STUDIE 154 OPLEIDINGSPROFIEL. Maatschappelijk assistent

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STUDIE 154 OPLEIDINGSPROFIEL. Maatschappelijk assistent"

Transcriptie

1 STUDIE 154 OPLEIDINGSPROFIEL Maatschappelijk assistent

2 OPLEIDINGSPROFIEL Maatschappelijk assistent Studiegebied : sociaal-agogisch werk Opleiding : sociaal werk Graad : maatschappelijk assistent Optie : maatschappelijke advisering maatschappelijk werk personeelswerk sociaal-cultureel werk Sector : sociaal-cultureel werk Werkgroep opleidingsprofielen van de Vlaamse Hogescholen in opdracht van de Vlaamse onderwijsraad D/2000/6356/24 De leden van de werkgroep opleidngsprofielen zijn inhoudelijk verantwoordelijk voor het opleidingsprofiel. De Vlor heeft enkel ingestaan voor een uniforme en toegankelijke lay-out

3 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT I N H O U D NOTA BIJ LEZING HOOFDSTUK 1: ALGEMENE ANALYSE 2 1 Opleidingsprofiel sociaal werk Identificatie van het opleidingsprofiel Opdracht Ontwikkelingsproces Legitimatie 3 2 Situering van de opleiding Gegevens uit de beroepenwereld Beroepenstructuur Geraadpleegde beroepsprofielen Visie Gegevens uit de onderwijswereld Algemene situatieschets Aantal studenten in het academiejaar 1997/ Aanvaarde diploma s binnen de sector Evolutie van het aantal uitgereikte diploma s Infrastructuur Studenteninstroom Algemeen Leeftijd Regionale verdeling Studentenpopulatie eerste jaar naar geslacht Studentenpopulatie eerste jaar naar vooropleiding Uitstroom en tewerkstelling 8 3 Programma s 3.1 Eerste jaar Twee jaar Derde jaar Vaststellingen 14 HOOFDSTUK 2: DE OPLEIDING SOCIAAL WERK NADER BEKEKEN 15 1 De kern van het beroepsprofiel 15 2 De kern van het Opleidingsprofiel Menswetenschappelijke begrippen, gegevens en theorieën kunnen gebruiken De werkterreinen kennen, de sociale kaart kunnen hanteren Methodisch leren handelen Wetgeving kennen en kunnen toepassen Een professionele houding aannemen Sociaal-ethische reflectie op het beroepsoptreden 19

4 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT HOOFDSTUK 3: DE GEMEENSCHAPPELIJKE STAM 20 OPLEIDINGSPROFIELEN MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 20 1 Ter inleiding Gemeenschappelijke stam Hantering van het basisschema opleidingsprofielen M.b.t. functionele gehelen M.b.t. contextgegevens 20 2 Specifieke klemtonen in het opleidingsprofiel per optie Maatschappelijke advisering Maatschappelijk werk 21 HOOFDSTUK 4: OPTIESPECIFIEKE OPLEIDINGSPROFIELEN 32 1 Overzicht van centrale opleidingssegmenten t.o.v. optiespecialisatie 32 2 Specifieke klemtonen in het opleidingsprofiel per optie Maatschappelijke advisering Maatschappelijk werk Personeelswerk Sociaal-cultureel werk 36 HOOFDSTUK 5: PEDAGOGISCH MODEL 38 1 Vooraf 38 2 Kenmerken Generalisatie opleiding Praktijkgerichtheid Eigen didactiek Een eigen sfeer 39 BIBLIOGRAFIE 40 REDACTIE 41 Bijlage 1: lijst van de medewerkers 42 Bijlage 2: verslag vergadering '95 Vereniging Vlaamse Hogescholen 44

5 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 1 NOTA BIJ LEZING Om de autonomie van de tekst met het oog op verspreiding niet te schaden zijn de bijlagen niet als dusdanig vermeld op de plaatsen waar ze bij lezing dienen ingevoegd te worden. Voor bredere verspreiding zijn deze bijlagen nl. overbodig. Er dienen voor de preciesheid echter wel twee bijlagen te worden gehanteerd: 1 e bijlage betreft de identificatiegegevens van de verschillende hogescholen of departementen waar de opleiding sociaal werk wordt georganiseerd. De bijlage is een uitbreiding van tabel 1. 2 e bijlage betreft de concretisering van het studieprogramma. Deze bijlage omvat de programma-afspraken gemaakt binnen de V.V.S.H., dd Deze bijlage dient gekoppeld te worden aan vaststelling 4 op p. 3 onder 3.4 vaststelling. Beide bijlagen zijn te vinden na de bibliografie.

6 2 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT HOOFDSTUK 1 : ALGEMENE ANALYSE 1 Opleidingsprofiel sociaal werk Identificatie van het opleidingsprofiel Het opleidingsprofiel dat hier wordt ontwikkeld is dat van Maatschappelijk Assistent en verwijst naar het wettelijk erkend diploma met dezelfde benaming. De basisopleiding wordt Sociaal Werk genoemd en bevat de volgende opties waarvan de gevolgde optie gesanctioneerd wordt met het diploma van maatschappelijk assistent: maatschappelijke advisering; maatschappelijk werk; personeelswerk; sociaal-cultureel werk; syndicaal werk. Het opleidingsprofiel is voorgelegd aan de opleidingscommissie van de sectorcommissie Sociale Zorg. 1.2 Opdracht Opdrachtgever is de heer Van den Bossche L., minister van Onderwijs en Ambtenarenzaken. De opdracht bestaat in het uitwerken van een opleidingsprofiel voor de opties binnen de basisopleiding Sociaal Werk die toegang geven tot het diploma van Maatschappelijk Assistent. De doelstelling is dubbel. Enerzijds is er het uitschrijven van de gemeenschappelijke stam en de daaraan gekoppelde vereiste basiscompetenties die voor een beginnende maatschappelijk, assistent noodzakelijk zijn. Anderzijds is er het formuleren van de specifieke basiscompetenties en werkvoorwaarden per optie waarbinnen de student afstudeert. 1.3 Ontwikkelingsproces De Vereniging van Vlaamse Sociale Hogescholen heeft sinds 1994 werk gemaakt van het uitschrijven van beroepsprofielen, opleidingsprofielen en basiscompetenties voor de Maatschappelijk Assistent (cfr. het in 1996 gepubliceerde boek onder auspiciën van de VVSH: Leren en werken als maatschappelijk assistent. 2 Op basis van dat werk en rekening houdende met de richtlijnen van de Dienst voor Onderwijsontwikkeling, gepubliceerd in Handleiding voor het schrijven van opleidingsprofielen voor het Hogeschoolonderwijs zijn de optie- 1 2 In deze basisopleiding bevindt zich ook de optie "Assistent in de psychologie" die gesanctioneerd wordt met een geëigend diploma nl. "gegradueerde assistent in psychologie". Hier wordt enkel ingegaan op het opleidingsprofiel van de maatschappelijk assistent. VVSH, Leren en werken als maatschappelijk assistent, Leuven, Garant 1996

7 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 3 opleidingsprofielen besproken in de opleidingscommissie van de sectorcommissie Sociale Zorg van de Vlaamse Onderwijsraad. Daar werd de reeds door de VVSH geformuleerde wens om tot een duidelijker uittekening van het gemeenschappelijk opleidingsprofiel voor alle opties die toegang geven tot het diploma Maatschappelijk Assistent te komen door de ander partners van de Sectorcommissie onderlijnd. Dan is de opdracht gegeven aan een werkgroep binnen de VVSH om deze gemeenschappelijke opleidingsstam en de specificiteit van de opleidingsprofielen per optie duidelijker te formuleren en aan de Raad Hoger Onderwijs voor te leggen. 1.4 Legitimatie Het gemeenschappelijk opleidingsprofiel en de specifieke optieonderdelen worden gelegitimeerd door de Raad voor het Hoger Onderwijs. 2 Situering van de opleiding 2.1 Gegevens uit de beroepenwereld Beroepenstructuur De maatschappelijk assistent als professionele werker is tewerkgesteld in diverse sectoren van het welzijnswerk, en binnen grotere gehelen, in diensten die zich voor de bevordering van het welzijn van medewerkers / klanten / cliënten inzetten. Daartoe werken maatschappelijk assistenten vaak: vrij zelfstandig in een organisatie, vb. sociaal-juridische dienstverlening in een dienst ledenverdediging, vb. personeelsverantwoordelijke; in interdisciplinaire teams samen met beroepsbeoefenaars van aanverwante disciplines, vb. als maatschappelijk assistent in een P.M.S.-team; met specialisten van andere disciplines aan een gemeenschappelijke opdracht, vb. als educatief medewerker in een museum; Aanverwante beroepen zijn pedagoog, socioloog, jurist, orthopedagoog, regent Geraadpleegde beroepsprofielen Hier kan verwezen worden naar de beschrijving van de beroepenstructuur in het reeds geciteerde werk Leren en werken als maatschappelijk assistent en naar de beroepsprofielen die in een vroegere fase in de VLOR zijn ingediend en werden goedgekeurd: het beroepsprofiel Maatschappelijke advisering; het beroepsprofiel Maatschappelijk werk; het beroepsprofiel Personeelswerker; het beroepsprofiel Sociaal-cultureel werker; het beroepsprofiel Medewerker Sociaal beleid, decretale term syndicaal werk. Daarnaast zijn er de beroepsprofielen van assistent in de psychologie en orthopedagoog waarvan de opleidingen binnen hetzelfde studiegebied vallen.

8 4 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Visie In een verwijzing naar Nederland kunnen de volgende publicaties geciteerd worden: Maatschappelijke Dienstverlening, Beroependomeinprofiel en SCW beroependomeinprofiel 3 gepubliceerd in 1996 door de Stuurgroep Beroepenstructuur van het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn. De maatschappelijk assistent heeft een eigen plaats in de bevordering van het welzijn van personen en groepen in de Vlaamse/ Belgische/ Europese samenleving. De aard van zijn interventies liggen op de verschillende grote domeinen van het menselijk handelen. Hij verleent hulp aan mensen die met kleine of grote problemen geconfronteerd worden en daardoor in hun persoonlijk en sociaal functioneren geremd worden. Hij informeert en verleent diensten aan personen/groepen m.b.t. hun rechten en plichten in de diverse samenlevingsverbanden waarin zij betrokken zijn / wetgevingen en reglementen waaraan zijn onderworpen zijn. Hij werkt preventief t.a.v. (bedreigde) mensen of groepen om te voorkomen dat die in (nog sterkere) probleemsituaties terechtkomen. Hij hanteert een collectieve probleemaanpak wanneer hij personen en groepen ondersteunt bij het opkomen voor hun rechten in één of meerdere samenlevingsverbanden. Hij zet educatieve processen op om personen en groepen te begeleiden bij het verwerven van inzichten en houdingen die nodig zijn om de kwaliteit van hun persoonlijk leven en van hun gemeenschapsleven te verbeteren. Hij is in staat in een organisatie te werken om de efficiëntie en de kwaliteit van het werk te verhogen. Hij is in staat een dossier op te maken, bij te houden en af te werken in overleg met de betrokkene. Hij verricht studiewerk om de ontwikkelingen die zich op diverse terreinen van het maatschappelijk gebeuren voordoen te kunnen volgen. De specificiteit van de beroepsuitoefening van de maatschappelijk assistent is dat hij vanuit een globale benadering in relatie tot personen en groepen handelt. 2.2 Gegevens uit de onderwijswereld Algemene situatieschets Uit het verslag van de opleidingsdoorlichtingen maatschappelijk assistent en maatschappelijk adviseur in 12 hogescholen (5) zijn een aantal gegevens geput. Zij worden voor zover mogelijk geactualiseerd. Tot in het academiejaar vormen de opleidingen maatschappelijk assistent en maatschappelijk adviseur afzonderlijke afdelingen binnen het sociaal hoger onderwijs van het korte type. Vanaf het academiehaar zijn beide opleidingen, zoals reeds hoger geschetst, ondergebracht in het studiegebied sociaalagogisch werk waar ze opties zijn binnen de basisopleiding van één cyclus sociaal werk. De twaalf vestigingsplaatsen waar de opleiding tot maatschappelijk assistent worden georganiseerd, worden hieronder weergegeven. 3 N.I.Z.W., Beroependomeinprofiel, Maatschappelijke Dienstverlening, Utrecht, pp. En Beroependomeinenprofiel, Sociaal-cultureel Werk, Utrecht, 1996.

9 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 5 Tabel 1: Overzicht van de hogescholen en de aangeboden opties (academiejaar ) Nr Sociale Hogeschool Departement Sociaal-agogisch werk Maatschappelijke advisering Maatschappelijk werk Personeelswerk Sociaalcultureel werk Syndicaal werk 1 Hogeschool Antwerpen Departement Sociale Agogiek 2 Karel de Grote- Hogeschool Antwerpen 3 Erasmushogeschool Brussel 4 Katholieke Vlaamse Sociale Hogeschool en Parnas Brussel 5 Hogeschool Limburg Diest 6 Katholieke Hogeschool Kempen Geel 7 Hogeschool Gent Gent 8 Sociale Hogeschool KVMW Gent 9 Autonome Hogeschool West-Vlaanderen Departement HIEPSO- Kortrijk 10 Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen IPSO-Kortrijk 11 Katholieke Hogeschool Leuven Departement Sociale Hogeschool Heverlee 12 Autonome Hogeschool West-Vlaanderen Departement Vesalius- Hiss- Oostende Aantal studenten in het academiejaar Tabel 2: Overzicht van de studentenaantallen per hogeschool, in het academiejaar Jaar Totaal 1ste jaar de jaar de jaar Ma Adv Ma Werk Pers. Werk S. Cul. We Synd. We Totaal Ten overstaan van het academiejaar is de studentenpopulatie gestegen met 47%.

10 6 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Het gemiddelde studentenaantal per hogeschool/departement Sociaalagogisch Werk - opleiding Sociaal Werk, is gestegen met 40%. In het derde jaar vertonen de getallen per optie een verschillend verloop; Maatschappelijke Advisering stijgt met 41%, Maatschappelijk Werk met 70%, Personeelswerk met 70%, Sociaal-cultureel Werk met 136% en Syndicaal Werk daalt met 25% Aanvaarde diploma's binnen de sector Er zijn maar een beperkt aantal sectoren waar de toegang tot het beroep voorbehouden is voor maatschappelijk assistent, bvb. in de sociale dienst van het OCMW. In de meeste gevallen beweegt de afgestudeerde maatschappelijk assistent zich in een werkveld waar hij het moet opnemen met afgestudeerden van heel verschillende richtingen, ook, en vooral, uit het universitair onderwijs Evolutie van het aantal uitgereikte diploma's De aantallen van de gediplomeerden van de laatste 5 jaar zien er als volgt uit: Tabel 3: Uitgereikte diploma s in de periode Optie Maatschappelijk adviseur Maatschappelijk Werk Personeelswerk Sociaal-cultureel Werk Syndicaal Werk Totaal Uit dit overzicht blijkt een sterke stijging van het aantal gediplomeerden, in een periode van vijf jaar. De verdeling ervan over de opties ziet er als volgt uit: Optie Maatschappelijk adviseur 6,6 5,9 Maatschappelijk Werk 53,3 54,9 Personeelswerk 17,9 13,2 Sociaal-cultureel Werk 20,2 24,2 Syndicaal Werk 2 1,8 Totaal Infrastructuur Zowat alle vestigingsplaatsen zijn vrij gemakkelijk te bereiken met het openbaar vervoer, soms omdat een speciale busdienst de campus tijdens de lesuren verbindt met een nabijgelegen station, meestal omdat een frequente bus- en/of tramdienst een halte heeft in de onmiddellijke omgeving. Zes hogescholen of departementen zijn gevestigd in oudere woonkernen van grote Vlaamse steden en hebben geen of zeer beperkte eigen parkeergelegenheid. Werkruimte voor de lectoren blijft in alle hogescholen eerder bescheiden. Voor de deeltijdse lectoren is er in de meeste gevallen enkel een gemeenschappelijke

11 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 7 ruimte, die eventueel moet gedeeld worden met lectoren van andere afdelingen. Ook hier dient er rekening mee gehouden dat sinds de fusies er zich wijzigingen in sommige hogescholen hebben voltrokken of aan het voltrekken zijn. 2.3 Studenteninstroom Algemeen In het doorlichtingrapport wordt vermeld dat in studenten startten in het 1ste jaar. Op basis van gegevens van dit jaar (1997) bedraagt de instroom studenten Leeftijd Leeftijd in % in % -18 en , , , ,6 63 2, ,1 36 1, ,2 13 0,5 25 en , totaal Hieruit blijkt een minimale toename van het aantal generatiestudenten en ook een lichte toename van het aantal oudere studenten Regionale verdeling In 1994 bleek uit het cijfermateriaal van de doorlichtingcommissie een relatief geringere deelname van studenten uit de provincie Limburg. Deze provincie, maar ook de provincie West-Vlaanderen waar nochtans drie vestigingsplaatsen zijn, vertoonden een negatief studentensaldo. Vanuit Limburg gingen de studenten blijkbaar vooral naar Brabant en in mindere mate naar Antwerpen, wat in hoofdzaak de in het oostelijk deel van deze provincie gelegen vestigingsplaatsen ten goede komt. De aantrekkingskracht van een universiteitsstad en de in de West- Oost-richting beter ontwikkelde verkeersassen hadden een studententransfer van West- naar Oost-Vlaanderen voor gevolg. De huidige situatie is op dat punt niet onderzocht maar de toename van het aantal studenten in het departement Sociaalagogisch Werk van de Hogeschool Limburg is een aanduiding van verschuiving. 4 5 In absolute cijfers uitgedrukt in absolute cijfers uitgedrukt

12 8 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Studentenpopulatie eerste jaar naar geslacht Ook hier wordt een vergelijking gemaakt worden tussen de cijfergegevens van 1993 en de gegevens van Tabel 5: Studentenpopulatie eerste jaar naar geslacht Geslacht in % in % Jongens ,5 Meisjes ,5 totaal De trend dat ongeveer 2/3de van de studenten meisjes zijn wordt bevestigd en wordt zelfs nog een weinig versterkt in dit overzicht van de populatie van het 1ste jaar Studentenpopulatie eerste jaar naar vooropleiding Tabel 6: Studentenpopulatie eerste jaar naar vooropleiding Diploma in % in % ASO TSO ,1 KSO ,1 BSO ,7 Andere 2 0, Totaal Deze vergelijking van twee momentopnames doet vermoeden dat er gaandeweg een verschuiving van ASO naar TSO plaatsvindt. Bij andere diploma s gaat het vooral om studenten met een buitenlands diploma. Het aantal allochtone studenten in de opleiding maatschappelijk assistent is niet onderzocht. Uit de beschikbare gegevens van 1997 kan opgemaakt worden dat 58% rechtstreeks uit het secundair komt waar dit in % was. 2.4 Uitstroom en tewerkstelling Over de tewerkstelling zijn moeilijk exacte cijfers te bundelen. Uit algemene gegevens blijkt dat er momenteel weinig of geen problemen zijn om als afgestudeerde aan het werk te komen. Een bepaald (stijgend) deel van de afgestudeerden studeert verder aan een universiteit of een andere hogeschool In absolute cijfers uitgedrukt idem idem idem

13 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 9 3 Programma's De volgende analyse is uitgevoerd op basis van de "programma's" en niet van lesfiche- of cursusanalyses. Vanuit dat vertrekpunt kunnen eventueel verkeerde ordeningen gebeurd zijn. De tendensen zijn evenwel duidelijk. 3.1 Eerste jaar Er is een gemeenschappelijke stam van vakken uit de menswetenschappen die er als volgt uitziet: Economie: het vak economie komt zonder "titelverschillen" voor in het programma van alle hogescholen en heeft een eenvormige studiepuntentoekenning: 4 a 5 met (7x) 5 studiepunten Filosofie: komt voor onder meerdere titels en kent een studiepuntenwaarde variërend van 3 tot 8 met de meest voorkomende waarde van 5 studiepunten (5x) Geschiedenis: wordt vrij uniform benoemd en kent een studiepuntenaantal van 3 tot 6, met een hoogste frequentie voor 3 met (5x) Psychologie: wordt ook praktisch altijd zo genoemd, en krijgt een studiepuntenaantal tussen 4 en 8, met een meest voorkomende waarde van 5 (5x) Rechtsvakken: waarin diverse deeltakken op uiteenlopende wijze aan bod komen: Inleiding tot het Recht, Grondwettelijk en Administratief Recht, Burgerlijk Recht, Sociaal Recht... Het aantal toegekende studiepunten loopt van 5 tot 12 met een meest voorkomend studiepuntental van 8, Dit wijst op het belang dat dit luik in de opleiding inneemt Sociologie: is een wetenschappelijke discipline waarvoor meerdere 'vaktitels' of titels voor delen worden gebruikt. Hier lopen de toegekende studiepunten sterk uiteen, tussen 4 en 12 met een meest voorkomende waarde van 5 (6x) Niet algemeen voorkomend of in elk geval onderdelen die niet expliciet in de programmatabel van het eerste jaar van iedere hogeschool vermeld zijn: a Demografie (2x) expliciet vermeld; b Medico-sociale wetenschappen en/of Biologie met verschillende benamingen en met een studiepuntentoewijzing van 3 tot 5. De meest voorkomende frequentie is 3 (6x); c Statistiek wordt in de helft van de programma's vermeld met een bijna constante toekenning van 3 studiepunten.

14 10 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Het tweede grote luik in het programma van het eerste jaar houdt verband met de theorie van de agogiek, de organisatie van het Welzijnswerk, de agogische, administratieve en technische vaardigheden nodig voor de uitoefening van het beroep van maatschappelijk assistent. In enkele hogescholen worden studenten hier, naar gelang van de keuze voor een optie, gedurende een beperkt aantal uren ingeleid in de specificiteit van de gekozen optie Agogiek: wordt door een beperkt aantal hogescholen in het eerste jaar ingelegd, voor een studiepuntenwaarde van Organisatie van het Welzijnswerk: alle hogescholen leggen een cursus in die handelt over de organisatie van het Welzijnswerk, de deelsectoren, de sociale kaart. Hier lopen de studiepunten uiteen van 5 tot Agogische/sociale en communicatieve vaardigheden: dit vakgebied is moeilijk af te bakenen op basis van de titels in het programmaoverzicht. Soms wordt expliciet "Agogische Vaardigheden" vermeld, soms staat er practica, groepswerk, projectwerk en kan er worden vermoed dat het betrekking heeft op het aanleren van agogische vaardigheden Andere: a Administratieve rapportage; b Creatieve training; c Informatica; zijn vakken die hierbij ook vermeld worden. Indien men dit geheel samentelt komt men tot een toegewezen studiepuntenaantal dat schommelt tussen 5 en Tweede jaar In het tweede jaar wordt de eigenheid van het inhoudelijk en pedagogisch concept van iedere hogeschool nog duidelijker, door de wijze waarop het programma wordt uitgewerkt De menswetenschappelijke stam voor wat betreft zijn "algemeen voorkomen in het programma van elke hogeschool", versmalt Economie: komt in iedere hogeschool doorgaans voor onder de titel Sociale Economie, met een studiepuntenaantal van 3 a 5 met een hoogste frequentie voor 3 (7x) Filosofie / Godsdienst: komt in ieder programma voor met een studiepuntental van 3 tot 5, met een hoogste frequentie voor 3 (7x) Recht: met een sterk uiteenlopende studiepuntentoekenning van 3 tot 1, met meest (5x) voorkomend: 6 studiepunten.

15 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Stage Niet verplicht: voor alle studenten in iedere opleiding zijn: a Psychologie met nogal uiteenlopende titels, en met een studiepuntenaantal van 3 tot 12. b Sociologie met vermelding van deelvakken van de sociologie met een studiepuntenaantal van 3 tot 7. c De Methodiekvakken nemen een belangrijke plaats in het programma van iedere hogeschool in. In ieder programma komen zowel: - de persoongerichte (individuele) hulpverlening; - de groepsgerichte benadering; - de maatschappelijke activering/ opbouwwerk; - methoden en technieken van het sociologisch onderzoek; - informatica; voor. In sommige hogescholen volgen studenten naar gelang van de gekozen optie niet alle methodiekvakken. Het toegewezen studiepuntenaantal varieert tussen 15 en 23; cijfer dat wijst op het belang dat aan dit programmaonderdeel wordt gehecht. Dit praktijkluik komt in ieder programma voor en wordt in een aantal gevallen gekoppeld aan literatuurstudie of een werkstuk. De studiepunten bedragen 8 tot Keuzevakken (wijziging aan oorspronkelijke tekst...) Zoals reeds hoger werd aangestipt, leggen 6 van de 12 hogescholen in het tweede jaar een aantal keuzevakken in, die gevolgd worden door de studenten die voor een bepaalde optie kiezen. De toegewezen studiepunten voor deze optieonderdelen verschillen sterk van hogeschool tot hogeschool nl. van 6 tot Derde jaar Het derde jaar wordt in iedere hogeschool per optie georganiseerd. Soms zijn er wel enkele optieoverstijgende vakken. De ingelegde programma's vertonen voor wat betreft de kernelementen een belangrijke mate van gemeenschappelijkheid. Wel worden nogal verschillende titels gebruikt voor vakken die vermoedelijk ongeveer eenzelfde inhoud dekken. De specifieke inhoudelijke en didactische opstelling van iedere hogeschool blijkt duidelijk uit de eigen programmastructuren Maatschappelijke advisering De grote gemeenschappelijke delen zijn: De rechtsvakken: met het accent op specifieke rechtsthema's en de toepassing van recht in concrete situaties. Hier gaan 10 tot 16 studiepunten naartoe.

16 12 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Methoden van de Sociaal-juridische dienstverlening: in sommige programma's worden thema s gespecificeerd; 3 tot 18 studiepunten gaan naar deze opleidingsonderdelen Stage: het aantal studiepunten dat hier naartoe gaat varieert van 19 via 22 en 24 (2x) tot Het eindwerk: krijgt ook een verschillend aantal studiepunten: 5, 6, 8, 9, of Maatschappelijk werk Het gemeenschappelijk accent binnen alle opleidingen MW is de gerichtheid op de werkmethoden, thema's en terreinen Werkmethoden: komen in ieder programma voor. In bepaalde opleidingen wordt dit beperkt tot de individueel gerichte werkmethoden (hulpverlening). Meestal echter, komen ook de andere, zoals groepsgerichte- en activeringsmethoden aan bod. 8 tot 21 studiepunten worden hieraan toegekend Werkterreinen en werkveldgerichte thema's: worden overal ingelegd, met 3 tot 9 studiepunten Stage: komt overal aan bod, met studiepunten variërend tussen 15 en Eindwerk: krijgt een aantal studiepunten dat ligt tussen 5 en Niet algemeen in het programma zijn: a Filosofie: dat uitdrukkelijk in twee opleidingsprogramma's vermeld wordt. b Organisatiekunde, welzijnsbeleid: dat expliciet in vier opleidingsprogramma's is opgenomen. c Psychologie. d Recht en rechtstoepassingen. e Sociologie Personeelswerk Ook hier is er een sterke gemeenschappelijke stam met betrekking tot praktijkgerichte methodieken, m.n. rond Sociale Wetgeving en Human Resources Methodiek en techniek van het personeelswerk: neemt een heel belangrijke plaats in het programma in; 4 tot 16 studiepunten worden daaraan toegekend Recht, rechtstoepassing en arbeidsrecht: is een andere constante in het programma P.W. en krijgt 3 à 7 studiepunten toegewezen Personeelsadministratie: komt ook in ieder curriculum voor; 3 tot 7 studiepunten gaan daar naartoe Stage: krijgt volgende studiepunten toegewezen: 15, 19, 20 (2x), 23, 24 (3x).

17 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Eindwerk: zit met de toegekende studiepunten op hetzelfde niveau als de andere opties: 5 (2x), 6 (2x), 9 (2x) en 10 (2x) Niet gemeenschappelijk zijn: a Bedrijfseconomie. b Kwantitatieve onderzoeksmethoden. c Psychologie en Sociologie Sociaal-cultureel Werk In de programma's van deze optie zijn dezelfde kernluiken gemeenschappelijk voor alle opleidingen S.C.W.-visie: op basis van de titels worden 4 tot 15 studiepunten toegekend aan programmaonderdelen die betrekking hebben op visie en methoden in het S.C.W S.C.W.-methodieken en technieken: krijgen in ieder programma eveneens ruime aandacht. Daarbij wordt aandacht besteed aan zowel individuele, groepsgerichte als activerende methoden en technieken; 6 tot 21 studiepunten worden daaraan toegekend Stage: Wordt hier ook op een gelijkaardige wijze als in de andere opties gewaardeerd: 19, 20 (2x), 22, 23 en 24 (3x) Eindwerk: Ook hier zijn de waarderingen vergelijkbaar met de studiepunten in andere opties: 5, 6 (2x), 8, 9 (2x), 10 (2x) Niet gemeenschappelijk of niet direct uit de programmaopgave afleidbaar zijn: a Administratieve vaardigheden. b Beleid en organisatie. c Psychologie. d Sociologie Syndicaal Werk / Sociaal Beleid Daar deze optie slechts door één hogeschool wordt georganiseerd is een bundeling niet nodig. De krachtlijnen van het programma zijn vergelijkbaar met deze van de andere opties Methodiekvakken: met o.a. methoden van sociale dienstverlening, groepsvaardigheden, agogiek en organisatiebeleid met een totaal van 15 studiepunten Filosofie: met 3 studiepunten Sociale politiek en milieubeleid: met 4 studiepunten Sociaal recht: met 3 studiepunten.

18 14 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Sociale bewegingen en welzijnswerk: met 6 studiepunten Stage: met 26 studiepunten Eindwerk: met 6 studiepunten. 3.4 Vaststellingen 1 Uit de analyse blijkt een belangrijke mate van convergentie in de studieprogramma's. Dit is vooral zichtbaar in het eerste jaar en dat m.n. rond de menswetenschappelijke studieonderdelen. 2 Uit alle studieprogramma's blijkt expliciete aandacht voor de organisatie, praktijk en de achterliggende visies van de werkvelden waarvoor wordt opgeleid. 3 Alle opleidingen besteden uitvoerig aandacht aan de agogisch / methodische studieonderdelen. Wel is er een grote mate van verscheidenheid in de concretisering, wellicht afhankelijk van de verschillen in visies binnen de diverse hogescholen. 4 Aandacht voor de stagepraktijk (in 26 en 36 jaar), en de behandeling ervan, is zeer gelijklopend. 5 De programmastructuur blijkt conform te zijn aan de vroeger gemaakte afspraken rond een MINIMUMPROGRAMMA, binnen de Vlaamse Vereniging voor Sociale Hogescholen. 6 Onder invloed van de ontwikkelingen in de diverse werkgebieden, tekent zich gaandeweg een sterkere optiespecialisatie af. 7 Waar vroeger de opleiding tot maatschappelijk assistent eerder algemeen van aard was, verschuift ze nu naar een meer optiespecifieke differentiatie. Dit tekende zich eerst hoofdzakelijk af in het derde jaar. Nu zien we dat een aantal hogescholen die specialisatie ook reeds in een tweede jaar vormgeven.

19 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT 15 HOOFDSTUK 2: DE OPLEIDING SOCIAAL WERK NADER BEKEKEN 1 De kern van het beroepsprofiel Maatschappelijk assistenten vervullen een brugfunctie tussen mens en samenleving. Ze verlenen op een professionele wijze diensten om het persoonlijk, interpersoonlijk en maatschappelijk functioneren van mensen te bevorderen, en belemmeringen die daarbij optreden op te heffen. Aangrijpingspunten voor interventies van maatschappelijk assistenten zijn: 1 de rechten, de verantwoordelijkheid en de aspiraties van mensen, in hun diverse posities en sociale rollen: vader, moeder, partner, enz. in primaire sociale verbanden; gebruiker van diensten en voorzieningen; deelnemer, lid of vrijwilliger in het kader van het georganiseerde sociaal en cultureel leven; werknemer van een onderneming, instelling of dienst; burger in de samenleving. 2 de eisen en de verwachtingen vanuit de samenleving, belichaamd door instellingen, voorzieningen e.d. 3 de spanningen en conflicten die optreden in de wisselwerking tussen individu / groep en de sociale omgeving; het gaat daarbij zowel om individuele moeilijkheden als om collectieve, maatschappelijke problemen. De interventies zelf beogen zowel mensen toe te rusten met capaciteiten die ze nodig hebben in hun persoonlijk en maatschappelijk leven, als in de samenleving (en haar instellingen en voorzieningen) de voorwaarden te realiseren, om mensen tot hun recht en aan hun rechten te laten komen. Maatschappelijk assistenten oefenen hun beroep uit in dienstverband. Ze zijn actief in vele sectoren van het maatschappelijk bestel: in de gezondheids- en welzijnszorg, de justitie, het onderwijs, het sociaal-cultureel werk, het bedrijfsleven, de vakbonden, enz. Het hierboven omschreven beroepsprofiel krijgt naargelang de sector en zelfs op subsectorieel niveau, ten dele een andere invulling. Een meer gedifferentieerde benadering dringt zich dan ook op. Precieze empirisch-wetenschappelijke analyses van functies en loopbanen van maatschappelijk assistenten zijn niet voorhanden. In de basisopleiding maatschappelijk assistent zijn een aantal opties uitgebouwd: maatschappelijk werk, sociaal-cultureel werk, personeelswerk, maatschappelijke advisering. De gemaakte opdeling volgt zo getrouw mogelijk de realiteit van het werkveld.

20 16 OPLEIDINGSPROFIEL MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT Voorlopig, d.w.z. zolang grondig wetenschappelijk onderzoek geen alternatieven aanreikt, biedt de VVSH-publicatie 'Leren en werken als maatschappelijk assistent' (Leuven, Garant, 1996) de beste invalshoek. Bij de voorbereiding van deze publicatie is per optie het beschikbare (semi-)wetenschappelijk studiewerk, alsook een groot aantal vertegenwoordigers van de diverse werkterreinen - maatschappelijk assistenten maar ook andere professionals en beleidsverantwoordelijken -, geraadpleegd. De profielen houden rekening met recente evoluties op het terrein en bieden dus een actueel overzicht van de taken van maatschappelijk werkers, respectievelijk sociaal-cultureel werkers, personeelswerkers en maatschappelijk adviseurs. 2 De kern van het opleidingsprofiel Nu volgt een schets van de belangrijkste pijlers van het opleidingsprofiel: in de basisopleiding aanwezig te stellen en door de studenten te verwerven professionele competenties. We maken voorlopig abstractie van de specifieke competenties per optie; deze worden in infra nader toegelicht. Vooraf moet duidelijk zijn dat het professionele handelen van de maatschappelijk assistent praktisch, en zowel probleemformulerend als probleemoplossend van aard is. In wezen handelt de maatschappelijk assistent altijd in unieke situaties. De sociale hogescholen menen dat er geen standaardrecepten en - procedures bestaan om mensen te helpen, te vormen, enz. Professionele handelingsbekwaamheid verwerven, betekent dan ook dat studenten: zich grondig scholen op menswetenschappelijk en methodisch vlak; tezelfdertijd zich trainen om, in steeds wisselende situaties, creatief en pragmatisch te zoeken naar adequate probleemformuleringen en - oplossingen. De opleiding tot maatschappelijk assistent bestaat uit: een multidisciplinaire menswetenschappelijke vorming; de studie van de organisatie van de verzorgingsstaat en training in het hanteren van de sociale kaart 5 ; de studie van agogische methoden en training in het hanteren van die methoden en van sociale vaardigheden; stages op het terrein (het gaat om een intensieve leertijd, onder supervisie van een lector en een beroepskracht, die de student moet toelaten stapsgewijs een beginnende beroepsbekwaamheid te verwerven); reflectie op theorie en praktijk via supervisie, papers en een eindwerk. 2.1 Menswetenschappelijke begrippen, gegevens en theorieën kunnen gebruiken De opleiding tot maatschappelijk assistent wil practici vormen, die op een professionele wijze probleemformulerend en probleemoplossend kunnen handelen. Een brede multidisciplinaire vorming in de mens- en maatschappijwetenschappen is noodzakelijk: om inzicht te verwerven in de actuele uitdagingen van mens en maatschappij; 5 Sociale Kaart betekent hier: een overzicht van de voorzieningen waarop mensen, volgens hun vragen en noden, een beroep kunnen doen.

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40

Nadere informatie

Programma s en volgtijdelijkheid Sociaal-Agogisch Werk. Academiejaar 2007-2008. Bijlage 1

Programma s en volgtijdelijkheid Sociaal-Agogisch Werk. Academiejaar 2007-2008. Bijlage 1 Programma s en volgtijdelijkheid Sociaal-Agogisch Werk Academiejaar 2007-2008 Bijlage 1 IOUD Bachelor in het Sociaal Werk Studieprogramma s (modeltrajecten) 1 ste jaar bachelor in het Sociaal Werk 2 de

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP!

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! 01/10/2013:!Artesis Hogeschool (autonome hogeschool)!!+ Plantijn Hogeschool (provinciale hogeschool)! 4 departementen + 2 schools of arts (conservatorium,

Nadere informatie

Bachelor Sociaal Werk met een 72-studiepunten-programma (2014-2015)

Bachelor Sociaal Werk met een 72-studiepunten-programma (2014-2015) Bachelor Sociaal Werk met een 72-studiepunten-programma (201-201) Als je in het bezit bent van een: o o Professionele bachelor uit het studiegebied sociaal-agogisch werk: orthopedagogie, toegepaste psychologie

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk Werk Structuurgericht werken. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk Werk Structuurgericht werken. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Module

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40 n.v.t.

Nadere informatie

Traject Maatschappelijk Werk (90 studiepunten) Opleidingsonderdelen Trajectschijf Semester Studiepunten Totaal. Denkkaders. Sociale agogiek 1 2 3

Traject Maatschappelijk Werk (90 studiepunten) Opleidingsonderdelen Trajectschijf Semester Studiepunten Totaal. Denkkaders. Sociale agogiek 1 2 3 Verkort programma Sociaal Werk 015-016 Bachelor in de Orthopedagogie, Bachelor in de Toegepaste psychologie, Bachelor in de Gezinswetenschappen, Bachelor in de Pedagogie van het jonge kind, Bachelor in

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Bachelor Sociaal Werk met een 72-studiepuntenprogramma

Bachelor Sociaal Werk met een 72-studiepuntenprogramma Bachelor Sociaal Werk met een 72-studiepuntenprogramma (2014-2015) Als je in het bezit bent van een: o o Professionele bachelor uit het studiegebied sociaal-agogisch werk: orthopedagogie, toegepaste psychologie

Nadere informatie

Traject Maatschappelijk Werk (90 studiepunten) Opleidingsonderdelen Trajectschijf Semester Studiepunten Totaal. Denkkaders. Sociale agogiek 1 2 3

Traject Maatschappelijk Werk (90 studiepunten) Opleidingsonderdelen Trajectschijf Semester Studiepunten Totaal. Denkkaders. Sociale agogiek 1 2 3 Verkort programma Sociaal Werk 015-016 Bachelor in het Onderwijs - Kleuteronderwijs, Bachelor in het Onderwijs - Lager Onderwijs, Bachelor in het Onderwijs - Secundair Onderwijs, Bachelor in de Verpleegkunde,

Nadere informatie

Traject Maatschappelijk Werk. Opleidingsonderdelen Trajectschijf Semester Studiepunten Totaal. Denkkaders

Traject Maatschappelijk Werk. Opleidingsonderdelen Trajectschijf Semester Studiepunten Totaal. Denkkaders Verkort programma Sociaal Werk 2015-2016 Bachelor in de Orthopedagogie, Bachelor in de Toegepaste psychologie, Bachelor in de Gezinswetenschappen, Bachelor in de Pedagogie van het jonge kind, Bachelor

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP 4 departementen met 24 professionele bacheloropleidingen 2 schools of arts (conservatorium, academie) meer dan 9000 studenten AP: 4 departementen

Nadere informatie

STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL. nautische wetenschappen

STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL. nautische wetenschappen STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL nautische wetenschappen OPLEIDINGSPROFIEL nautische wetenschappen studiegebied : industriële wetenschappen & technologie basisopleiding : 1C nautische wetenschappen (opleiding

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-cultureel werk

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-cultureel werk ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Sociaal-cultureel werk Module Groepswerk Code Bc2 Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 60 studiebelasting (in uren) 1 2.Inhoud Als sociaal-cultureel

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Sociaal-Cultureel Werk Module Educatief werk Code Bc3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 50 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

Nadere informatie

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot GMW Geïntegreerde competentieverwerving 2 AD2 40 n.v.t. 220 JA aanvragen

Nadere informatie

Verkorte studietrajecten opleiding Sociaal Werk 201-201

Verkorte studietrajecten opleiding Sociaal Werk 201-201 Verkorte studietrajecten opleiding 0-0 Als je reeds een diploma hoger onderwijs in een aanverwant studiegebied behaalde, bieden we je de mogelijkheid tot een verkort studietraject in SAW. Hieronder vind

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN

GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN Onze school heet u van harte welkom in de studierichting: TSO 3 de graad GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN Inschrijvingen: tijdens schooldagen en zomervakantie van 9u tot 12u en van 13u tot 16u Opendeurdag:

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING/-PROFIEL OCMW SINT NIKLAAS.

FUNCTIEBESCHRIJVING/-PROFIEL OCMW SINT NIKLAAS. FUNCTIEBESCHRIJVING/-PROFIEL OCMW SINT NIKLAAS. 1. ALGEMENE GEGEVENS. 1. Naam van de functie: Maatschappelijk assistent(e) 2. Dienst en/of sectie: Sociale dienst 3. Code : 4. Datum : 13 januari 2009 5.

Nadere informatie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie Uittreksel uit het visitatierapport biomedische laboratoriumtechnologie voedings- en dieetkunde, 15 december 2008 Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40 ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

De arbeidsbegeleid(st)er maakt deel uit van de sociale dienst van het O.C.M.W. en werkt onder leiding van de hoofdmaatschappelijk werker.

De arbeidsbegeleid(st)er maakt deel uit van de sociale dienst van het O.C.M.W. en werkt onder leiding van de hoofdmaatschappelijk werker. O.C.M.W.- LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: SOCIALE DIENST SOCIALE DIENST Arbeidsbegeleid(st)er 1. Plaats in de organisatie De arbeidsbegeleid(st)er maakt deel uit van de

Nadere informatie

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven 26 februari 2004 Profielen Hoger Onderwijs 2004 1 ONDERZOEKSVRAGEN Waarin verschilt het opleidings- en beroepsprofiel

Nadere informatie

F U N C T I E P R O F I E L

F U N C T I E P R O F I E L F U N C T I E P R O F I E L I. I D E N T I F I C A T I E G E G E V E N S Functiebenaming Weddeschaal Graad Directie - dep - dienst Functiefamilie maatschappelijk werker Sociale Dienst B1-B2-B3 maatschappelijk

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3 Code Ad3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 120 studiebelasting (in uren)

Nadere informatie

1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 2. Doel van de cursus NCZ

1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 2. Doel van de cursus NCZ 1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 De cursus niet-confessionele zedenleer (NCZ) in de opleiding leraar secundair onderwijsgroep 1 (LSO-1) sluit aan bij de algemene

Nadere informatie

Opleiding. Orthopedagogie. Code + officiële benaming van de module. E2 Samenwerkingsvaardigheden 2. Academiejaar 2015-2016. Semester.

