Hoogachtend, Namens het Wijk C-Komitee, Ben Nijssen, Ted Zorn.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoogachtend, Namens het Wijk C-Komitee, Ben Nijssen, Ted Zorn."

Transcriptie

1 Aan de Minister van VROM Aan de Minister van Verkeer en Waterstaat betreft: concessie OV en luchtkwaliteit in Regio Utrecht Utrecht, 14 september 2010 Geachte mevrouw Huizinga, Geachte heer Eurlings, Het Wijk C-Komitee vraagt uw aandacht voor het volgende. In 2008 zijn voor het streekvervoer in de regio Utrecht 144 nieuwe bussen aangeschaft die voldeden aan de EEV normen. De NO 2 uitstoot van deze bussen bleek echter erg hoog te zijn (1,8 gram/km). Omdat in Utrecht vrijwel alle buslijnen via het Centraal Station lopen, worden de normen voor het NO 2 -gehalte in de lucht op een aantal wegen richting station (ver) overschreden. Ons comité behartigt de belangen van de inwoners van een wijk nabij het CS Utrecht waardoor een aantal drukke busroutes lopen. Het comité heeft in 2009 de luchtverontreiniging van deze bussen aan de orde gesteld. Mede door acties van het comité is er aan TNO gevraagd te berekenen aan welke NO 2 limietwaarden de, in een nieuwe concessie aan te schaffen, stadsbussen zouden moeten gaan voldoen. De inschrijvingstermijn van de aanbestedings-procedure voor de concessie OV voor de stad en regio Utrecht is onlangs gesloten. Ondanks een WOB verzoek van het Wijk C- Komitee is het bestek van de concessie pas na afloop van de inschrijvingstermijn openbaar gemaakt. Wij maken ons ernstige zorgen over de daarin (pag. 111) opgenomen maximaal toegestane emissie aan NO 2 van de 209 aan te schaffen nieuwe stadsbussen: Limietwaarde in gram/km Standaard bussen NOx 5,5 (33 stuks) NO 2 2,05-0,18*NOx Gelede bussen NOx 6,6 (139 stuks) NO 2 2,48-0,18*NOx Dubbel gelede bussen NOx 8,6 (37 stuks) NO 2 3,2-0,18*NOx Deze limietwaarden blijken veel hoger te zijn dan: a. de limietwaarden die volgden uit berekeningen van TNO in opdracht van de gemeente Utrecht. Zie bijlage advies rekenen aan schone bussen b. de emissiewaarden waar in de saneringstool van het NSL voor het jaar 2015 vanuit gegaan wordt (0,82 gram/km). Als de eisen uit dit bestek in stand blijven dan zullen in 2015 bijna alle 360 Utrechtse stads- en streekbussen een 50 tot 120 procent hogere directe NO 2 emissie hebben dan waar in de saneringstool voor het jaar 2015 van uit is gegaan.

2 Langs en door onze wijk rijden dagelijks 2600 stads- en streekbussen. Als dit bestek ongewijzigd blijft zal in 2015 (na afloop van de derogatietermijn) niet alleen in onze wijk, maar ook op diverse andere plaatsen in Utrecht, niet aan de Europese luchtkwaliteitsnormen t.a.v. NO 2 worden voldaan. Met betrekking tot de emissie van fijnstof zijn er in het bestek in het geheel geen eisen opgenomen. Vanwege het spoedeisende karakter van dez zaak richten wij ons direct tot de verantwoordelijke ministeries met het verzoek in te breken in de lopende aanbestedingsprocedure en te bewerkstelligen dat de emissie-eisen in het bestek in overeenstemming worden gebracht met: a. de voornoemde berekeningen van TNO b. de emissiewaarden voor NO 2 en fijnstof die in de saneringstool voor 2015 e.v. worden aangehouden Hoogachtend, Namens het Wijk C-Komitee, Ben Nijssen, Ted Zorn. Cc: Europees Commissaris van Milieu, Janez Potočnik Bestuur Regio Utrecht (BRU) College B&W Utrecht leden vaste Kamercommissie VROM en VenW inschrijvers concessie: Connexxion en Qbuzz Achtergronddocumenten zijn tevens te vinden op

3 Onderbouwing advies rekenen aan schone bussen in Utrecht Ronald de Lange, Wim Roeterdink, TNO Industrie & Techniek Tussenrapport, 16/03/2009 Inleiding Na derogatie moet ook de gemeente Utrecht in 2015 voldoen aan de Europese luchtkwaliteitsnormen voor NO 2. In een aantal straten in Utrecht wordt een belangrijke bijdrage aan de NO 2 concentratie geleverd door het bussenpark. Daarbij is de vraag of en hoe de inzet van schone bussen kan bijdragen aan het voldoen aan de NO 2 luchtkwaliteitsnormen in Naast enkele andere vragen zijn onderstaande vragen voor de gemeente Utrecht onderzocht en in dit document beantwoord: 1. Begin 2007 zijn de effecten op de luchtkwaliteit berekend van een milieuzone voor het vrachtverkeer in de binnenstad. Gezien de snelle ontwikkeling in inzichten op dit gebied heeft de gemeente Utrecht aan TNO gevraagd om aan te geven wat het verwachte effect is op de NO x en PM 10 emissies van het vrachtverkeer. 2. Om in de toekomst aan de jaargemiddelde NO 2 norm voor luchtkwaliteit te voldoen, wil de gemeente Utrecht graag weten: a. welke emissies de toekomstige schone bussen mogen hebben en b. of het nodig is om additionele eisen te stellen aan de directe NO 2 uitstoot van stadsbussen. Hierbij zullen de emissies van schone bussen in eerste instantie worden gebaseerd op het rekeninstrument schone bussen van het CAR II model. Op basis van deze vragen is voor de gemeente Utrecht bekeken of en hoe de milieuzone vrachtverkeer en de inzet van schone bussen kan leiden tot een zodanige verbetering van de luchtkwaliteit dat de NO 2 norm in 2015 wordt gehaald. Hieronder zijn eerst beknopt de uitgangspunten en de toegepaste methodiek beschreven. Daarna is een voorlopig antwoord op bovenstaande vragen gegeven. Later zullen deze vragen verder uitgewerkt worden in een TNO-rapport. Methodiek & Uitgangspunten Om de vragen te kunnen beantwoorden zijn berekeningen gedaan op basis van het CAR II model, versie 7.0. Er is gekeken naar de situatie voor zichtjaar 2015, omdat uiterlijk in 2015 (met derogatie) aan de Europese normen voor de NO 2 concentraties moet worden voldaan. De luchtkwaliteitsnorm voor NO 2 waarmee wordt gerekend is normaal gesproken 40 µg/m 3. In het CAR II model wordt echter uitgegaan van gemiddelde meteorologische omstandigheden. Omdat de gemeente Utrecht bij de beoordeling van berekende concentraties rekening houdt met ongunstige meteorologische omstandigheden ligt de bovengrens voor de NO 2 concentraties op 36.8 µg/m 3. De gevolgde methodiek: - Berekening emissie-effecten milieuzone vrachtverkeer: Allereerst is een berekening gemaakt van het effect van de milieuzone vrachtverkeer op de emissies van middelzwaar en zwaar verkeer. Hierbij zijn de effecten voor de NO x, de NO 2 en de PM 10 uitstoot meegenomen. - Berekening maximaal toegestane NO x en NO 2 emissies bussenvloot: Met behulp van het CAR II model, versie 7.0, is allereerst de referentiesituatie voor 2015 doorgerekend voor een 1 Er moet worden opgemerkt dat de gemeente Utrecht niet zelf de bussen aanschaft. De Bestuurs Regio Utrecht (BRU) is concessieverlener en is verantwoordelijk voor de eisen bij de aanschaf van schone bussen. De gemeente Utrecht maakt deel uit van de BRU.

4 maatgevende straat (de Nobelstraat). Daarna is berekend welke gemiddelde uitstoot van het bussenpark maximaal toelaatbaar is om voor de Nobelstraat aan de gestelde NO 2 luchtkwaliteitseisen te voldoen. - Mogelijke invulling bussenpark: Als laatste stap is onderzocht welke mogelijkheden er zijn om in 2015 een bussenpark te hebben waarmee de gemiddelde uitstoot wordt gehaald. Hiervoor zijn verschillende scenario s uitgewerkt en onderzocht. Hieronder is de gevolgde methodiek in meer detail uitgewerkt. Berekening emissie-effecten milieuzone vrachtverkeer Voor de emissiecomponenten NO x, direct NO 2 en PM 10 zijn de schalingsfactoren berekend die toepasbaar zijn op de met het CAR II model uitgerekende emissies voor middelzwaar en zwaar verkeer. Hierbij is rekening gehouden met de gestelde eisen, maar ook met het vervangingsgedrag en met ontheffingen. Eisen - Voor de berekening van de schalingsfactoren is uitgegaan van een milieuzone voor het vrachtverkeer die is ingericht conform het Convenant Stimulering schone vrachtauto s en milieuzonering. In dit convenant is overeengekomen dat in een milieuzone geen vrachtauto s worden toegelaten waarbij: - In de Milieuzone vanaf 1 april 2007 vrachtauto s worden toegelaten waarvan de motor minimaal voldoet aan Euronorm II dan wel Euronorm III. In het geval van Euronorm II en Euronorm III steeds in combinatie met een roetfilter. - In de Milieuzone vanaf 1 januari 2010 vrachtwagens worden toegelaten waarvan de motor minimaal voldoet aan Euronorm IV, met dien verstande dat vanaf 1 januari 2010 tot 1 juli 2013 in de Milieuzone ook vrachtauto s worden toegelaten waarvan de motor minimaal voldoet aan Euronorm III in combinatie met een roetfilter. - In 2015 zal sprake zijn van het toelaten van vrachtauto s met Euronorm IV of schoner. Vervangingsgedrag - Door het weren van vieze vrachtauto s wordt een versnelde aanschaf van nieuwe vrachtauto s in de regio verondersteld. Richtlijn hierbij is o.a. de eindrapportage Een jaar milieuzones vrachtverkeer effectstudie van DHV. Analoog aan de methode die voor de saneringstool is gehanteerd, wordt ervan uitgegaan dat de groep geweerde voertuigen wordt vervangen door een groep voertuigen die dezelfde verdeling heeft als de oorspronkelijke niet geweerde groep voertuigen. Deze aanname levert een zogenaamd status-quo scenario op. Een cijfermatige onderbouwing uit de praktijk ontbreekt echter bij dit scenario, maar levert wel een scenario op dat realistisch verondersteld mag worden omdat het tussen het beste- en het slechtste scenario inzit wat de wagenparkvernieuwing betreft. Ontheffing en handhaving - Voor milieuzones is een tijdelijke ontheffing mogelijk. Er moet rekening gehouden worden met 3 typen ontheffingen: - Landelijke ontheffingen voor bijzondere voertuigen (is ongeveer 3 % van het totale wagenpark en zal naar verwachting na 2010 verder afnemen tot ongeveer 1.5 %). - Landelijke ontheffingen i.v.m. roetfilters: De verwachting is dat voor 95 % van de voertuigen die verplicht zijn een roetfilter te hebben (Euro II tot 2010 en Euro III tot 2013) een roetfilter beschikbaar is. Hooguit 5% van de Euro II en Euro III voertuigen zal tot 2013 voor deze ontheffing in aanmerking komen. - Lokale ontheffingen voor incidentele bezoekers en voor voertuigeigenaren die in ernstige financiële problemen dreigen te raken door invoering van de milieuzone. Gemiddeld is een percentage van 2.5 % voor 2010 en van 1.5 % na 2015 voor het totale wagenpark geschat.

5 Voor de berekening is uitgegaan van 100 % handhaving, waarbij het aandeel overtreders is verwaarloosd. Daarnaast wordt het percentage ontheffingen gebaseerd op de bovenstaande schattingen ook gebruik in de saneringstool. Deze schattingen zijn weergegeven in Tabel 1. Tabel 1 - percentage ontheffingen voor de verschillende zichtjaren Zichtjaar Landelijke ontheffing bijzondere voertuigen 3 % 1.5 % 1.5 % Landelijke ontheffing Euro II & Euro III 5 % 5 % 5 % Lokale ontheffing 2.5 % 1.5 % 1.5 % Hierbij moet worden opgemerkt dat de landelijke ontheffing bijzondere voertuigen en de lokale ontheffing evenredig naar de oorspronkelijke voertuigvloot worden verdeeld over de groep geweerde voertuigen. De landelijke ontheffing voor Euro II en Euro II voertuigen wordt uiteraard alleen toegepast op de oorspronkelijke groep Euro II en Euro III voertuigen zonder roetfilter. Voor het autonome wagenpark is uitgegaan van de landelijk gemiddelde wagenparksamenstelling voor de stad in 2015 zoals deze is vastgesteld in het BGE beleidscenario dat ook als basis voor de emissiefactoren voor versie 7.0 van CAR II is gebruikt. De methode die is toegepast is analoog aan de methode zoals die is opgesteld voor de saneringstool, waarbij het nieuwe wagenpark is ingeschat op basis van vervangingsgedrag van voertuigeigenaren van geweerde voertuigen en verleende ontheffingen. Effectberekening - Tabel 2 laat de schalingspercentages voor NO x, NO 2 en PM 10 zien voor middelzwaar en zwaar wegverkeer voor de verschillende wegtypes in de stad. Aanbevolen wordt om (voor PM 10 ) met de schalingsfactoren van het slechtste scenario voor de verschillende wegtypes te rekenen. Tabel 2 Schalingspercentages voor NO x, NO 2 en PM 10 emissies voor milieuzone middelzwaar en zwaar verkeer voor NOx NO2 PM10 Vd Vc Ve Vd Vc Ve Vd Vc Ve Middelzwaar 60.1% 60.1% 60.1% 59.6% 59.6% 59.6% 48.1% 56.6% 64.7% Zwaar 82.9% 82.9% 82.9% 82.9% 82.9% 82.9% 73.1% 80.2% 86.0% 2011 NOx NO2 PM10 Vd Vc Ve Vd Vc Ve Vd Vc Ve Middelzwaar 58.6% 58.6% 58.6% 58.0% 58.0% 58.0% 48.3% 57.0% 65.2% Zwaar 83.0% 83.0% 83.0% 83.0% 83.0% 83.0% 75.4% 82.2% 87.5% 2015 NOx NO2 PM10 Vd Vc Ve Vd Vc Ve Vd Vc Ve Middelzwaar 51.2% 51.2% 51.2% 50.4% 50.4% 50.4% 48.3% 58.6% 67.5% Zwaar 91.8% 91.8% 91.8% 91.8% 91.8% 91.8% 90.8% 93.7% 95.8% Vc = stad stagnerend, Vd = stad normaal, Ve = stad doorstromend Merk op dat vernieuwing van het wagenpark, bijvoorbeeld door de invoering van de milieuzone, kan leiden tot een verhoogde directe NO 2 emissie. Op dit moment is er nog onvoldoende eenduidige kennis met betrekking tot dit effect voor het vrachtverkeer. Daarom is de verhoogde

6 directe NO 2 emissie niet in de emissiefactoren verwerkt van CAR II, versie 7.0. Dit komt daarom ook niet tot uiting in de schalingsfactoren voor milieuzone vrachtverkeer. Ook is deze verhoging in de volgende versie van het CAR II model nog niet meegenomen. Berekening maximaal toegestane NO x en NO 2 emissies bussenvloot Er is voor een maatgevende straat in de gemeente Utrecht berekend welke maximale NO x en NO 2 emissies voor een gemiddelde bussenvloot mogelijk zijn, zodanig dat in 2015 de NO 2 concentratie maximaal 36.8 µg/m 3 is. De Nobelstraat is door de gemeente Utrecht geselecteerd als maatgevende straat voor wat betreft de emissies van bussen.. De Nobelstraat heeft in 2015 een verwachte verkeersintensiteit van circa 5000 voertuigen per etmaal met additioneel 1500 bussen per etmaal. Van de circa 5000 voertuigen is 95 % lichtwegverkeer, 4 % middelzwaar vrachtverkeer en 1 % zwaar vrachtverkeer. Daarnaast ligt de Nobelstraat ligt een milieuzone vrachtverkeer, waardoor relatief oud vracht verkeer geen toegang tot deze straat heeft. De benodigde invoergegevens, zoals aantallen voertuigen en de mate van stagnatie, zijn door de gemeente Utrecht verstrekt. Er is een scenario uitgewerkt waarbij de effecten van de milieuzone, met behulp van bovenstaande schalingsfactoren zijn meegenomen. Daarnaast is ook een scenario uitgewerkt waarbij de effecten van de milieuzone niet zijn meegenomen. Voor de bussenvloot zijn verschillende scenario s doorgerekend. Hierbij is ervan uitgegaan dat: - 40 % van de bussen recent is vernieuwd. Deze groep voldoet aan de EEV emissienormen en het is niet waarschijnlijk is dat deze bussen voor 2015 worden vervangen. - dat de resterende 60 % van de bussen wordt voor 2010 vervangen. De resultaten van de berekeningen met CAR II zijn te zien in Figuur 1 (met milieuzone vrachtverkeer) en Figuur 2 (zonder milieuzone vrachtverkeer).

7 Figuur 1 Resultaten maximaal toegestane NO x en NO 2 emissies Utrechtse bussenpark met milieuzone vrachtverkeer. In figuur 1 zijn de randvoorwaarden voor de NO x en NO 2 emissie voor de bussenvloot berekend die een NO 2 concentratie opleveren die lager is dan 36.8 µg/m 3. De rode lijn is de limiet waaraan de gemiddelde NO x en NO 2 emissie van het totale bussenpark moet voldoen. De gestippelde zwarte lijnen geven de maximaal toegestane emissies van de NO x en de directe NO 2 emissie weer voor het te vervangen deel van de bussenvloot, uitgaande van: - de 40 % recent vernieuwde EEV bussen een directe NO 2 uitstoot heeft die 40 % is van de NO x uitstoot (f NO2 = 0.4). Dit is gebaseerd op het TNO-rapport van het aanschafte type bus waarin een directe fractie van 40 % is gerapporteerd. - de 40 % recent vernieuwde bussen een directe NO 2 uitstoot heeft die 20 % is van de NO x uitstoot (f NO2 = 0.2). Dit is gebaseerd op een inschatting van de mogelijke directe NO 2 uitstoot na aanpassing van de bestaande vloot, zoals aangegeven door VDL. In het milieuzone scenario is voor de milieuzone vrachtverkeer een correctie uitgevoerd voor de emissie van het middelzwaar en zwaar vracht verkeer. Voor de milieuzone in 2015 zijn de schalingsfactoren gebruikt zoals weergegeven in Tabel 3. Tabel 3 Gebruikte schalingsfactoren voor de milieuzone vrachtverkeer Schalingsfactor emissiecomponent Voertuigcategorie NO x NO 2 Middelzwaar wegverkeer Zwaar wegverkeer Het blauwe kruis markeert de emissies van een EEV diesel bus. (volgens het rekeninstrument schone bussen behorend bij het CAR II model) In Figuur 2 zijn de resultaten voor dezelfde berekening weergegeven, waarbij het effect van de milieuzone niet is meegenomen.

8 Figuur 2 Resultaten toegestane maximale NO x en NO 2 emissies bussenvloot zonder milieuzone vrachtverkeer Nadere details van de berekening zijn opgenomen in Bijlage A. Mogelijke invulling bussenpark Op basis van bovenstaande figuren kan worden geconcludeerd dat er verschillende mogelijkheden zijn om het bussenpark zodanig in te vullen dat in 2015 voldaan wordt aan de NO 2 luchtkwaliteitsnorm van 36.8 µg/m 3. Met behulp van het rekeninstrument schone bussen dat hoort bij het CAR II model kan worden bepaald dat er diverse buscategorieën zijn, waarmee aan de gewenste gemiddelde emissies kunnen worden voldaan. Uitgaande van de aanname dat voor de recente aangeschafte EEV bussen de directe NO 2 uitstoot teruggebracht kan worden naar een directe fractie van 20 %, betreft deze aanname de bussen categorieën: - EEV voor zowel diesel als CNG - Euro VI Indien de invulling gebeurd met EEV diesel bussen, dan wordt de gewenste waarde alleen gehaald als dit samengaat met een milieuzone vrachtverkeer. Voor de andere categorieën geldt dat de grenswaarde ook gehaald zou kunnen worden zonder de milieuzone vrachtverkeer. Dit is echter afhankelijk van de precieze invulling van het bussenpark. Als blijkt dat de recent aangeschafte EEV bussen inderdaad een directe fractie NO 2 uitstoot van 40 % hebben, en dit niet aangepast kan worden, moeten er extra strikte eisen worden gesteld aan de overige bussen. Volgens het rekeninstrument schone bussen kan dan alleen worden voldaan aan de NO 2 limiet met de volgende categorieën bussen: - EEV CNG (stoichiometrisch) - Euro VI Hierbij moet worden opgemerkt dat:

9 - De praktijkemissies voor Euro VI bussen zijn ingeschat op basis van huidige kennis omtrent de technologie en de normstelling. Er zijn op dit moment nog geen praktijkemissies bekend van Euro VI bussen, omdat deze nog niet op de markt zijn. De verwachting is dat bussen die voldoen aan de Euro VI eis na 2012 op de markt zullen komen. - Er een categorie diesel voertuigen in ontwikkeling is die naar verwachting ongeveer dezelfde emissies hebben als de categorie EEV CNG (Stoichiometrisch). Het is echter ons niet bekend of dit soort bussen nu al op de markt zijn. - In de bussenknop uitgegaan is van een representatieve gemiddelde emissiefactor voor de praktijkemissies van de bus categorie. Hierdoor is dus extra aandacht vereist om voor het totale bussenpark daadwerkelijk op een deze gemiddelde emissie uit te komen. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat: - Er mogelijkheden zijn om door een goede invulling van het bussenpark te voldoen aan de NO 2 jaargemiddelde concentratie van 36.8 µg/m 3. De verwachting is dat er op korte termijn verschillende technologieën beschikbaar zullen zijn met voldoende lage emissies. - Ten opzichte van de huidige Euro V eis aanvullende eisen nodig zijn om in 2015 een bussenpark te hebben dat voldoet aan de maximaal toegestane gemiddelde emissies voor NO x en NO 2 volgens Figuur 1 en Figuur 2. Dit betreft voornamelijk een aanvullende eis voor de directe NO 2 emissie. Aan een nadere uitwerking van deze aanvullende eisen en de invulling van de bussenvloot wordt nog gewerkt. Hierbij wordt onderzocht: - Of het mogelijk is om de directe NO 2 uitstoot van recent aangeschafte EEV bussen kan worden gereduceerd. Hiervoor zouden eerst metingen moeten plaatsvinden om de precieze uitstoot in kaart te brengen. De technische oplossingen worden verder in kaart gebracht met VDL. - Hoe het resterende deel van de bussenvloot dat voor 2010 vervangen moet worden, kan worden ingevuld.

10 Bijlage A: Luchtkwaliteitsberekeningen schone bussen gemeente Utrecht De lucht kwaliteit berekeningen zijn gedaan met behulp van het CAR 7.0 model. In dit model wordt de NO 2 concentratie berekend aan de hand van de formule: C b, jm B. Ca, jm b jm x + 2, C 1 [ NO ] = f. C [ NO ] 2 NO [ O3 ]. Cb, jm [ NOx ]( 1 f NO ) 2 [ NO ]( f ) + K b, jm x NO 2 C b,jm [NO 2 ] : jaargemiddelde concentratiebijdrage verkeer aan NO 2 concentratie [µg/m 3 ] C b,jm [NO x ] : jaargemiddelde concentratiebijdrage verkeer aan NO x concentratie [µg/m 3 ] C a,jm [O 3 ] : jaargemiddelde grootschalige concentratie ozon [µg/m 3 ] = 39.9 µg/m 3 f NO2 : gewogen fractie direct uitgestoten NO 2 B,K : parameters voor de omzetting van NO naar NO 2 B = 0.6 K = 100 µg/m 3 De jaargemiddelde bijdrage aan de NO x concentratie kan berekend worden aan de hand van de volgende formule: C b,jm [NO x ] = E.θ.F b.f regio.f k E : emissiegetal [µg/m/s] θ : verdunningsfactor F : b bomenfactor =1.0 F regio : regiofactor met betrekking tot meteorologie = 1.2 F k : calibratie factor = 0.62 Het emissiegetal is een gewogen som van de NO x emissies per voertuigcategorie. De verdunningsfactor is berekend voor een gevelafstand van 7 meter.

