Zonline biedt in samenwerking met Urgenda de mogelijkheid om via crowdfunding zonnepanelen

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie