Pedagogisch kwaliteit (NCKO, 2011; Singer e.a., 2013) Buitenlands onderzoek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pedagogisch kwaliteit (NCKO, 2011; Singer e.a., 2013) Buitenlands onderzoek"

Transcriptie

1 Pedagogisch kwaliteit (NCKO, 2011; Singer e.a., 2013) Nabij, rustig, aandachtig en speels: hoe pm-ers de spelbetrokkenheid van kinderen bevorderen Elly Singer Pedagogen congres 23 januari 2013 subsidie Van Leer Foundation Pedagogisch medewerkers reageren sensitief en responsief op individuele kinderen Maar toch Kinderen zijn vaak onrustig en vluchtig in hun spel Buitenlands onderzoek Leseman; CoRe ondezoek: Als pm-er meespeelt heeft dat positief effect op taal en cognitieve ontwikkeling kind Hansen (Deens onderzoek): pm-er op grond bij kinderen: 21 minuten interactie met kinderen per uur Pm-er rondlopend: 3 minuten interactie met kinderen per uur Centra van hoge kwaliteit: pm-er op de vloer op ooghoogte kinderen is standaard praktijk (Reggio, Pistoia, Jyvaskya, Steiner, Ina Kindergarten Berlijn, Pen Green) 1

2 Onderzoek naar factoren die van invloed zijn op spelbetrokkenheid 2- en 3-jarigen (Singer, Nederend, Penninx, Tajik, 2013) 70 kinderen, 60 minuten video vrij spel Per kind op 6 tijdstippen 4 minuten analyse: Niveau spelbetrokkenheid: Laag, matig, goed betrokken bij spel Samenhang spelbetrokkenheid met: Nabijheid, wisseling of niet-nabijheid pm-er Nabijheid, wisseling of niet-nabijheid kinderen Kenmerken van de interactie pm-er en kind Definitie spelbetrokkenheid (2 minuten observatie geinspireerd door Leavers) Laag: geen betrokken spel Geen geconcentreerde aandacht: staart, droomt weg; afwezige, passieve houding; het vertoont geen gerichte activiteit, het stelt doelloze handelingen, brengt niets teweeg; snel afgeleid; weinig exploratiedrang Matig:minimaal 1 en max. 2 minuten betrokken spel Korte periode van gerichte aandacht (kan ook kijken zijn) er is een zekere gedrevenheid; exploreert Snel afgeleid uit activiteit. Goed: Langere periode van betrokken spel (langer dan 2 minuten): Langere tijd gerichte aandacht en gaat op in spel op; niet snel afgeleid PM: betrokkenheid van 10 minuten of langer kwam zelden voor. Posities in de ruimte van pm-ers Positie pm-er en spelbetrokkenheid PM: Pm-er niet nabij en goede spelbetrokkenheid: kinderen spelen samen Positie andere kinderen en spelbetrokkenheid Positie pm-er en positie andere kinderen PM: Het kwam nauwelijks voor dat kinderen speelden zonder andere kinderen nabij. 2

3 De spelbetrokkenheid is hoger als: Pm-er rustig nabij is en bij kinderen zit; niet rondloopt Kinderen rustig nabij zijn en samenspelen Deze factoren hangen samen (mate waarin moet nog berekend worden) Kwaliteit van de interactie Bij tweezijdige communicatie tussen pm-er en kind hangt positief samen met spebetrokkenheid vergeleken met een eenzijdige communicatie Negatieve gedragsregulering en kind aan activiteit helpen hangt samen met lage spelbetrokkenheid Nabijheid lijkt sterkere invloed dan kenmerken van de communicatie Lage spelbetrokkenheid hangt samen met: Rondlopen pm-ers Rondlopen van kinderen Rondslingerend speelmateriaal Lawaai Eenzijdige en negatieve gedragsregulering en een kind aan een activiteit zetten Deze factoren hangen samen (onderlinge samenhang moet nog berekend worden Behoefte aan fysiek contact en beschikbaarheid (hechtingtheorie) Eerder onderzoek + theorie 0-2-jarigen willen fysieke nabijheid pm-er 2- en 3-jarigen willen beschikbaarheid (oogcontact, ervaringen delen, af en toe fysiek contact) Zittende pm-er is optimaal beschikbaar. Rondlopende pm-er: Pm-er heeft gevoel van controle, maar is voor kind niet beschikbaar Emotionele onveiligheid en onrust Veel vraagkijken Veel aandacht trekken en rondlopen en conflicten Lichamelijke contact en nabijheid en betrokkenheid Gedeelde aandacht bevordert concentratie en cognitie kinderen (Trevarthen,Tomasello) Jonge zijn kinderen sterk gemotiveerd tot communicatie; ze willen graag delen en laten zien (Trevarthen) Tijdens het delen van aandacht leert het kind zijn of haar aandacht te richten en coordineren (Tomasello) Tijdens gedeelde aandacht leert kind vaardigheden, waardoor het ook alleen de aandacht kan richten (Tomasello) Gedeelde aandacht + taal = ontwikkeling kind 3

