WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies! 1 april 2015, TKI KIEM!

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies! 1 april 2015, TKI KIEM!"

Transcriptie

1 WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies 1 april 2015, TKI KIEM

2 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Projectpartners IMd Raadgevende Ingenieurs, Rotterdam CRH Sustainable Concrete Centre, Oosterhout W/E Adviseurs, Utrecht BFBN, Woerden Bouwen met Staal, Zoetermeer (projectleider) BNA, Amsterdam (advies) Toegevoegd: NBvT / VHSB, Bussum (advies) De Groot, Vroomshoop (advies) VOBN, Veenendaal (advies)

3 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Projectdoelen 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie 2. Doorontwikkeling prototype Planning Start: maart 2014 (10 maart 2014) Oplevering projectdoel 1: oktober 2014 Oplevering projectdoel 2: december 2014

4 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Projectdoelen 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Bepaling Hoeveelheden Hoofddraagconstructies (BHH) 2. Doorontwikkeling prototype Met meerdere materialen en producten Planning Start: maart 2014 (10 maart 2014) Oplevering projectdoel 1: mei 2015 Oplevering projectdoel 2: mei 2015 Uiterlijk einde TKI-KIEM

5 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden IMd Raadgevende Ingenieurs: Vijf criteria voor duurzaam construeren 1. Verleng de levensduur van gebouwen 2. Beperk het materiaalgebruik 3. Gebruik duurzame materialen 4. Houd rekening met de milieuimpact van (bouw)logistiek en transport 5. Gebruik de constructie voor meer dan alleen dragen

6 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Projectdoelen 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie (meer dan 60% van de totale massa van het gebouw)

7 Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Projectdoelen Vloeren 27-40% 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Constructie 30-35% Fundering 20-30%

8 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Van BHH-model naar Nationale Milieu Database (MRPI)

9 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Productkaart MRPI Nationale Milieu Database

10 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Productkaart MRPI Nationale Milieu Database 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Milieueffectcategorie Eenheid (eq.) Milieuprestatie Schaduwprijs Uitputting abiotische grondstoffen kg Sb eq 0000,00028* 0,047* Uitputting fossiele energiedragers kg Sb eq 0000,48* 0,020* Klimaatsverandering kg CO 2 eq 0263,0* 0,067* Aantasting ozonlaag kg CFC-11 eq 000,173* 0,086* Fotochemische oxidantvorming kg C 2 H 4 029,5* 0,003* Verzuring kg SO 2 eq 000,759* 0,026* Vermesting kg PO eq 4020,0* 0,015* Humane toxiciteit kg 1,4-DB eq 0029,5* 0,251* Zoetwater aquatische ecotoxiciteit kg 1,4-DB eq 0000,759* 0,145* Mariene aquatische ecotoxiciteit kg 1,4-DB eq 4020,0* 0,128* Terrestrische ecotoxiciteit kg 1,4-DB eq 0000,306* 0,158*

11 Humane WP4 - Verbeterde toxiciteit schattingsmethode materiaalhoeveelheden Verzuring Projectdoelen 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Aantasting ozonlaag Klimaatsverandering

12 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Van BHH-model en NMD naar bijv. GPR Gebouw

13 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden 1. Uitwerking methode voor modellering draagconstructie Van BHH-model en NMD naar bijv. GPR Gebouw Materiaal 70% van Milieu

14 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Dat was het idee

15 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Duurzaamheidsinstrument, bijv.gpr Gebouw BHH-model Nationale Milieu Database

16 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Duurzaamheidsinstrument, bijv.gpr Gebouw BHH-model Nationale Milieu Database

17 WP4 - Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden Duurzaamheidsinstrument, bijv.gpr Gebouw BHH-model Nationale Milieu Database

18 Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden WE hout (CH, VHSB, NBvT) Imd beton staal

19 Voor elk materiaal / product / systeem een eigen methode Maatwerk: combinatie van kilo s en verschaling

20 Homogene Verbeterde systemen schattingsmethode gietbouw, prefab materiaalhoeveelheden beton, staal en hout BHH-model kloppend gemaakt

21 Hybride systemen zoals breedplaatvloer Nog bezig in overleg met producenten van vloeren

22 Dekking BHH-model uitgebreid Voor TKI-KIEM circa 40% Na TKI-KIEM 75%

23 Plus draagvlak WE hout (CH, VHSB, NBvT) Imd beton staal

24

DGBC Materialentool v2.13 Nationale Milieudatabase v1.5 Mat 1 berekening BREEAM-NL

DGBC Materialentool v2.13 Nationale Milieudatabase v1.5 Mat 1 berekening BREEAM-NL Algemene gegevens BREEAM-NL registratienummer: - besl u i t : Dossiernummer: - Projectnaam: Tilburg, Distlerstraat, 41 woningen Status berekening: Definitief Aanmaakdatum: 21-05-2014 Laatst gewijzigd:

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 8. Raam

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 8. Raam Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 8. Raam Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: raam 2. Verantwoordelijke uitgever Danny Wille,

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Duurzaam inkopen bij Duurzaamheid bij aanleg en onderhoud van wegen, vaarwegen en waterwerken Edwin van der Wel, Sr. Adviseur Duurzaamheid en Energie, GPO Inhoud Programma duurzaam inkopen GWW Doelstellingen

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Presentatie Achtergronden duurzaam bouwen Bepalingsmethoden milieuprestatie gebouw LCA Nationale Milieudatabase Duurzaamheid en verf -> een

Nadere informatie

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen Duurzaam construeren met Frans van Herwijnen 1 Duurzaam construeren 1. Ontwerpen op levensduur (flexibel, aanpasbaar, demontabel) 2. Inzet massa als warmteaccumulator (BKA) 3. Hergebruik van bestaande

Nadere informatie

MPG-berekening stolpwoning aan de Stierop 3 te Uitgeest

MPG-berekening stolpwoning aan de Stierop 3 te Uitgeest 2Advise bouwadvies Camphuysenlaan 5 Postbus 298 4700 AG Roosendaal T 0165-529729 F 084-8701840 www.2advisebouwadvies.nl info@2advisebouwadvies.nl MPG-berekening stolpwoning aan de Stierop 3 te Uitgeest

Nadere informatie

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015 TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015 Doel Ontwikkeling van integrale methodiek om de milieueffecten als gevolg van energiegebruik

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 10. Binnenschrijnwerk

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 10. Binnenschrijnwerk Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 1. Binnenschrijnwerk Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: binnenschrijnwerkerij 2. Verantwoordelijke

Nadere informatie

Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen

Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen 9 Oktober 28 Laure Itard 1 november 28 1 Renovatie van een rijtjehuis gebouwd in de periode 1966-1976 1 november 28 2 1. Isolatie

Nadere informatie

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen! Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!! Onderwerpen! Wat is duurzaam bouwen?! Kunnen we dit meten?! Bouwbesluit per 1-1-2013! Staaldata! MilieuRelevante ProductInformatie (MRPI)! Nationale MilieuDatabase

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 1. Vloer op volle grond

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 1. Vloer op volle grond Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 1. Vloer op volle grond Domentbeschrijving geïntegreerde milieubeoordeling details van per materialengebruik variant: vloer op in volle gebouwen grond

Nadere informatie

TKI-KIEM Kwaliteit door Integrale evaluatie van Energie- en Milieuprestaties van gebouwen

TKI-KIEM Kwaliteit door Integrale evaluatie van Energie- en Milieuprestaties van gebouwen TKI-KIEM Kwaliteit door Integrale evaluatie van Energie- en Milieuprestaties van gebouwen Erik Alsema, W/E adviseurs TKI-KIEM Kick-off meeting 12 februari 2014, Delft Waarom dit project? People Gezondheid

Nadere informatie

Rapportage Freetool MRPI Milieuprestatie Gebouw

Rapportage Freetool MRPI Milieuprestatie Gebouw Rapportage Freetool MRPI Milieuprestatie Gebouw In deze rapportage zijn de resultaten en de invoer opgenomen van de milieuprestatieberekening gebouw van Kolk. De resultaten zijn verdeeld naar de verplichte

Nadere informatie

Aluminium, LCA en EPD

Aluminium, LCA en EPD Symposium Duurzaam Aluminium 5 februari 2015 Aluminium, LCA en EPD Harry van Ewijk IVAM UvA BV www.ivam.uva.nl IVAM UvA BV Opgericht in 1993 vanuit de Vakgroep Milieukunde UvA is enige aandeelhouder 15

Nadere informatie

Advies. Advies verhardingskeuze fietspad (asfalt - beton) Vraagstelling. Advies

Advies. Advies verhardingskeuze fietspad (asfalt - beton) Vraagstelling. Advies Advies nummer 02 aan Bart Kramer van Manfred Vriezekolk datum 21 februari 2011 project Herinrichting Ceintuurbaan projectnummer 237426 betreft Advies verhardingskeuze fietspad (asfalt beton) Advies verhardingskeuze

Nadere informatie

Rapportage Freetool MRPI Milieuprestatie Gebouw

Rapportage Freetool MRPI Milieuprestatie Gebouw In deze rapportage zijn de resultaten en de invoer opgenomen van de milieuprestatieberekening gebouw van Woning schoppers. De resultaten zijn verdeeld naar de verplichte milieuprestatieberekening voor

Nadere informatie

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Bij de keuze van producten voor bestratingen gelden verschillende afwegingsfactoren. De impact van een bepaalde keuze op het milieu is daar één van, een factor

Nadere informatie

Documenten De beoordeling is uitgevoerd op basis van de onderstaande uitgangspunten en documenten.

Documenten De beoordeling is uitgevoerd op basis van de onderstaande uitgangspunten en documenten. Adviseurs voor akoestiek, bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid Notitie MPG-berekening Houthaven Blok 5AB Betreft Houthaven Blok 5AB Opdrachtgever Vorm Ontwikkeling BV Contactpersoon de heer J. Verhaar

Nadere informatie

T +3110 4664 444. Emantspad 5, 3061 CE ROTTERDAM INFO@2012ARCHITECTEN.NL WWW.2012ARCHITECTEN.NL INFO@2012ARCHITECTEN.NL WWW.2012ARCHITECTEN.

T +3110 4664 444. Emantspad 5, 3061 CE ROTTERDAM INFO@2012ARCHITECTEN.NL WWW.2012ARCHITECTEN.NL INFO@2012ARCHITECTEN.NL WWW.2012ARCHITECTEN. Schetsontwerp Woonhuis 2012Architecten Lelystad Een vrijstaande woning, vervaardigd van materialen die in de buurt voorhanden zijn, zoals kabelhastpelkernhoutjes van een kabel fabriek, kozijnen van renovatieprojecten

Nadere informatie

Tabel 1 Basisprofiel standaard geleiderails

Tabel 1 Basisprofiel standaard geleiderails Memo Aan: Kenmerk: Betreft: Van: Delft, 8 mei 2014 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Verzinkerij Van Aert LCA-resultaten van s Basisprofielen van de standaard s en de verzinkte s en vergelijking

Nadere informatie

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Agnes Schuurmans Voorzitter NEN 351 281 (CEN TC350) Rockwool International 1 Bouwbesluit - 1 april 2012 Milieuparagraaf Artikel

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 5. Verdiepingsvloer

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 5. Verdiepingsvloer Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 5. Verdiepingsvloer Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: verdiepingsvloer 2. Verantwoordelijke

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 6. Plat dak

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 6. Plat dak Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 6. Plat dak Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: 2. Verantwoordelijke uitgever Danny Wille,

Nadere informatie

Duurzaam construeren met materialen

Duurzaam construeren met materialen Duurzaam construeren met materialen Over de CO 2 emissie van beton, staal en hout Auteur: em.prof.ir. Frans van Herwijnen Redactie: Commissie Vakmanschap VNconstructeurs Duurzaam construeren met materialen

Nadere informatie

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk AGENDA Houtcafé 25 september 2014 16.00 uur Inleiding Milieuaspecten van hout Eric D. de Munck, projectleider en secretaris Centrum Hout/VVNH

Nadere informatie

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)?

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? In een Environmental Product Declaration of EPD wordt in een 11-tal impactcategoriën de milieu-impact van een product uitgedrukt in getallen. Het is een

Nadere informatie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie Ecodesign Leen Van Aken Groep Design & Technologie Wat is ecodesign? Eco - design Ecologisch > esthetisch, ergonomisch, economisch, functioneel, Levenscyclus > ontwerp, productie, distributie, gebruik

Nadere informatie

Is Europa duurzaam? Is Aluminium duurzaam?

Is Europa duurzaam? Is Aluminium duurzaam? Is Europa duurzaam? Is Aluminium duurzaam? Taco van den Broek Normalisatie consultant Materialen en bouwproducten duurzaam aluminium 1 introduction duurzaam aluminium 2 Inhoud Korte intro over NEN Normen

Nadere informatie

Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011

Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011 Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011 Al enige jaren worden er in de praktijk verschillende instrumenten gebruikt waarmee de materiaalgebonden

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN Vastgesteld door het CvD Duurzaamheid bouwproducten, d.d. 2014-xx-xx Uitgave: IKOB-BKB,

Nadere informatie

Bauke Bonnema, TATA Steel Construction Centre " ULCOS, Ultra Low CO 2 Steelmaking Recycling en Hergebruik!

Bauke Bonnema, TATA Steel Construction Centre  ULCOS, Ultra Low CO 2 Steelmaking Recycling en Hergebruik! Bauke Bonnema, TATA Steel Construction Centre " ULCOS, Ultra Low CO 2 Steelmaking Recycling en Hergebruik! Inhoud Duurzaamheid Staal -> impact CO2! CO2 tijdens productie vs CO2 in Gebruik! De uitdaging

Nadere informatie

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY MANAGEMENT SUMMARY Aanleiding: De keuze voor het werken met disposable en versus de wasbare microvezel doeken in de professionele schoonmaak wordt vaak op basis van meerdere factoren gemaakt. Een van de

Nadere informatie

MPG Berekening Bouwbesluit 2012 MPG = 0,58

MPG Berekening Bouwbesluit 2012 MPG = 0,58 Projectnaam : Noom Langebuurt 81 te Uitgeest Projectnummer : PR6176 Datum : 31 maart 2015 Tekening: N-01 d.d. 21 januari 2014 Versie : V1 Opdrachtgever : Petra Engineering gemaakt door: MTM MPG Berekening

Nadere informatie

Methode en data in Europees perspectief

Methode en data in Europees perspectief Methode en data in Europees perspectief SBK-symposium Nationale Milieudatabase 24 februari 2011 Agnes Schuurmans (vz normcie 351 281 / lid SBK-TIC / Rockwool) Europese ontwikkelingen waarvoor milieu-informatie

Nadere informatie

EPS. milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS.

EPS. milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS. EPS milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS. D e milieubelasting van een bouwwerk moet worden getoetst aan de eisen

Nadere informatie

Een duurzaam bestaan voor de woning

Een duurzaam bestaan voor de woning Een duurzaam bestaan voor de woning Over de milieueffecten van het onderhouden, aanpassen en bewonen van woningen Arjen Meijer en Ad Straub, Onderzoeksinstituut OTB 3-11-2011 Delft University of Technology

Nadere informatie

Trends in duurzaam bouwen

Trends in duurzaam bouwen Trends in duurzaam bouwen De ontwikkeling naar energie neutraal bouwen en duurzaam materiaalgebruik auteur ir. W.D. Wormgoor ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - ROERMOND - DÜSSELDORF - BONN - BERLIJN - PARIJS

Nadere informatie

Milieu-impact van constructieve ontwerpen. www.abt.eu

Milieu-impact van constructieve ontwerpen. www.abt.eu Milieu-impact van constructieve ontwerpen www.abt.eu Introductie Multidisciplinair adviesbureau met vestigingen in Velp, Delft, Düsseldorf en Antwerpen. - 260 medewerkers - Actief in binnen- en buitenland

Nadere informatie

Masterclass LCA. Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma

Masterclass LCA. Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma Masterclass LCA Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma CE Delft sinds 1978 Onafhankelijk onderzoek en advies Milieu, economie, techniek en beleid Energie, transport, afval, biomassa, voedsel,

Nadere informatie

Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken

Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken Berekeningswijze voor het bepalen van de milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken gedurende hun gehele levensduur, gebaseerd op de levenscyclusanalysemethode

Nadere informatie

Management samenvatting

Management samenvatting Management samenvatting Onderzoek naar de milieu-impact van natuurlijk grassportvelden Dit rapport beschrijft de milieu-impact van natuurlijke grassportvelden en de mogelijkheden om deze milieu-impact

Nadere informatie

SBK Nationale Milieudatabase

SBK Nationale Milieudatabase SBK Nationale Milieudatabase Betreft: Handleiding Invoer/wijzigen productkaarten en aanleveren basisprofielen t.b.v. de Nationale Milieudatabase Versie: 1.2 Status : Definitief Datum : 11 april 2012 Stichting

Nadere informatie

VBI heeft met meerdere partners deze uitdaging opgepakt en een woningconcept ontwikkeld dat nu al voldoet aan de eisen van 2015.

VBI heeft met meerdere partners deze uitdaging opgepakt en een woningconcept ontwikkeld dat nu al voldoet aan de eisen van 2015. 1 Op de Bouwbeurs 2011 toonden wij u de VBI EcoPrefab Woning. Deze woning had toen al een EPC van 0,4. In dit document vindt u de technische uitgangspunten voor de berekening van de EPC (pagina 1 t/m 4)

Nadere informatie

Betaalbaar duurzaam bouwen is assembleren

Betaalbaar duurzaam bouwen is assembleren 1 Op de Bouwbeurs 2011 toonden wij u de VBI EcoPrefab Woning. Onderstaand vindt u de technische uitgangspunten voor de berekening van de EPC (pagina 1 t/m 4) en de duurzaamheidsscores binnen GPR gebouw

Nadere informatie

Bouwmaterialen Toekomst

Bouwmaterialen Toekomst Bouwmaterialen Toekomst Stichting Agrodome Informatie centrum Hergroeibare producten Bio based products Fred van der Burgh Impact op het milieu door de bouw industrie 35% Wegtransport 35% Afvalproductie

Nadere informatie

Voorstelling VIBE vzw

Voorstelling VIBE vzw 1 Voorstelling VIBE vzw 1 > VIJFENTWINTIG JAAR ERVARING 2 VORMING & SENSIBILISERING 3 ONDERSTEUNING, BEGELEIDING & ADVIES 4 BOUWADVIES 5 WONEN MET DE NATUUR 6 ERKENNING & LABEL BOUWSECTOR 7 NATUREPLUS

Nadere informatie

WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Programma en Voor een goed begrip Masterclass Duurzaam Onderhouden en Renoveren

WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Programma en Voor een goed begrip Masterclass Duurzaam Onderhouden en Renoveren WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Programma en Voor een goed begrip Masterclass Duurzaam Onderhouden en Renoveren Ad Straub Delft University of Technology Challenge the future Programma 9.45

Nadere informatie

MILIEUPRESTATIE. Nieuwbouw van een woonhuis aan de Abt van den Eyndenstraat, kavel 18 te Valkenswaard

MILIEUPRESTATIE. Nieuwbouw van een woonhuis aan de Abt van den Eyndenstraat, kavel 18 te Valkenswaard MILIEUPRESTATIE Nieuwbouw van een woonhuis aan de Abt van den Eyndenstraat, kavel 18 te Valkenswaard In opdracht van: Dhr. en Mw. D. Dijkstra Karel Mollenstraat Zuid 94 5554 CH VALKENSWAARD Rapportnummer

Nadere informatie

Verlichting vergeleken. Een herziene versie. Rapport Delft, november 2009. Opgesteld door: H.J. (Harry) Croezen F.L.

Verlichting vergeleken. Een herziene versie. Rapport Delft, november 2009. Opgesteld door: H.J. (Harry) Croezen F.L. Verlichting vergeleken Een herziene versie Rapport Delft, november 2009 Opgesteld door: H.J. (Harry) Croezen F.L. (Femke) de Jong Colofon Bibliotheekgegevens rapport: H.J. (Harry) Croezen, F.L. (Femke)

Nadere informatie

Green Deal Verduurzamen betonketen September 2014, Ecobouw 2014

Green Deal Verduurzamen betonketen September 2014, Ecobouw 2014 Green Deal Verduurzamen betonketen September 2014, Ecobouw 2014 Sustainable Concrete Centre Oosterhout (NB), The Netherlands Director: Mantijn van Leeuwen m.vanleeuwen@crh-scc.nl +31 6 2275 4364 MVO netwerk

Nadere informatie

MILIEUEFFECTRAPPORT LANDELIJK AFVALBEHEERSPLAN. Achtergronddocument A2 LCA; methodiek en uitwerking in het LAP

MILIEUEFFECTRAPPORT LANDELIJK AFVALBEHEERSPLAN. Achtergronddocument A2 LCA; methodiek en uitwerking in het LAP MILIEUEFFECTRAPPORT LANDELIJK AFVALBEHEERSPLAN Achtergronddocument A2 LCA; methodiek en uitwerking in het LAP Afval Overleg Orgaan 2002 INHOUDSOPGAVE. INLEIDING 3. Doel en reikwijdte van dit achtergronddocument

Nadere informatie

MILIEUGERELATEERDE PRODUCT VERKLARING THERMISCH VERZINKEN

MILIEUGERELATEERDE PRODUCT VERKLARING THERMISCH VERZINKEN MILIEUGERELATEERDE PRODUCT VERKLARING THERMISCH VERZINKEN INLEIDING De Europese thermische verzinkerijen hebben de noodzaak erkend van de publicatie van betrouwbare milieu-informatie voor het thermisch

Nadere informatie

: Berekening Milieuprestatie

: Berekening Milieuprestatie Projectnummer : 22836 Onderdeel : Berekening Milieuprestatie Omschrijving :Nieuwbouw woning Raadhuisstraat 57-59 Hoogerheide Opdrachtgever :Aann.bedr. B. de Nijs - Soffers B.V. Postbus 183 4630AD Hoogerheide

Nadere informatie

Schaduwprijzen chloriden en bromiden

Schaduwprijzen chloriden en bromiden Schaduwprijzen chloriden en bromiden Rapport Delft, december 2012 Opgesteld door: CE Delft Colofon Bibliotheekgegevens rapport: CE Delft Schaduwprijzen chloriden en bromiden Delft, CE Delft, december 2012

Nadere informatie

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs DUURZAAMGEBOUWD CONGRES Workshop 2E Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs Inhoud Materialen worden belangrijker Life Cycle Assessment (LCA) DUBOkeur prof.dr.ir. Michiel Haas Faculty CiTG

Nadere informatie

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014 TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014 Doel Ontwikkeling van integrale methodiek om de milieueffecten als gevolg van energiegebruik

Nadere informatie

Eenmalige Bekers dan wel Méérmalige (koffie) Drinksystemen: Een Milieuvergelijking

Eenmalige Bekers dan wel Méérmalige (koffie) Drinksystemen: Een Milieuvergelijking Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport 2006-A-R0246/B

Nadere informatie

Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken update van eerder TNO - onderzoek

Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken update van eerder TNO - onderzoek TNO-rapport TNO 2014 R11303 Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken update van eerder TNO - onderzoek Earth, Life & Social Sciences Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus 80015 3508 TA Utrecht

Nadere informatie

Rondetafeldiscussie over het verduurzamen van bouwen in beton Duurzaamheid als puzzelstuk van de constructie

Rondetafeldiscussie over het verduurzamen van bouwen in beton Duurzaamheid als puzzelstuk van de constructie 1 Rondetafeldiscussie over het verduurzamen van bouwen in beton Duurzaamheid als puzzelstuk van de constructie 72 6 2015 Duurzaamheid als puzzelstuk van constructie 1 De innovatieve bedrijfshal en drie

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen. Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl

Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen. Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl Introductie Architect / directeur BEAR Architecten Bureau voor Ecologie, Architectuur en Renovatie (BEAR) Redacteur

Nadere informatie

Het Witte Paleis (met bijeenkomstfuncties) is onderdeel van de monumenten die in de 16 e, 17 e en 18 e eeuw gebouwd zijn.

Het Witte Paleis (met bijeenkomstfuncties) is onderdeel van de monumenten die in de 16 e, 17 e en 18 e eeuw gebouwd zijn. Notitie Datum: 22 september 2011 Project: Uitbreiding Raad van State Uw kenmerk: - Locatie: Den Haag Ons kenmerk: V029981ac.00001.jw Betreft: Beoordeling duurzaamheid Versie: 01_005 In opdracht van de

Nadere informatie

Roadshow Rochdale 24 November 2011

Roadshow Rochdale 24 November 2011 WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Roadshow Rochdale 24 November 2011 Delft University of Technology Challenge the future Roadshow Rochdale 1 Programma WK2020 Henk Visscher 2 Koppeling aan natuurlijk

Nadere informatie

Noodzaak van informatie

Noodzaak van informatie Noodzaak van informatie BIM koppeling met BREEAM TJJ Huijsmans Contents Inleiding Reageren op veranderingen Dynamiek in gebouwde omgeving Materialen in circulaire economie Shearing layers principe Noodzaak

Nadere informatie

Product sheet. Milieukostenberekening Materiaalgebruik. Koningin Wilhelminalaan 2, Leidschendam. financiële fundament onder uw bouwprojecten

Product sheet. Milieukostenberekening Materiaalgebruik. Koningin Wilhelminalaan 2, Leidschendam. financiële fundament onder uw bouwprojecten Product sheet Milieukostenberekening Materiaalgebruik 1 Koningin Wilhelminalaan 2, Leidschendam IGG Bointon de Groot Postbus 444 2240 AK Wassenaar Rijksstraatweg 354a 2242 AC Wassenaar T. 070-514 54 20

Nadere informatie

D OE P E L S T R I J K E RS

D OE P E L S T R I J K E RS D OE P E L S T R I J K E RS RECYCLINGSYMPOSIUM 04 NOVEMBER 2015 RESOURCE EFFICIENT DESIGN RESOURCE EFFICIENT DESIGN HERBESTEMING SLEM DESIGN FOR REUSE AND RECOVERY DOEPEL STRIJKERS DESIGN FOR RESOURCE

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN Leefmilieu Brussel Instrumenten voor materiaalkeuze - Workshop Els Van de Moortel info@vibe.be www.vibe.be DOELSTELLING VAN DE WORKSHOP INSTRUMENTEN VOOR MATERIAALKEUZE

Nadere informatie

LCA Wapeningsstaal. Branchestudie VWN

LCA Wapeningsstaal. Branchestudie VWN LCA Wapeningsstaal Branchestudie VWN Opdrachtgever Koninklijke Metaalunie Contactpersoon de heer P. van der Mars Kenmerk R076390af.00001.tdr Versie 01_001 Datum 9 Juni 2015 Auteur T.E. (Thom) de Rijk MSc.

Nadere informatie

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011 Relevantie van (carbon) footprinting voor telers Jasper Scholten 23 juni 2011 Inhoud 1. Blonk Milieu Advies 2. Levenscyclusanalyse (LCA) 3. Carbon Footprinting 4. Footprint van brouwgerst 5. Footprint

Nadere informatie

Duurzame materiaalcriteria voor signalisatie- en afbakeningselementen in wegenbouw

Duurzame materiaalcriteria voor signalisatie- en afbakeningselementen in wegenbouw Duurzame materiaalcriteria voor signalisatie- en afbakeningselementen in wegenbouw Documentbeschrijving 1. Titel publicatie 2. Verantwoordelijke Uitgever Danny Wille, OVAM, Stationstraat 110, 2800 Mechelen

Nadere informatie

BIM in de praktijk van een ingenieursbureau. Ir. Remko Wiltjer RO IMd Raadgevende Ingenieurs

BIM in de praktijk van een ingenieursbureau. Ir. Remko Wiltjer RO IMd Raadgevende Ingenieurs BIM in de praktijk van een ingenieursbureau Ir. Remko Wiltjer RO IMd Raadgevende Ingenieurs 1 Even voorstellen.. Remko Wiltjer 1981-1987: TU Delft Civiele Techniek 1987: D3BN Constructeur 1989: D3BN Projectleider

Nadere informatie

Duurzame projecten Movares. Seminar Duurzaam BmS TC1-3 september 2015

Duurzame projecten Movares. Seminar Duurzaam BmS TC1-3 september 2015 Seminar Duurzaam BmS TC1-3 september 2015 Kennismaking ir. Mark van der Heijde RO o sr. adviseur Constructief Ontwerpen o TC1 BmS Inhoud lezing Duurzaamheid bij Movares Duurzame projecten o Projecten vóór

Nadere informatie

3 Duurzame ontwikkeling

3 Duurzame ontwikkeling 3 Duurzame ontwikkeling Het begrip duurzaamheid heeft in het Nederlands een betekenis erbij gekregen. Enerzijds zegt het iets over de technische levensduur van een voorwerp of een constructie en anderzijds

Nadere informatie

Functionele Specificatie DuboCalc. Maart 2010

Functionele Specificatie DuboCalc. Maart 2010 Functionele Specificatie DuboCalc Maart 2010 DOCUMENT NUMMER : NWP0800100-FS VERSIE : 13.01 STATUS : Definitief DOCUMENT DATUM : Maart 2010 Deze Functionele Specificatie is het product van een projectteam,

Nadere informatie

Gebruik je kop, kies een beker!

Gebruik je kop, kies een beker! Gebruik je kop, kies een beker! www.bekerrecycling.nl Recente TNO-studie toont aan dat éénmalige (automaten)bekers in het algemeen minder belastend zijn voor het milieu dan porseleinen kopjes of mokken.

Nadere informatie

F2.1 Monetarisering (verborgen milieukosten)

F2.1 Monetarisering (verborgen milieukosten) F2.1 (verborgen milieukosten) Samenvatting De verborgen milieukosten in GreenCalc en het TWIN-model 2002 zijn duurzaamheidindicatoren op bouwdeel en gebouwniveau. GreenCalc geeft een maat voor de milieubelasting,

Nadere informatie

De Longlite QL3 doorgelicht

De Longlite QL3 doorgelicht CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: tel: 015 015 2 150 2 150 150 150 fax:

Nadere informatie

Constructie. Nieuwbouw Hogeschool Utrecht in Amersfoort. thema

Constructie. Nieuwbouw Hogeschool Utrecht in Amersfoort. thema La Sagrada Familia en de Turning Torso zijn behalve architectonische hoogstandjes vooral voorbeelden van de nauwe verwevenheid tussen architectuur en constructie. De invloed van constructief ontwerpen

Nadere informatie

Bouwbesluit en Passief Bouwen

Bouwbesluit en Passief Bouwen Bouwbesluit en Passief Bouwen Welke (on)mogelijkheden zijn er vanuit de bouwregelgeving? ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Programma Bouwbesluiteisen en Passief Bouwen Gezondheid

Nadere informatie

Staal heeft de cirkel rond : de Circulaire Economie. Frank Maatje : Bouwen met Staal Bauke Bonnema: Tata Steel Bouw

Staal heeft de cirkel rond : de Circulaire Economie. Frank Maatje : Bouwen met Staal Bauke Bonnema: Tata Steel Bouw Staal heeft de cirkel rond : de Circulaire Economie Frank Maatje : Bouwen met Staal Bauke Bonnema: Tata Steel Bouw 1 Uitdagingen Sustainable Development 1950 2.5 billion 2011 7 billion 2050 9 billion World

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen

Bewust Duurzaam Bouwen Bewust Duurzaam Bouwen inleiding Inleiding 2 3 Energie Energieverbruik België 2005 4 Energieverbruik woning Totaal: ca. 28.000 kwh 5 Energieverbruik woning Totaal: ca. 3.000 kwh 6 Energieverbruik woning

Nadere informatie

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum 1 1 Relevantie voor de bouwsector Bouwactiviteiten en gebouwen hebben een aanzienlijk aandeel in milieulast

Nadere informatie

Wat is CO 2? Waarom CO 2? Waarom Milieubarometer i.p.v. CO 2? Waarom CO 2 -footprint? Inhoud. Cursus CO 2 -footprint

Wat is CO 2? Waarom CO 2? Waarom Milieubarometer i.p.v. CO 2? Waarom CO 2 -footprint? Inhoud. Cursus CO 2 -footprint Inhoud Cursus CO 2 -footprint Hoe maak je de footprint en wat heb je eraan? 27 mei 2013 Voor de Werkgroep Monitoren van MPZ Wat is CO 2 en waarom hebben we het daar over? CO 2 -footprint t.o.v. Milieubarometer

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht Leefmilieu Brussel MILIEU-IMPACTEVALUATIES IN DE GEBOUWDE OMGEVING Het gebruik van Life Cycle Assessment Deel 1 Damien TRIGAUX KU LEUVEN MILIEU-IMPACTEVALUATIES

Nadere informatie

Opzet en gebruik. Inleiding

Opzet en gebruik. Inleiding Opzet en gebruik Inleiding Stalen gevelbekleding wordt al grootschalig toegepast in hallenbouw en andere utiliteitsbouw, maar vraagt voor woningbouw een subtielere detaillering. Deze set details uit de

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies 3 software Juni 2014 Algemene presentatie : Software voor de bepaling van de LCA (Life Cycle Assessment) van bruggen en gebouwen met constructiestaal

Nadere informatie

Stadions. mazing n en A o & desig ift phot Van der Gr ekeningen: o s/t ot edia. F eneca M tie: S Redac

Stadions. mazing n en A o & desig ift phot Van der Gr ekeningen: o s/t ot edia. F eneca M tie: S Redac Stadions Stadions moeten comfortabel en veilig zijn. Vanuit dat streven biedt Haitsma Beton toegevoegde waarde aan opdrachtgevers en andere bouwpartners. Onze werkwijze garandeert dat de kosten en kwaliteit

Nadere informatie

Het constructeursregister

Het constructeursregister Het constructeursregister Rob Lutke Schipholt Het constructeursregister Een initiatief van: Doelstellingen van het register 1. Constructieve veiligheid 2. Kwalificeren van de individuele constructeur 3.

Nadere informatie

Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken

Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken TNO-rapport TNO-060-UT-2011-01366-vs2 Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken Urban Development Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus 80015 3508 TA Utrecht www.tno.nl T +31 88 866 42 56 F

Nadere informatie

Daadwerkelijk duurzaam

Daadwerkelijk duurzaam Daadwerkelijk duurzaam Wie we zijn De ROCKWOOL Group is wereldwijd marktleider in steenwol isolatieproducten en -systemen. Verdeeld over 27 productielocaties en meer dan 30 verkooplocaties heeft de ROCKWOOL

Nadere informatie

Bijl Bruggen. specialist in dragende composietconstructies

Bijl Bruggen. specialist in dragende composietconstructies Bijl Bruggen specialist in dragende composietconstructies BIJL BRUG VOLLEDIG COMPOSIET BIJL kwaliteit Het Dintelmondse Bijl Profielen produceert glasvezelversterkte polyester profielen én complete bruggen.

Nadere informatie

BIJL BRUGGEN SPECIALIST IN DRAGENDE COMPOSIETCONSTRUCTIES

BIJL BRUGGEN SPECIALIST IN DRAGENDE COMPOSIETCONSTRUCTIES BIJL BRUGGEN SPECIALIST IN DRAGENDE COMPOSIETCONSTRUCTIES BIJL BRUG VOLLEDIG COMPOSIET Het Dintelmondse Bijl Profielen produceert glasvezelversterkte polyester profielen én complete bruggen. De draagconstructie

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 1: Waarom?

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 1: Waarom? Bewust Duurzaam Bouwen Deel 1: Waarom? 1 Bewust Duurzaam Bouwen Bron: www.klimaat.be 2 1. Waarom? 1. Milieu 2. Energie 3. Overheid 4. Comfort 3 1. Waarom? 1. Milieu 2. Energie 3. Overheid 4. Comfort 4

Nadere informatie

St. Elisabeth en GreenCalc +

St. Elisabeth en GreenCalc + Gree encalc + inle eiding St. Elisabeth en GreenCalc + Erik Meijerink 1 GreenCalc + Beoordelingsinstrument i t duurzaamheid op basis van verborgen milieukosten Beoordeeld: Materiaalgebruik Energiegebruik

Nadere informatie

Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM. Nationale Milieudag 11 juni

Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM. Nationale Milieudag 11 juni Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM Nationale Milieudag 11 juni PAGINA 0 Workshop Bouwen aan Duurzaamheid, Nationale Milieudag 11 JUNI 2015 Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM

Nadere informatie

Parallelsessie 1: Duurzaam Prestatiegericht aanbesteden & TCO

Parallelsessie 1: Duurzaam Prestatiegericht aanbesteden & TCO Parallelsessie 1: Duurzaam Prestatiegericht aanbesteden & TCO 3e TKI KIEM bijeenkomst,1 april 2015, Delft Ad Straub en Arjen Meijer 1 Software GPR Gebouw KIEM Afwegingsvraagstukken en varianten Sloop/Nieuwbouw

Nadere informatie

SBK Nationale Milieudatabase

SBK Nationale Milieudatabase SBK Nationale Milieudatabase Betreft : SBK-TOETSINGSPROTOCOL OPNAME DATA IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE Versie : 1.0 Status : Definitief Datum : 1 juli 2011 Stichting Bouwkwaliteit (SBK) Visseringlaan

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES November 2014 Agenda 12/10/2014 2 12/10/2014 3 Scope van de studie Doel: vergelijk

Nadere informatie

LEVENSCYCLUSANALYSE EN KEUZE SANERINGSMETHODE

LEVENSCYCLUSANALYSE EN KEUZE SANERINGSMETHODE Programma ntwikkeling Saneringsprocessen Waterbodems (PSW) fase 1 (1992-1996) projectleiding en secretariaat: Rijksinstituut voor ntegraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling (RZA) Postbus 17, 8200

Nadere informatie