1 Inleiding: scheiden en de kinderen 11 2 Opzet van het boek 22 3 Cijfers en feiten over scheiden en kinderen 29

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Inleiding: scheiden en de kinderen 11 2 Opzet van het boek 22 3 Cijfers en feiten over scheiden en kinderen 29"

Transcriptie

1 Inhoud 1 Inleiding: scheiden en de kinderen Inleiding Scheiden: een complex proces 1 2 Kader 1.2 Relatietherapie Effecten in vele landen Matige of ernstige problemen bij kinderen Effecten in soorten Preventie en hulpverlening 1 7 Kader Wacht nog even met scheiden 18 Kader Boekbespreking: Kinderen aan het woord over gezinnen 20 2 Opzet van het boek Inleiding 22 Kader 2.1 Toponderzoeker Paul Amato Onderzoek Scholieren en Gezinnen Indeling van het boek 24 Kader 2.3 Boekbespreking: Het nieuwe scheidingsrecht 25 3 Cijfers en feiten over scheiden en kinderen Inleiding (Echt)scheidingscijfers in Nederland Vergelijkende scheidingscijfers Aantal scheidingskinderen 33 Kader 3.4 Wat verandert er allemaal voor de kinderen na de scheiding? Houden kinderen een huwelijk in stand? Echtscheiding of decohabitatie Bij wie wonen kinderen na de scheiding? 36

2 6 handboek scheiden en de kinderen Kader Kinderen over co-ouderschap 38 Kader Praktische knelpunten bij gezamenlijke zorg na scheiding Kinderen in stiefgezinnen Contact met de uitwonende ouder 4 1 Kader 3.9 Allochtone en autochtone scheidingskinderen Contact en alimentatie Grootouders en kleinkinderen Praktische consequenties 45 Kader 3.12 Om te onthouden: cijfers en feiten over scheiden en kinderen Samenvatting 47 Kader 3.13 Boekbespreking: De bewuste stiefmoeder 49 4 Ontwikkeling en opvoeding van scheidingskinderen Inleiding De periode rond de scheiding 52 Kader 4.2 Wat moeten ouders doen als zij hebben besloten om uit elkaar te gaan? Gevolgen op korte en middellange termijn 54 Kader 4.3 Herenigingsfantasieën en andere reacties van kinderen Gevolgen op lange termijn Belangrijkste risicofactoren Conflicten tussen ouders 59 Kader 4.6 Valkuilen voor gescheiden ouders Kenmerken van conflicten 62 Kader 4.7 Let bij scheiding ook op de allerjongsten Contact met de uitwonende ouder en de gevolgen voor kinderen Betekenis van vaders 65 Kader 4.9 Waarom Daan niet meer bij zijn vader wilde slapen Contact met de uitwonende ouder en leeftijd van de kinderen 67 Kader 4.10 De beste contactregeling per leeftijdscategorie 68

3 inhoud Moedergezinnen, vadergezinnen en co-oudergezinnen 69 Kader 4.11 Welbevinden en problemen van allochtone en autochtone scheidingskinderen Kinderen opvoeden in een stiefgezin 7 1 Kader 4.12 Op weg naar een stiefgezin Praktische consequenties 76 Kader 4.13 Om te onthouden: ontwikkeling en opvoeding van scheidingskinderen Samenvatting 79 Kader Wat ouders vaak vragen en wat mogelijke antwoorden zijn 79 Kader Boekbespreking: Scheiden. Met je ex toch samen goede ouders 82 5 Ernstige problemen na scheiding Inleiding 84 Kader 5.1 De rol van de Raad voor de Kinderbescherming bij scheiding Oudervervreemding bij kinderen 86 Kader 5.2 De acht belangrijkste kenmerken van PAS 86 Kader Voorbeelden van vragen om PAS te meten Loyaliteitsconflicten bij kinderen 92 Kader Gevolgen van loyaliteitsconflicten bij scheidingskinderen Huiselijk geweld en kindermishandeling 96 Kader Scheiden in het buitenland 103 Kader Tien stellingen van RAAK 106 Kader Gespreksregels voor scheidende ouders Praktische consequenties 109 Kader 5.5 Om te onthouden: ernstige problemen bij scheiding Samenvatting 111 Kader 5.6 Boekbespreking: Beter scheiden 111

4 8 handboek scheiden en de kinderen 6 Wetgeving en gevolgen voor scheidingskinderen Inleiding Korte terugblik op de wetgeving in Nederland De wet sinds 1 maart Kader 6.3 Toelichting op vaak gebruikte termen Het scheidingsproces in stappen Richtlijnen bij het maken van een ouderschapsplan 122 Kader 6.5 Het belang van grootouders Ontwikkelingen in andere landen Effecten van wetgeving: contact met uitwonende ouder 126 Kader Kinderen en het contact en de band met hun uitwonende vader 127 Kader Over het recht op informatie 128 Kader Wat kan de school doen? Effecten van wetgeving: welbevinden van kinderen Over mediation en mediators De overlegscheiding en de verschillen met mediation 133 Kader 6.10 De regierechter Als er geen ouderlijke overeenstemming is Raadsonderzoek onderzocht Ouders waren formeel getrouwd of samenwonend De juridische positie van stiefouders Praktische consequenties 143 Kader 6.15 Om te onthouden: wetgeving en de gevolgen voor scheidingskinderen Samenvatting 146 Kader 6.16 Boekbespreking: Collaborative divorce (de overlegscheiding) Preventie en interventie Inleiding Relatieondersteuning 151 Kader 7.2 In plaats van scheiden: werken aan jezelf Scheidingsvoorlichting Onderzoek naar effecten van mediation 155

5 inhoud Hulpprogramma s bij scheiding en omgang 157 Kader Scholing en training gewenst voor de beroepskracht Buitenlands onderzoek naar effecten van scheidingscursussen Binnenlands onderzoek naar effecten van scheidingscursussen 164 Kader 7.7 Tip met het oog op de kinderen: neem een huisdier Spel- en praatgroep helpt scheidingskind: de praktijk 168 Kader 7.8 Tips van kinderen voor ouders Onderzoek naar effecten van omgangsbegeleiding Roep om meer omgangsbegeleiding Effect van ouderschapsplannen Vrijwillig of verplicht Wettelijk verplichte gesprekken met kinderen Preventie voor stiefgezinnen Effecten van programma s voor stiefgezinnen Nieuwe ontwikkelingen: Eigen Kracht in het Centrum voor Jeugd en Gezin Eigen kracht doet wonderen 185 Kader Eigen Kracht-conferentie: waar, wie, wanneer? 187 Kader Eigen Kracht-conferentie: hoe werkt het? Ontwikkelingen in het beleid Praktische consequenties 191 Kader 7.19 Om te onthouden: preventie en interventie Samenvatting 193 Kader 7.20 Boekbespreking: Making your second marriage a first class success Conclusies, discussie en aanbevelingen Conclusies Discussie Aanbevelingen Besluit 211

6 10 handboek scheiden en de kinderen Literatuur 212 Websites 226 Lijst met tabellen en figuren 228 Register 230 Over de auteurs 232

Handboek scheiden en de kinderen

Handboek scheiden en de kinderen Handboek scheiden en de kinderen Handboek scheiden en de kinderen Voor de beroepskracht die met scheidingskinderen te maken heeft Ed Spruijt Helga Kormos Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Inhoud. 2 Opzet van het boek... 11 2.1 Inleiding... 12 2.2 Onderzoek Scholieren en Gezinnen... 12 2.3 Indeling van het boek... 14

Inhoud. 2 Opzet van het boek... 11 2.1 Inleiding... 12 2.2 Onderzoek Scholieren en Gezinnen... 12 2.3 Indeling van het boek... 14 V 1 Inleiding............................................................................. 1 1.1 Inleiding bij de tweede druk.......................................................... 2 1.2 Scheiden: een

Nadere informatie

Ed Spruijt Helga Kormos. Handboek scheiden en de kinderen

Ed Spruijt Helga Kormos. Handboek scheiden en de kinderen Ed Spruijt Helga Kormos Handboek scheiden en de kinderen Ed Spruijt Helga Kormos Handboek scheiden en de kinderen Voor de beroepskracht die met scheidingskinderen te maken heeft Tweede, geheel herziene

Nadere informatie

Afscheid van je vertrouwde gezin: (vecht)scheiding en gevolgen voor kinderen

Afscheid van je vertrouwde gezin: (vecht)scheiding en gevolgen voor kinderen Afscheid van je vertrouwde gezin: (vecht)scheiding en gevolgen voor kinderen Ed Spruijt Scheidingsonderzoeker Universiteit Utrecht 32e symposium jeugd- en gezinsonderzoek Nijmegen 15 oktober 2015 Cijfers:

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal: Samenvatting Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende

Nadere informatie

Week tegen de kindermishandeling. Thema: conflictscheiding

Week tegen de kindermishandeling. Thema: conflictscheiding Week tegen de kindermishandeling Thema: conflictscheiding Welkom Cindy de Rijke Kompaan en De Bocht Ouderschapsbemiddelaar Peter Verbeeten Instituut voor Maatschappelijk werk medewerker kinderen en scheiden

Nadere informatie

Opzet van het boek. 2.1 Inleiding 12. 2.2 Onderzoek Scholieren en Gezinnen 12. 2.3 Indeling van het boek 14

Opzet van het boek. 2.1 Inleiding 12. 2.2 Onderzoek Scholieren en Gezinnen 12. 2.3 Indeling van het boek 14 11 Opzet van het boek In vogelvlucht Met de titel van dit hoofdstuk is over de inhoud bijna alles al gezegd. Bijna, want op deze plaats wijzen we nog eens extra op het onderzoek Scholieren en Gezinnen.

Nadere informatie

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf Artikelen Een terugblik op het ouderlijk gezin Arie de Graaf Driekwart van de kinderen die in de jaren zeventig zijn geboren, is opgegroeid bij twee ouders. Een op de zeven heeft een scheiding van de ouders

Nadere informatie

Complexe scheidingen/ vechtscheidingen en het kind?

Complexe scheidingen/ vechtscheidingen en het kind? Complexe scheidingen/ vechtscheidingen en het kind? Stem van het kind: Villa Pinedo 2 1 3 4 2 Terminologie: vechtscheiding / complexe scheiding Terminologie: In maatschappelijk debat: vechtscheiding Vraag:

Nadere informatie

congres scheiden en de kinderen 2013: Weten Wat helpt!

congres scheiden en de kinderen 2013: Weten Wat helpt! Veel aandacht Voor casuïstiek congres scheiden en de kinderen 2013: Weten Wat helpt! Vrijdag 14 juni 2013 Hotel Casa 400, Amsterdam Bestemd voor: De beroepskracht die met scheidingskinderen te maken heeft

Nadere informatie

Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig.

Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig. Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig. Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je

Nadere informatie

Brandbrief aan alle gemeenten in Nederland

Brandbrief aan alle gemeenten in Nederland Brandbrief aan alle gemeenten in Nederland Veel jonge ouders in de problemen: van bevallingsproof naar kindproof Beeld: Digitale Klerken Zo n 70.000 kinderen per jaar maken een relatiebreuk van hun ouders

Nadere informatie

1 Inleiding: scheiden en de kinderen

1 Inleiding: scheiden en de kinderen 1 Inleiding: scheiden en de kinderen 1.1 Inleiding Ouderlijke scheiding, al dan niet na een formeel huwelijk, komt tegenwoordig vaak voor. Moeders en vaders zijn dan meestal sterk op zichzelf betrokken.

Nadere informatie

Training complexe echtscheidingen. 1 Regio Gooi en Vechtstreek

Training complexe echtscheidingen. 1 Regio Gooi en Vechtstreek Training complexe echtscheidingen 1 Regio Gooi en Vechtstreek Training complexe echtscheidingen Programma: 13.45 u Inloop 14.00 u Opening Catelijne van der Hoeven, stafarts Jeugd en Gezin 14.05 Juridisch

Nadere informatie

3 geheimen om je stiefgezin te redden. Marike Smilde

3 geheimen om je stiefgezin te redden. Marike Smilde 3 geheimen om je stiefgezin te redden Marike Smilde 1 Inhoud Leven in een stiefgezin is niet eenvoudig 3 Wie is Marike? 4 Welke problemen wil jij graag oplossen? 6 En wat gebeurt er als je niets doet??

Nadere informatie

VIDEO FEEDBACK ALS SUCCESVOL INSTRUMENT BIJ OUDERSCHAPSONDERZOEK Versterking van de positie van het kind en beïnvloeding van strijd tussen ouders door het beeld Contactbehoefte van het kind Kwaliteit van

Nadere informatie

Vechtscheidingen: voor wie een zorg? Linda van Dijk, Youké en Inge Anthonijsz NJi

Vechtscheidingen: voor wie een zorg? Linda van Dijk, Youké en Inge Anthonijsz NJi Vechtscheidingen: voor wie een zorg? Linda van Dijk, Youké en Inge Anthonijsz NJi 18 november 2013 Actuele ontwikkelingen Media Politiek/inspectie Feiten en cijfers/schets problematiek Interventies Richtlijn

Nadere informatie

Uitnodiging. Seminar vrijdag 9 oktober 2015 Brandersmolenstraat 23-24 Almere-Buiten

Uitnodiging. Seminar vrijdag 9 oktober 2015 Brandersmolenstraat 23-24 Almere-Buiten Uitnodiging Seminar vrijdag 9 oktober 2015 Brandersmolenstraat 23-24 Almere-Buiten Ouderschapsvoorlichting en problemen van (jonge) gezinnen Met aandacht voor het kind, de partnerrelatie en het Opvoeddrieluik

Nadere informatie

Seminar 9 oktober 2015 Brandersmolenstraat 23-24 Almere Buiten

Seminar 9 oktober 2015 Brandersmolenstraat 23-24 Almere Buiten Seminar 9 oktober 2015 Brandersmolenstraat 23-24 Almere Buiten Ouderschapsvoorlichting en problemen van (jonge) gezinnen Met aandacht voor het kind, de partnerrelatie en het opvoeddrieluik Veel ouders

Nadere informatie

Scheiding en kinderen

Scheiding en kinderen Scheiding en kinderen Dat ik van mijn vader hou, Doet moeder soms verdriet En dat ik van mijn moeder hou Dat weet mijn vader niet. Zo draag ik mijn geheimen mee En loop van hier naar daar. Nog altijd hou

Nadere informatie

VERTeL Het SAMEN. Kinderen in echtscheiding 010-30 70 518

VERTeL Het SAMEN. Kinderen in echtscheiding 010-30 70 518 VERTeL Het SAMEN Kinderen in echtscheiding 7.1 Hoe vertel je het de kinderen? Kinderen herinneren zich het gesprek waarin hun ouder hun echtscheiding aankondigen vaak hun hele leven. Het is een ingrijpend

Nadere informatie

Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig.

Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig. Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig. Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je

Nadere informatie

Echtscheiding en kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Echtscheiding en kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Echtscheiding en kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Echtscheiding en kinderen Kinderen zien het gezin waarin zij zijn grootgebracht vaak als een eenheid die er altijd was

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming September 2009 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Met de meeste kinderen en jongeren

Nadere informatie

Echtscheidingseducatie

Echtscheidingseducatie Echtscheidingseducatie Waar moet dat dan over gaan? Uitgezet met Survey Monkey: Via nieuwsbrief van Sankofa Op Linkedin groepen Op Facebookpagina van Sankofa Via Twitter (@gezinscoaching) Sankofa / Praktijk

Nadere informatie

Gezinsmilieu en het vooruitzicht op een huwelijk voor kinderen

Gezinsmilieu en het vooruitzicht op een huwelijk voor kinderen Pagina 1 / 14 Gezinsmilieu en het vooruitzicht op een huwelijk voor kinderen Kinderen uit intacte gezinnen hebben vaker een positieve houden ten opzicht van het huwelijk en hogere verwachtingen van hun

Nadere informatie

Voorwoord. JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - Januari 2015

Voorwoord. JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - Januari 2015 JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - Januari 2015 1. Voorwoord 2. Nieuwsberichten 3. Thema 4. Aan het woord 5. Agenda 6. Interessant / Tips Voorwoord Beste lezers, Hier dan de eerste Nieuwsbrief van

Nadere informatie

Stoppen als partners, doorgaan als ouders

Stoppen als partners, doorgaan als ouders Echtscheiding ouderschapsplan omgang mediator kiezen voor het kind voortgezet ouderschap samengesteld afspraken stress weekendvaders stiefgezin communicatie Stoppen als partners, doorgaan als ouders Een

Nadere informatie

Opleiding tot Stiefplan-Coach

Opleiding tot Stiefplan-Coach Opleiding tot Stiefplan-Coach Waarom een Opleiding Stiefplan-Coach? In Nederland vinden per jaar 35.000 echtscheidingen plaats en 60.000 decohabitaties (ontbindingen van samenwonenden). Per jaar krijgen

Nadere informatie

Notitie over problematische scheidingen

Notitie over problematische scheidingen Notitie over problematische scheidingen September 2013 Inleiding De afgelopen maanden is er o.a. vanuit de jeugdzorg steeds meer aandacht gekomen voor de zogenoemde problematische scheidingen 1. Die aandacht

Nadere informatie

Ciska Sikkel-Spierenburg. Scheiden. Financiële en juridische aspecten

Ciska Sikkel-Spierenburg. Scheiden. Financiële en juridische aspecten Ciska Sikkel-Spierenburg Scheiden Financiële en juridische aspecten 3 e, geheel herziene druk, september 2011 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders.

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders. Inleiding 7 Steeds vaker komen we op school leerlingen tegen van wie de ouders gescheiden zijn. Eén op de drie huwelijken wordt ontbonden en veelal zijn daarbij kinderen betrokken. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Samenwerken met beide ouders. Do s en Don ts voor ouders en jeugdigen

Samenwerken met beide ouders. Do s en Don ts voor ouders en jeugdigen Overzichtskaart Richtlijn Scheiding en problemen van jedigen 1 Intake 2 Behandeling Samenwerken met beide oders 4 Do s en Don ts voor oders en jegdigen Richtlijn Scheiding en problemen van jegdigen www.richtlijnenjegdhlp.nl

Nadere informatie

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij?

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij? Inhoud Voorwoord 7 1 Blijven je ouders je ouders? 13 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19 3 Houd ik mijn eigen naam? 23 4 Wie betaalt er voor mij? 25 5 En als ik zelf geen contact wil? 27 6 Hoe gaat dat, scheiden?

Nadere informatie

indertherapie oevorden Ellen Adema

indertherapie oevorden Ellen Adema Het Relatiehuis Het Relatiehuis Het is prettig om goed, harmonieus contact te hebben met de mensen om u heen. In het bijzonder met de mensen die dicht bij u staan, zoals uw partner, uw kinderen, uw vader

Nadere informatie

Opleiding tot Stiefplan-Coach

Opleiding tot Stiefplan-Coach Opleiding tot Stiefplan-Coach Waarom een Opleiding Stiefplan-Coach? In Nederland vinden per jaar 35.000 echtscheidingen plaats en 60.000 decohabitaties (ontbindingen van samenwonenden). Per jaar krijgen

Nadere informatie

De school stelt het welzijn en de ontwikkeling van het kind voorop, is geen partij in een echtscheiding en blijft neutraal tegenover beide ouders.

De school stelt het welzijn en de ontwikkeling van het kind voorop, is geen partij in een echtscheiding en blijft neutraal tegenover beide ouders. Protocol omgaan met gescheiden ouders April 2015 We praten over een scheiding; hiermee bedoelen we zowel de ontbinding van een huwelijk, van een geregistreerd partnerschap als het uit elkaar gaan van ouders

Nadere informatie

Richtlijn Scheiding en problemen van kinderen. Typ hier de ondertitel of wis dit vak

Richtlijn Scheiding en problemen van kinderen. Typ hier de ondertitel of wis dit vak 1 Richtlijn Scheiding en problemen van kinderen Typ hier de ondertitel of wis dit vak 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42

Nadere informatie

Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig.

Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig. Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je deze brochure nodig. Uit elkaar... En de kinderen dan? Overweeg je te scheiden? En heb je kinderen? Dan heb je

Nadere informatie

Samengestelde gezinnen

Samengestelde gezinnen Samengestelde gezinnen Nederlands Jeugdinstituut www.nji.nl 2014 Samengestelde gezinnen zijn gezinnen waarbij een ouder een kind heeft uit een vorige relatie. Naar verwachting zal dat in de toekomst toenemen.

Nadere informatie

Scheiden en Alimentatie

Scheiden en Alimentatie Scheiden en Alimentatie Dagelijks worden aan CSG Advocatuur tientallen vragen gesteld over Scheiden en Alimentatie. Op deze pagina vindt u de antwoorden op de aan CSG Advocatuur meest gestelde vragen over

Nadere informatie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie De Kinderombudsman Position paper kleinkinderen en omgang na scheiding 1 april 2015 Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie Inleiding De Kinderombudsman is door

Nadere informatie

Inhoud. Moeilijke scheiding? Kinderen in de knel? P. 3. Ons aanbod P. 4. Intake en probleemanalyse P. 5 P. 7. Begeleide omgang P.

Inhoud. Moeilijke scheiding? Kinderen in de knel? P. 3. Ons aanbod P. 4. Intake en probleemanalyse P. 5 P. 7. Begeleide omgang P. Aanbod Inhoud P. 3 P. 4 P. 5 P. 7 P. 9 P. 11 P. 13 P. 15 P. 17 P. 19 P. 21 P. 22 P. 23 P. 24 Moeilijke scheiding? Kinderen in de knel? Ons aanbod Intake en probleemanalyse Begeleide omgang Overdrachtsbegeleiding

Nadere informatie

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Nieuwsbrief NGR 14.03.03 De Nederlandse Gezinsraad (NGR) constateert dat er een breed maatschappelijk draagvlak is voor verplichte scheidingsbemiddeling.

Nadere informatie

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Wilt u uw relatie met uw partner officieel vastleggen? Dan hebt u daarvoor drie mogelijkheden: trouwen, geregistreerd partnerschap of een samenlevingscontract.

Nadere informatie

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding Ouderschapsplan opstellen bij scheiding en afschaffing van flitsscheiding Maart 2009 / F&A 9882 Ministerie van Justitie Directie Voorlichting Schedeldoekshaven 100 Postbus 20301 2500 EH Den Haag T 070

Nadere informatie

PROTOCOL KIND EN ECHTSCHEIDING

PROTOCOL KIND EN ECHTSCHEIDING PROTOCOL KIND EN ECHTSCHEIDING Versie september 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 8 Geldig tot 31 december 2017 Voorwoord/inhoud Het doel van dit protocol is

Nadere informatie

Protocol Gezag en omgang na scheiding. Datum 30 januari 2013

Protocol Gezag en omgang na scheiding. Datum 30 januari 2013 Protocol Gezag en omgang na scheiding Datum 30 januari 2013 Status Definitief Inleiding - 5 1 Doel van het onderzoek - 6 2 Uitgangspunten - 7 3 Werkwijze van de Raad - 8 3.1 Eerste informatieronde - 8

Nadere informatie

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden?

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden? U gaat scheiden U bent getrouwd en u wilt niet langer bij uw partner blijven. Dan kunt u gaan scheiden. Als u gaat scheiden, moet u veel dingen regelen. Dit informatieblad helpt u daarbij. U vindt informatie

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Iedereen in Nederland die jonger is dan 18 jaar staat onder gezag. Dit betekent dat zij sommige beslissingen niet zelfstandig mogen nemen. Meestal hebben de ouders het gezag.

Nadere informatie

Facultaire alumnibijeenkomst Vrijdag 1 april 2016

Facultaire alumnibijeenkomst Vrijdag 1 april 2016 Facultaire alumnibijeenkomst Vrijdag 1 april 2016 Prof. mr. dr. M.V. (Masha) Antokolskaia Inhoudsopgave - Kinderombudsman, Vechtende ouders, het kind in de knel, 1 Adviesrapport over het verbeteren van

Nadere informatie

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict ...wel eens gedacht aan mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict Wat is Mediation? Samen tot een oplossing komen met behulp van een procesbegeleider: de Mediator

Nadere informatie

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict

...wel eens gedacht aan. mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict ...wel eens gedacht aan mediation? wanneer er sprake is van: (echt)scheiding ouderschapsplan arbeidsconflict Wat is Mediation? Samen tot een oplossing komen met behulp van een procesbegeleider: de Mediator

Nadere informatie

Richtlijn / onderbouwing. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / onderbouwing. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / onderbouwing Scheiding en problemen van jeugdigen Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming NVO, NVMW en NIP 2015 Nederlands Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut van

Nadere informatie

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting.

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting. Omgangsregeling en co-ouderschap Inleiding In het algemeen is het voor ouders geen eenvoudige zaak om goede afspraken over een omgangsregeling of het co-ouderschap te maken. Niet alleen moeten de ouders

Nadere informatie

Kinderen uit nieuwe gezinnen

Kinderen uit nieuwe gezinnen Corrie Haverkort Ed Spruijt Kinderen uit nieuwe gezinnen Handboek voor school en begeleiding met medewerking van Jos Willems D/2012/45/241 - ISBN 978 94 014 0185 2 - NUR 840 Vormgeving: Anita Amptmeijer

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Bijlage bij Voortgangsbericht: Reactie op het rapport van de Kinderombudsman Vechtende ouders, het kind in de knel

Bijlage bij Voortgangsbericht: Reactie op het rapport van de Kinderombudsman Vechtende ouders, het kind in de knel Bijlage bij Voortgangsbericht: Reactie op het rapport van de Kinderombudsman Vechtende ouders, het kind in de knel Zoals toegezegd tijdens het Algemeen Overleg met uw Kamer van 14 mei jl. gaan wij hierbij,

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie. Ministerie van Justitie

Gezag, omgang en informatie. Ministerie van Justitie Ministerie van Justitie Gezag, omgang en informatie Burgerlijk Wetboek, Boek 1 Titel 14 Het gezag over minderjarige kinderen Artikel 245 1. Minderjarigen staan onder gezag. 2. Onder gezag wordt verstaan

Nadere informatie

Echtscheiding en nieuw samengestelde gezinnen. Invloeden op ouderschap en kinderontwikkeling

Echtscheiding en nieuw samengestelde gezinnen. Invloeden op ouderschap en kinderontwikkeling Echtscheiding en nieuw samengestelde gezinnen Invloeden op ouderschap en kinderontwikkeling Cruciale vragen Verschillen in psychisch welbevinden ts. personen uit gescheiden en nietgescheiden gezinnen?

Nadere informatie

1.1 Inleiding bij de tweede druk 2. 1.2 Scheiden: een complex proces 3. 1.3 Effectstudies uit verschillende landen 4

1.1 Inleiding bij de tweede druk 2. 1.2 Scheiden: een complex proces 3. 1.3 Effectstudies uit verschillende landen 4 Inleiding In vogelvlucht In dit eerste hoofdstuk geven we allereerst uitleg over het waarom van dit boek en wat er is veranderd ten opzichte van de eerste druk. Dat scheiden een complex proces is, blijkt

Nadere informatie

Groepstraining Kinderen uit de Knel

Groepstraining Kinderen uit de Knel Groepstraining Kinderen uit de Knel Ouders en kinderen uit de klem van de vechtscheiding start. Startpunt! Over ons Startpunt! is een associatie van vier ervaren mediators met hun wortels in de psychologie,

Nadere informatie

BEGELEIDEND DOCENT: BEOORDELAAR:

BEGELEIDEND DOCENT: BEOORDELAAR: BESCHRIJVEND ONDERZOEK NAAR DE OMGANG VAN PEDAGOGISCH MEDEWERKERS BIJ CONFLICTSITUATIES TUSSEN GESCHEIDEN OUDERS, UITGEVOERD IN OPDRACHT VAN KINDEROPVANG SOLIDOE VOOR DE HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM. NAAM:

Nadere informatie

Raad voor Rechtsbijstand basisopleiding: Personen- en familierecht

Raad voor Rechtsbijstand basisopleiding: Personen- en familierecht Raad voor Rechtsbijstand basisopleiding: Personen- en familierecht 4-daagse (20-urige) praktijkleergang *Basisniveau Doel van de praktijkleergang Personen- en familierecht: Na het volgen van deze cursus

Nadere informatie

Vechtende ouders, het kind in de knel. Adviesrapport over het verbeteren van de positie van kinderen in vechtscheidingen

Vechtende ouders, het kind in de knel. Adviesrapport over het verbeteren van de positie van kinderen in vechtscheidingen Vechtende ouders, het kind in de knel Adviesrapport over het verbeteren van de positie van kinderen in vechtscheidingen Datum: 31 maart 2014 Advies: KOM003/2014 2 Vechtende ouders, het kind in de knel

Nadere informatie

Onderbouwing Richtlijn Scheiding en problemen van kinderen

Onderbouwing Richtlijn Scheiding en problemen van kinderen 1 2 3 Onderbouwing Richtlijn Scheiding en problemen van kinderen 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Inge Anthonijsz Ed Spruijt

Nadere informatie

Factsheet Behoefte aan opvoedingsondersteuning

Factsheet Behoefte aan opvoedingsondersteuning Factsheet Behoefte aan opvoedingsondersteuning AANLEIDING Op dit moment wordt overal in het land hard gewerkt aan de Centra voor Jeugd en Gezin. Volgens planning moeten er in 2009 zo n 80 gemeenten starten

Nadere informatie

Uitgebreide omschrijving van het programma 09.30-10.00 uur: Binnenkomst, koffie en thee.

Uitgebreide omschrijving van het programma 09.30-10.00 uur: Binnenkomst, koffie en thee. Uitgebreide omschrijving van het programma 09.30-10.00 uur: Binnenkomst, koffie en thee. 10.00-10.15 uur: Welkom en inleiding. 10.15-11.15 uur: Een ander geluid als het gaat om gezin en relatie 1. Wat

Nadere informatie

Protocol Echtscheiding

Protocol Echtscheiding Protocol Echtscheiding CBS De Vlinder ALGEMEEN Een scheiding van ouders van kinderen op school komt met enige regelmaat voor. Naast het feit dat dit voor de kinderen emotioneel een zware belasting is,

Nadere informatie

Succesvol werken met Echtscheiding

Succesvol werken met Echtscheiding Succesvol werken met Echtscheiding Door: Barbara Hoogenboom, The Divorce Office Onderwerpen Introductie TDO Het nieuwe denken Marktpotentieel op het gebied van echtscheiding Wat komt er kijken bij echtscheiding

Nadere informatie

Burgerlijk wetboek, Boek 1

Burgerlijk wetboek, Boek 1 U gaat scheiden Burgerlijk wetboek, Boek 1 Artikel 150 Echtscheiding tussen echtgenoten die niet van tafel en bed gescheiden zijn, wordt uitgesproken op verzoek van één der echtgenoten of op hun gemeenschappelijk

Nadere informatie

Uit elkaar, en hoe gaat het met de kinderen?

Uit elkaar, en hoe gaat het met de kinderen? Uit elkaar, en hoe gaat het met de kinderen? Uit elkaar, en hoe gaat het met de kinderen? Als je uit elkaar gaat en je samen kinderen hebt, maakt dat de scheiding moeilijker. Zowel emotioneel als op het

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Hulp aan kinderen in (echt)scheidingssituaties

Nadere informatie

Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen. SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW

Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen. SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW Scheiding: een groeiend maatschappelijk probleem Meer problemen in ontwikkeling

Nadere informatie

1. Voorkomen van vechtscheidingen Doel Achtergrond en voortgang Bron Planning Bewustwording ouders over taakverdeling tijdens de relatie

1. Voorkomen van vechtscheidingen Doel Achtergrond en voortgang Bron Planning Bewustwording ouders over taakverdeling tijdens de relatie Verbeteren situatie kinderen in een vechtscheiding 1 1. Voorkomen van vechtscheidingen Doel Achtergrond en voortgang Bron Planning Bewustwording ouders over taakverdeling tijdens de relatie De Minister

Nadere informatie

Richtlijn. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP Richtlijn Scheiding en problemen van jeugdigen Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming NVO, NVMW en NIP 2015 Nederlands Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut van Psychologen, Nederlandse

Nadere informatie

A-avond (v)echtscheiding en jeugd

A-avond (v)echtscheiding en jeugd A-avond (v)echtscheiding en jeugd Welkom en toelichting programma Presentatie Eindhovens beleid en structuur Aanpak (v)echtscheiding Hanny Versluis en Annette Spierings m.m.v. Zuidzorg, Raad vd Kinderbescherming,

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Verbeteren situatie kinderen in een vechtscheiding

Uitvoeringsplan Verbeteren situatie kinderen in een vechtscheiding Uitvoeringsplan Verbeteren situatie kinderen in een vechtscheiding 1. Voorkomen van vechtscheidingen Doel Achtergrond en acties Toegankelijke informatie Op Rijksoverheid.nl en opvoeden.nl komt voor ouders,

Nadere informatie

Nog steeds liever samen

Nog steeds liever samen Nog steeds liever samen Steeds meer alleenstaanden 20 procent van de bevolking van 15 jaar of ouder alleenstaand Momenteel zijn er 486 duizend eenoudergezinnen 16 Trouwen niet uit de gratie Ongeveer drie

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Burgerlijk Wetboek, Boek 1 Titel 14 Het gezag over minderjarige kinderen Artikel 245 1. Minderjarigen staan onder gezag. 2. Onder gezag wordt verstaan ouderlijk gezag dan wel

Nadere informatie

Opgroeien in een samengesteld gezin Geplaatst: 25 april 2015 09:59, laatste wijziging: 25 april 2015 10:29

Opgroeien in een samengesteld gezin Geplaatst: 25 april 2015 09:59, laatste wijziging: 25 april 2015 10:29 Opgroeien in een samengesteld gezin Geplaatst: 25 april 2015 09:59, laatste wijziging: 25 april 2015 10:29 Stephan Bol Het aantal scheidingen in Nederland is in een paar decennia tijd sterk toegenomen.

Nadere informatie

PROTOCOL OMGAAN MET GESCHEIDEN OUDERS

PROTOCOL OMGAAN MET GESCHEIDEN OUDERS PROTOCOL OMGAAN MET GESCHEIDEN OUDERS 1. ALGEMEEN. Als ouders van een kind gaan scheiden is dat een zeer ingrijpende gebeurtenis. Dat geldt voor de ouders, maar in nog sterkere mate voor hun kinderen.

Nadere informatie

Gescheiden & uw kind in behandeling. Voor ouders

Gescheiden & uw kind in behandeling. Voor ouders Gescheiden & uw kind in behandeling Voor ouders Uw zoon of dochter komt of is in behandeling bij In de Bres. Wanneer uw kind jonger is dan 12 jaar, heeft u als ouders volledige zeggenschap over de behandeling.

Nadere informatie

Evaluatie Ouderschapsplan

Evaluatie Ouderschapsplan Cahier 2013-8 Evaluatie Ouderschapsplan Een eerste verkenning M.J. ter Voert T. Geurts Cahier De reeks Cahier omvat de rapporten van onderzoek dat door en in opdracht van het WODC is verricht. Opname in

Nadere informatie

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M.

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M. Factsheet 215-2 Scheidingen 214 Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand Auteur: M. ter Voert Oktober 215 Dit factsheet geeft cijfermatige ontwikkelingen met betrekking tot scheidingen.

Nadere informatie

Raad voor Rechtsbijstand basisopleiding: Personen- en familierecht

Raad voor Rechtsbijstand basisopleiding: Personen- en familierecht Raad voor Rechtsbijstand basisopleiding: Personen- en familierecht 4-daagse (20-urige) praktijkleergang *Basisniveau Doel van de praktijkleergang Personen- en familierecht: Na het volgen van deze cursus

Nadere informatie

Echtscheidingsprotocol

Echtscheidingsprotocol Echtscheidingsprotocol December 2013 Gegevens van de school Naam: PCBS Oranje-Nassauschool Adres: Eijkmanplantsoen 3 3861 CW Nijkerk Directeur: Schoolbestuur: Ben Hiemstra PCO Gelderse Vallei Schoolmanagement:

Nadere informatie

Als ouders niet meer samen zijn

Als ouders niet meer samen zijn Als ouders niet meer samen zijn Informatiefolder over de rechten en plichten van gescheiden ouders bij hulpverlening aan kinderen ALS OUDERS NIET MEER SAMEN ZIJN INFORMATIEFOLDER OVER DE RECHTEN EN PLICHTEN

Nadere informatie

Onderzoek (v)echtscheidingen

Onderzoek (v)echtscheidingen Onderzoek (v)echtscheidingen 31 augustus 2012 Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 4.445 ouders mee die in scheiding liggen of die gescheiden zijn op het moment dat ze minderjarige kinderen hadden,

Nadere informatie

Congres. Kinderen uit scheidingsgezinnen. Hulpverlening en begeleiding in de zorg en op school. Inschrijven via: www. lannoocampus-academie.

Congres. Kinderen uit scheidingsgezinnen. Hulpverlening en begeleiding in de zorg en op school. Inschrijven via: www. lannoocampus-academie. Congres Kinderen uit scheidingsgezinnen Hulpverlening en begeleiding in de zorg en op school Nieuwe begeleidingsprogramma s Adviezen voor leerkrachten, begeleiders en hulpverleners Cijfers en feiten over

Nadere informatie

VERDEELD? VERDWAALD? VERBONDEN?

VERDEELD? VERDWAALD? VERBONDEN? VERDEELD? VERDWAALD? VERBONDEN? 1 PROGRAMMA 1.HET VERDEELDE KIND: verlies bij scheiding 2.HET VERDWAALDE KIND: tussen twee kampen 3.HET VERBONDEN KIND: ouderschapsplan, het kind als trait-d union 2 1.

Nadere informatie

PROTOCOL OMGAAN MET GESCHEIDEN OUDERS

PROTOCOL OMGAAN MET GESCHEIDEN OUDERS PROTOCOL OMGAAN MET GESCHEIDEN OUDERS 1. ALGEMEEN. Als ouders van een kind gaan scheiden is dat een zeer ingrijpende gebeurtenis. Dat geldt voor de ouders, maar in nog sterkere mate voor hun kinderen.

Nadere informatie

Richtlijn. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP Richtlijn Scheiding en problemen van jeugdigen Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming NVO, NVMW en NIP 2015 Nederlands Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut van Psychologen, Nederlandse

Nadere informatie

Protocol omgang met gescheiden ouders

Protocol omgang met gescheiden ouders Protocol omgang met gescheiden ouders 1. Algemeen Als ouders van een kind gaan scheiden is dat een zeer ingrijpende gebeurtenis. Dat geldt voor de ouders, maar zeker ook voor hun kinderen. Om duidelijk

Nadere informatie

nvo bulletin Stop de vechtscheiding 4

nvo bulletin Stop de vechtscheiding 4 nr 02 jaargang 15, mei 2014, prijs losse nummers 2,75 nvo bulletin Stop de vechtscheiding 4 Waarom de Bureaus Jeugdzorg zijn mislukt 9 / Jeugdsector laat kennis liggen 10 / Passend onderwijs 12 / Meerzijdig

Nadere informatie

Het gezin van morgen. Rood of blauw?

Het gezin van morgen. Rood of blauw? Het gezin van morgen. Rood of blauw? OUTLINE Lessen voor de 21 ste eeuw Maandag 16 november 2015 Koen Matthys & Sofie Vanassche Family and Population Studies Structuur Historische aanloop Van standaardgezin

Nadere informatie

SPECIALISATIEOPLEIDING FAMILIEMEDIATION. MfN geaccrediteerd

SPECIALISATIEOPLEIDING FAMILIEMEDIATION. MfN geaccrediteerd SPECIALISATIEOPLEIDING FAMILIEMEDIATION MfN geaccrediteerd Familiemediation Specialisatieopleiding in 2 delen 1. Gedragswetenschappelijke kennis en vaardigheden (9 dagdelen) 2. Juridisch/financieel/fiscaal

Nadere informatie

FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING

FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING & FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING Familie- & Erfrecht - Advocatuur Onze advocaten zijn zeer ervaren en de meeste zijn ook scheidingsmediator. Wij treden veel op voor ondernemers

Nadere informatie

Omgang onder dwang Een onderzoek naar de omgangsplicht en het belang van het kind in Nederland en Duitsland

Omgang onder dwang Een onderzoek naar de omgangsplicht en het belang van het kind in Nederland en Duitsland Omgang onder dwang Een onderzoek naar de omgangsplicht en het belang van het kind in Nederland en Duitsland Masterscriptie Nederlands Recht, accent privaatrecht Eefje Brul ANR: 648853 Universiteit van

Nadere informatie