Effecten van milieuzone vrachtverkeer en schone bussen in Utrecht

Effecten van milieuzone vrachtverkeer en schone bussen in Utrecht Stieltjesweg 1 Postbus 155 2600 AD Delft TNO-rapport MON-RPT-033-DTS-2009-02293 Effecten van milieuzone vrachtverkeer en schone bussen in Utrecht www.tno.nl T +31 88 866 57 50 F +31 88 866 06 30 info-ient@tno.nl

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Niet invoeren milieuzone voor Vrachtwagens

Nota van B&W. Onderwerp Niet invoeren milieuzone voor Vrachtwagens Onderwerp Niet invoeren milieuzone voor Vrachtwagens Nota van B&W Portefeuille M. Divendal Auteurs : Dhr. P.J.J. Tromp en P.J. Möllers Telefoon 5114633/4943 E-mail: ptromp@haarlem.nl en pmollers@haarlem.nl

Nadere informatie

Luchtkwaliteit aansluiting. 2 rotondes Hamelandweg

Luchtkwaliteit aansluiting. 2 rotondes Hamelandweg aansluiting 2 rotondes Hamelandweg te Lichtenvoorde Versie opdrachtgever Gemeente Oost Gelre Postbus 17 7130 AA Lichtenvoorde auteur drs. A.D. Postma INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... I SAMENVATTING... 1

Nadere informatie

Uitbreiding poppodium 013 Tilburg. Luchtkwaliteitsonderzoek in het kader van de bestemmingsplanwijziging

Uitbreiding poppodium 013 Tilburg. Luchtkwaliteitsonderzoek in het kader van de bestemmingsplanwijziging Uitbreiding poppodium 013 Tilburg Luchtkwaliteitsonderzoek in het kader van de bestemmingsplanwijziging Rapportnummer TH 630-1-RA-001 d.d. 30 juli 2014 Uitbreiding poppodium 013 Tilburg Luchtkwaliteitsonderzoek

Nadere informatie

Eisenhowerlaan 112, Postbus 82223 NL-2508 EE Den Haag T +31 (0)70 350 39 99 F +31 (0)70 358 47 52

Eisenhowerlaan 112, Postbus 82223 NL-2508 EE Den Haag T +31 (0)70 350 39 99 F +31 (0)70 358 47 52 Rapport V.2010.0073.00.R001 Onderzoek naar de luchtkwaliteit ten gevolge van wegverkeer Status: DEFINITIEF Adviseurs voor bouw, industrie, verkeer, milieu en software info@dgmr.nl www.dgmr.nl Van Pallandtstraat

Nadere informatie

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Effecten op luchtkwaliteit Datum November 2011 Status Definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart Informatie DVS

Nadere informatie

Effecten van milieuzones personen- en bestelverkeer in Tilburg, s-hertogenbosch en Eindhoven Deelrapport Eindhoven

Effecten van milieuzones personen- en bestelverkeer in Tilburg, s-hertogenbosch en Eindhoven Deelrapport Eindhoven TNO-rapport TNO 2015 R11703 Effecten van milieuzones personen- en bestelverkeer in Tilburg, s-hertogenbosch en Eindhoven Deelrapport Eindhoven Earth, Life & Social Sciences Van Mourik Broekmanweg 6 2628

Nadere informatie

Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 21 april 2011 20110073-02 211x04850 J. van Rooij

Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 21 april 2011 20110073-02 211x04850 J. van Rooij Notitie 20110073-02 Bouwplan Ringbaan West 15 te Weert Inventarisatie luchtkwaliteitsaspecten Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 21 april 2011 20110073-02 211x04850 J. van Rooij 1 Inleiding

Nadere informatie

Referentienummer Datum Kenmerk GM-0108700 5 augustus 2013 323059

Referentienummer Datum Kenmerk GM-0108700 5 augustus 2013 323059 Notitie Referentienummer Datum Kenmerk GM-0108700 5 augustus 2013 323059 Betreft Notitie NIBM ten behoeve van park Aldenhof te Hoensbroek De gemeente Heerlen werkt aan een aantal projecten in Hoensbroek.

Nadere informatie

MEMO DHV B.V. Logo. : De heer P.T. Westra : Ramon Nieborg, Alex Bouthoorn : Ceciel Overgoor

MEMO DHV B.V. Logo. : De heer P.T. Westra : Ramon Nieborg, Alex Bouthoorn : Ceciel Overgoor Logo MEMO Aan : De heer P.T. Westra Van : Ramon Nieborg, Alex Bouthoorn Kopie : Ceciel Overgoor Dossier : BA4962-100-100 Project : Milieuonderzoeken bedrijventerrein de Flier Nijkerk Betreft : Onderzoek

Nadere informatie

Luchtkwaliteit t.g.v. wegverkeer. van en naar uitbreiding. bedrijventerrein Moesdijk

Luchtkwaliteit t.g.v. wegverkeer. van en naar uitbreiding. bedrijventerrein Moesdijk Luchtkwaliteit t.g.v. wegverkeer van en naar uitbreiding bedrijventerrein Moesdijk te Weert Versie 24 maart 2011 opdrachtnummer 11-060 datum 24 maart 2011 opdrachtgever Econsultancy bv Rijksweg Noord 39

Nadere informatie

Luchtkwaliteit t.g.v. wegverkeer. parkeren Spoorzone

Luchtkwaliteit t.g.v. wegverkeer. parkeren Spoorzone Luchtkwaliteit t.g.v. wegverkeer parkeren Spoorzone te Winterswijk Versie 2 december 2008 opdrachtnummer 08-159lucht datum 2 december 2008 opdrachtgever Gemeente Winterswijk Postbus 101 7100 AC Winterswijk

Nadere informatie

Onderbouwing effecten maatregelen saneringstool gemeente Den Haag

Onderbouwing effecten maatregelen saneringstool gemeente Den Haag MEMO Onderwerp: Onderbouwing effecten maatregelen saneringstool gemeente Den Haag ARCADIS NEDERLAND BV Beaulieustraat 22 Postbus 264 6800 AG Arnhem Tel 026 3778 911 Fax 026 3515 235 www.arcadis.nl Arnhem,

Nadere informatie

Notitie. Stadsontwikkeling Rotterdam

Notitie. Stadsontwikkeling Rotterdam Notitie Aan Stadsontwikkeling Rotterdam Kopie aan Datum Documentnummer Project Auteur 1 augustus 2017 22188119 MZ Rotterdam S.M. Davison J.W.T. Voerman M. Ameling J.H.H. van den Elshout Onderwerp Effect

Nadere informatie

Toegang tot de Lokale luchtkwaliteit getoetst

Toegang tot de Lokale luchtkwaliteit getoetst Toegang tot de Lokale luchtkwaliteit getoetst Deskundigendag: Dinsdag 31 oktober 2006 Tijd: 10.00 13.00 Agenda 9.30 10.00 Ontvangst, koffie/thee 10.00 10.10 Opening door voorzitter Manon Vaal 10.10 10.20

Nadere informatie

Notitie. Aanvullend onderzoek luchtkwaliteit Bestemmingsplan Water. 1 Achtergrond aanvullend onderzoek. 2 Aanpak en uitgangspunten

Notitie. Aanvullend onderzoek luchtkwaliteit Bestemmingsplan Water. 1 Achtergrond aanvullend onderzoek. 2 Aanpak en uitgangspunten Notitie Contactpersoon ir. Liesbeth Maltha-Nix Datum 6 oktober 2011 Kenmerk N001-4811200ENI-srb-V02-NL Aanvullend onderzoek luchtkwaliteit Bestemmingsplan Water Het nieuwe Bestemmingsplan Water voorziet

Nadere informatie

ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT

ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT 1 december 2008 Algemeen Op 15 november 2007 is de Wet tot wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) in werking getreden. Vanaf dat moment zijn in de Wet milieubeheer

Nadere informatie

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit 73 Bijlage L Indicatieve bepaling effect alternatieven N 377 op luchtkwaliteit Inleiding De provincie Overijssel is voornemens de N 377 Lichtmis Slagharen (verder

Nadere informatie

Notitie. Luchtkwaliteit Paleis het Loo. 1 Inleiding. 2 Werkwijze en uitgangspunten

Notitie. Luchtkwaliteit Paleis het Loo. 1 Inleiding. 2 Werkwijze en uitgangspunten Notitie Contactpersoon Sander Kamp Datum 7 februari 2017 Kenmerk N001-1233768KMS-evp-V03-NL Luchtkwaliteit Paleis het Loo 1 Inleiding Paleis het Loo is voornemens uit te breiden en een groei te realiseren

Nadere informatie

Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit Rapportage 2011. Samenvatting Amsterdam

Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit Rapportage 2011. Samenvatting Amsterdam Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit Rapportage 2011 Samenvatting Amsterdam 2 3 Stand van zaken luchtkwaliteit 2011 Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) In 2015 moet Nederland

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. Effecten uitbreiding milieuzone Den Haag

Gemeente Den Haag. Effecten uitbreiding milieuzone Den Haag Gemeente Den Haag Effecten milieuzone Den Haag Gemeente Den Haag Effecten milieuzone Den Haag - Datum 3 juni 2014 GVH210/Stm/ Kenmerk Eerste versie www.goudappel.nl goudappel@goudappel.nl Documentatiepagina

Nadere informatie

Notitie. : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm

Notitie. : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm Notitie Aan : Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam Van : P.R. Beaujean Datum : 12 oktober 2007 Kopie : M. Zieltjens Onze referentie : 9S6248.01/N0003/902610/Nijm Betreft : Luchtkwaliteitsonderzoek Tiendhove

Nadere informatie

Onderzoek luchtkwaliteit bestemmingsplan De Maten winkelcentrum Eglantier

Onderzoek luchtkwaliteit bestemmingsplan De Maten winkelcentrum Eglantier Onderzoek luchtkwaliteit bestemmingsplan De Maten winkelcentrum Eglantier Gemeente Postbus 9033 7300 ES Contactpersoon: Dhr. G. den Besten Tel: 055 5802416 Uitvoerder: H. Veldman Inhoudsopgave 1 Inleiding...1

Nadere informatie

Technische vragen CDA fractie bij de Agenda Duurzaamheid inzake het transitiepad schone lucht

Technische vragen CDA fractie bij de Agenda Duurzaamheid inzake het transitiepad schone lucht Technische vragen CDA fractie bij de Agenda Duurzaamheid inzake het transitiepad schone lucht 1. Kan het college aangeven wat de kosten zijn van de genoemde nieuwe extra maatregelen voor de gemeente, alsmede

Nadere informatie

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s In Nederlandse stedelijke gebieden bestaan problemen voor wat betreft de luchtkwaliteit. Overheden hebben de verplichting om de lokale luchtkwaliteit

Nadere informatie

In hoofdstuk 5, titel 5.2 en bijlage 2 van de Wet milieubeheer zijn normen en grenswaarden voor luchtkwaliteit opgenomen.

In hoofdstuk 5, titel 5.2 en bijlage 2 van de Wet milieubeheer zijn normen en grenswaarden voor luchtkwaliteit opgenomen. Luchtkwaliteitberekeningen bestemmingsplan -West Inleiding: Ten behoeve van het bestemmingsplan -West is onderzocht of aan de normen voor luchtkwaliteit uit de Wet milieubeheer wordt voldaan. Het onderzoek

Nadere informatie

Dhr. M. van Sabben. Telefoon: ir. R. van de Woestijne, Manager SMA Zeeland

Dhr. M. van Sabben. Telefoon: ir. R. van de Woestijne, Manager SMA Zeeland Toelichting verkeer en luchtkwaliteit Hoekeindseweg 119 Lansingerland Project 23129005 04 juni 2012, CONCEPT Opdrachtgevers: Fraanje B.V. Dhr. M. van Sabben Opgesteld door: Sagro Milieu Advies Zeeland

Nadere informatie

Gemiddelde effect van schone diesels in Nederland

Gemiddelde effect van schone diesels in Nederland Gemiddelde effect van schone diesels in Nederland J. Wesseling, E. Van der Swaluw, W. De Vries, R. Hoogerbrugge RIVM, 31 maart 2015. Samenvatting In het kader van het Joaquin-project (Joint Air Quality

Nadere informatie

Luchtkwaliteit B E S T E MMINGSPLAN

Luchtkwaliteit B E S T E MMINGSPLAN Luchtkwaliteit B E S T E MMINGSPLAN H OOGEIND - BEEMDWEG Dienst Stedelijke ontwikkeling & Beheer Team Milieu Documentnummer: 2013-01 Eigenaar: SB/Mi/KA Revisienummer: 1 Status: definitief Datum: 12 juli

Nadere informatie

Luchtkwaliteitonderzoek Lelystad bestemmingsplan De Velden

Luchtkwaliteitonderzoek Lelystad bestemmingsplan De Velden Notitie Contactpersoon Maaike Teunissen Datum 13 oktober 2008 Kenmerk N011-4522917MTU-evp-V01-NL Luchtkwaliteitonderzoek Lelystad bestemmingsplan De Velden 1 Achtergrond en opzet onderzoek In opdracht

Nadere informatie

Luchtkwaliteit langs de N208 bij Hillegom

Luchtkwaliteit langs de N208 bij Hillegom CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: tel: 015 015 2 150 2 150 150 150 fax:

Nadere informatie

1. Inleiding. Rapportage Luchtkwaliteit 2012, gemeente Doetinchem 4

1. Inleiding. Rapportage Luchtkwaliteit 2012, gemeente Doetinchem 4 Rapport Luchtkwaliteit 2012 Doetinchem Oktober 2013 INHOUD 1. Inleiding... 4 2. Algemeen... 5 2.1 Wet luchtkwaliteit... 5 2.2 Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit... 5 2.3 Bronnen van luchtverontreiniging...

Nadere informatie

Onderzoek luchtkwaliteit. 4 atelierwoningen en 40 ateliers. voormalige Theresiaschool

Onderzoek luchtkwaliteit. 4 atelierwoningen en 40 ateliers. voormalige Theresiaschool Koumans & Partners vof Consultancy in de gebouwde omgeving Boompjesweg 12 6438 BN Oirsbeek tel. 046-4397700 fax 046-4397800 info@koumans-partners.nl Gemeente Maastricht Sector OntwikkelingsBedrijf Maastricht

Nadere informatie

Roetmemo Roetkaart december 2014

Roetmemo Roetkaart december 2014 Roetmemo Roetkaart december 2014 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht, Ontwikkelorganisatie/ sector Milieu & Mobiliteit Afdeling Expertise Milieu Auteur Wiet Baggen Projectnaam Roetmemo - Roetkaart Datum 18

Nadere informatie

Twistpunt 1: verkeersintensiteit Jacobstraat

Twistpunt 1: verkeersintensiteit Jacobstraat Twistpunt 1: verkeersintensiteit Jacobstraat Alle intensiteiten incl. bussen. visuele tellingen 14-9-2010 mvt tussen 7-19 uur VRI Monicabrug gem. 1e hj 2012 mvt/etmaal Monitoringstool 2011 zichtjaar 2011

Nadere informatie

24 uurgemiddelden, mag max. 35 maal per kalenderjaar overschreden worden

24 uurgemiddelden, mag max. 35 maal per kalenderjaar overschreden worden Logo MEMO Aan : Rob Kramer, DHV Van : Harrie van Lieshout, Alex Bouthoorn, DHV Dossier : BA6360-101-100 Project : N219A Nieuwerkerk a/d IJssel Betreft : Toets luchtkwaliteit Ons kenmerk : HL.BA6360.M02,

Nadere informatie

I informatieoverzicht melding

I informatieoverzicht melding 3 1 Schoemakerstraat 97 Postbus 5044 2600 GA Delft T (088) 798 2 222 dvsloket@rws.nl http://www.rijkswaterstaat.nl/d Contactpersoon Werenfried Spit T 088 7982 361 I informatieoverzicht melding 1. Inleiding

Nadere informatie

Emissieontwikkeling op onderliggend wegennet ten gevolge van realisatie Tweede Coentunnel en Westrandweg

Emissieontwikkeling op onderliggend wegennet ten gevolge van realisatie Tweede Coentunnel en Westrandweg Notitie Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn Aan RWS Noord Holland ir. E. Tenkink Van Ir. P.W.H.G. Coenen Kopie aan www.tno.nl T 055 549 34 93 F 055 541 98 37 Onderwerp Emissie ontwikkeling

Nadere informatie

Bestemmingsplanwijziging spoor HOV Velsen

Bestemmingsplanwijziging spoor HOV Velsen Bestemmingsplanwijziging spoor HOV Velsen Luchtkwaliteitonderzoek luchtkwaliteit/hov Provincie Noord-Holland oktober 2013 Bestemmingsplanwijziging spoor HOV Velsen Luchtkwaliteitonderzoek luchtkwaliteit/hov

Nadere informatie

Advies parkeervoorzieningen Morspoort en Haagweg

Advies parkeervoorzieningen Morspoort en Haagweg Milieudienst West- Advies parkeervoorzieningen Morspoort en Haagweg Onderwerp Onderzoek luchtkwaliteit parkeervoorzieningen Morspoort en Haagwegterrein in Leiden Gemeente Leiden Datum 11 februari 2010

Nadere informatie

Landelijke effectstudie

Landelijke effectstudie Landelijke effectstudie milieuzones vrachtverkeer 2010 Effecten op de luchtkwaliteit Agentschap NL s-hertogenbosch A msterdam R o t terdam Eindhoven M aastricht D en Haag U t recht Tilburg L eiden B r

Nadere informatie

Project uitgevoerd door:

Project uitgevoerd door: Luchtkwaliteit op postcode, kan dat? Marga Jacobs, voorzitter Leefmilieu Project uitgevoerd door: Wetenschapswinkel Biologie van de Universiteit van Utrecht Opdrachtgever: vereniging Leefmilieu Projectmedewerkster:

Nadere informatie

Tabel 1 Grenswaarden maatgevende stoffen Wet luchtkwaliteit stof toetsing van grenswaarde geldig stikstofdioxide (NO 2 )

Tabel 1 Grenswaarden maatgevende stoffen Wet luchtkwaliteit stof toetsing van grenswaarde geldig stikstofdioxide (NO 2 ) Luchtkwaliteit 1.1. Toetsingskader Wet milieubeheer luchtkwaliteitseisen De Wet milieubeheer luchtkwaliteitseisen (ook wel Wet luchtkwaliteit genoemd, Wlk) bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide

Nadere informatie

Onderzoek luchtkwaliteit aanpassingen kruisingen Laan van Malkenschoten

Onderzoek luchtkwaliteit aanpassingen kruisingen Laan van Malkenschoten Onderzoek luchtkwaliteit aanpassingen kruisingen Laan van Malkenschoten Gemeente Apeldoorn Postbus 9033 7300 ES Apeldoorn Contactpersoon: De heer J. Vermeij Apeldoorn, 18 april 2011 Uitvoerder: H. IJssel

Nadere informatie

Gezonde lucht voor Utrecht. Wiet Baggen, senior adviseru. Hier komt tekst Overzicht luchtbeleid Hier komt ook tekst. Utrecht.nl

Gezonde lucht voor Utrecht. Wiet Baggen, senior adviseru. Hier komt tekst Overzicht luchtbeleid Hier komt ook tekst. Utrecht.nl Gezonde lucht voor Utrecht Wiet Baggen, senior adviseru Hier komt tekst Overzicht luchtbeleid Hier komt ook tekst Utrecht.nl Inhoud Schets gemeente Utrecht Karakteristieken Bouwprojecten stilgelegd / Veranderende

Nadere informatie

Actualisatie effecten van verkeersmaatregelen luchtkwaliteit voor de gemeente Amsterdam

Actualisatie effecten van verkeersmaatregelen luchtkwaliteit voor de gemeente Amsterdam TNO-rapport MON-RPT-2010-03057 Actualisatie effecten van verkeersmaatregelen luchtkwaliteit voor de gemeente Amsterdam Publieke sector Stieltjesweg 1 Postbus 155 2600 AD Delft www.tno.nl T +31 15 269 20

Nadere informatie

HaskoningDHV Nederland B.V. MEMO. : De heer A. Borgeld (B.M.G. Vastgoed B.V.) : Ramon Nieborg : De heer W. Herweijer (Ordito)

HaskoningDHV Nederland B.V. MEMO. : De heer A. Borgeld (B.M.G. Vastgoed B.V.) : Ramon Nieborg : De heer W. Herweijer (Ordito) BIJLAGE 7 MEMO Aan Van Kopie Dossier Project Betreft : De heer A. Borgeld (B.M.G. Vastgoed B.V.) : Ramon Nieborg : De heer W. Herweijer (Ordito) : BC8918-127-100 : Wellnesscentrum Baarn : Onderzoek luchtkwaliteit

Nadere informatie

N204 - reconstructie ter hoogte van Linschoten. Luchtkwaliteitsonderzoek

N204 - reconstructie ter hoogte van Linschoten. Luchtkwaliteitsonderzoek N204 - reconstructie ter hoogte van Linschoten Luchtkwaliteitsonderzoek N204 - reconstructie ter hoogte van Linschoten Luchtkwaliteitsonderzoek Rapportnummer: 20155031.R04.V01 Document: 14067 Status: definitief

Nadere informatie

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 7 maart 2012 Luchtkwaliteit heemtuin in Gorsel project: 70922.01

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 7 maart 2012 Luchtkwaliteit heemtuin in Gorsel project: 70922.01 memo aan: van: Johan van der Burg datum: 7 maart 2012 betreft: Luchtkwaliteit heemtuin in Gorsel project: 70922.01 INLEIDING In Gorssel (Gemeente Lochem) is aan de Molenweg het herstel van de heemtuin

Nadere informatie

Gezonde lucht voor Utrecht

Gezonde lucht voor Utrecht Gezonde lucht voor Utrecht Aanvullende maatregelen luchtkwaliteit Programmabureau Luchtkwaliteit Gemeente Utrecht Context Gezondheid van Utrechters voorop Ambitie college: Europese normen zijn minimumnormen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst stadshaven Minerva Milieuzone binnen Ring A10

Informatiebijeenkomst stadshaven Minerva Milieuzone binnen Ring A10 Informatiebijeenkomst stadshaven Minerva Milieuzone binnen Ring A10 18 juni 2008 Micha Sijtsma projectmanager bij de gemeente Amsterdam 020 556 54 44 m.sijtsma@ivv.amsterdam.nl trekker van het Actieplan

Nadere informatie

Samenvatting Haalbaarheidsstudie Milieuzone Gemeente Helmond, ARS 7 juli 2009

Samenvatting Haalbaarheidsstudie Milieuzone Gemeente Helmond, ARS 7 juli 2009 Samenvatting Haalbaarheidsstudie Milieuzone Gemeente Helmond, ARS 7 juli 2009 1. Opzet onderzoek 1.1. Inleiding Startpunt voor de invoering van een milieuzone is het bepalen van de aard en omvang van het

Nadere informatie

2016 SCHRIFTELIJKE VRAGEN 49 Vragen van mevrouw E. van Esch (ingekomen op 14 maart 2016 en antwoorden door het college verzonden op 20 april 2016)

2016 SCHRIFTELIJKE VRAGEN 49 Vragen van mevrouw E. van Esch (ingekomen op 14 maart 2016 en antwoorden door het college verzonden op 20 april 2016) 2016 SCHRIFTELIJKE VRAGEN 49 Vragen van mevrouw E. van Esch (ingekomen op 14 maart 2016 en antwoorden door het college verzonden op 20 april 2016) Schriftelijke vragen over de informatievoorziening met

Nadere informatie

(water)bodemonderzoek bodembescherming beleidsondersteuning. directievoering

(water)bodemonderzoek bodembescherming beleidsondersteuning. directievoering GIS (water)bodemonderzoek bodembescherming beleidsondersteuning ecologie asbestinventarisaties waterplannen directievoering geofysisch onderzoek energieadvies geofysisch onderzoek (water)bodemsanering

Nadere informatie

Luchtkwaliteitsonderzoek (NIMB-toets) Postweide in Woudrichem

Luchtkwaliteitsonderzoek (NIMB-toets) Postweide in Woudrichem Notitie Contactpersoon Maaike Teunissen Datum 2 mei 2014 Kenmerk N001-1223894MTU-evp-V01-NL Luchtkwaliteitsonderzoek (NIMB-toets) Postweide in Woudrichem 1 Aanleiding De gemeente Woudrichem is voornemens

Nadere informatie

memo Luchtkwaliteit Rijksweg 20-1 te Drempt 100968

memo Luchtkwaliteit Rijksweg 20-1 te Drempt 100968 memo aan: van: Gemeente Bronckhorst Johan van der Burg datum: 8 juni 2011 betreft: Project: Luchtkwaliteit Rijksweg 20-1 te Drempt 100968 INLEIDING Op het perceel Rijksweg 20-1 te Drempt (gemeente Bronkhorst)

Nadere informatie

Lage-emissie zones in België. What s next?

Lage-emissie zones in België. What s next? Lage-emissie zones in België What s next? Lage-emissiezones Onlangs kondigde het Brussels Hoofdstedelijk Gewest aan dat vanaf 2018 de meest vervuilende voertuigen geleidelijk aan zullen worden geweerd

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20951 2500 EZ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 8 Postbus 20951 2500 EZ Den Haag www.rijksoverheid.nl Betreft

Nadere informatie

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening. WETTELIJK KADER

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening. WETTELIJK KADER memo aan: van: Gemeente De Ronde Venen en De Stichtse Vecht Johan van der Burg datum: 28 augustus 2014 betreft: Luchtkwaliteit Fietsbrug bij Nigtevecht project: 130530 INLEIDING Aan de zuidzijde van Nigtevecht

Nadere informatie

College Luchtkwaliteit

College Luchtkwaliteit College Luchtkwaliteit Henk Nijhuis Adviseur Luchtkwaliteit Bureau Omgevingskwaliteit PK40 Gemeente Nijmegen h.nijhuis@nijmegen.nl November 2016 Opbouw College luchtkwaliteit Normale samenstelling atmosfeer

Nadere informatie

Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2014

Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2014 Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2014 Luchtkwaliteit Nieuwegein 2014 dbvision 2/37 Samenvatting Dit rapport doet verslag van de luchtkwaliteit van 2014 binnen de gemeente Nieuwegein. De concentraties zijn

Nadere informatie

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Wat kunt u verwachten? Hoe is úw kennis van luchtverontreiniging? Inzicht in normen en techniek Wat is de invloed van sjoemelsoftware? Casestudy A13 Overschie

Nadere informatie

Rapport RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT VOORONTWERP- BESTEMMINGSPLAN HAVEN ZUID VOOR DE GEMEENTE ALBLASSERDAM. F.R. van Gaalen. Luchtkwaliteit Haven Zuid

Rapport RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT VOORONTWERP- BESTEMMINGSPLAN HAVEN ZUID VOOR DE GEMEENTE ALBLASSERDAM. F.R. van Gaalen. Luchtkwaliteit Haven Zuid Rapport Dossier Project AL 07.6503 Kenmerk Opsteller F.R. van Gaalen Datum 14-4-2008 Onderwerp Titel Luchtkwaliteit Haven Zuid RAPPORTAGE LUCHTKWALITEIT VOORONTWERP- BESTEMMINGSPLAN HAVEN ZUID VOOR DE

Nadere informatie

Luchtonderzoek voor de herziening van het Bestemmingsplan Leerpark

Luchtonderzoek voor de herziening van het Bestemmingsplan Leerpark Rapport Dossier 015747 Zaaknummer 0116075 Kenmerk 2013012221 / EBU Opsteller mevrouw A. Celik-Özbek / mevrouw M. Noordam Datum 22 mei 2013 Onderwerp Luchtonderzoek voor het bestemmingsplan Leerpark Luchtonderzoek

Nadere informatie

Onderzoek luchtkwaliteit bedrijventerrein Kieveen

Onderzoek luchtkwaliteit bedrijventerrein Kieveen Onderzoek luchtkwaliteit bedrijventerrein Kieveen Gemeente Apeldoorn Postbus 9033 7300 ES Apeldoorn Contactpersoon: De heer M. Tulk tel: 14055 Apeldoorn, Uitvoerder: H. Veldman 20 oktober 2010 Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2015

Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2015 Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2015 Luchtkwaliteit Nieuwegein in 2015 dbvision 2/38 Samenvatting Dit rapport doet verslag van de luchtkwaliteit van 2015 binnen de gemeente Nieuwegein. De concentraties zijn

Nadere informatie

Evaluatie milieuzone Maastricht

Evaluatie milieuzone Maastricht Evaluatie milieuzone Maastricht Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Maastricht Nijmegen, 21 november 2014 Inhoudsopgave Blz. Hoofdstuk 1 Inleiding 1 Hoofdstuk 2 Effecten wagenpark 3 2.1 Effecten in de

Nadere informatie

Aanleg parallelweg N248

Aanleg parallelweg N248 Aanleg parallelweg N248 Onderzoek luchtkwaliteit Definitief Provincie Noord-Holland Grontmij Nederland B.V. De Bilt, 14 juli 2014 Verantwoording Titel : Aanleg parallelweg N248 Subtitel : Onderzoek luchtkwaliteit

Nadere informatie

Bijlage 1: Situatie Bijlage 2: Invoergegevens en berekeningen zichtjaar 2008 Infomil - Edit scenario items http://car.infomil.nl/scenarios/editscenarioitems.aspx?g=634d79cb-e6e8-4439-934e-a22ffde063ea

Nadere informatie

Eisenhowerlaan 112, Postbus NL-2508 EE Den Haag T +31 (0) F +31 (0)

Eisenhowerlaan 112, Postbus NL-2508 EE Den Haag T +31 (0) F +31 (0) Rapport M.2010.0914.01.R001 Project 3 Noord, Arnhem Onderzoek naar de luchtkwaliteit Status: DEFINITIEF Adviseurs voor bouw, industrie, verkeer, milieu en software info@dgmr.nl www.dgmr.nl Van Pallandtstraat

Nadere informatie

: A.C. de Jong, S.G.T. Koekoek, E. Landman (gemeente Soest) : Alex Bouthoorn (Royal HaskoningDHV) : Ramon Nieborg (Royal HaskoningDHV)

: A.C. de Jong, S.G.T. Koekoek, E. Landman (gemeente Soest) : Alex Bouthoorn (Royal HaskoningDHV) : Ramon Nieborg (Royal HaskoningDHV) HaskoningDHV Nederland B.V. Logo MEMO Aan Van Kopie Dossier Project Betreft Ons kenmerk Datum : 3 april 2015 Classificatie : Openbaar : A.C. de Jong, S.G.T. Koekoek, E. Landman (gemeente Soest) : Alex

Nadere informatie

Datum : 15 augustus 2006 Nummer PS : PS2006WEM07 Dienst/sector : WEM/MSM Commissie : WEM. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag.

Datum : 15 augustus 2006 Nummer PS : PS2006WEM07 Dienst/sector : WEM/MSM Commissie : WEM. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 15 augustus 2006 Nummer PS : PS2006WEM07 Dienst/sector : WEM/MSM Commissie : WEM Registratienummer : 2006WEM003406i Portefeuillehouder: J. Binnekamp Titel : Provinciaal

Nadere informatie

Luchtkwaliteit Nieuwegein 2009

Luchtkwaliteit Nieuwegein 2009 Luchtkwaliteit Nieuwegein 2009 datum 24 februari 2011 status definitief opdrachtgever Gemeente Nieuwegein Contactpersoon: de heer Willie van Dam uw referentie 2011/322 opdrachtnemer dbvision Groenmarktstraat

Nadere informatie

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 TNO MEET SINDS 1986 EMISSIES In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

MEMO. Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012

MEMO. Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012 MEMO Aan/To: Van/From: Datum/Date: RAI Vereniging Chris van Dijk 18 september Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012 Ieder jaar publiceert het RIVM een jaaroverzicht van de meetresultaten

Nadere informatie

N34 WITTE PAAL - DRENTSE GRENS LUCHTKWALITEITSONDERZOEK

N34 WITTE PAAL - DRENTSE GRENS LUCHTKWALITEITSONDERZOEK N34 WITTE PAAL - DRENTSE GRENS LUCHTKWALITEITSONDERZOEK PROVINCIE OVERIJSSEL 24 augustus 2015 078483231:C - Definitief B03203.000003.0600 Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Wet- en regelgeving luchtkwaliteit...

Nadere informatie

VERSLAG LUCHTKWALITEIT 2008 GEMEENTE GRONINGEN. RIVM Landelijk meetpunt luchtkwaliteit (LML 937) PM 10, NO 2

VERSLAG LUCHTKWALITEIT 2008 GEMEENTE GRONINGEN. RIVM Landelijk meetpunt luchtkwaliteit (LML 937) PM 10, NO 2 VERSLAG LUCHTKWALITEIT 2008 GEMEENTE GRONINGEN RIVM Landelijk meetpunt luchtkwaliteit (LML 937) PM 10, NO 2 Burgemeester en wethouders van Groningen 15 september 2009 1 VERSLAG LUCHTKWALITEIT 2008 GEMEENTE

Nadere informatie

Onderzoek en beoordeling luchtkwaliteit met Geoair 1.60 (CAR II versie 6.1.1) Wet milieubeheer - luchtkwaliteitseisen Vinexwijk Ypenburg

Onderzoek en beoordeling luchtkwaliteit met Geoair 1.60 (CAR II versie 6.1.1) Wet milieubeheer - luchtkwaliteitseisen Vinexwijk Ypenburg DIENST STADSBEHEER MILIEU & VERGUNNINGEN GELUID & LUCHT Postbus 12651, 2500 DP Den Haag Aan: DSO/HOB/Pmdh/O. van der Kaaij Onderzoek en beoordeling luchtkwaliteit met Geoair 1.60 (CAR II versie 6.1.1)

Nadere informatie

Notitie. Project : Luchtkwaliteit Achter de Arnhemse Poortwal II Locatie : Amersfoort Betreft : Onderzoek luchtkwaliteit

Notitie. Project : Luchtkwaliteit Achter de Arnhemse Poortwal II Locatie : Amersfoort Betreft : Onderzoek luchtkwaliteit Notitie Nieuwegein, 21 december 2009 Kenmerk : V073125aaA0.djs Project : Luchtkwaliteit Achter de Arnhemse Poortwal II Locatie : Amersfoort Betreft : Onderzoek luchtkwaliteit Inleiding In opdracht van

Nadere informatie

HaskoningDHV Nederland B.V. MEMO. : Provincie Overijssel : Tijmen van de Poll : Jorrit Stegeman

HaskoningDHV Nederland B.V. MEMO. : Provincie Overijssel : Tijmen van de Poll : Jorrit Stegeman MEMO Aan : Provincie Overijssel Van : Tijmen van de Poll Kopie : Jorrit Stegeman Dossier : 9Y3469-0A0-1 Project : Kruispunt N377/Sluis 4 Betreft : Toetsing luchtkwaliteitseisen Wm Ons kenmerk : AM-AF20130596

Nadere informatie

de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG Datum 24 april 2012 Betreft Tweede monitoringsrapport NSL

de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG Datum 24 april 2012 Betreft Tweede monitoringsrapport NSL > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 21-23 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 26 maart 2013 Luchtkwaliteit parkeerterrein Fort Pannerden project: 110189.

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 26 maart 2013 Luchtkwaliteit parkeerterrein Fort Pannerden project: 110189. memo aan: van: Johan van der Burg datum: 26 maart 2013 betreft: Luchtkwaliteit parkeerterrein Fort Pannerden project: 110189.01 INLEIDING De ministeriële regeling NIBM bevat geen kwantitatieve uitwerking

Nadere informatie

Afbeelding 1.1. Situering emplacement Rouaanstraat 2. TOETSINGSKADER

Afbeelding 1.1. Situering emplacement Rouaanstraat 2. TOETSINGSKADER Afbeelding 1.1. Situering emplacement Rouaanstraat 2. TOETSINGSKADER In de Wet milieubeheer titel 5.2 ( Wet luchtkwaliteit ) zijn luchtkwaliteiteisen opgenomen voor luchtverontreinigende stoffen in de

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 030-286 10 00 www.utrecht.nl Commissie Stad en Ruimte Behandeld door E.J.L. van der Waard Doorkiesnummer 030-28 64760 E-mail e.van.der.waard@utrecht.nl

Nadere informatie

Rapport luchtkwaliteit. HANOS vestiging en (Oriental) te Delft. projectnummer 120874. Versienummer: 1.0. Datum: 25 oktober 2012

Rapport luchtkwaliteit. HANOS vestiging en (Oriental) te Delft. projectnummer 120874. Versienummer: 1.0. Datum: 25 oktober 2012 Rapport luchtkwaliteit HANOS vestiging en (Oriental) te Delft projectnummer 120874 Opdrachtgever: Heembouw bv Versienummer: 1.0 Datum: 25 oktober 2012 Auteur: de heer drs. ing. M.L.W. Andela Controle:

Nadere informatie

Schoon en hoogwaardig openbaar vervoer in Nijmegen

Schoon en hoogwaardig openbaar vervoer in Nijmegen Schoon en hoogwaardig openbaar vervoer in Nijmegen Symposium Op weg naar een gezonde spits Dinsdag 5 oktober 2010 Klaas-Jan Gräfe Senior beleidsmedewerker mobiliteit 1 Inhoud Knelpunten luchtkwaliteit

Nadere informatie

Verbeteringen netwerkstructuur Woerden West Effecten van de scenario s op luchtkwaliteit Gemeente Woerden

Verbeteringen netwerkstructuur Woerden West Effecten van de scenario s op luchtkwaliteit Gemeente Woerden Verbeteringen netwerkstructuur Woerden West Effecten van de scenario s op luchtkwaliteit Gemeente Woerden Luchtkwaliteitonderzoek DEFINITIEF Omgevingsdienst regio Utrecht 20 april 2015 Kenmerk: z-2015-0000432517497

Nadere informatie

Adviseurs voor bouw, industrie, verkeer, milieu en software. Rapport B.2012.1011.05.R001 Wolfertcollege, Rotterdam. Onderzoek naar de luchtkwaliteit

Adviseurs voor bouw, industrie, verkeer, milieu en software. Rapport B.2012.1011.05.R001 Wolfertcollege, Rotterdam. Onderzoek naar de luchtkwaliteit Rapport B.2012.1011.05.R001 Wolfertcollege, Rotterdam Onderzoek naar de luchtkwaliteit Status: CONCEPT Van Pallandtstraat 9-11 Casuariestraat 5 Lavendelheide 2 Geerweg 11 info@dgmr.nl Postbus 153 Postbus

Nadere informatie

Luchtkwaliteit en verkeer. Huib van Essen CE Delft 8 februari 2014

Luchtkwaliteit en verkeer. Huib van Essen CE Delft 8 februari 2014 Luchtkwaliteit en verkeer Huib van Essen CE Delft 8 februari 2014 Overzicht presentatie Even voorstellen Trend in verkeersemissies: veel bereikt, nog veel te doen Oplossingsrichtingen: Schonere voertuigen,

Nadere informatie

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Bogor projectontwikkeling

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Bogor projectontwikkeling memo aan: van: Bogor projectontwikkeling SAB datum: 4 februari 2015 betreft: Luchtkwaliteit Plantageweg 35 Alblasserdam project: 140479 INLEIDING Het gebied tussen de Plantageweg, de Cornelis Smitstraat,

Nadere informatie

Effectiviteit van verkeersmaatregelen op de concentratie van roet in de gemeente Tilburg - een casestudie.

Effectiviteit van verkeersmaatregelen op de concentratie van roet in de gemeente Tilburg - een casestudie. TNO-rapport TNO 2014 R11648 Effectiviteit van verkeersmaatregelen op de concentratie van roet in de gemeente Tilburg - een casestudie. Earth, Life and Social Sciences Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus

Nadere informatie

Plan Strik, Beuningsesteeg te Wijchen. Luchtkwaliteitsonderzoek

Plan Strik, Beuningsesteeg te Wijchen. Luchtkwaliteitsonderzoek Plan Strik, Beuningsesteeg te Wijchen Luchtkwaliteitsonderzoek Rapportnummer FC 18625-3-RA d.d. 8 november 2013 Plan Strik, Beuningsesteeg te Wijchen Luchtkwaliteitsonderzoek o p d r a c h t g e v e r

Nadere informatie

Kennisnemen van de resultaten van de derde monitoringsronde van het Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL).

Kennisnemen van de resultaten van de derde monitoringsronde van het Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Informatienota B&W Onderwerp : Monitoring Luchtkwaliteit 2012 B&W-vergadering : 29 januari 2013 Registratienummer : BW13.00119 Registratiecode : *BW13.00119* Auteur : Gijs Gerrits Portefeuillehouder :

Nadere informatie

Verkeersplanning. 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1

Verkeersplanning. 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1 Verkeersplanning 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1 Effecten van verkeer- en vervoersbeleid op stil, schoon en zuinig Robert van den Brink 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 2 de vier V sv A B

Nadere informatie

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Luchtvervuiling in Nederland in kaart Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage 2013 Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

Rapport: L. Datum: 22 april 2011

Rapport: L. Datum: 22 april 2011 Rapport: 080185.08L Luchtkwaliteitsonderzoek Bestemmingsplan Hollandscheveld Datum: 22 april 2011 Opdrachtgever: Gemeente Hoogeveen Postbus 20.000 7900 PA Hoogeveen t: 0528 291911 f: 0528 291325 e: info@hoogeveen.nl

Nadere informatie

Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 26 april J. van Rooij

Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 26 april J. van Rooij Notitie 20120520-03 Ontwikkeling hotelzone Maastricht Aachen Airport Beoordeling luchtkwaliteitsaspecten Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 26 april 2012 20120520-03 J. van Rooij 1 Inleiding

Nadere informatie

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Gemeente Apeldoorn Johan van der Burg

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Gemeente Apeldoorn Johan van der Burg memo aan: van: Gemeente Apeldoorn Johan van der Burg datum: 10 maart 2014 betreft: Luchtkwaliteit Nagelpoelweg 56 te Apeldoorn project: 140171 INLEIDING Aan de Nagelpelweg 56 in Apeldoorn is het bedrijf

Nadere informatie

Gezondheidseffecten Luchtkwaliteitmaatregelen - berekeningen voor NO2, PM10 en roet

Gezondheidseffecten Luchtkwaliteitmaatregelen - berekeningen voor NO2, PM10 en roet TNO-rapport TNO 214 R11384 Earth, Life and Social Sciences Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus 815 358 TA Utrecht www.tno.nl T +31 88 866 42 56 Gezondheidseffecten Luchtkwaliteitmaatregelen - berekeningen

Nadere informatie