4 Op grond zitten bij kinderen en meespelen verhoogt spelbetrokkenheid Pm-er kan rustig kijken en ingaan op initiatieven van de kinderen Tweezijdige en circulaire communicatie Bij miscommunicatie is er ruimte om dat te herstellen Samen speelplezier verhoogt motivatie, welzijn en leereffecten. Training van ouders in mindfulness effectief bij ADHD! Storend en niet effectief: korte contacten en rondlopen Bij sensitief contact met 1 kind stoort pm-er omringende kinderen: er is altijd publiek! Kort contact is vaak talig en eenzijdig: kind begrijpt pm-er niet (geen gedeelde aandacht) Kinderen kunnen niet zelf naar pm-er: gaan schreeuwen om aandacht. Pm-er weet niet wat er is gebeurd; corrigeert verkeerde kind bij conflicten in een derde van de gevallen: onrecht + onvoorspelbaar gedrag pm-er 4

5 Begeleiden en organiseren van de groep -> emotionele veiligheid (Ahnert et al. 2006) Goede samenwerking pm-ers. Goede veilige en uitdagende inrichting ruimte Goede structurering ruimte Goede voorbereiding en variatie in spelaanbod Zelfregulering van kinderen vergroten door beschikbaarheid: minder regulering (controle) door pmer (parapluzicht) Voorlichting aan ouders + passende rituelen bij halen en brengen Vertrouwd dagritme met evenwicht tussen kleine groepjes en de hele groep 5

Onderzoeksmap. Praktijkonderzoek Spelbetrokkenheid. Alles bij de hand.

Onderzoeksmap. Praktijkonderzoek Spelbetrokkenheid. Alles bij de hand. Onderzoeksmap Praktijkonderzoek Spelbetrokkenheid Alles bij de hand. Inhoud Inhoud... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Achtergrondinformatie... 3 Spel... 3 Rol pedagogisch medewerker... 3 Spelbetrokkenheid...

Nadere informatie

Vriendjes en speelmaatjes

Vriendjes en speelmaatjes Vriendjes en speelmaatjes Elly Singer 26 januari 2011 Congres Landelijk Pedagogenplatform Kinderopvang 7 jaar onderzoek onder 2- en 3-jarigen in groepen Van Leer Foundation en Universiteit Utrecht Uitgevoerd

Nadere informatie

Observeerbare Termen. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid 2

Observeerbare Termen. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid 2 1 Observeerbare Termen Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid Leeftijdscategorie De kinderen worden opgevangen in een schone en veilige omgeving. 2 4 jaar 1. De leidster instrueert kind

Nadere informatie

Praktijkonderzoek Spelbetrokkenheid

Praktijkonderzoek Spelbetrokkenheid Praktijkonderzoek Spelbetrokkenheid Een onderzoek naar hoe de spelbetrokkenheid bij jonge kinderen in de kinderopvang kan worden verhoogd. Master opvoedingsondersteuning (7014C455KT) Pedagogische en Onderwijskundige

Nadere informatie

Talent Dichtbij. Train-de-trainer: van taaltoets tot terugkomdagen. speels en plezierig

Talent Dichtbij. Train-de-trainer: van taaltoets tot terugkomdagen. speels en plezierig Talent Dichtbij Een inspirerend en praktijkgericht trainingsprogramma taal- en interactievaardigheden voor pedagogisch medewerkers en gastouders in de kinderopvang Talent Dichtbij Train-de-trainer: van

Nadere informatie

Veiligheid en welbevinden. Hoofdstuk 1

Veiligheid en welbevinden. Hoofdstuk 1 30 Veiligheid en welbevinden Kees (8) en Lennart (7) zitten in de klimboom. Kees geeft Lennart een speels duwtje en Lennart geeft een duwtje terug. Ze lachen allebei. Maar toch kijkt Lennart even om naar

Nadere informatie

Beeldvorming sociaal emotionele ontwikkeling niveau A Klasgroep: Namen van de kinderen

Beeldvorming sociaal emotionele ontwikkeling niveau A Klasgroep: Namen van de kinderen Beeldvorming sociaal emotionele ontwikkeling niveau A Klasgroep: Namen van de kinderen De leerling heeft zicht op wat hij/zij kan. (1) De leerling gaat op een gepaste manier om met dingen die hij/zij niet

Nadere informatie

SKS Alles Kids. Ieder kind is uniek. Onze visie. De 5 speerpunten

SKS Alles Kids. Ieder kind is uniek. Onze visie. De 5 speerpunten GEEF ZE DE VIJF! SKS Alles Kids De wereld om ons heen verandert. Ook in de kinderopvang zijn nieuwe ontwikkelingen aan de orde van de dag. SKS Alles Kids biedt al jaren kinderopvang en loopt voorop als

Nadere informatie

Visie in de praktijk

Visie in de praktijk Gastlessen voor studenten 2 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding Visie in de praktijk Gastles visie in de praktijk - Docentenhandleiding Theorie over dit onderwerp:

Nadere informatie

Inspectierapport Kinderdagverblijf Westeinde (KDV) Eeltsje Folkertsmawei 5p 8915 DW LEEUWARDEN Registratienummer 112156186

Inspectierapport Kinderdagverblijf Westeinde (KDV) Eeltsje Folkertsmawei 5p 8915 DW LEEUWARDEN Registratienummer 112156186 Inspectierapport Kinderdagverblijf Westeinde (KDV) Eeltsje Folkertsmawei 5p 8915 DW LEEUWARDEN Registratienummer 112156186 Toezichthouder: GGD Fryslân In opdracht van gemeente: Leeuwarden Datum inspectie:

Nadere informatie

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden?

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden? Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders Wat kan Altra bieden? Problemen & Risico s Beschermende factoren Bouwstenen jeugdhulp van Altra Verlies familie en verlatingsangst Veilige basis, vertrouwen

Nadere informatie

5 pedagogisch medewerkers

5 pedagogisch medewerkers 5 pedagogisch medewerkers In dit hoofdstuk gaan we in op de pedagogisch medewerker. Zij heeft grote invloed op het welzijn en de ontwikkeling van kinderen in de opvang. Door individuele interactie met

Nadere informatie

Psychogeriatrie of gerontopsychiatrie.

Psychogeriatrie of gerontopsychiatrie. Psychogeriatrie of gerontopsychiatrie. Psychogeriatrie : geneeskunde cognitieve beperkingen Gerontopsychiatrie psychiatrische ziekenhuizen - curatief Bedenkingen Binnen gerontopsychiatrie goede balans

Nadere informatie

Inhoud 20-10-2011. Gehechtheidstheorie: Cees Janssen Gevaar van chronische stress Bewijs: onderzoek Sterkenburg

Inhoud 20-10-2011. Gehechtheidstheorie: Cees Janssen Gevaar van chronische stress Bewijs: onderzoek Sterkenburg 1 Inhoud Gehechtheidstheorie: Cees Janssen Gevaar van chronische stress Bewijs: onderzoek Sterkenburg Praktijk: Tineke Pilon Consequenties voor praktijk: alles is liefde 2 Definitie Gehechtheidsband Met

Nadere informatie

Over peuters en kleuters

Over peuters en kleuters Over peuters en kleuters Even terugdenken aan onze eigen puberteit Stemmingswisselingen Boos worden om niets Ruzie maken over niets Met de deuren slaan voor aandacht Experimenteergedrag Grenzen af tasten

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

Observeerbare Termen Pedagogisch medewerker = PM-er

Observeerbare Termen Pedagogisch medewerker = PM-er 1 Observeerbare Termen Pedagogisch medewerker = PM-er Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid Leeftijdscategorie De kinderen worden opgevangen in een schone en veilige omgeving 4 8 jaar

Nadere informatie

Spelbetrokkenheid bij jonge kinderen in de Nederlandse kinderopvang

Spelbetrokkenheid bij jonge kinderen in de Nederlandse kinderopvang Spelbetrokkenheid bij jonge kinderen in de Nederlandse kinderopvang Het effect van de nabijheid van de pedagogisch medewerker op de spelbetrokkenheid Door: Merel Nederend Studentnummer: 33270904 Universiteit

Nadere informatie

VIDEO-INTERACTIEBEGELEIDING OP DE KINDERAFDELING

VIDEO-INTERACTIEBEGELEIDING OP DE KINDERAFDELING VIDEO-INTERACTIEBEGELEIDING OP DE KINDERAFDELING 1239 Video-interactiebegeleiding in het ziekenhuis Er kunnen verschillende redenen zijn waarom u, als ouder(s)/verzorger(s) met uw kind in het ziekenhuis

Nadere informatie

Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO)

Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO) Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO) dr. Ruben Fukkink dr. Mirjam Gevers Deynoot-Schaub drs. Katrien Helmerhorst workshops ABVAKABO FNV 7 oktober 2009 STRUCTURELE KENMERKEN PROCESKWALITEIT

Nadere informatie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Dr Lydia Krabbendam Centrum Brein en Leren VUA ac.krabbendam@psy.vu.nl 7 oktober 2010 Thema s Zelfregulatie Sociale cognitie Hoera, een blob! 1. Beelden verkregen

Nadere informatie

Doorgaande lijn in beeld. Instrument voor onderwijs en opvang

Doorgaande lijn in beeld. Instrument voor onderwijs en opvang Doorgaande lijn in beeld Instrument voor onderwijs en opvang Doorgaande lijn in beeld De ontwikkeling van het kind is uitgangspunt bij de doorgaande lijn. Wat heeft een kind nodig om zich goed te ontwikkelen?

Nadere informatie

BEPERKING ONDERWIJSPARTICIPATIE

BEPERKING ONDERWIJSPARTICIPATIE BEPERKING ONDERWIJSPARTICIPATIE GOOD PRACTICES De onderbouwing van de beperking van de onderwijsparticipatie blijkt uit het VO Aanmeldformulier Amsterdam 2009-2010, niet ouder dan een half jaar, plus diagnostische

Nadere informatie

Voordat pedagogisch kader Kinderopvang er was Allemaal op zoek naar eigen invulling pedagogiek

Voordat pedagogisch kader Kinderopvang er was Allemaal op zoek naar eigen invulling pedagogiek Voordat pedagogisch kader Kinderopvang er was Allemaal op zoek naar eigen invulling pedagogiek Slingerbeweging van dikke boeken met veel detail naar dunne kaders op hoofdlijnen Het pedagogisch kader Een

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Lunchkids

Pedagogisch beleid Lunchkids Pedagogisch beleid Lunchkids 1 Inleiding Voor u ligt het pedagogisch beleid van Lunchkids onderdeel van De Kinderkoepel. Het pedagogisch beleid geeft aan ouders, scholen, medewerkers en andere betrokkenen

Nadere informatie

Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Zeer moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een zeer moeilijk lerend kind

Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Zeer moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een zeer moeilijk lerend kind Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Zeer moeilijk lerend Uitleg over het leven van een zeer moeilijk lerend kind Inhoudsopgave Wat betekent het dat uw kind zeer moeilijk lerend

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN 0 4 JAAR

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN 0 4 JAAR PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN 0 4 JAAR Inhoudsopgave Inleiding... 3 Kinderen... 4 Ik ben ik en jij bent jij... 4 Veiligheid... 4 Vertrouwde relaties... 4 Structuur en voorspelbaarheid... 5 Een gezonde omgeving...

Nadere informatie

Pedagogiek op maat helpt co nc n re c et Deelsessie 12

Pedagogiek op maat helpt co nc n re c et Deelsessie 12 Pedagogiek op maat helpt concreet Deelsessie 12 Voorstellen Ank Greijmans José Reijntjens Carolien Hamer Warme Professional Brede concensus dtht dat het opvoeden van jonge kinderen in de kinderopvang een

Nadere informatie

1 Download: Beertjesaanpak Stippestappen Stop-denk-doe Methode

1 Download: Beertjesaanpak Stippestappen Stop-denk-doe Methode Beertjesaanpak Stippestappen Stop-denk-doe Methode De beertjesaanpak begeleiding van kinderen met werkhoudingsproblemen (Bron: Kinderen met Aandachts- en werkhoudingsproblemen van Kaat Timmermans) Voor

Nadere informatie

Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie

Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen GGzE centrum kinder- en jeugd psychiatrie Universiteit van Tilburg, Tranzo http://www.youtube.com/watch?list=pl9efc

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Inspectierapport Het Toermalijntje (KDV) Schaepmanlaan 23 3332HW ZWIJNDRECHT Registratienummer 118850039

Inspectierapport Het Toermalijntje (KDV) Schaepmanlaan 23 3332HW ZWIJNDRECHT Registratienummer 118850039 Inspectierapport Het Toermalijntje (KDV) Schaepmanlaan 23 3332HW ZWIJNDRECHT Registratienummer 118850039 Toezichthouder: Dienst Gezondheid en Jeugd In opdracht van gemeente: ZWIJNDRECHT Datum inspectie:

Nadere informatie

Afstand en nabijheid door: Gonnie Thomassen en Brenda Nelissen

Afstand en nabijheid door: Gonnie Thomassen en Brenda Nelissen Afstand en nabijheid door: Gonnie Thomassen en Brenda Nelissen Wie zijn wij? Wat gaan we doen vandaag? Even voorstellen: wie zijn wij en wat doen we binnen de NAH-afdeling van de Janskliniek. Uitleg over

Nadere informatie

Het Pedagogisch Beleidsplan

Het Pedagogisch Beleidsplan 2015 BSO de Bosplaats M Moura MSvan Wijnen Het Pedagogisch Beleidsplan 1 Inleiding Voor u ligt het pedagogisch beleidsplan van BSO de Bosplaats. Dit pedagogisch beleidsplan is een leidraad van waaruit

Nadere informatie

Kindercentra Overmorgen. Professionaliseringstraject voor kinderopvangorganisaties

Kindercentra Overmorgen. Professionaliseringstraject voor kinderopvangorganisaties Kindercentra Overmorgen Professionaliseringstraject voor kinderopvangorganisaties Integrale aanpak feedback teamcohesie sensitief responsief Goed functionerend team Pedagogische kwaliteit vullen elkaar

Nadere informatie

Inhoudstafel Leermeermoment Chicago Jongeren Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doelstelling van de activiteit... 2 Overzicht...

Inhoudstafel Leermeermoment Chicago Jongeren Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doelstelling van de activiteit... 2 Overzicht... Inhoudstafel Leermeermoment Chicago Jongeren Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doelstelling van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... 2 Tijd (duur)... 2 Locatie... 2 Materiaal...

Nadere informatie

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme Deel VI Inleiding Wat zijn de mogelijkheden van EMDR voor cliënten met een verstandelijke beperking en voor cliënten met een autismespectrumstoornis (ASS)? De combinatie van deze twee in een en hetzelfde

Nadere informatie

GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS DR. MARIETTE HUIZINGA

GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS DR. MARIETTE HUIZINGA GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS DR. MARIETTE HUIZINGA SUCCES OP SCHOOL In goede banen leiden: Aandacht Gedrag Emoties Goed kunnen opletten, plannen,

Nadere informatie

Productcatalogus AIRO Visie

Productcatalogus AIRO Visie Productcatalogus AIRO Visie Onderwijs Agogiek Inspireren Reflecteren Ontwikkelen Meer info? 0642083525 1 www.airovisie.nl Indeling Inleiding..pagina 3 Team training.. pagina 4 Groepsondersteuning...pagina

Nadere informatie

Inspectierapport Het Snuitje (KDV) Middegaal 26 5461XD VEGHEL Registratienummer 581676907

Inspectierapport Het Snuitje (KDV) Middegaal 26 5461XD VEGHEL Registratienummer 581676907 Inspectierapport Het Snuitje (KDV) Middegaal 26 5461XD VEGHEL Registratienummer 581676907 Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: VEGHEL Datum inspectie: 19-05-2014 Type onderzoek

Nadere informatie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie Samen de Wereld Kleuren Pedagogische visie 2 SWK-Kinderopvang Samen de Wereld Kleuren Samen de Wereld Kleuren SWK-Kinderopvang: Samen de Wereld Kleuren Onze kinderopvangorganisaties hebben aandacht voor

Nadere informatie

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Executieve functies en emotieregulatie Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Inhoud 1. Executieve functies en emotieregulatie 2. Rol van opvoeding

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

Observatielijst Welbevinden Algemeen (WA)

Observatielijst Welbevinden Algemeen (WA) Observatielijst Welbevinden Algemeen (WA) Toelichting De Observatielijst Welbevinden Algemeen beslaat drie terreinen: A: het kind zelf B: het kind in relatie tot de leidster C: het kind in relatie tot

Nadere informatie

Mei 2015. Beste ouders, verzorgers,

Mei 2015. Beste ouders, verzorgers, Mei 2015 Beste ouders, verzorgers, Doordat de zon al meer gaat schijnen, gaan we lekker veel naar buiten. De kinderen van de bso en het kdv genieten volop van de uitdagende tuin. Het kan voorkomen dat

Nadere informatie

Theoretische achtergrond ZIEN! Publieksversie van de ZIEN!-verantwoording d.d. april 2012

Theoretische achtergrond ZIEN! Publieksversie van de ZIEN!-verantwoording d.d. april 2012 Theoretische achtergrond ZIEN! Publieksversie van de ZIEN!-verantwoording d.d. april 2012 Waarom pedagogisch expertsysteem ZIEN!? Omdat het belangrijk is dat ook de school kinderen volgt bij het sociaal-emotioneel

Nadere informatie

Pedagogische kwaliteit in beweging

Pedagogische kwaliteit in beweging Pedagogische kwaliteit in beweging De kinderopvang staat voor grote uitdagingen: kinderen een veilige basis en voldoende uitdaging bieden voor een gezonde ontwikkeling en hen voorbereiden op het basisonderwijs.

Nadere informatie

Doel Dit pedagogisch beleid is een leidraad voor het handelen van pedagogisch medewerkers bij het werken binnen alle groepen van SKK.

Doel Dit pedagogisch beleid is een leidraad voor het handelen van pedagogisch medewerkers bij het werken binnen alle groepen van SKK. Pedagogisch beleid Doel Dit pedagogisch beleid is een leidraad voor het handelen van pedagogisch medewerkers bij het werken binnen alle groepen van SKK. Werkwijze Er wordt gewerkt volgens de 4 opvoedingsdoelen

Nadere informatie

Schoolplein. Buitenspelen onder de loep

Schoolplein. Buitenspelen onder de loep Schoolplein Buitenspelen onder de loep Deze presentatie gaat over: Onderzoeken Voorwaarde voor buitenspelen Verbeteren van kwaliteit/ concrete ideeën. Spelen en bewegen groep 1/2 Spelen en bewegen in vrije

Nadere informatie

FML Functionele Mogelijkheden lijst typisch voor burnout 6 = VI rubrieken

FML Functionele Mogelijkheden lijst typisch voor burnout 6 = VI rubrieken FML Functionele Mogelijkheden lijst typisch voor burnout 6 = VI rubrieken RUBRIEK I PERSOONLIJK FUNCTIONEREN I-1. Concentreren van de aandacht. In het brein zijn zowel 'task control networks' als 'executuve

Nadere informatie

Moduul 1 Werken in de kinderopvang. Vooraf: Docentenhandleiding (toelichting bij de opdrachten)

Moduul 1 Werken in de kinderopvang. Vooraf: Docentenhandleiding (toelichting bij de opdrachten) Moduul 1 Werken in de kinderopvang Vooraf: Docentenhandleiding (toelichting bij de opdrachten) Theorieopdrachten Praktijkopdrachten 1. Wat is opvoeden eigenlijk 1. Wat is opvoeden eigenlijk? 2. De positieve

Nadere informatie

Babyplan Dreumesplan Peuterplan Bsoplan

Babyplan Dreumesplan Peuterplan Bsoplan Kinderbeleid Kindkracht 0/12 Kaag en Braassem Inleiding Voor u ligt het pedagogisch beleid, genaamd het kinderbeleid van kinderopvangorganisatie Kindkracht 0/12, dat bestaat uit kinderdagverblijfopvang

Nadere informatie

Positief klimaat creëren: Prijzen en belonen

Positief klimaat creëren: Prijzen en belonen Info@piresearch.nl www.piresearch.nl Positief klimaat creëren: Prijzen en belonen Er zijn veel verschillende manieren om gewenst gedrag aan te moedigen en daarmee een positief klimaat te creëren. Globaal

Nadere informatie

COMPLEXERE MAATSCHAPPIJ:

COMPLEXERE MAATSCHAPPIJ: COMPLEXERE MAATSCHAPPIJ: NESTEN KRIJGEN DEUKEN OUDERLIJKE STRESS: WEINIG TIJD OM TE COMMUNICEREN. WE GROEIEN UIT ELKAAR EMOTIONELE STRESS: VEEL VERLIESERVARINGEN Even reflecteren naar eigen handelen. Heb

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Ouderpraat! Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015

Nieuwsbrief. Ouderpraat! Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015 Nieuwsbrief www.intenzcoaching.nl / info@intenzcoaching.nl / T:0623552198 Wilma Versteegen Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015 In deze nieuwsbrief: Avond ouderpraat in Januari.

Nadere informatie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Mindfulness Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Aandachtsgerichte cognitieve therapie is een training die bestaat uit acht bijeenkomsten. Het doel van de training is stress te verminderen en depressies

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Inleiding Wij vinden het belangrijk dat u uw kind met een gerust hart naar één van onze kindercentra brengt. In deze brochure laten wij u zien dat wij

Nadere informatie

Studieplan voor de training en/of bijscholing tot HSP/ADD en ADHD- begeleider of coach en onderdeel van de beroepsopleiding tot Gevoelsdeskundige

Studieplan voor de training en/of bijscholing tot HSP/ADD en ADHD- begeleider of coach en onderdeel van de beroepsopleiding tot Gevoelsdeskundige Studieplan voor de training en/of bijscholing tot HSP/ADD en ADHD- begeleider of coach en onderdeel van de beroepsopleiding tot Gevoelsdeskundige Inhoudsopgave: Pag. 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding 4. Inhoud

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. Kid@home

Pedagogisch beleidsplan. Kid@home Pedagogisch beleidsplan Kid@home Pedagogisch beleidsplan Inhoud: 1. Inleiding 2. Pedagogische visie 3. Verzorging 4. Emotionele veiligheid 5. Persoonlijke competenties 6. Sociale competenties 7. Normen

Nadere informatie

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Sport werkt! Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Leer optimaal samenwerken, omgaan met stress en effectief communiceren Nederlands Instituut voor Vechtsport en Maatschappij

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Boys & Girls strategieën voor onderwijs aan jongens en meisjes in het basisonderwijs. Martijn Smoors Onderwijs Maak Je Samen

Boys & Girls strategieën voor onderwijs aan jongens en meisjes in het basisonderwijs. Martijn Smoors Onderwijs Maak Je Samen Boys & Girls strategieën voor onderwijs aan jongens en meisjes in het basisonderwijs Martijn Smoors Onderwijs Maak Je Samen Eindrapport MOOJ-onderzoek: Verschillen tussen meisjes en jongens bij het vak

Nadere informatie

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn AUTISME EN CONFLICTHANTERING Anneke E. Eenhoorn UITGANGSPUNT UITGANGSPUNT DRIE VOORBEELDEN Rosa van 8 jaar. Na een ogenschijnlijk gewone dag op school, haalt ze fel uit Mike van 11 jaar. Na een kleine

Nadere informatie

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl Psychiatrie Therapieprogramma www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het therapieprogramma... 3 Waarom groepstherapie?... 3 De groepsindeling... 4 De observatiegroep... 4 De behandelgroep... 4 Werkwijze therapeuten...

Nadere informatie

Inspectierapport De Bereboot (KDV) Zandbergsweg 111 6432CC HOENSBROEK Registratienummer 647168315

Inspectierapport De Bereboot (KDV) Zandbergsweg 111 6432CC HOENSBROEK Registratienummer 647168315 Inspectierapport De Bereboot (KDV) Zandbergsweg 111 6432CC HOENSBROEK Registratienummer 647168315 Toezichthouder: GGD Zuid Limburg In opdracht van gemeente: Heerlen Datum inspectie: 05-01-2016 Type onderzoek

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Hoofdstuk 1: Missie, visie en doelstellingen Voorwoord Onze Missie en Identiteit Onze Visie Pedagogische hoofddoelstellingen Een goed pedagogisch klimaat Hoofdstuk

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN KINDCENTRUM HOFFERIE ENSCHEDE

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN KINDCENTRUM HOFFERIE ENSCHEDE PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN KINDCENTRUM HOFFERIE ENSCHEDE Toevoegingen 2013: Toevoeging pedagogisch beleidsplan Hofferie inzake aanbieden peuteropvang op de groene groep. Pedagogisch beleidsplan Kindcentrum

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Wat is de pedagogische kwaliteit van onze kinderopvang? Ruben Fukkink Universiteit van Amsterdam

Wat is de pedagogische kwaliteit van onze kinderopvang? Ruben Fukkink Universiteit van Amsterdam Wat is de pedagogische kwaliteit van onze kinderopvang? Ruben Fukkink Universiteit van Amsterdam Een geschiedenis van (bijna) 150 jaar 1863: A dams onderzoek stadsgeneesheer Coronel 1869: Vereeniging tot

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde Overbelasting Mindfulness Theorie Praktijk (aanpassingen) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Inschrijving

Pedagogisch Beleid. Inschrijving Pedagogisch Beleid Inschrijving U vertrouwt ons uw kind toe en wij willen ook het allerbeste voor uw kind. In dit gesprek kunt u meer over uw kind vertellen.zijn er bijzonderheden waar wij rekening mee

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten.

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten. Dalton Wat is Dalton? Wat doen we? -------------------------------------------------------------- Nieuws 2010-2011/1 ------------------------------------------------------------ Hallo Allemaal, Dit Daltonkrantje

Nadere informatie

Inleiding. Zoektocht naar een pedagogiek voor jonge kinderen in een groepssetting

Inleiding. Zoektocht naar een pedagogiek voor jonge kinderen in een groepssetting Inleiding Voor jonge kinderen zijn er verschillende professionele instellingen voor opvang, opvoeding en educatie: kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, voorscholen, voorzieningen voor buitenschoolse

Nadere informatie

Omgaan met ADHD en/of PDD-NOS

Omgaan met ADHD en/of PDD-NOS Omgaan met ADHD en/of PDD-NOS Iedere leerling maakt wel eens ruzie in de klas of op het schoolplein. Maar soms loopt dit uit de hand en wordt er gevochten, geslagen of gedreigd. Wat doe je dan? TRAffic

Nadere informatie

Zorg voor kinderen in de opvang: een eerste prioriteit

Zorg voor kinderen in de opvang: een eerste prioriteit Zorg voor kinderen in de opvang: een eerste prioriteit Opening Kennismaking Kind in opvang Drie huizen Veiligheid Veerkracht Hechter Samenwerking Afsluiting Kinderen in de opvang hebben aandacht nodig

Nadere informatie

Wennen in kinderopvang

Wennen in kinderopvang Wennen in kinderopvang Wennen - WAT Kind, ouder en begeleider(s) leren elkaar kennen voordat het kind alleen en voor een lange periode in de opvang blijft. De start van de opvang wordt geleidelijk opgebouwd.

Nadere informatie

Smart Competentiemeting BSO

Smart Competentiemeting BSO Smart Competentiemeting BSO Pedagogisch medewerker Naam: Josà Persoon Email Testcode : jose_p@live.nl : NMZFIC Leeftijd (jaar) : 1990 Geslacht Organisatie Locatie : v : Okidoki : Eikenlaan Datum invoer

Nadere informatie

Evaluatieverslag mindfulnesstraining

Evaluatieverslag mindfulnesstraining marijke markus spaarnestraat 37 2314 tm leiden Evaluatieverslag mindfulnesstraining 06 29288479 marijke.markus@freeler.nl www.inzichtinzicht.nl kvk 28109401 btw NL 079.44.295.B01 postbank 4898261 14 oktober

Nadere informatie

18-10-2013. Overzicht. Onderzoek Educatie aan het jonge kind: wat weten we over opbrengsten? Investeren in educatie aan het jonge kind

18-10-2013. Overzicht. Onderzoek Educatie aan het jonge kind: wat weten we over opbrengsten? Investeren in educatie aan het jonge kind Overzicht Investeren in educatie aan het jonge kind Onderzoek en opbrengsten Lotte Henrichs Onderzoek Educatie aan het jonge kind: wat weten we over opbrengsten? Kwaliteit wat is kwaliteit? Utrechts KwaliteitsKader

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan peuterspeelzaal Hofferie / Okehuis

Pedagogisch beleidsplan peuterspeelzaal Hofferie / Okehuis Pedagogisch beleidsplan peuterspeelzaal Hofferie / Okehuis Per 19 augustus 2013 starten wij binnen het Kindcentrum Hofferie met het aanbieden van peuteropvang. Deze ontwikkeling komt voort uit de aanbesteding

Nadere informatie

Bijlage 2 Pedagogisch beleidsplan

Bijlage 2 Pedagogisch beleidsplan Bijlage 2 Pedagogisch beleidsplan Er zijn verschillende pedagogische stromingen en elk mens hanteert de opvoeding op zijn eigen manier. De Wet kinderopvang en het Convenant Kwaliteit Kinderopvang 1 bepalen

Nadere informatie

Beeldend werken: De lijn van het zijn.

Beeldend werken: De lijn van het zijn. Beeldend werken: De lijn van het zijn. Open atelier, een ontmoeting op ervaringsniveau. In het werken met vellen papier of delen er van, met nabijheid of afstand, met figuur en achtergrond, met punten

Nadere informatie

De pedagogische visie

De pedagogische visie De pedagogische visie De peuterspeelzaal t Speulhuus is een algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorziening waar ingespeeld wordt op wensen en behoeften van kinderen en ouders, met als achterliggend

Nadere informatie

Kwaliteit in de kinderopvang

Kwaliteit in de kinderopvang Kwaliteit in de kinderopvang Er is nog nooit zoveel gesproken over veiligheid, vertrouwen en kwaliteit van kinderopvang als nu. Er zijn nog nooit zoveel mensen zo bezorgd geweest, voor het welzijn van

Nadere informatie

S TA G E S L I J N 5

S TA G E S L I J N 5 STAGES LIJN5 Wil jij stage lopen bij Lijn5? In de provincie Utrecht biedt Lijn5 behandeling en begeleiding aan kinderen en jongeren met én zonder licht verstandelijke beperking en hun gezin. Lijn5 beschikt

Nadere informatie

1-jarige opleiding ABA

1-jarige opleiding ABA 1-jarige opleiding ABA Onze opleiding bestaat uit een basisworkshop en 6 verdiepende workshops, die elk 1 weekend beslaan. De kosten voor de gehele opleiding bedragen 1.600,00. Alle workshops bestaan uit:

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn 1 Inhoud Inleiding... 3 Visie Kinderdagverblijf de Harlekijn... 4 Een gevoel van emotionele veiligheid en geborgenheid bieden... 5 Veiligheid en geborgenheid... 5 Persoonlijke competentie... 7 Ieder kind

Nadere informatie

De leraar en de gedragsproblemen. onderzoek. Workshop De Rebound Connectie. Kees van der Wolf

De leraar en de gedragsproblemen. onderzoek. Workshop De Rebound Connectie. Kees van der Wolf De leraar en de gedragsproblemen informatie over onderzoek Workshop De Rebound Connectie Kees van der Wolf Ecologisch en transactioneel perspectief Gedragsprobleem niet alleen een probleem van de leerling

Nadere informatie

Inspectierapport Kinderdagverblijf Het Frankhuisje (KDV) Frankhuizerallee 50B 8043XA ZWOLLE Registratienummer 240630749

Inspectierapport Kinderdagverblijf Het Frankhuisje (KDV) Frankhuizerallee 50B 8043XA ZWOLLE Registratienummer 240630749 Inspectierapport Kinderdagverblijf Het Frankhuisje (KDV) Frankhuizerallee 50B 8043XA ZWOLLE Registratienummer 240630749 Toezichthouder: GGD IJsselland In opdracht van gemeente: Zwolle Datum inspectie:

Nadere informatie

Taalstimulering en brede ontwikkeling voor kinderen van 0 tot 4 jaar

Taalstimulering en brede ontwikkeling voor kinderen van 0 tot 4 jaar Taalstimulering en brede ontwikkeling voor kinderen van 0 tot 4 jaar op kinderdagverblijven Volg het kind, beleef de dag Hoe werkt Ben ik in Beeld? Ben ik in Beeld is speciaal ontwikkeld voor kinderdagverblijven.

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan KomKids

Pedagogisch werkplan KomKids Pedagogisch werkplan KomKids Er wordt gewerkt volgens de 4 opvoedingsdoelen uit het pedagogisch beleid n.l.: 1. emotionele veiligheid 2. ontwikkelen van persoonlijke competentie 3. ontwikkelen van sociale

Nadere informatie