Is Europa duurzaam? Is Aluminium duurzaam?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Is Europa duurzaam? Is Aluminium duurzaam?"

Transcriptie

1 Is Europa duurzaam? Is Aluminium duurzaam? Taco van den Broek Normalisatie consultant Materialen en bouwproducten duurzaam aluminium 1

2 introduction duurzaam aluminium 2

3 Inhoud Korte intro over NEN Normen en Normalisatie (aluminium) Europa (CPR, CE,..) CEN/TC 350 Bouwbesluit Tot slot.. Er zijn vele wegen die naar Rome leiden duurzaam aluminium 3

4 overheid wetenschap industrie NNI Opgericht in 1916 Eigen entiteit consultancy 163 leden 33 leden Platform Onpartijdig Onafhankelijk ACM (vh NMa) Transparant Faciliterend duurzaam aluminium 4

5 Normalisatie: wat is een norm? Een norm is: een vrijwillige afspraak tussen belanghebbende partijen over een product, dienst of proces Normalisatie is: het proces om tot een norm te komen (all-parties concerned, open en vrijwillig, gelijkwaardig, consensus) Normalisatie is veel meer dan alleen het proces en document duurzaam aluminium 5

6 Waarom normen? duurzaam aluminium 6

7 Waarover een afspraak? Wat wil ik hebben? Hoe wil ik het hebben? Wat moet ik leveren? Hoe moet ik het maken? Wat moet ik (nog) afspreken? Hoe kan ik het toetsen? Wat moeten we doen als..? Weet wat je wilt!. duurzaam aluminium 7

8 Waarom normalisatie? Normalisatie stroomlijnt processen, Draagt bij tot efficiëntie Zelfde taal/definities Level playing field Gevolg: Tijds- en kostenbesparing Vergroting afzetgebied duurzaam aluminium 8

9 Spreken we dezelfde taal? Hebben we het wel over het zelfde? Definities? Harmonisatie duurzaam aluminium 9

10 Wat is interessant voor u? Wat is uw markt? Waar ligt uw aandachtsgebied? Waar ligt uw toepassingsgebied? Heeft uw een probleem? Zo ja, welke? duurzaam aluminium 10

11 Heeft dit uw aandacht? EN 1999 Eurocode 9: Design of aluminium structures (herziening start 2015 met of zonder NL) EN 1090 Execution of steel structures and aluminium structures deel 1 Requirements for conformity assessment of structural components (CE-markering), deel 3 Technical requirements deel 5 Technical requirements for thin-gauge, cold-formed aluminium elements and structures EN Aluminium and aluminium alloys - Structural products for construction works - Technical conditions for inspection and delivery (CE-markering) EN Greenhouses: Design and Construction (herziening) duurzaam aluminium 11

12 Europa staat niet vóór de deur maar al met één voet over de drempel LET OP UW DEUR! Je moet er ook uit kunnen duurzaam aluminium 12

13 Duurzaamheid is hot in Europa maar met weinig samenhang en coördinatie Green-It EcoDesign for buildings DG ENVIRONMENT CPR BWR#7 DG ENTERPRISE DG ENERGY

14 Europees beleid, richtlijnen en regelgeving Milieu informatie Policies Energy roadmap 2050 Flagship initiative Resource Efficiency Directives (Richtlijn zelf omzetten naar nationale regelgeving) Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) Energy Efficiency directive (EED) EcoDesign Directive 2009/125/EC Waste Framework Directive Regulations (Moet verplicht en letterlijk worden overgenomen) Bouwprodukten Verordening - CPR: BWR3 en BWR7 Ecolabel: Regulation no. 66/2010 van 25 November 2009 Initiatieven / programma s Ecolabel for Buildings Green Public Procurement (June 2010) REACH duurzaam aluminium 14

15 CE-markering en DoP Eigenverklaring Van fabrikant of importeur CE = Conformité Européene Overeenkomstig de desbetreffende richtlijn Voor 33 landen EU (28) EFTA (3) Zwitserland & Turkije duurzaam aluminium 15

16 Construction Product Regulations, CPR Verhandelbaar Toepasbaar Vergelijkbaarheid Transparantie markt (ook data en testen) (Enig) wettig bewijs Handelsbelemmeringen wegnemen duurzaam aluminium 16

17 Fundamentele eisen voor bouwwerken Basic Works Requirements 1.Mechanical resistance and stability 2.Safety in case of fire 3.Hygiene, health and the environment (life cycle) 4.Safety in use 5.Protection against noise 6.Energy economy and heat retention (ook bouw en sloop) 7.Sustainable use of natural resources duurzaam aluminium 17

18 BWR7: Duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen Het bouwwerk moet zodanig worden ontworpen, uitgevoerd en gesloopt dat duurzaam gebruik wordt gemaakt van natuurlijke hulpbronnen en het volgende wordt gewaarborgd: 1. de recycleerbaarheid van het bouwwerk en de materialen en delen ervan na de sloop; 2. de duurzaamheid van het bouwwerk;? 3. het gebruik van milieuvriendelijke grondstoffen en secundaire materialen in het bouwwerk. duurzaam aluminium 18

19 CPR verwijst naar EPD s (55) De fundamentele eis voor bouwwerken inzake duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen dient met name rekening te houden met de recycleerbaarheid van bouwwerken en van de materialen en delen ervan na de sloop, de duurzaamheid van bouwwerken en het gebruik van milieuvriendelijke grondstoffen en secundaire materialen in het bouwwerk. (56) Voor de evaluatie van het duurzaam gebruik van hulpbronnen en voor de milieueffectbeoordeling van bouwwerken moeten, indien voorhanden, milieuproductverklaringen worden gebruikt. duurzaam aluminium 19

20 Duurzaamheid van bouwwerken Korte intro over NEN Normen en Normalisatie (aluminium) Europa (CPR, CE,..) CEN/TC 350 Bouwbesluit Tot slot.. Kennis is macht duurzaam aluminium 20