Opleiding. Orthopedagogie. Code + officiële benaming van de module. E2 Samenwerkingsvaardigheden 2. Academiejaar 2015-2016. Semester. Opleiding Orthopedagogie Code + officiële benaming van de module E2 Samenwerkingsvaardigheden 2 Academiejaar 2015-2016 Semester 1 Studieomvang 3 studiepunten Totale studietijd 60 Aantal lestijden 40 Aandeel

Nadere informatie

Communicatieve vaardigheden Ac 1

Communicatieve vaardigheden Ac 1 Communicatieve vaardigheden Ac 1 HIK Hoger Instituut der Kempen Afdeling Graduaat Maatschappelijk Werk Academiejaar 2008-2009 Els Boven en Lize Vandereycken Module: A Sociaal werk Ac1 Communicatieve vaardigheden

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Sociaal Werk. Werkversie 0.1. 1/7 Sociaal Werk v0.1

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Sociaal Werk. Werkversie 0.1. 1/7 Sociaal Werk v0.1 Body of Knowledge Kwalificatiedossier Sociaal Werk Werkversie 0.1 1/7 Sociaal Werk v0.1 Inhoud 1 Sociaal werk basis... 3 1.1 Begeleiden... 3 1.2 Gesprekstechniek/sociale vaardigheden... 3 1.3 Planmatig

Nadere informatie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Academiejaar 2008-2009 Programmagids Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Opleidingsonderdeel Groep Stp Semester Deeltijds (OO)Filosofie - ethiek - recht 7.0 2 (OA) Filosofie 2.0 2 1282008 2 6 Opleidingsonderdeel

Nadere informatie

Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA

Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA Inleiding Tijdens de eerste studiedag van de BAMA-werkgroep op 10 oktober l.l. werd aan de BAMAcoördinatoren de opdracht gegeven om

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

In totaal legden 64 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het?

In totaal legden 64 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? In totaal legden 64 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? 1. Gemeente 36.96% 2. Provincie 0.00% 3. Deurwaarderkantoor 4.35% 4. Incassobureau 0.00% 5. Bedrijfsleven

Nadere informatie

Opleiding Psychologie. Universiteit Gent. wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck. voorzitter Opleidingscommissie Psychologie

Opleiding Psychologie. Universiteit Gent. wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck. voorzitter Opleidingscommissie Psychologie Opleiding Psychologie Universiteit Gent wat, hoe, later? Prof. dr. Wouter Duyck voorzitter Opleidingscommissie Psychologie wat? finaliteit van de opleiding... + universitaire opleiding Ψ: wetenschappelijke

Nadere informatie

O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING ADMINISTRATIE WZC. 1. Plaats in de organisatie

O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING ADMINISTRATIE WZC. 1. Plaats in de organisatie O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: WOONZORGCENTRUM ADMINISTRATIE WZC Administratief medewerker WZC 1. Plaats in de organisatie De administratief medewerker werkt

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING MAATSCHAPPELIJK WERKER ONTHAALOUDERS. 1. Functienaam. 1.1. Maatschappelijk werker onthaalouders

FUNCTIEBESCHRIJVING MAATSCHAPPELIJK WERKER ONTHAALOUDERS. 1. Functienaam. 1.1. Maatschappelijk werker onthaalouders FUNCTIEBESCHRIJVING MAATSCHAPPELIJK WERKER ONTHAALOUDERS 1. Functienaam 1.1. Maatschappelijk werker onthaalouders 1.2. Graadbenaming: Maatschappelijk werker 1.3. Weddeschaal: B1 B3 1.4. Datum opmaak: april

Nadere informatie

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Competentieprofiel kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Generieke Competenties... 2 Affiniteit met kaderlidmaatschap... 2 Sociale vaardigheden... 2 Communicatie... 2 Lerend vermogen... 3 Initiatiefrijk... 3

Nadere informatie

Verkorte trajecten 2015-2016 (versie 2015-04-22)

Verkorte trajecten 2015-2016 (versie 2015-04-22) Opleiding Bachelor in het Sociaal werk Sint-Annaplein 1 9000 Gent Verkorte trajecten 201-201 (versie 201-0-22) Studenten die reeds een diploma hoger onderwijs behaald hebben, kunnen binnen onze opleiding

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Emancipatorisch werken 2 (G2) Code: G2 Cluster: 3 Academiejaar: 2014-2015 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze

Nadere informatie

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 INHOUD 04 Doel van de opleiding 05 Banaba Intensieve zorgen en spoedgevallenzorg 06 Situering van de opleiding 08 Curricula 09 Individueel traject

Nadere informatie

STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte heer/mevrouw,

STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte heer/mevrouw, STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL Geachte heer/mevrouw, De Hogere Juridische Opleiding (HJO) is ontstaan vanuit de voormalige opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening (SJD).

Nadere informatie

PROJECT BESTEMMING REISLEIDER EUROPA

PROJECT BESTEMMING REISLEIDER EUROPA MODULE PROJECT BESTEMMING REISLEIDER EUROPA Afstudeerrichting: reisleider Code: 25 Academiejaar: vanaf 2014-2015 Niveau: specialisatiemodule Periode binnen het modeltraject: semester 1 Start binnen de

Nadere informatie

Bemiddeling in Sociale Zaken en in Familiale Zaken

Bemiddeling in Sociale Zaken en in Familiale Zaken 2011-2012 postgraduaat Bemiddeling in Sociale Zaken en in Familiale Zaken www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Het belang van bemiddeling Bemiddeling is vermoedelijk

Nadere informatie

Verkorte trajecten 2015-2016 (versie 2015-07-10)

Verkorte trajecten 2015-2016 (versie 2015-07-10) Opleiding Bachelor in het Sociaal werk Sint-Annaplein 1 9000 Gent Verkorte trajecten 201-201 (versie 201-07-10) Studenten die reeds een diploma hoger onderwijs behaald hebben, kunnen binnen onze opleiding

Nadere informatie

Het huis met de zeven kamers

Het huis met de zeven kamers Het huis met de zeven kamers Hans van Ewijk Hans.vanewijk@uvh.nl www.hansvanewijk.nl Zeven ramen van sociaal werk Domein Theorieën Ethiek Disciplines Beleid en organisatie Methodes Professionalisering

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Management & Organisatie Code C2 Lestijden 60 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Algemene Marketing Code A5 Lestijden 160 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Ergotherapie (PBA) 3eBa ergotherapie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Ergotherapie (PBA) 3eBa ergotherapie Academiejaar 2008-2009 Programmagids Ergotherapie (PBA) 3eBa ergotherapie Opleidingsonderdeel Groep Stp Semester Deeltijds (OO)Maatschappelijke vorming 4.0 1+2 Deeltijds (OA) Filosofie 0.0 2 Deeltijds

Nadere informatie

Evaluatie vormingen welzijn op het werk

Evaluatie vormingen welzijn op het werk Evaluatie vormingen welzijn op het werk Context evaluatie Opdracht gever: FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Directie humanisering van de arbeid Uitvoering: Engender vzw www.engender.eu Bronnen

Nadere informatie

Maatschappelijk werk. Specialisatie Audiologie. NVA maatschappelijk werk 2007 Mary van der Heijden

Maatschappelijk werk. Specialisatie Audiologie. NVA maatschappelijk werk 2007 Mary van der Heijden Maatschappelijk werk Specialisatie Audiologie Inhoud Wat is maatschappelijk werk Doelstelling maatschappelijk werk Kennis maatschappelijk werk Specialisatie Werkwijze maatschappelijk werk Welke technieken

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Maatschappelijk werker dienst budgetbeheer/ algemene sociale dienstverlening

Maatschappelijk werker dienst budgetbeheer/ algemene sociale dienstverlening Maatschappelijk werker dienst budgetbeheer/ algemene sociale dienstverlening 1 Actuele situatie OCMW Steenokkerzeel begeleidt al vele jaren cliënten met financiële problemen. Vaak wordt een financieel

Nadere informatie

Verslag 9 januari 2013 Aanwezigen: Verontschuldigd: Kadering project

Verslag 9 januari 2013 Aanwezigen: Verontschuldigd: Kadering project Verslag 9 januari 2013 Aanwezigen: David Dol, Kurt Kerkaert, Tina van de Loo, Sigrid Appeltans, Johan Neyt en Els Peters Verontschuldigd: Rik Loenders, Sara Kadering project Verduidelijking van de rol

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie!

