Beleggen met Friesland Bank maandag 21 juli 2008 jaargang 29 nummer 7

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleggen met Friesland Bank maandag 21 juli 2008 jaargang 29 nummer 7"

Transcriptie

1 Beleggen met Friesland Bank maandag 21 juli 2008 jaargang 29 nummer 7 Macro mondiaal Producentenvertrouwen Duitsland Amerikaanse consument ziet het niet meer zitten Het Amerikaanse consumentenvertrouwen zit in een duik vlucht. En het einde is nog niet in zicht. In juni is het laagste niveau sinds 1980 bereikt. Stijgende consumentenprijzen in combinatie met dalende huizenprijzen treffen de Amerikaanse consument zwaar. Daar bovenop komt dat de werkgelegenheid nu al zes maanden op rij daalt en de werkloosheid oploopt. De forse renteverlagingen van de centrale bank bieden helaas weinig soelaas, want de rente die bedrijven en consumenten moeten betalen is nauwelijks gedaald. Daarbij maakt het veel stringentere verstrekkingsbeleid van de banken lenen voor veel mensen en bedrijven bijna onmogelijk. Ook van de belastingcheques die de Amerikaanse overheid verstrekt, mogen we niet te veel verwachten. Deze zullen hooguit tijdelijk enig effect op de bestedingen hebben, maar veel Amerikanen zullen het douceurtje ook gebruiken om hun schulden af te lossen. De detailhandelsverkopen in het tweede kwartaal waren in ieder geval wel beter dan verwacht. Een andere reddingsboei lijkt het positieve effect van de lagere dollar op de exportgroei. Helaas maakt de exportsector maar een klein deel uit van de Amerikaanse economie en kampt de rest van de wereld ook met een afzwakkende groei. De Amerikanen lijken er niet aan te ontkomen om schulden af te bouwen en te saneren, wat de nodige tijd zal kosten. De industrie liet in het eerste halfjaar van 2008 een krimp zien. Desondanks is het vertrouwen van producenten licht aangetrokken. In juni was het producentenvertrouwen zelfs licht positief, wat duidt op een stabilisatie van de omzet. Eén zwaluw maakt echter nog geen zomer. Daar komt bij dat het vertrouwen in de dienstensector, na een korte opleving, in mei en juni de dalende trend weer heeft opgepakt. Europese economie valt stil Na drie maanden van dalingen, hebben de detailhandelsverkopen in de Eurozone in mei een opmerkelijk herstel laten zien. Dat was een duidelijke meevaller want analisten hadden met het oog op het scherp gedaalde consumentenvertrouwen op een verdere daling gerekend. Toch is er weinig reden voor vrolijkheid. Zo zijn de inkoopmanagerindices voor de industrie en de dienstensector in juni beide voor het eerst onder het kritische niveau van 50 punten gezakt. Dit wijst op een stagnerende economie. Alleen in Duitsland is de stemming nog altijd redelijk positief. De vraag is echter hoe lang de grootste economie in Europa de teruggang in andere landen nog kan compenseren, want ook in Duitsland staat de groei onder druk. De fabrieksorders lopen al zes maanden achtereen terug en het producentenvertrouwen is recent flink afgenomen. Buiten Duitsland is het beeld een stuk grimmiger. Zo verkeert Denemarken technisch gezien inmiddels in een recessie. Andere landen met problemen zijn het Verenigd Koninkrijk, Italië, Spanje en Ierland. Met uitzondering van Italië kampen deze landen met de gevolgen van een afkoelende huizenmarkt. Door overaanbod en de rentestijgingen van de afgelopen jaren loopt de lucht in de huizenprijzen er nu snel uit. Dit heeft grote gevolgen voor de bouwproductie, maar ook voor de koopbereidheid van de consument die zich minder rijk voelt en onzekerder is over de toekomst. Illustratief is het aantal afgiftes van bouwvergunningen voor woningen in Spanje. Dit aantal daalde in maart 2008 met 70% ten opzichte van een jaar eerder. De Spaanse detailhandelsverkopen krimpen al sinds november In mei 2008 bedroeg de afname zelfs meer dan 5%. Met andere woorden: de binnenlandse dynamiek in Spanje wordt hard geraakt. Daar kan het Europese voetbalkampioenschap helaas weinig aan veranderen. Hoge olieprijs hoe lang nog? Inflatie is medio 2008 het thema op de financiële markten. Oplopende voedsel- en grondstoffenprijzen zijn de boosdoeners, in het bijzonder de olieprijsontwikkeling. De olieprijs steeg in de eerste helft van 2008 met bijna 50% en ten opzichte van een jaar geleden is de prijs zelfs bijna verdubbeld. Niemand weet waar het ophoudt. Feit is dat er vooral aan de vraagkant inmiddels duidelijk reactie komt. Zo zijn de Amerikanen voor het eerst in vele decennia minder kilometers gaan rijden, verruilen zij brandstofslurpende suv s voor zuinigere auto s en wordt er aanzienlijk minder gevlogen. Een flink aantal kleinere luchtvaartmaatschappijen heeft inmiddels al het loodje gelegd. In Europa zal de vraag naar energie binnenkort waarschijnlijk ook afnemen, nu de economie begint te stagneren. Van meer belang nog is wat er in Azië gebeurt. De groei van de vraag naar olie komt de afgelopen jaren immers vooral daar vandaan, met name uit China. Tot voor kort

2 2 Olieprijs (Brent) us Dollar (t.o.v. euro) J A S O N D J F M A M J J werden in veel Aziatische landen forse subsidies op brandstof verstrekt om de economische groei te bevorderen. Bij de huidige prijzen wordt dit echter onbetaalbaar. India, Maleisië, Vietnam en sinds kort ook China hebben de subsidies daarom flink verminderd. Hierdoor worden nu ook de Aziatische consumenten met hogere brandstofprijzen geconfronteerd en dat zal zeker invloed hebben op de vraag. Dat de olieprijs nog niet heeft gereageerd, heeft onder meer te maken met de onzekerheid over het olieaanbod als gevolg van onrust in Nigeria en de dreiging van Israël om Iraanse nucleaire installaties aan te vallen. Verder hielp het ook niet dat het Internationaal Energie Agentschap in juli in zijn langetermijnverkenning aangaf dat er grote onzekerheden kleven aan de geplande uitbreiding van de productiecapaciteit van olie. Inflatierisico overschat? De olieprijsstijging werkt door in de inflatie, zowel direct via de brandstofprijzen als indirect via prijsverhogingen door producenten die zullen proberen hun hogere productiekosten door te berekenen. Aangezien de kerninflatie in de vs en in Europa, waarbij de inflatie wordt gecorrigeerd voor voedsel- en energieprijzen, het afgelopen jaar min of meer stabiel is gebleven, is het indirecte effect tot nu toe beperkt geweest. Maar wat niet is, kan natuurlijk nog komen. Wanneer bedrijven in de breedte hun prijzen gaan verhogen en werknemers in reactie daarop hogere looneisen gaan stellen, kan er een loon-prijsspiraal ontstaan. Dit risico lijkt ons momenteel overigens niet heel erg groot. In een verslechterende economie is het voor de meeste bedrijven immers moeilijk om prijzen te verhogen en bij een oplopende werkloosheid liggen forse loonstijgingen ook niet echt voor de hand. In Amerika zien we zelfs dat de loongroei het afgelopen jaar duidelijk is afgenomen. 10-jaarsrente 2008 h-l Dit jaar vs 4,26-3,31 4,15 3,93-2,6% Japan 1,88-1,25 1,78 1,56 4,0% Duitsland 4,65-3,69 4,59 4,39 2,1% vk 5,26-4,28 5,16 4,87 8,1% ecb verhoogt rente De Europese Centrale Bank (ecb) vreest deze zogenaamde tweederonde effecten en heeft zoals verwacht op 3 juli de herfinancieringrente met een kwart procentpunt verhoogd. Het belangrijkste geldmarkttarief komt daarmee op 4,25%. Gegeven de opdracht van de ecb om de inflatie onder de 2% te houden, is het rentebesluit goed te begrijpen. De inflatie in de Eurozone bedroeg in juni immers al 4% en zal naar verwachting de komende maanden zelfs nog iets verder oplopen. Daar komt bij dat de bank de renteverhoging eerder al had aangekondigd en dus eigenlijk niet meer terug kon. ecb-president Trichet gaf echter ook aan op dit moment niet te denken aan verdere renteverhogingen en dat is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk; het effect van een eenmalige, kleine renteverhoging op de inflatie zal minimaal zijn. Zeker omdat de inflatie vrijwel geheel wordt veroorzaakt door invloeden van buitenaf en niet het gevolg is van een oververhitte economie. Het rentebesluit lijkt daarom meer ingegeven door de wens om de geloofwaardigheid van de bank niet (verder) op het spel te zetten, dan door de overtuiging dat inflatie echt een probleem gaat worden. Op de geld- en kapitaalmarkt leverde het rentebesluit weinig reactie op, omdat de renteverhoging al volledig was ingeprijsd. De dollar veerde wel iets op ten opzichte van de euro. Valuta 2008 h-l Dit jaar Dollar (per eur) 1,60-1,45 1,55 1,58 8,1% Britse pond (per eur) 0,81-0,73 0,79 0,79 7,8% Zwitserse frank (per eur) 1,66-1,55 1,61 1,61-2,6% Japanse yen (per eur) 169,24-152,28 167,42 165,82 1,5% Aandelenbeurzen lelijk onderuit in juni De aandelenbeurzen zijn in juni lelijk onderuitgegaan. In veel gevallen liepen de verliezen op tot meer dan 10%. De Chinese beurs verloor zelfs 23% van zijn waarde. Tegenvallend economisch nieuws, aanhoudend slechte berichten uit de financiële sector en een steeds verder oplopende olieprijs waren de belangrijkste boosdoeners. De msci World-index is in de eerste zes maanden van het jaar met iets meer dan 12% gezakt. In dollars wel te verstaan. In euro s bedroeg het verlies ruim 18%. De eerste jaarhelft is hiermee voor aandelen de slechtste geweest sinds De Europese beurzen daalden gemiddeld met iets meer dan 20% in de eerste helft van het jaar. Ook in de eerste week van juli bleef de stemming onverminderd slecht. Hoewel de waarderingen van de meeste beurzen onderhand zeer aantrekkelijk ogen, adviseren wij beleggers vooralsnog voorzichtig te blijven. Meer dan een technisch herstel zit er volgens ons namelijk niet in. Het economische nieuws zal voorlopig slecht blijven en veel bedrijven zullen met de presentatie van de halfjaarcijfers waarschijnlijk met tegenvallende berichten komen. Alleen een forse daling van de olieprijs lijkt de beurs nog te kunnen helpen.

3 3 msci wereldindex (in euro s) Danone vs. dj Stoxx Danone dj Stoxx Internationale beurzen Opkomende markten drijven retailer Een koersval van 36% in de eerste jaarhelft van Op het eerste oog geen goed cijfer om mee thuis te komen. Natuurlijk, de Franse economie vertoont zwakke plekken en de Spaanse economie is in recessie. Maar een waardering van 11,8 keer de verwachte winst voor 2008 is zeer laag. En de waarde van het onroerend goed van Carrefour in combinatie met het opgebouwde netwerk in de opkomende markten, telt natuurlijk ook mee. De gang van zaken in de groeimarkten is goed te noemen. Begin juli liet de Franse retailer weten het belang van 55% in de joint venture met de Chinese evenknie Grandbuy te verhogen tot 80%. Weliswaar is het een investering van slechts 3,7 miljoen euro, maar het toont aan dat Carrefour aan de weg blijft timmeren in deze markten. De omzet stijgt er jaarlijks met 20%. Verder richt Carrefour zich voornamelijk op Zuid-Europa en Latijns-Amerika. De Franse markt is daarvan het meest problematisch. De groeimarkten houden de omzetgroei van naar schatting 5% gaande. Wel wordt het bedrijf geconfronteerd met sterke margedruk, met name in Frankrijk. Het ziet ernaar uit dat de winst per aandeel dit jaar gelijk zal blijven aan We hebben een houdenadvies op Carrefour met als koersdoel 43,00 euro. Carrefour (Houden, 32,04) Conflict in water Gebrek aan spreiding nekt de buitenlandstrategie van Danone. Het bedrijf is veel later dan de concurrenten een netwerk gaan opbouwen in de opkomende markten en koos van het begin af aan voor enkele speerpuntlanden waaronder China. Even leek het erop dat de achterstand die Danone had op zijn concurrenten Nestlé en Unilever niet een nadeel maar een voordeel was. Tot het jaar 2007 groeiden de drankenactiviteiten van Danone in China met dubbele cijfers. Deze liepen op tot 10% van de totale omzet van het Franse concern. Het probleem zit in de divisie Mineraalwater. Danone heeft in China last van een conflict met zijn businesspartner Zong Qinghou. Dit conflict sleept al twee jaar voort. Zong Quinhou is oprichter van het merk Wahaha waarin Danone in 1996 een belang van 51% heeft genomen. De deels uitgekochte partner is in een andere firma producten gaan verkopen waarvan Danone stelt dat het kennis gebruikt die van het Franse bedrijf afkomstig is. Deze parallelle business doet veel schade aan de activiteiten van Danone- Wahaha in China. Verder is Danone bezig met de integratie van Numico, dat vorig jaar overgenomen werd. Het kan wat langer duren voordat de aandeelhouder hier de revenuen van ziet. Houden is ons advies met als koersdoel 54,00 euro. Danone (Houden, 42,26) Op vrijersvoeten Begin juni kwam het nieuws naar buiten dat France Télécom een bod had gedaan op het zweedse Telesonera. Het bod bedroeg 55,00 zweedse kronen per aandeel. Van meet af aan waren de reacties op het bod negatief. France Télécom claimde geografisch sterker te willen staan in een tijd dat de grenzen tussen media en telecommunicatie in hoog tempo vervagen. Dat proces is beslist gaande, maar verkeert in de vroegste fase, waardoor het nog onduidelijk is welke richting het gaat nemen. En om nu al Google een belangrijke concurrent te noemen, gaat wat ver. Er is ook een reeks praktische bezwaren in te brengen tegen een overname. Zo zit Telesonera middenin een herstructureringsproces wat tot ver in 2009 loopt. Daarnaast is er weinig of geen geografische overlap. Het belangrijkste bezwaar is misschien wel dat Telesonera zowel de Zweedse overheid als de Finse overheid als aandeelhouder heeft. France Télécom heeft op zijn beurt de Franse overheid als aandeelhouder. Drie overheden is toch wel wat veel van het goede. Soms is het beter voor een bedrijf om op zijn schreden terug te keren. En dat heeft France Télécom gedaan. De overname is afgeblazen. Voor France Télécom hanteren we een koopadvies met een koersdoel van 22,00 euro. France Télécom (Kopen, 19,24) Beursindices 2008 h-l Dit jaar Dow Jones Industrials ,3% s&p ,2% Nasdaq Composite ,8% Dow Jones Stoxx ,4% Dow Jones Euro Stoxx ,8% ftse Eurotop ,6% ftse ,2% smi ,4% omx ,5% aex ,5% amx ,5% bel ,6% dax ,7% cac ,8% mib ,6% ibex ,7% Nikkei ,6% Hang Seng ,7%

4 4 Oracle vs. s&p 500 AkzoNobel vs. aex Oracle AkzoNobel s&p aex Investeren om te overleven Een daverende groei van 30% bij de verkoop van applicaties. Dat resultaat boekte softwarehuis Oracle in het afgelopen kwartaal. En dat is opvallend: het kwartaal ervoor bedroeg de groei amper 0,8%. Gezien de economische omstandigheden hebben veel bedrijven het moeilijk. Het cijferseizoen is aangebroken en de verwachtingen zijn bepaald niet hooggespannen. De bankensector verkeert in heel zwaar weer, de transportsector zucht onder de hoge brandstofprijzen, de detailhandel ziet een afnemende koopkracht en de bouw heeft te maken met een crisis op de huizenmarkt. Natuurlijk zijn er ook winnaars, zoals de energiesector en verrassend de ict-sector. Het zullen vooral de softwarebedrijven zijn die het goed doen. Waarom? De economische teruggang en de hoge energieprijzen doen het bedrijfsleven in de vs behoorlijk veel pijn. Welbeschouwd zijn er twee manieren om die pijn te verlichten: ontslaan van werknemers en meer efficiëntie. Met het ontslaan van werknemers drukt een bedrijf direct de kosten. Al biedt het geen soelaas voor de alsmaar stijgende energieprijzen. Die kan een onderneming proberen te beheersen door de bedrijfs- en productieprocessen efficiënter te laten functioneren. En dat kan bijvoorbeeld met de softwareapplicaties van Oracle. Investeren om te overleven lijkt het motto voor het moment. Ons advies op Oracle is kopen met als koersdoel 27,00 euro. Oracle (Kopen, $ 20,44) Beursplein 5 Saai, zoals het hoort Na turbulente tijden van boekhoudfraude, managementwisselingen en desinvesteringen is de rust weergekeerd bij Ahold. We kunnen zelfs stellen dat op basis van bedrijfsnieuws en koersontwikkeling het aandeel ronduit saai is te noemen. En zo hoort het ook. Ahold profiteert van een zeer sterke ontwikkeling bij Albert Heijn (Nederland) en ica (Scandinavië) en reorganiseert de Amerikaanse activiteiten om zijn competitieve positie te verbeteren. Ahold verlaagt de prijzen, verschraalt het productaanbod en versimpelt de organisatie. In lijn met de concurrenten ligt de nadruk vooral op de ontwikkeling van private labelproducten, waarop een aanzienlijk hogere marge zit. Het eerste halfjaar gaf weinig reden tot veel enthousiasme. Er is nauwelijks sprake van omzetgroei in Amerika, hoewel Ahold belooft dat er in de tweede helft van dit jaar een opleving zal plaatsvinden waardoor zowel de omzetgroei als de winstmarge verbetert. Echter, de afwachtende houding van beleggers met betrekking tot betere Amerikaanse resultaten heeft gezorgd voor een relatieve onderwaardering van het aandeel Ahold van circa 20% ten opzichte van beursgenoteerde concurrenten. Wij hanteren een koopadvies met een koersdoel van 11,30 euro. Wij verwachten dat het aandeel Ahold in de tweede helft van 2008 meer volatiliteit toont en wederom een betere performance realiseert dan de index. Ahold (Kopen 8,29) Chemieconcern schildert mooie toekomst Na de gedaantewisseling van vorig jaar bestaat de groepsomzet van AkzoNobel nu voor 70% uit coatings. De overige 30% komt uit meer traditionele chemie. AkzoNobel is op dit moment de grootste in de wereld op het gebied van coatings met een marktaandeel van 14%. Vorig jaar heeft het chemieconcern zijn farmaciedivisie (Organon/Intervet) verkocht. Vervolgens is er een succesvol bod gedaan op concurrent ici. We denken dat daardoor de winst en het cashflowprofiel minder volatiel zijn geworden. Historische sectordata onderbouwen dit. We geloven dat beleggers deze verandering in het dna van AkzoNobel nog niet zien. Verder denken we dat de onderneming de komende drie jaar door kostenbesparingen (door de acquisitie van ici) en door een aandelenterugkoopprogramma een gemiddelde winst-per-aandeelgroei gaat laten zien van 26%. De koers heeft de laatste tijd onder druk gestaan als gevolg van winstwaarschuwingen van met name Amerikaanse concurrenten. Voor AkzoNobel komt echter slechts 3% van de operationele winst uit de vs. De geografische spreiding van de activiteiten maakt het bedrijf minder gevoelig. Het aandeel AkzoNobel handelt op een discount van meer dan 20% ten opzichte van zijn sectorgenoten. Wij hanteren een koopadvies met een koersdoel van 65,00 euro. AkzoNobel (Kopen 40,49) Imtech op koers Met meer dan veertig overnames sinds 2001 is Imtech één van de leidende technologische en industriële dienstverleners in Europa geworden. Het bedrijf profiteert momenteel sterk van de brede spreiding in activiteiten en services die het concern kan bieden aan klanten. Imtech rapporteerde over 2007 een groei in de orderportefeuille van meer dan 30%. En het orderboek is in 2008 niet verzwakt. Integendeel: opgeteld heeft Imtech in de eerste helft van 2008 nieuwe orders aangekondigd ter waarde van ruim 800 miljoen euro. De projecten variëren van de technologische oplossingen voor

5 5 Sligro aex Sligro vs. amx energiecentrales, mobiliteits- en verkeerstechnologie tot het installeren van technologische oplossingen op diverse schepen en gebouwen. Door de brede spreiding van activiteiten denken we dat de onderneming minder gevoelig is geworden voor de economische cyclus. Wij denken dat de kwaliteit van het orderboek is verbeterd omdat Imtech een selectiever beleid voert voor het inschrijven op nieuwe projecten: het bedrijft hanteert een sterkere focus op winstgevendheid. We verwachten dan ook dat Imtech naast een sterke autonome groei ook verdere verbetering van de winstmarges kan laten zien in 2008 en Nieuwe overnames kunnen de groei eventueel nog versnellen. Kopen is ons advies met als koersdoel 24,00 euro. Imtech (Kopen 13,86) Goede neus voor overnames Het aandeel Sligro heeft beleggers de afgelopen vijftien jaar getrakteerd op een jaarlijks rendement van 23%. Wat biedt de toekomst? Het hoge rendement is het resultaat van zowel sterke operationele executie als een goede neus voor overnames. De laatste overname betreft de aankoop van tachtig Edah-winkels van het toenmalige Laurus (nu Super de Boer). Hiermee heeft Sligro zijn Food Retailactiviteiten verdubbeld. Sligro heeft voor de overname 80 miljoen euro betaald. Omdat de winkels 28 miljoen euro aan genormaliseerde operationele winst kunnen bijdragen (na conversie), zien wij de enorme potentie van deze acquisitie. Beleggers moeten wel geduld hebben. Hoewel de conversie eind 2007 is afgerond, zullen de eerste resultaten pas in de loop van 2008 zichtbaar worden. De volledige effecten op winstgevendheid zullen we in 2009 en 2010 zien. Tegelijkertijd toont de Food Service-divisie een sterke, stabiele ontwikkeling. Deze divisie, die het merendeel van de groepsomzet en -winst vertegenwoordigt, heeft in 2007 een accelererende ontwikkeling laten zien, met een autonome omzetgroei van 9% in het slotkwartaal van 2007 (eerste jaarhelft 2007: 6,7%). Met een waardering van 10 keer de geschatte winst 2009 is Sligro aantrekkelijk gewaardeerd. Wij hebben dit aandeel dan ook op onze favorietenlijst staan. We hanteren een koopadvies met een koersdoel van 34,00 euro. Sligro (Kopen 23,38) Focus Kredietcrisis nog niet voorbij De kredietcrisis laat steeds diepere sporen na bij de banken. Werd de huizencrisis eerst nog afgedaan als een specifiek Amerikaans probleem, bijna een jaar verder weten wij wel beter. De verliezen en afschrijvingen tasten direct het eigen vermogen van de banken aan en daarmee de solvabiliteit. Vanaf de tweede helft van 2007 tot op heden is wereldwijd voor ongeveer 397 miljard dollar aan verliezen en afschrijvingen op risicovolle leningen gerapporteerd. Opvallend is dat de Europese banken met 200 miljard dollar aan afschrijvingen in deze periode meer te lijden hadden van de kredietcrisis dan hun Amerikaanse sectorgenoten (175,5 miljard dollar). Om deze schijnbaar bodemloze put te vullen is wereldwijd voor ongeveer 320 miljard dollar aan kapitaal opgehaald. Toezichthouders eisen dat banken over voldoende kapitaal beschikken om tegenvallers te kunnen opvangen. Eén van de ratio s waar de toezichthouder naar kijkt, is de verhouding tussen het garantievermogen van de bank (aandelen en eeuwigdurende, achtergestelde obligaties) en de naar risico gewogen activa (verschafte kredieten en beleggingen gewogen naar risico s als kredietwaardigheid). Deze verhouding wordt ook wel Tier-1-ratio genoemd en moet minstens 4% zijn. Aanzuiveren garantiekapitaal De afgelopen maanden hebben banken tientallen miljarden aan nieuwe zogenaamde Tier-1-kapitaalobligaties uitgegeven met couponnen van wel 8%. Deze obligaties liggen binnen de kapitaalstructuur van een bank tussen normale obligaties en aandelen in en mogen tot het eigen vermogen gerekend worden. We kunnen stellen dat veel banken door een diep dal zijn gegaan; ze hebben echter hun balans weten te herstellen. Enkele banken hebben ook extra aandelen uitgegeven. Royal Bank of Scotland deed een emissie van maar liefst 25,5 miljard dollar, Fortis haalde eind ,5 miljard dollar op. ubs verkocht recent voor 15,6 miljard dollar aan aandelen, Citigroup deed dat voor 4,5 miljard dollar. Banken trekken niet alleen nieuw kapitaal aan, maar schonen de activa van de balans ook op. Risicovolle leningen, verschaft aan bijvoorbeeld private equitypartijen of aan minder kredietwaardige huizenbezitters, werden veelal door banken verpakt en doorgezet naar beleggers. Omdat in de kredietcrisis beleggers hun handen van dit soort beleggingen afhaalden, bleven banken met grote plukken niet doorverkochte leningen op de balans zitten. En dat leidde in het eerste kwartaal van 2008 tot grote afschrijvingen: Citigroup 15 miljard dollar, Goldman Sachs 20 miljard dollar, Deutsche Bank 5 miljard dollar en voor UBS bedroeg dat 15 miljard dollar. Verdere afschrijvingen jpmorgan Chase verwacht dat Deutsche Bank nog 5,5 miljard dollar moet afschrijven. Voor Credit Suisse rekent de bank nog op een extra 2 miljard dollar. Deze bedragen komen overeen met respectievelijk 1,2% en 0,7% van de naar risico gewogen activa. Verschillende brokers schatten in dat ubs nog eens 3 miljard dollar tot 6 miljard dollar zal afschrijven op risicovolle leningen. Daar bovenop komen nog afschrijvingen als gevolg van de fors gedaalde kredietwaardigheid van obligatieverzekeraars, zoals mbia en Ambac. Voor Fortis, Royal Bank of Scotland en in mindere mate Banco Santander weegt naast afschrijvingen ook nog eens de, achteraf gesteld, dure overname van abn Amro. De opbrengst van onderdelen die deze banken nog

6 6 willen verkopen zal hoogstwaarschijnlijk aanzienlijk lager liggen dan de boekwaarde, met verliezen tot gevolg. Vooruitzichten Zolang banken worstelen met een tekort aan garantievermogen hebben zij weinig ruimte om te groeien. Bovendien zijn banken, na het debacle van de subprimehypotheken, huiverig om kredieten te verschaffen aan minder solvabele bedrijven of personen. Vooral kapitaalintensieve bedrijven, dan wel bedrijven met veel schuld, zullen voelen dat ze veel moeilijker aan geld kunnen komen dan voorheen. Het aantal faillissementen en daarmee slechte kredieten zal toenemen. De druk op de activakant van de bankbalans zal hoog blijven. En dat terwijl aan de passivakant de rentelasten fors zijn opgelopen. Hierdoor zal het negatieve sentiment rondom banken voorlopig nog volharden. ubs, Bank of America en Royal Bank of Scotland moeten naar verwachting nog kapitaal aantrekken in de vorm van kapitaalobligaties of aandelen. Nieuwe aandelenemissies zullen de al aanwezige aandelen doen verwateren. Hierdoor bestaat de kans dat dividenden overgeslagen of verlaagd worden. Daar tegenover staan enkele banken die vooruit hebben gedacht door meer kapitaal aan te trekken dan noodzakelijk, om zo het niveau van voor de kredietcrisis te bereiken. Dit zijn Deutsche Bank, ing Bank en Fortis Bank. Bij de eerste twee partijen spreken brokers niet over mogelijke grote afschrijvingen. Voor wat betreft solvabiliteit kunnen deze ondernemingen dus veiligere beleggingen zijn dan hun concurrenten. Bij Fortis zijn er wel veel onzekerheden over abn Amro. Uiteraard spelen meer aspecten dan besproken in dit artikel een rol bij de bepaling of een aandeel aantrekkelijk is. Voor onze integrale adviezen verwijzen we naar de adviezen van Standard & Poor s en Kempen. hoofdkantoor Friesland Bank Beursplein BE Leeuwarden Telefoon (058) Telefax (058) regiokantoren Friesland Bank Alkmaar Kennemerstraatweg GB Alkmaar Telefoon (072) Friesland Bank Amsterdam Museumplein DJ Amsterdam Telefoon (020) Friesland Bank Assen Oostersingel JX Assen Telefoon (0592) Friesland Bank Drachten Burg. Wuiteweg KA Drachten Friesland Bank Enschede M.H.Tromplaan AB Enschede Telefoon (053) Friesland Bank Groningen Van Swietenlaan NX Groningen Telefoon (050) Friesland Bank Heerenveen Nieuwstraat GD Heerenveen Friesland Bank Leeuwarden Zaailand BN Leeuwarden Friesland Bank Sneek Hegedyk ZR Sneek Friesland Bank Utrecht Maliebaan CP Utrecht Telefoon (030) Friesland Bank Zwolle Burg. v. Roijensingel CT Zwolle Telefoon (038) colofon Beleggen met Friesland Bank verschijnt twaalf keer per jaar en is een publicatie van Friesland Bank n.v. In deze uitgave verwerkte gegevens zijn ontleend aan bronnen welke door ons betrouwbaar worden geacht. De lay-out alsmede de bronnen van deze publicatie zijn ontleend aan Van Lanschot Bankiers n.v. en Kempen & Co n.v. De redactie streeft naar zo accuraat mogelijke informatie; enige aan sprakelijkheid ten aanzien van mogelijke onjuistheden daarin en voor het volgen van aan- en verkoop adviezen kan echter niet worden aanvaard. Abonnementen/adreswijzigingen Neem contact op met uw kantoor. Redactie Friesland Bank Beursplein BE Leeuwarden Voor informatie over Friesland Bank Bron grafieken Van Lanschot/Thomson Financial Datastream Ontwerp UNA (Amsterdam) designers Productie Drukkerij BibloVanGerwen, s-hertogenbosch

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen De mondiale markt voor onderhandse derivaten - niet gestandaardiseerd verhandeld op de beurs maar in maatwerk tussen grote partijen - is sinds

Nadere informatie

Economische visie op 2015

Economische visie op 2015 //5 Economische visie op 5 Nieuwjaarsbijeenkomst VNO-NCW regio Zwolle Björn Giesbergen januari 5 Inhoud Visie op 5 Europa: toekomstige koploper of eeuwige achterblijver? (conjunctuur/financiële markten)

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

MAANDBERICHT VAN HET MM FORTUNE FUND. Rendement december 2010 8,46 % Rendement 2010 21,57 %

MAANDBERICHT VAN HET MM FORTUNE FUND. Rendement december 2010 8,46 % Rendement 2010 21,57 % MAANDBERICHT VAN HET MM FORTUNE FUND Resultaat per 31december 2010 Participatiewaarde Fondsvermogen 32.500 EUR 7.495.000 EUR Rendement december 2010 8,46 % Rendement 2010 21,57 % Cumulatief rendement sinds

Nadere informatie

Update juli 2014 Beleggen

Update juli 2014 Beleggen Update juli 2014 Beleggen Waar is de Europese Centrale Bank (ECB) mee bezig? Op 5 juni heeft de Europese Centrale Bank (vanaf nu afgekort naar ECB) opnieuw drastische maatregelen aangekondigd. De rente

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013

Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013 Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013 Everyone is a disciplined long-term investor, until the market goes down - Steve Forbes - Opvallend Schulden op onderpand aandelenportefeuilles stijgen fors! In de

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Financial Markets weekly 17 oktober 2011

Financial Markets weekly 17 oktober 2011 Financial Markets weekly 17 oktober 2011 Algemeen Het herstel in de financiële markten zette zich ook in de voorbije week verder door. Onder beleggers was sprake van een grotere bereidheid tot meer risk

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 Terugblik De aandelenmarkten presteerden het afgelopen kwartaal boven verwachting. De behaalde koerswinsten waren ongekend. Hiermee is het eerste kwartaal van 2015

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Voor publicatie: 5 augustus 2015 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Rotterdam, 5 augustus 2015 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

SCHULD EN BOETE IN HET WESTEN. Jaap van Duijn Grip op je Vermogen 5 oktober 2012

SCHULD EN BOETE IN HET WESTEN. Jaap van Duijn Grip op je Vermogen 5 oktober 2012 SCHULD EN BOETE IN HET WESTEN Jaap van Duijn Grip op je Vermogen 5 oktober 2012 1 Wie zijn de schuldenaren? Bedrijven zij lenen om te investeren Gezinnen zij lenen om een huis te kopen (of om de aankoop

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Vooruitzichten economie en financiële markten

Vooruitzichten economie en financiële markten Vooruitzichten economie en financiële markten Bob Homan, ING Investment Office Grip op je Vermogen Den Haag, 9 oktober 2015 Vraag 1 Hoeveel % is de wereldindex (in Euro s) van hoogtepunt (15/4) tot dieptepunt

Nadere informatie

Workshop 25 juni 2003

Workshop 25 juni 2003 Workshop 25 juni 2003 StockVision 2003. Alle rechten voorbehouden. Beleggen houdt in dat u risico neemt. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade voortvloeiend uit het gebruik van de kennis en

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Hete winter. 11 januari 2016

Hete winter. 11 januari 2016 11 januari 2016 Hete winter Het is tot nu toe niet alleen een hete winter wat het weer betreft. Verhitte emoties op de beurs zorgden voor een zwak slot van 2015 en een zeer slechte start van het nieuwe

Nadere informatie

Het 1 e kwartaal van 2015.