21 Sustainability of construction works: 3 pijlers ENV sustainability SOC ECON milieu sociaal economisch Technical design Functional design duurzaam aluminium 21

22 Europese normen komen in Nederlandse documenten Framework Building assessment EN generic EN milieu EN social EN economic EN GWW environmental EN15978 SBK Bepalingsmethode 2.0 social EN16309 (deels in instrumenten) economic FprEN (deels in instrumenten) Environmental Product Declarations TR alg. data EN15804 EPD EN15942 comm.b2b SBK milieudatabase (NMD) NEN 8006 / MRPI MRPI format

23 Methodiek vlgs EN Bepaling, doel beoogd gebruik Specificatie te onderzoeken bouwwerk Scenarios van levenscyclus bouwwerk (fases) Kwantitatieve data van het gebouw en haar levenscyclus Selectie EPD en overige informatie (PCR s, EN 15804) Berekening milieu-indicatoren Rapportage en communicatie Verificatie duurzaam aluminium 23

24 Modules/fases A1-A3 A4-A5 B1-B7 C1-C4 productiefase bouwfase gebruiksfase eindfase D the day after (hergebruik/recycling) duurzaam aluminium 24

25 A1 Raw material supply A2 Transport A3 Manufacturing A4 Transport A5 On site processes C1 Deconstruction C2 Transport C3 Recycling / re-use C4 Disposal Sustainability of construction works Meetmethode milieuprestatie BEFORE USE USE AFTER USE Product stage Construction Process stage Use stage End of Life stage B1 Use; installed product B2 Maintenance B3 Repair B4 Replacement B5 Refurbishment B6 Operational Energy Use B6.1 Operational Energy Use - heating B6.2 Operational Energy Use - cooling B6.3 Operational Energy Use - ventilation EPBD B6.4 Operational Energy Use - hot water B6.5 Operational Energy Use - lighting Loads and benefits of recycling B6.6 Operational Energy Use - building automation and control B7 Operational Water Use CPD CPR ECODESIGN for products ECOLABEL for buildings

26 EN EPD Geeft: Een basis PCR (Type III environmental declarations). Een geharmoniseerde structuur voor het declareren, verifieren en presenteren van EPD s. Een EPD zorgt voor een eenduidige communicatie = 24 indicatoren: Milieu-effecten uit de LCA (7) Resourse use (8) Waste (3) Output flows (4) duurzaam aluminium 26

27 6 nieuwe indicatoren? Ter uitwerking voorgedragen: Human toxicity (cancer and non-cancer effects) Ecotoxicity (terrestrial, freshwater and marine) Particulate matter formation (or respiratory inorganics) Ionising radiation (human health and ecosystem health) Land use (occupation and transformation) Water scarcity Nu nut en noodzaak aantonen! duurzaam aluminium 27

28 Sustainablity of construction works werkterrein van CEN/TC 350 en NEN/NC Gebouw/bouwwerk EN CEN/TC 350 NEN/NC EPD EN duurzaam aluminium 28

29 Sustainablity of construction works werkterrein van CEN/TC 350 en NEN/NC CEN Product TC s Gebouw/bouwwerk EN indicatoren uit EPD & door de markt CEN/TC 350 NEN/NC EPD EN duurzaam aluminium 29

30 Situatie in Nederland Bepalings-methode (NEN 8006) Labels Kunnen een rol spelen bij communicatie NMD (7+3) indicatoren Bouwbesluit 2012 Art. 5.9

31 Nationaal en Europees? Labels Bepalingsmethode NMD (7+3) indicatoren NEN 8006 oud CEN Product TC s Gebouw/bouwwerk EN indicatoren uit EPD & door de markt CEN/TC 350 NEN/NC Communication on Resource efficiency opportunities in the building sector Product-TC s: hen met milieuindicatoren op basis van EN EPD EN DG-ENTR. CPR met BWR 7 DG-ENV. PEF Alle producten Mandaat 2-5 indicatoren in DoP Bouwbesluit 2012 duurzaam aluminium 31

32 Bouwbesluit 2012 Milieuparagraaf Artikel 5.9: Van de samenstelling van constructie-onderdelen van een woonfunctie is de uitstoot van broeikasgassen en de uitputting van grondstoffen gekwantificeerd volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWWwerken, 1 juli Ook voor kantoren > 100 m 2

33 Eis? Geen prestatie-eis Welke prestatie zouden te eisen zijn? Welke wegingsfactoren aan indicatoren? Eis is alleen aanleveren berekening Alternatief? Europees (EN en EN 15978) gelijkwaardig? duurzaam aluminium 33

34 Bepaling Milieuprestatie gebouwen in Europa LEED NEPD BREEAM / Green Guide DGNB / IBU HQE/FDES EPD MRPI / Nat.dbase / GPR-Greencalc-Dubocalc-BREEAM-NL

35 Voordelen van participatie Alleen actieve deelname in Europa en internationaal leidt tot aanpassing van normen Of vertrouwt u dat anderen toe? (uw belang vertegenwoordigen) Afwegingen: Prioriteiten Afbreukrisico Kansen duurzaam aluminium 35

36 Tot slot. Diverse losse milieu-initiatieven (ecodesign, ecolabels, GPP) slecht onderling afgestemd en nauwelijks in lijn risico op dubbel werk De CPR ( Bouwbesluit) gaat een rol spelen in de duurzaamheidsagenda Europese normering draagt bij aan duurzaam omgaan met bouwwerken, bouwdelen en materialen Afval, grondstoffen en recycling worden steeds belangrijker. duurzaam aluminium 36

37 Tot slot.. Duitsland, Frankrijk, Spanje, Scandinavië en België bepalen de agenda voor milieuprestatie voor bouwwerken (gebouwen en GWW) Nederland is met afvalbeleid (recycling) bezig. Nederlandse instrumenten zijn weinig/niet Europees georiënteerd. Nederlandse beleid sluit beperkt aan bij EU regelgeving en policies LET OP UW DEUR! als Nederlandse industrie moet u er ook uit kunnen! duurzaam aluminium 37

38 Tot slot Duurzaamheidsberekeningen gebouwen worden net zo gewoon als andere gebouwberekeningen zoals EPC. Levenscyclus gebouw wordt leidend Grondstoffen en recycling krijgen meer aandacht Een bron van grondstoffen Echte duurzaamheid gaan we bereiken in de praktijk: integraal denken en doen! duurzaam aluminium 38

39 Duurzaamheid begint bij jezelf duurzaam aluminium 39

40 Normalisatie is een teamsport! Voor en door de markt tel.: duurzaam aluminium 40

41 duurzaam aluminium 41

42 EN calculation method Is based on Life Cycle Assessment (LCA) Assess the environmental performance of a building, Gives the means for the reporting and communication The approach to the assessment covers all stages of the building life cycle Based on data obtained from Environmental Product Declarations (EPD), their "information modules", (EN 15804) The assessment includes all building-related construction products, processes and services, used over the life cycle of the building. Duurzaamheid volgens

43 EN EPD provides core product category rules for Type III environmental declarations of any construction products and services. provides a structure to ensure that all Environmental product declarations EPD of construction products, construction services and construction processes are derived, verified and presented in a harmonised way. An EPD communicates verifiable, accurate, non-misleading environmental information for products and their applications, thereby supporting scientifically based, fair choices and stimulating the potential for market driven continuous environmental improvement. duurzaam aluminium 43

44 22+2 milieu indicatoren (EN 15804) voor elke fase v.d. levenscyclus Milieueffecten uit de LCA Resource use Waste Broeikaseffect (GWP) Ozonlaagaantasting (ODP) Verzuring 7 (AP) Vermesting (NP) Zomersmog (POCP) Uitputting grondstoffen niet fossiel (ADP) fossiel (MJ) Renewable primary energy (MJ) Renewable primary energy resources as raw material (MJ) Total renewable (MJ) Non renewable primary energy (MJ) 8 Non renewable primary energy resources as raw material (MJ) Total non renewable (MJ) Secondary material (kg) Renewable secondary fuels (MJ) Non renewable secondary fuels (MJ) Net fresh water (m3) Hazardous waste (kg) 3 Non hazardous waste (kg) Radioactive waste (kg) Output flows Components for re-use (kg) 4 Materials for recycling (kg) Materials for energy recovery (kg) Exported energy (MJ) duurzaam aluminium 44

45 Wat wordt bedoeld? Milieueffectcategorie Uitputting abiotische grondstoffen (exclusief fossiele energiedragers) - ADP Uitputting fossiele energiedragers - ADP Klimaatsverandering Aantasting ozonlaag Fotochemische oxidantvorming Verzuring Vermesting Humane toxiciteit Zoetwater aquatische ecotoxiciteit Mariene aquatische ecotoxiciteit Terrestrische ecotoxiciteit Milieuprestatiekengetallen Grondstoffen Emissies Eengetalsaanduiding 1-puntsscore (schaduwprijs) Wegingsfactoren? duurzaam aluminium 45

46 Naast Europa ook mondiaal (ISO) O.a. (en nog veel meer): Life cycle assessment (LCA) ISO Principles and framework Environmental labels and declarations ISO Type III environmental declarations Social Responsibility (MVO) ISO Guidance on social responsibility Buildings and constructed assets (LCC) ISO Part 5: Life-cycle costing Sustainability in building construction (EPD) ISO Environmental declaration of building products duurzaam aluminium 46

Methode en data in Europees perspectief

Methode en data in Europees perspectief Methode en data in Europees perspectief SBK-symposium Nationale Milieudatabase 24 februari 2011 Agnes Schuurmans (vz normcie 351 281 / lid SBK-TIC / Rockwool) Europese ontwikkelingen waarvoor milieu-informatie

Nadere informatie

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Agnes Schuurmans Voorzitter NEN 351 281 (CEN TC350) Rockwool International 1 Bouwbesluit - 1 april 2012 Milieuparagraaf Artikel

Nadere informatie

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Piet Vitse (PCE-FOAMGLAS) voorzitter BMP-WG Duurzaam Bouwen 1 1 1. Uitgangspunt 2. Maatschappelijk & wettelijk kader CPR

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen

Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen Pieter Van Laere - Sustainable Development Manager Saint-Gobain Construction Products - ISOVER De kers

Nadere informatie

Aluminium, LCA en EPD

Aluminium, LCA en EPD Symposium Duurzaam Aluminium 5 februari 2015 Aluminium, LCA en EPD Harry van Ewijk IVAM UvA BV www.ivam.uva.nl IVAM UvA BV Opgericht in 1993 vanuit de Vakgroep Milieukunde UvA is enige aandeelhouder 15

Nadere informatie

Duurzaam bouwen, betere toekomst

Duurzaam bouwen, betere toekomst Duurzaam bouwen, betere toekomst Welke keuzes kunt u vandaag maken Jeannette Levels Directeur Stichting MRPI, www.mrpi.nl Vennoot LBP SIGHT Duurzaam bouwen in 30 minuten Waarom? Wat? Hoe? Wie? Waarom?

Nadere informatie

Sustainable Constructions Duurzaam stapelen

Sustainable Constructions Duurzaam stapelen 1 Sustainable Constructions Duurzaam stapelen Ir. Chris Hamans Rockwool International A.S. - DK 2 Duurzaam en Sustainable UK: Sustainability and Durability D: Nachhaltig und Dauerhaft NL: Duurzaam en Duurzaam??

Nadere informatie

Belang van normen bij CE-markering Uw belang!? Taco van den Broek. Normontwikkeling uw belang. introduction. Normontwikkeling uw belang 2

Belang van normen bij CE-markering Uw belang!? Taco van den Broek. Normontwikkeling uw belang. introduction. Normontwikkeling uw belang 2 Belang van normen bij CE-markering Uw belang!? Taco van den Broek NEN Normontwikkeling uw belang 1 introduction Normontwikkeling uw belang 2 1 Normen: uw belang? Korte intro over NEN Normontwikkelen Normtoepassing

Nadere informatie

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014 TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014 Doel Ontwikkeling van integrale methodiek om de milieueffecten als gevolg van energiegebruik

Nadere informatie

dr. ir. Ralph Hamerlinck en ir. Jan-Pieter den Hollander Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen en Webtools voor duurzaamheid

dr. ir. Ralph Hamerlinck en ir. Jan-Pieter den Hollander Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen en Webtools voor duurzaamheid Seminar duurzaam bouwen met staal dr. ir. Ralph Hamerlinck en ir. Jan-Pieter den Hollander Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen en Webtools voor duurzaamheid Inhoud Inleiding ontwikkelingen duurzaam

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Presentatie Achtergronden duurzaam bouwen Bepalingsmethoden milieuprestatie gebouw LCA Nationale Milieudatabase Duurzaamheid en verf -> een

Nadere informatie

CE-markering: wat houdt dat in en wat is de waarde ervan?

CE-markering: wat houdt dat in en wat is de waarde ervan? CE-markering: wat houdt dat in en wat is de waarde ervan? Jacques Mertens Csilla Csoke Bent u het bevoegd gezag? CE-Markering regelgeving Csilla Csoke Regelgeving 1. Bouwbesluit: veiligheidsniveau bepalen

Nadere informatie

Produceren in China Goed voor de carbon footprint? Arnold de Vries Robbé

Produceren in China Goed voor de carbon footprint? Arnold de Vries Robbé Produceren in China Goed voor de carbon footprint? Arnold de Vries Robbé Project Analyse & Consultancy PAC How to present to Millennials? Opbouw presentatie Splits de vraag: 1) Staal productie in China

Nadere informatie

Geokunststoffen en de reductie van de CO2 footprint

Geokunststoffen en de reductie van de CO2 footprint Geokunststoffen en de reductie van de CO2 footprint M. Nods Nods Consultancy www.nods-consultancy.com m.nods@nods-consultancy.com Principes circulaire economie 2 NGO: algemene introductie 1 De Life Cycle

Nadere informatie

Workshop 6 Technische betrouwbaarheid

Workshop 6 Technische betrouwbaarheid Workshop 6 Technische betrouwbaarheid Standaardisatie bij Wind op Zee (1) 13 Juni 2014 Frank Kortstee & Martijn Geertzen (NEN) Winddag 2014 Windenergie: een betrouwbare techniek 1 Programma Tijdstip Onderwerp

Nadere informatie

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk AGENDA Houtcafé 25 september 2014 16.00 uur Inleiding Milieuaspecten van hout Eric D. de Munck, projectleider en secretaris Centrum Hout/VVNH

Nadere informatie

Milieubeoordeling houten bruggen Diana de Graaf

Milieubeoordeling houten bruggen Diana de Graaf Milieubeoordeling houten bruggen Diana de Graaf Vergelijkende milieustudie bruggen Onderzoek Brede studie met meerdere sectoren Specificatie, berekeningsmethode, data Niet-materiaal gebonden specificaties

Nadere informatie

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen! Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!! Onderwerpen! Wat is duurzaam bouwen?! Kunnen we dit meten?! Bouwbesluit per 1-1-2013! Staaldata! MilieuRelevante ProductInformatie (MRPI)! Nationale MilieuDatabase

Nadere informatie

WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies! 1 april 2015, TKI KIEM!

WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies! 1 april 2015, TKI KIEM! WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies 1 april 2015, TKI KIEM WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Projectpartners IMd Raadgevende Ingenieurs, Rotterdam

Nadere informatie

CE-markering op bouwproducten: Richtlijn wordt Wet

CE-markering op bouwproducten: Richtlijn wordt Wet CE-markering op bouwproducten: Richtlijn wordt Wet CE-markering: Wat is het, wat wordt het en wat moeten we ermee in de dakenbranche? Inderdaad, wat moeten we ermee want op dit moment is de bouwsector

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN Vastgesteld door het CvD Duurzaamheid bouwproducten, d.d. 2014-xx-xx Uitgave: IKOB-BKB,

Nadere informatie

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015 TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015 Doel Ontwikkeling van integrale methodiek om de milieueffecten als gevolg van energiegebruik

Nadere informatie

Normen voor de kunststofsector. Relatie met CE-markering en wetgeving?

Normen voor de kunststofsector. Relatie met CE-markering en wetgeving? Infosessie normalisatie kunststoffen Normen voor de kunststofsector. Relatie met CE-markering en wetgeving? Anne Marie Dalle Deceuninck NV 03-10-2013 1 CE markering en wetgeving Construction Products Directive

Nadere informatie

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE Suzanne de Vos-Effting OPZET PRESENTATIE Motivatie RWS milieuprofielen scheepsbrandstof Aanpak berekening Resultaten Gebruik milieuprofielen

Nadere informatie

Energieprestatie. De aanscherping van de Energieprestatieeis in de gebouwde omgeving

Energieprestatie. De aanscherping van de Energieprestatieeis in de gebouwde omgeving Energieprestatie De aanscherping van de Energieprestatieeis in de gebouwde omgeving 1 Even voorstellen: Ron van der Aa (projectmanager bij NEN) Wie bent u? Context 2 Inhoud van deze presentatie Algemeen:

Nadere informatie

Daadwerkelijk duurzaam

Daadwerkelijk duurzaam Daadwerkelijk duurzaam Wie we zijn De ROCKWOOL Group is wereldwijd marktleider in steenwol isolatieproducten en -systemen. Verdeeld over 27 productielocaties en meer dan 30 verkooplocaties heeft de ROCKWOOL

Nadere informatie

Duurzaamheidsmetingen

Duurzaamheidsmetingen Duurzaamheidsmetingen 21 april SUSPRO³ werkgroep eco-innovatie Saskia Walraedt Projectleider Eco²Chem en Vlarip Agenda Inleiding Waarom duurzaamheid meten Types meetmethodes Wat meten Hoe meten Voorstelling

Nadere informatie

Wie de norm heeft, heeft de hub

Wie de norm heeft, heeft de hub Wie de norm heeft, heeft de hub Ing. Emiel Verhoeff Consultant Business Development NEN Nederlands Normalisatie-instituut, Delft Emiel.verhoeff@nen.nl, (015) 26 90 334, http://www.nen.nl Dr.ir. Henk J.

Nadere informatie

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)?

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? In een Environmental Product Declaration of EPD wordt in een 11-tal impactcategoriën de milieu-impact van een product uitgedrukt in getallen. Het is een

Nadere informatie

Samenvatting Duurzaamheid van het afvalwater transport systeem; LCA methodiek toegepast op verschillende diameters en materialen

Samenvatting Duurzaamheid van het afvalwater transport systeem; LCA methodiek toegepast op verschillende diameters en materialen Samenvatting Duurzaamheid van het afvalwater transport systeem; LCA methodiek toegepast op verschillende diameters en materialen Inleiding De complexiteit van ons afvalwatersysteem is, naast de lange levensduur,

Nadere informatie

Milieu Impact van Composieten

Milieu Impact van Composieten Milieu Impact van Composieten Ben Drogt BiinC Ben Drogt,BiinC Aerospace Engineer sinds 1987 23 jaar bijdsm in verschillende R&D and Business posities Sinds 2006 focus op composieten, innovatie en duurzaamheid

Nadere informatie

MPG-berekening stolpwoning aan de Stierop 3 te Uitgeest

MPG-berekening stolpwoning aan de Stierop 3 te Uitgeest 2Advise bouwadvies Camphuysenlaan 5 Postbus 298 4700 AG Roosendaal T 0165-529729 F 084-8701840 www.2advisebouwadvies.nl info@2advisebouwadvies.nl MPG-berekening stolpwoning aan de Stierop 3 te Uitgeest

Nadere informatie

Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen

Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen 9 Oktober 28 Laure Itard 1 november 28 1 Renovatie van een rijtjehuis gebouwd in de periode 1966-1976 1 november 28 2 1. Isolatie

Nadere informatie

LCA Studie Levens Cyclus Analyse van enkele tropische houtsoorten ten behoeve van damwanden

LCA Studie Levens Cyclus Analyse van enkele tropische houtsoorten ten behoeve van damwanden LCA Studie Levens Cyclus Analyse van enkele tropische houtsoorten ten behoeve van damwanden Management samenvatting Inleiding Damwanden zijn een belangrijke markt voor duurzaam geproduceerd tropisch hout,

Nadere informatie

Ecodesign. Invloed voor onze bedrijfstak Henk Kranenberg Senior Manager Daikin Europe NV

Ecodesign. Invloed voor onze bedrijfstak Henk Kranenberg Senior Manager Daikin Europe NV Ecodesign Invloed voor onze bedrijfstak Henk Kranenberg Senior Manager Daikin Europe NV Roadmap : -80% by2050 2 http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/txt/pdf/?uri=celex:52014dc0015&from=en Ecodesign

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht Leefmilieu Brussel MILIEU-IMPACTEVALUATIES IN DE GEBOUWDE OMGEVING Het gebruik van Life Cycle Assessment Deel 1 Damien TRIGAUX KU LEUVEN MILIEU-IMPACTEVALUATIES

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Duurzaam inkopen bij Duurzaamheid bij aanleg en onderhoud van wegen, vaarwegen en waterwerken Edwin van der Wel, Sr. Adviseur Duurzaamheid en Energie, GPO Inhoud Programma duurzaam inkopen GWW Doelstellingen

Nadere informatie

Om te bepalen of een verf duurzaam is dient er, naar de mening van de VVVF, sprake te zijn van een integrale aanpak.

Om te bepalen of een verf duurzaam is dient er, naar de mening van de VVVF, sprake te zijn van een integrale aanpak. BEOORDELINGSMODEL DUURZAAM ONDERHOUD Integrale benadering Om te bepalen of een verf duurzaam is dient er, naar de mening van de VVVF, sprake te zijn van een integrale aanpak. Een integrale aanpak zou zich

Nadere informatie

kenmerk Error! Bookmark not defined. datum 2016-05-25 pagina 1/6 Commissieplan 2016 Normcommissie 381184

kenmerk Error! Bookmark not defined. datum 2016-05-25 pagina 1/6 Commissieplan 2016 Normcommissie 381184 kenmerk Error! Bookmark not defined. datum 2016-05-25 pagina 1/6 Commissieplan 2016 Normcommissie 381184 6 NORMCOMMISSIE NEN Kennis- & Informatiediensten Postbus 5059 2600 GB Delft Vlinderweg 6 2623 AX

Nadere informatie

Valkruid WG Klazienaveen

Valkruid WG Klazienaveen Valkruid 10 7891 WG Klazienaveen www.gertpost.nl RAPPORTAGE MILIEU PRESTATIEBEREKENINGEN Project: 16 woningen aan de Verlengde Havenstraat te Beilen Datum: 17 maart 2016 Wijziging: - Algemene gegevens

Nadere informatie

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs DUURZAAMGEBOUWD CONGRES Workshop 2E Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs Inhoud Materialen worden belangrijker Life Cycle Assessment (LCA) DUBOkeur prof.dr.ir. Michiel Haas Faculty CiTG

Nadere informatie

DGBC Materialentool v2.13 Nationale Milieudatabase v1.5 Mat 1 berekening BREEAM-NL

DGBC Materialentool v2.13 Nationale Milieudatabase v1.5 Mat 1 berekening BREEAM-NL Algemene gegevens BREEAM-NL registratienummer: - besl u i t : Dossiernummer: - Projectnaam: Tilburg, Distlerstraat, 41 woningen Status berekening: Definitief Aanmaakdatum: 21-05-2014 Laatst gewijzigd:

Nadere informatie

Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s

Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s Wim Maassen Fellow Life Cycle Performance Design CV Wim Maassen Fellow Technische Universiteit

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

EN :2012 ETAG 026 part 3:2011. Sikacryl -620 Fire

EN :2012 ETAG 026 part 3:2011. Sikacryl -620 Fire EN 15651-1:2012 ETAG 026 part 3:2011 14 1104 PRESTATIEVERKLARING Sikacryl -620 Fire 02 05 14 04 0000 0000 49 1213 1. Producttype: Unieke identificatiecode van het producttype: 2. Type-, partij- of serienummer,

Nadere informatie

Noodzaak van informatie

Noodzaak van informatie Noodzaak van informatie BIM koppeling met BREEAM TJJ Huijsmans Contents Inleiding Reageren op veranderingen Dynamiek in gebouwde omgeving Materialen in circulaire economie Shearing layers principe Noodzaak

Nadere informatie

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Bij de keuze van producten voor bestratingen gelden verschillende afwegingsfactoren. De impact van een bepaalde keuze op het milieu is daar één van, een factor

Nadere informatie

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Inspiratiemiddag ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Vrijdag 10 oktober Mijn boodschap voor u 1. Respecting

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse van grassportvelden. 22 november Jasper Scholten

Levenscyclusanalyse van grassportvelden. 22 november Jasper Scholten Levenscyclusanalyse van grassportvelden 22 november 2012 Jasper Scholten Inhoud 1. Introductie Blonk Consultants 2. De levenscyclusanalyse (LCA) in 4 stappen 3. Resultaten 4. Advisering over duurzaam sportveldonderhoud

Nadere informatie

Blue Growth Blue Growth in de Noordzee

Blue Growth Blue Growth in de Noordzee Blue Growth Blue Growth in de Noordzee Potentie van de Noordzee nu en in 2050 Manfred Wienhoven en Johan Gille 26 februari 2014 Visafslag, Scheveningen Een paar elementen I. Het Blue Growth concept op

Nadere informatie

HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies

HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies JEROEN VRIJDERS, LISA WASTIELS, AN JANSSEN LABO DUURZAME ONTWIKKELING WTCB DOEL VAN DE PRESENTATIE (& OVERZICHT) Hoe groen is groen

Nadere informatie

Een tool in ontwikkeling op basis van de MMG berekeningswijze

Een tool in ontwikkeling op basis van de MMG berekeningswijze Een tool in ontwikkeling op basis van de MMG berekeningswijze Seminaries Duurzaam Bouwen, Leefmilieu Brussel 29 januari 2016 Evi Rossi, AMB, dienst Databeheer & Statistiek Roos Servaes, AMB, dienst Beleidsinnovatie

Nadere informatie

presentatie voor de contactgroep KAM-Infra, de KAM-dag Donderdag 8 november 2012, Bouw- en Infra Park te Harderwijk

presentatie voor de contactgroep KAM-Infra, de KAM-dag Donderdag 8 november 2012, Bouw- en Infra Park te Harderwijk CPD CPR presentatie voor de contactgroep KAM-Infra, de KAM-dag Donderdag 8 november 2012, Bouw- en Infra Park te Harderwijk voorstellen Coördinator CE markerings activiteiten van Kiwa Nederland B.V. als

Nadere informatie

PRESTATIEVERKLARING. Nr NL. 5. Het systeem of de systemen voor de beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid: 1

PRESTATIEVERKLARING. Nr NL. 5. Het systeem of de systemen voor de beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid: 1 PRESTATIEVERKLARING Nr. 0035 NL 1. Unieke identificatiecode van het producttype: fischer-zykon-anchor FZA, FZA-I, FZA-D 2. Beoogd(e) gebruik(en): Product Metalen ankers voor gebruik in beton (zware lasten)

Nadere informatie

CFD in normalisatie. Ruud Nouwen NEN-Bouw Symposium Actiflow 20 mei 2011. Presentatie NEN 1

CFD in normalisatie. Ruud Nouwen NEN-Bouw Symposium Actiflow 20 mei 2011. Presentatie NEN 1 CFD in normalisatie Ruud Nouwen NEN-Bouw Symposium Actiflow 20 mei 2011 Presentatie NEN 1 Even voorstellen: Ruud Nouwen (Clustermanager Integraal Bouwen bij NEN-Bouw) Wie bent u? Presentatie NEN 2 Inhoud

Nadere informatie

Synthesenota BREEAM: Duurzaamheid meten

Synthesenota BREEAM: Duurzaamheid meten Synthesenota BREEAM: Duurzaamheid meten Frank De Troyer Prof. Dr. Ir. Arch. Departement Architectuur Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening (ASRO) KULeuven Frank.DeTroyer@asro.kuleuven.be BREEAM + meten FDT

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen

Nederlands Platform Warmtepompen Kwaliteitslabelling & Ecodesign door: Henk Kranenberg Daikin Europe NV voorzitter VERAC bestuurslid NVKL, DHPA VERAC: vereniging van fabrikanten en importeurs van airconditioning en warmtepomp apparatuur

Nadere informatie

Vergelijking milieuaspecten LEDlichtbakken

Vergelijking milieuaspecten LEDlichtbakken Vergelijking milieuaspecten LEDlichtbakken Nulmeting Datum: 22 november 2012 Versie: Eindrapport Project nummer: C423 In opdracht van: Uitgevoerd door: Vakgroep Lichtreclame, Uneto-VNI Jorrit Leijting,

Nadere informatie

24 & 30 november 2012. Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Impact van de Bouwproductenverordening Jules De Windt FOD Economie

24 & 30 november 2012. Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Impact van de Bouwproductenverordening Jules De Windt FOD Economie 24 & 30 november 2012 Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Impact van de Bouwproductenverordening Jules De Windt FOD Economie Inhoud Van de Richtlijn naar de Verordening De Verordening

Nadere informatie

Environmental Product Declaration

Environmental Product Declaration Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie Nieuwe 's-gravelandseweg 16 1405 HM Bussum Nederland www.nbvt.nl Environmental Product Declaration In overeenstemming met EN 15804, volgens de bepalingsmethode

Nadere informatie

Belang van Levensduur :

Belang van Levensduur : Belang van Levensduur : Energieneutraal en duurzaam in staal : ENDIS 7,5 x 7,5 m raster Kerto+ HE340A: 485 mm netto 530 mm bruto Meest kritisch: Kostendeskundige: Extra financierings kosten Levensduur

Nadere informatie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie Ecodesign Leen Van Aken Groep Design & Technologie Wat is ecodesign? Eco - design Ecologisch > esthetisch, ergonomisch, economisch, functioneel, Levenscyclus > ontwerp, productie, distributie, gebruik

Nadere informatie

Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011

Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011 Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011 Al enige jaren worden er in de praktijk verschillende instrumenten gebruikt waarmee de materiaalgebonden

Nadere informatie

FAQ KB EPD Scope van het KB? Zijn er overgangsmaatregelen voorzien? Hoe moet een fabrikant een LCA of levenscyclusanalyse uitvoeren?

FAQ KB EPD Scope van het KB? Zijn er overgangsmaatregelen voorzien? Hoe moet een fabrikant een LCA of levenscyclusanalyse uitvoeren? FAQ KB EPD Scope van het KB? De wetgeving geldt voor alle milieuboodschappen die op het bouwproduct worden aangebracht, maar niet voor reclamefolders en -panelen. Zijn er overgangsmaatregelen voorzien?

Nadere informatie

Environmental Product Declaration

Environmental Product Declaration Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie Nieuwe 's-gravelandseweg 16 1405 HM Bussum Nederland www.nbvt.nl Environmental Product Declaration In overeenstemming met EN 15804, volgens de bepalingsmethode

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen Duurzaam construeren met Frans van Herwijnen 1 Duurzaam construeren 1. Ontwerpen op levensduur (flexibel, aanpasbaar, demontabel) 2. Inzet massa als warmteaccumulator (BKA) 3. Hergebruik van bestaande

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

Edwin van Noort Odette Ex Mantijn van Leeuwen

Edwin van Noort Odette Ex Mantijn van Leeuwen 08.06.2017 Edwin van Noort Odette Ex Mantijn van Leeuwen *werknaam INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform

Nadere informatie

Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden.

Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden. Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden. Inhoud Introductie Achtergrond wetgeving Verleden Nu Praktische voorbeelden Samenvatting Vragen / Discussie 2 Introductie Presentatie bevat: Fiscale wetgeving

Nadere informatie

PRESTATIEVERKLARING. Nr NL

PRESTATIEVERKLARING. Nr NL PRESTATIEVERKLARING Nr. 0072 NL 1. Unieke identificatiecode van het producttype: injectiesysteem fischer FIS V 2. Beoogd(e) gebruik(en): Product Lijm anker te gebruiken in beton Beoogd gebruik Voor bevestigen

Nadere informatie

Duurzame oplossing door houtreparatie!

Duurzame oplossing door houtreparatie! Duurzame oplossing door houtreparatie! Het systeem om meerpalen te repareren in plaats van vervanging door nieuwe palen, is niet alleen goedkoper maar blijkt ook minder belastend te zijn voor het milieu.

Nadere informatie

De Ecolizer 2.0. Een instrument voor introductie van ecodesign

De Ecolizer 2.0. Een instrument voor introductie van ecodesign De Ecolizer 2.0 Een instrument voor introductie van ecodesign Ecolizer 2.0 Inhoud OVAM & ecodesign Ecolizer historiek Ecolizer 2.0 Toekomst OVAM Ecodesign Award Pro in samenwerking met Winnaars OVAM Ecodesign

Nadere informatie

MPG-rapportage. Het oprichten van een vrijstaande woning aan de Hazeldonksedreef 6 te Liessel. Dossier: Datum: Versie: 1.

MPG-rapportage. Het oprichten van een vrijstaande woning aan de Hazeldonksedreef 6 te Liessel. Dossier: Datum: Versie: 1. MPG-rapportage Project: Het oprichten van een vrijstaande woning aan de Hazeldonksedreef 6 te Liessel Dossier: 16.204 Auteur: Ing. S. Essens Datum: 22-10-2016 Versie: 1.0 Het oprichten van een vrijstaande

Nadere informatie

Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen?

Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen? Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen? Docentendag CBBE, Sustainable Transition & Sustainability Analysis in de Biobased Economy, 4 februari 2015 Dr ir Jerke W. de Vries w w w. h o g e s c h o o l v

Nadere informatie

fischer In & Aan metselwerk J.T. Popma

fischer In & Aan metselwerk J.T. Popma fischer In & Aan metselwerk J.T. Popma Inhoud Wat doet fischer? Inleiding Verordening bouwproducten Wat zijn de fischer oplossingen? fischer aan metselwerk fischer in metselwerk > 2 Wat doet fischer? Produceren

Nadere informatie

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Level 4 Business Planning & Logistics ISA-99 beveiliging binnen het control domain Level 3

Nadere informatie

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011 Relevantie van (carbon) footprinting voor telers Jasper Scholten 23 juni 2011 Inhoud 1. Blonk Milieu Advies 2. Levenscyclusanalyse (LCA) 3. Carbon Footprinting 4. Footprint van brouwgerst 5. Footprint

Nadere informatie

tim.dejonge@winket.nl 1

tim.dejonge@winket.nl 1 NVBK 17 CEEC: Cost Planning of Sustainable Housing Projects Kostenbegeleiding duurzaam bouwen Doel bijeenkomst: Oprichting Doel werkgroep: Naar een open source methodiek voor kosteneffectieve duurzaamheid

Nadere informatie

Uitreiking Milieucharters Oost-Vlaanderen 2012

Uitreiking Milieucharters Oost-Vlaanderen 2012 Uitreiking Milieucharters Oost-Vlaanderen 2012 Praktijkvoorbeelden voor duurzaam ketenbeheer om de ecologische, sociale en economischfinanciële impact in kaart te brengen. Bernard MAZIJN Universiteit Gent

Nadere informatie

LCA-resultaten van geleiderails

LCA-resultaten van geleiderails LCA-resultaten van s Vanuit de opzet van een nieuw Landelijk Afvalbeheerplan (LAP2) is gekeken of er door ketensamenwerking mogelijkheden kunnen worden gevonden om de milieudruk van materialen in de afvalfase

Nadere informatie

CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren

CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren BRBS Recycling CE markering op bouwproducten I. Algemeen II. Informatie CE markering III. Mandaat toeslagmaterialen IV. Prestatieverklaring V. Verplichtingen

Nadere informatie

Green Deal Circulaire Gebouwen

Green Deal Circulaire Gebouwen Green Deal Circulaire Gebouwen 28-11-2015 Green Deal Circulaire Gebouwen 2 CFP Green Buildings: zo veel mogelijk gebouwen winstgevend verduurzamen 28-11-2015 Green Deal Circulaire Gebouwen 3 3 28-11-2015

Nadere informatie

Vergelijking milieuaspecten LED-lichtbakken

Vergelijking milieuaspecten LED-lichtbakken Vergelijking milieuaspecten LED-lichtbakken Monitoring 2015 (meting 4 van 5) Datum: 5 juni 2015 Versie: 1.1 In opdracht van: Uitgevoerd door: Terry Heemskerk Vakgroep Lichtreclame, Uneto-VNI Laura Golsteijn

Nadere informatie

TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse

TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse Carolin Spirinckx Workshop Innovatie in Kunststoffen 17 November 2010 Stadhuis Gent Agenda 1. Inleiding 2. TEPPFA

Nadere informatie

Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope

Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope 1 Introductie Duurzaamheid is tegenwoordig voor veel bedrijven een belangrijk onderdeel van hun bedrijfsvoering geworden. In steeds meer bedrijven vormt het

Nadere informatie

EPS. milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS.

EPS. milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS. EPS milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS. D e milieubelasting van een bouwwerk moet worden getoetst aan de eisen

Nadere informatie

Safety Basics. Safe Design & CE-Marking. Kernpunten Martijn Drost Sr. Consultant Teamleider Consultancy Pilz Services

Safety Basics. Safe Design & CE-Marking. Kernpunten Martijn Drost Sr. Consultant Teamleider Consultancy Pilz Services ? Safety Basics Safe Design & CE-Marking Kernpunten Martijn Drost Sr. Consultant Teamleider Consultancy Pilz Services 1 Safety Basics: Safety Basics: Inhoud Waarom veilig ontwerpen Wanneer veilig ontwerpen

Nadere informatie

Duurzaam construeren met materialen

Duurzaam construeren met materialen Duurzaam construeren met materialen Over de CO 2 emissie van beton, staal en hout Auteur: em.prof.ir. Frans van Herwijnen Redactie: Commissie Vakmanschap VNconstructeurs Duurzaam construeren met materialen

Nadere informatie

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Chris E. Dutilh Stichting DuVo/Unilever Benelux Conferentie Winst uit Agrologistiek Monster, 16 februari 2009 Doelstelling DuVo-studie In beeld brengen of, en

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse (LCA) Product carbon footprint (PCF)

Levenscyclusanalyse (LCA) Product carbon footprint (PCF) 10/05/2011 Levenscyclusanalyse (LCA) Product carbon footprint (PCF) VITO An Vercalsteren Inhoud» Wat is een LCA algemene principes» Hoe is een LCA opgebouwd relatie met ISO Globale opbouw en aanpak Fase

Nadere informatie

Normalisatie op het gebied van voegkitten voor in de bouw, betreffende de volgende toepassingen;

Normalisatie op het gebied van voegkitten voor in de bouw, betreffende de volgende toepassingen; Commissieplan 2012 normcommissie 353087 'Voegkitten voor in de bouw' Versie 2012-01-26 1 ALGEMENE GEGEVENS 1.1 Commissie 353087 Voegkitten voor in de bouw 1.2 Werkgebied Normalisatie op het gebied van

Nadere informatie

Commentaartabel Toetsingsprotocol (TP; concept 23-6-2014), inclusief Procedure gelijkwaardigheid - 21-10-2014

Commentaartabel Toetsingsprotocol (TP; concept 23-6-2014), inclusief Procedure gelijkwaardigheid - 21-10-2014 Commentaartabel Toetsingsprotocol (TP; concept 23-6-2014), inclusief Procedure gelijkwaardigheid - 21-10-2014 Paragraaf Soort Commentaar Wijzigingsvoorstel 1.2 vraag 1.2 Nationale milieudatabase Bij de

Nadere informatie

Vergelijking milieuaspecten LED reclame verlichting

Vergelijking milieuaspecten LED reclame verlichting Vergelijking milieuaspecten LED reclame verlichting Eindrapport Datum: 30 juni 2011 Projectnummer: 307 In opdracht van: Vakgroep Lichtreclame, Uneto-VNI Uitgevoerd door: Hoofd auteur: PRé Consultants B.V.

Nadere informatie

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Monitoring 2013 Datum: 6-5-2014 Versie: Eindrapport Project nummer: CL1039 In opdracht van: Hendrik Bijker, Wecycle. Uitgevoerd door: Jorrit Leijting,

Nadere informatie

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002 Keizerinlaan 66 B-1000 BRUSSEL Certificaat van prestatiebestendigheid 1148-CPR-20080603 Overeenkomstig de Verordening 305/2011/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 (de Bouwproductenverordening

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Normalisatie en duurzaamheidsbeoordeling (Europa, België)

Normalisatie en duurzaamheidsbeoordeling (Europa, België) Un monde durable: les entrepreneurs le construisent Een duurzame wereld: de aannemer bouwt eraan mee Normalisatie en duurzaamheidsbeoordeling (Europa, België) Belgische Betongroepering Studienamiddag :

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures MACRO-COMPONENTEN EN IPHONE EN IPAD APPS November 2014 Inhoud Algoritme voor levenscyclus

Nadere informatie