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie! Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie! Programma fase 1 Introductieweek voor werkstudenten Instructies opdracht OPO Professioneel Handelen 1 Vrijblijvend programma Inschrijven voor module statistiek

Nadere informatie

Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het?

Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? In totaal legden 20 respondenten deze enquête af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? 1. Gemeente 41,67% 10. Rechtbank 8,33% 2. Provincie 0,00% 11. Bureau Jeugdzorg 0,00% 3. Deurwaarderskantoor

Nadere informatie

Statistieken voor vraag 2 : Wat is de omvang van uw organisatie?

Statistieken voor vraag 2 : Wat is de omvang van uw organisatie? In totaal legden 20 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? 1. Gemeente 41.67% 2. Provincie 0.00% 3. Deurwaarderkantoor 0.00% 4. Incassobureau 0.00% 5. Bedrijfsleven

Nadere informatie

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Vacature Maart 2015 De Moazoart biedt een onderkomen aan organisaties die werken met maatschappelijk kwetsbare groepen en creeërt ruimte voor ontmoeting, vorming,

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

Gender en interculturaliteit

Gender en interculturaliteit ECTS-fiche: Gender en interculturaliteit Opleiding: Afstudeerrichting: Opleidingsonderdeel: Studiepunten (ECTS): 3 Taal: Plichtvak/keuzevak: Lerarenopleiding/ BA en MA Pedagogische wetenschappen Niet relevant

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven.

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven. HOOFDSTUK 1 Geestelijke gezondheidszorg-beroepen Afdeling 1 Wijziging van de wet van 4 april 2014 tot regeling van de geestelijke gezondheidszorgberoepen en tot wijziging van het koninklijk besluit nr.78

Nadere informatie

een geëngageerde en gemotiveerde begeleider (m/v) voor ons begeleidingstehuis t Vlierke.

een geëngageerde en gemotiveerde begeleider (m/v) voor ons begeleidingstehuis t Vlierke. In de Bijzondere Jeugdzorg van Ter Loke zijn we op zoek naar een geëngageerde en gemotiveerde begeleider (m/v) voor ons begeleidingstehuis t Vlierke. t Vlierke is een begeleidingstehuis in Turnhout voor

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Opleiding Initiatie Bibliotheek-, Documentatie- en Informatiekunde BO BD 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 15 Inhoud

Nadere informatie

Hoofdstuk I Voorwaarden voor erkenning van vormingsinstanties

Hoofdstuk I Voorwaarden voor erkenning van vormingsinstanties BESLISSING VAN 1 FEBRUARI 2007 GEWIJZIGD DOOR DE BESLISSING VAN 11 MAART 2010 EN DE BESLISSING VAN 23 SEPTEMBER 2010 TOT VASTSTELLING VAN DE VOORWAARDEN EN PROCEDURE VOOR ERKENNING VAN VORMINGSINSTANTIES

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 3.1 Controle/audit

FUNCTIEFAMILIE 3.1 Controle/audit Doel van de functiefamilie Ter plaatse bij derden de naleving van reglementeringen, normen, ed controleren of interne audit uitvoeren hierover te rapporteren zodat de gepaste acties kunnen ondernomen worden

Nadere informatie

groepswerker/ begeleider (m/v) 24-30 uur. Voor onze locatie de Schuilplaats, 24-uurs zorg, zijn wij op zoek naar een:

groepswerker/ begeleider (m/v) 24-30 uur. Voor onze locatie de Schuilplaats, 24-uurs zorg, zijn wij op zoek naar een: Breng jij ons team op sterkte met je ervaring in de psychiatrie? (of: Werk je als professional in de psychiatrie en zou je wel meer met je geloof willen?) Voor onze locatie de Schuilplaats, 24-uurs zorg,

Nadere informatie

Het Vlaamse kwalificatieraamwerk. Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon

Het Vlaamse kwalificatieraamwerk. Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon Het Vlaamse kwalificatieraamwerk Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon Inhoud Doelstellingen Raamwerk Niveaudescriptoren Kwalificaties Ontwikkelproces Ervaringen Uitdagingen Doelstellingen

Nadere informatie

Sustainable Development

Sustainable Development Mr. Bas Ahmadali Institute Suriname Local Government And Strategic Public Management http://basahmadali.nl/?p=58 Sustainable Development Duurzame ontwikkeling door decentralisatie en Bevolkingsparticipatie

Nadere informatie

De competente sociaal agoog

De competente sociaal agoog De competente sociaal agoog Elke beroepsopleiding hanteert een eigen competentieprofiel waar de beginnende professional aan moet voldoen. De daaruit komen overeen met de landelijk vastgestelde beroepskwalificaties.

Nadere informatie

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart Functie-informatie Functienaam Organisatie Letterschaal CAO Salarisschaal Werkterrein Kenmerkscores SPO-gecertificeerde Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Nadere informatie

Bijzondere beroepstitel:

Bijzondere beroepstitel: 2012 2013 Bijzondere beroepstitel: Verpleegkundige gespecialiseerd in de intensieve zorg en spoedgevallenzorg Hogeschool West-Vlaanderen Departement Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 Wouter.Decock@howest.be

Nadere informatie

adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit

adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit definities en criteria die gebruikt worden om de studentenmobiliteit te meten en te registreren 1/6 Situering Het Leuven / Louvain-la-Neuve

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

Functie en competentieprofiel MAATSCHAPPELIJK WERKER

Functie en competentieprofiel MAATSCHAPPELIJK WERKER Functie en competentieprofiel MAATSCHAPPELIJK WERKER 1. Situering van de functie Naam van de functie Dienst Niveau Functionele loopbaan Evaluator procesbewaker Maatschappelijk werker Sociale dienst B B1

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Jaarplan GESCHIEDENIS Algemene doelstellingen Eerder gericht op kennis en inzicht 6 A1 A2 A3 A4 A5 Kunnen hanteren van een vakspecifiek begrippenkader en concepten, nodig om zich van het verleden een wetenschappelijk

Nadere informatie

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 24 mei 2005 RVOL/MDR/ADV/015

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 24 mei 2005 RVOL/MDR/ADV/015 ADVIES Raad Volwassenenonderwijs 24 mei 2005 RVOL/MDR/ADV/015 Advies over modulaire opleidingen in het studiegebied Boekbinden van het secundair OSP, in uitvoering van artikel 15 van het decreet volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 F 050 38 11 71 www.howest.be Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2013-2014 Inhoud Doel

Nadere informatie

Maatschappijleer in kernvragen en -concepten

Maatschappijleer in kernvragen en -concepten Maatschappijleer in kernvragen en -concepten Deel I Kennis van de benaderingswijzen, het formele object Politiek-juridische concepten Kernvraag 1: Welke basisconcepten kent de politiek-juridische benaderingswijze?

Nadere informatie