Het 1 e kwartaal van 2015. 1 Het 1 e kwartaal van 2015. Achteraf bezien was het eerste kwartaal van 2015, vooral in Europa, uiterst vriendelijk voor beleggers. Hoewel door Invest4You, ondanks de jubelverhalen in de pers een zekere

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

VISIE & PROGNOSE 1 e HELFT 2008

VISIE & PROGNOSE 1 e HELFT 2008 VISIE & PROGNOSE 1 e HELFT 2008 TERUGBLIK 2007 De financiële markten in 2007 kenmerkten zich als zeer nerveus en erg beweeglijk, waarbij wij mogen spreken van een uitzonderlijk jaar met veel grote bedrijfsovernames,

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Amsterdam Commodities profiteert van volatiele prijzen Stijging nettowinst 2009 met 20% tot 10,5 miljoen

Amsterdam Commodities profiteert van volatiele prijzen Stijging nettowinst 2009 met 20% tot 10,5 miljoen PERSBERICHT Rotterdam, 20 april 2010 Amsterdam Commodities profiteert van volatiele prijzen Stijging nettowinst 2009 met 20% tot 10,5 miljoen Nettowinst 10,5 miljoen (2008: 8,7 miljoen) Voorstel slotdividend

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Wordt ook China afgewaardeerd door de rating bureaus? Tijd 09:40 uur. Vanochtend rond acht uur zat ik voor de koersschermen. De opening van de futures

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014 Dutch Meat Importers Association Noordwijk, 7 nov 2014 Introductie Laurens Maartens Nooit verlegen om een praatje! Geeft met veel plezier zijn visie op de markten. Oa DFTtv en WallStreetJournal. UBS /

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Beursdagboek 10 September 2013.

Beursdagboek 10 September 2013. Beursdagboek 10 September 2013. Morgen is het al weer 12 jaar geleden. Gisterenavond Tijd 20:16 uur. Op het moment van sluiten van onze beurs gisteren stond de Dow op +86 punten. Op dit moment zien we

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

De solvabiliteitsratio van het Nederlandse bankwezen

De solvabiliteitsratio van het Nederlandse bankwezen De onrust op de financiële markten heeft tot verscherpte aandacht geleid voor de solvabiliteit van banken, de mate waarin hun vermogen de mogelijke verliezen op (risicogewogen) activa dekt en een voldoende

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp.

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp. NOTULEN van de jaarlijkse algemene vergadering van Participanten van Steady Growth Fund, gevestigd en kantoorhoudende te Polarisavenue 97, 2132 JH Hoofddorp (de vennootschap) gehouden te Hoofddorp op 28

Nadere informatie

Wall Street of niet, dat is de vraag

Wall Street of niet, dat is de vraag Wall Street of niet, dat is de vraag 1. Beleggers hebben geen leuke tijd achter de rug. 2011 was een moeilijk beleggingsjaar. Het begon goed, alsof het ingezet herstel na het bloedbad van 2008/2009 zich

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Ik durf het hardop te zeggen: Griekenland gaat failliet en verlaat de Eurozone. Tijd 08:10 uur. Met de S&P 500 futures rond 1145 en dus weer een 12,50

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Voor publicatie: 10 mei 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Rotterdam, 10 mei 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider op het gebied van raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent

Nadere informatie

IG voorziet voor de AEX rond 08.30u een 0,2 procent hogere opening

IG voorziet voor de AEX rond 08.30u een 0,2 procent hogere opening Nieuwsbrief: donderdag 1 augustus 2013 IG voorziet voor de AEX rond 08.30u een 0,2 procent hogere opening Het Damrak gaat vanochtend naar verwachting hoger openen nadat Aziatische beurzen positief reageerden

Nadere informatie

Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt

Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt vooruit'-bijeenkomsten, gehouden tussen 21 en 28 september 2010. Een

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Indexabonnement analyse 20 mei 2006

Indexabonnement analyse 20 mei 2006 Indexabonnement analyse 20 mei 2006 20 mei 2006 Vanaf vandaag voegen we een onderdeel toe aan het marktbericht, namelijk de financiele astrologie. Niet dat we nu denken dat dit het helemaal is, maar we

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Voor publicatie: 14 maart 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Rotterdam, 14 maart 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

Wall of worry. 17 maart 2016

Wall of worry. 17 maart 2016 17 maart 2016 Wall of worry De MSCI World aandelenindex (uitgedrukt in Euro) is sinds 11 februari 12,5% hersteld maar staat nog -5,5% vanaf het begin van het jaar. Een combinatie van factoren zorgde voor

Nadere informatie

Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel!

Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel! Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel! De 10-jarige Duitse obligatie index German Bund en de 30-Jarige Amerikaanse obligatie index T- Bund kenden een slechte maand. Een beperkte terugval

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Halfjaarcijfers Accell Group N.V.

Halfjaarcijfers Accell Group N.V. Halfjaarcijfers Accell Group N.V. René Takens (CEO), Hielke Sybesma (CFO), Jeroen Snijders Blok (COO) Amsterdam, 1 Agenda Samenvatting resultaten Accell Group in 1e halfjaar 2005 Aandeel Accell Group Financieel

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen December 2015

Maandbericht Beleggen December 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 november 2015 Maandbericht Beleggen December 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop.

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop. T T A M Een vermogen 249 keer verhogen sinds 1900 Ondanks twee wereldconflicten en de grote crisis van de jaren dertig, verhoogde de reële waarde (na inflatie) van een globale aandelenportefeuille 249

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk De vorderingen van Nederlandse banken op het buitenland zijn onder invloed van de financiële crisis en de splitsing van ABN AMRO in 2007 en 2008

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie