ELO Gebruiksonderzoek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ELO Gebruiksonderzoek"

Transcriptie

1 Onderwijs en Studenten Service Centrum Den Dolech 2, 5612 AZ Eindhoven Postbus 513, 5600 MB Eindhoven Auteur Wilma Groenendaal Bianca van der Aalst Opdrachtgever Lex Lemmens ELO Gebruiksonderzoek Eindadvies Datum 21 februari 2014 Het ELO gebruiksonderzoek is een TU/e PICTO project

2 Inhoudsopgave Titel ELO Gebruiksonderzoek 1.De opdracht 2.Werkwijze 3.Resultaten 3.1 Basisuitgangspunten 3.2 Basisfunctionaliteiten ELO 3.3 Overige functionaliteiten 3.4 Tenslotte Literatuurlijst Bijlagen - Overzicht functionaliteiten docenten - Overzicht functionaliteiten studenten - Overzicht geïnterviewde docenten - Leden projectgroep

3 1. De opdracht Verschillende docenten op de TU/e doen ervaring op met de inzet van elektronische leeromgevingen (ELO s) in het onderwijs. Deze ervaringen, vaak beperkt tot één vak of faculteit, hebben tot een grote diversiteit aan oplossingen en tools geleid. Niet alleen worden er verschillende leeromgevingen zoals Moodle, Sharepoint, Canvas en Sakai gebruikt maar tevens wordt er gebruikt gemaakt van eigen websites, leeromgevingen van uitgevers en zelfgebouwde applicaties die een ondersteuning bieden bij specifieke aspecten van het onderwijs. Voor de instelling is dit een ongewenste situatie omdat het onmogelijk is om voor deze grote diversiteit aan omgevingen koppelingen naar alle gewenste (administratieve) systemen te maken en te onderhouden. Daarnaast betekent dit voor de student dat hij gedurende zijn opleiding en soms zelfs binnen één vak met uiteenlopende systemen werkt die niet op elkaar aansluiten. Er is hiermee moeilijk vakoverstijgende samenhang te realiseren. Het project ELO gebruiksonderzoek vormt de fundering voor een selectie van een ELO die TU/e-breed inzetbaar is gedurende de gehele opleiding en aansluit op de onderwijsvisie waarin studentgericht onderwijs centraal staat. Omdat het aan diepgaande kennis over de eisen en wensen van docenten, hun manier van onderwijs verzorgen en de tools die daarbij gebruikt (kunnen) worden ontbreekt, is informatie over de primaire processen noodzakelijk. Immers, om de ELO zo goed mogelijk zijn doel te laten dienen moet in het proces om tot de selectie en implementatie van een ELO te komen het onderwijs leidend zijn en de techniek volgend. Door docenten over hun onderwijs te interviewen kan een goed onderbouwd overzicht verkregen worden van de wensen en eisen waar een toekomstige ELO aan moet voldoen. Het gaat daarbij zowel om de functionele wensen als de technische/non-functionele wensen. 2. Werkwijze Voor het project ELO gebruiksonderzoek is een projectgroep samengesteld waarin onderwijskundige expertise en ICT expertise vertegenwoordigd waren. Deze projectgroep is als volgt te werk gegaan. Om trends, ontwikkelingen en didactische randvoorwaarden mee te kunnen laten wegen in het eindadvies, is gestart met literatuuronderzoek rondom de kenmerken van ELO s, digitale didactiek, motivatietheorie en trends en ontwikkelingen op het gebied van e-learning (zie literatuurlijst). Vervolgens is een formele opstart gemaakt voor alle interviewers en andere betrokkenen d.m.v. een masterclass over de belangrijkste zaken rondom ELO s. Deze masterclass is geleid door Wilfred Rubens, expert op het gebied van ELO s en verbonden aan de Open Universiteit. Tijdens deze masterclass is het eerste ontwerp gemaakt van de gespreksleidraad die gebruikt werd voor de interviews met de docenten. Uitgangspunt van de inhoud van de interviews was het onderwijs: wat doe je als docent en waarom; hoe kan een ELO hieraan verder bijdragen? Er hebben 40 interviews plaats gevonden met docenten verspreid over alle faculteiten en over bachelor en master vakken. De interviews zijn uitgewerkt in de vorm van een mindmap waarin alle door de docenten genoemde mogelijke ELO functionaliteiten werden verwerkt. Vervolgens is een samenvatting gemaakt van de 40 mindmaps. Zij zijn verwerkt tot een aantal categorieën met functionaliteiten. De functionaliteiten t.b.v. de studenten zijn verdeeld in de verschillende fasen van het leerproces: Oriënteren (wat en hoe ga ik leren), Oefenen (verwerken van de inhoud tot deskundigheid) en Beoordelen (toetsen of de doelen behaald zijn). De functionaliteiten t.b.v. de docenten zijn verdeeld in de verschillende fasen van het onderwijsproces: Voorbereiden (ontwikkelen van inhoud en activiteiten), Oriënteren (de student ondersteunen in oriëntatie op doel, werkwijze en inhoud), Oefenen (de student ondersteunen in de verwerking van de inhoud), Beoordelen (beoordelen of de student de doelen behaald heeft) en Evalueren (bewaken en verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs). Daarna zijn tijdens een workshop waarvoor alle geïnterviewde docenten waren uitgenodigd al de genoemde functionaliteiten besproken en zijn hieraan prioriteiten toegekend. Omdat zowel docenten als studenten gebruikers zijn van de ELO hebben we als 3 ELO Gebruiksonderzoek

4 laatste studenten geconsulteerd. In een aparte workshop zijn hun wensen en ervaringen geïnventariseerd en besproken. De bevindingen zijn samengevat in voorliggend advies. Het advies bevat dus nadrukkelijk de wensen zoals die door de docenten en studenten in hun eigen terminologie benoemd worden. Deze wensen dienen nog vertaald te worden naar de functionele eisen die aan een pakketkeuze gekoppeld kunnen worden. Dit advies kan gezien worden als input voor een project dat zich daarmee bezig houdt. 3. Resultaten In navolging van Lam, Rubens en Simons (2006) hanteren we in dit advies het begrip ELO als een omgeving waarin docenten en studenten samen kunnen leren. Dit betekent dat een deel van het leerproces dus online gefaciliteerd kan worden. De ELO is hiermee een onderdeel van de totale DLWO (Digitale Leer- en Werkomgeving), maar niet alles omvattend. Het literatuuronderzoek en de gesprekken met docenten en studenten die hebben plaats gevonden, hebben tot een aantal resultaten m.b.t. het ELO gebruiksonderzoek geleid. Deze resultaten vallen uiteen in drie onderdelen: ten eerste de basisuitgangspunten die noodzakelijk zijn om een ELO zo goed mogelijk in de organisatie neer te zetten en als effectieve en efficiënte ondersteuner van het leerproces in te voeren. Ten tweede de basisfunctionaliteiten die zo vanzelfsprekend zijn dat vrijwel elke op de markt verkrijgbare ELO ze bezit. En tenslotte de specifieke functionaliteiten die passen bij de kenmerken en uitgangspunten van de Technische Universiteit Eindhoven. 3.1 Basisuitgangspunten Om een ELO succesvol in te voeren zal de TU/e rekening moeten houden met een aantal basisuitgangspunten. a. Gebruiksvriendelijkheid. De meest opvallende eis die naar voren kwam in de gesprekken met docenten en studenten betrof geen functionaliteit maar een kenmerk van het systeem als geheel: het systeem moet intuïtief zijn. Dit houdt in dat het voor zowel docent als student gemakkelijk moet zijn om door de ELO te navigeren. Onderdelen moeten een logische plek hebben en op basis van gezond verstand te vinden en te gebruiken zijn zonder strikte noodzaak van een gebruikerstraining vooraf. Hieraan wordt bijgedragen door uniformiteit te creëren. Of er nou één systeem ingezet wordt of meerdere systemen onder één paraplu: er moet een eenduidige structuur gehanteerd worden die maakt dat je als docent of student bij ieder nieuw vak of onderdeel op basis van voorgaande ervaringen kunt navigeren. Studenten willen niet bij iedere nieuwe applicatie opnieuw in moeten loggen. Er moet één portal zijn waaronder alles samenkomt met één single sign on. Gebruiksvriendelijkheid geldt als belangrijkste voorwaarde voor de acceptatie en het uiteindelijk gebruik door docenten en studenten. Dit betekent dat de ELO een grote belasting aan moet kunnen en het aantal lagen beperkt moet blijven: te vaak door moeten klikken om uiteindelijk op de juiste plaats te komen, kost onnodig veel tijd en levert irritatie op. Het systeem mag niet te traag zijn en herhaaldelijk vragen om in te loggen of direct het geheugen wissen wanneer er doorgeklikt wordt naar een volgende pagina, want ook dat irriteert. Wanneer hieraan niet voldaan wordt zal uitgeweken worden naar andere, meer gebruiksvriendelijke tools die wel in de behoefte voorzien. Zowel docenten als studenten benoemen dit voornamelijk vanuit hun eerdere ervaringen met OASE. Docenten geven unaniem aan dat ze lang niet alle (tot nauwelijks) beschikbare functionaliteiten benutten omdat zij het gevoel hebben dat het systeem niet vanuit het oogpunt van de gebruiker ontwikkeld is en daardoor onvoldoende gebruiksvriendelijk is. b. Toekomstbestendigheid. De ELO moet in twee behoeften voorzien. Enerzijds moet het huidige, bestaande onderwijs ondersteund worden, anderzijds moet er ruimte zijn voor ontwikkelingen in de toekomst. Om toekomstbestendig te zijn moet de ELO een flexibel systeem zijn. Dat wil zeggen: het systeem bezit een aantal basisfunctionaliteiten, een aantal voor de TU/e specifieke functionaliteiten en is uit te breiden met nieuwe functionaliteiten en wordt daarin ook actief ondersteund. Aanvullingen moeten via dezelfde portal te bereiken zijn. 4 ELO Gebruiksonderzoek

5 Idealiter zou (een beperktere versie van) de ELO ook als app beschikbaar moeten zijn op mobiele devices. c. Studentmotivatie. Om te zorgen dat studenten gestimuleerd en gemotiveerd worden om te leren moet een leeromgeving (ongeacht of dit een fysieke of digitale leeromgeving betreft) voorzien in de drie pijlers van motivatie: autonomie, sociale verbondenheid en competentie (Deci & Ryan, 2000). Voor de ELO wil dit zeggen dat deze ruimte moet bieden voor eigen verantwoordelijkheid van de student voor zijn leerproces zodat deze zich hiervan eigenaar kan voelen (autonomie). Binnen de ELO moet voldoende mogelijkheid zijn voor interactie met peers en profilering van de student zodat deze onderdeel uitmaakt van een learning community (sociale verbondenheid). Tot slot moet de student zich competent kunnen voelen in de ELO. Om daar voor te zorgen mag het systeem zelf geen drempel vormen (gebruiksvriendelijk) en moet er op vakinhoudelijk en onderwijskundig vlak voldoende content aangeboden worden aan de student. d. Docentprofessionalisering. Om tot een succesvolle toepassing van de ELO binnen het onderwijs te komen moet het TPACK model (TPACK = Technological Pedagogical And Content Knowledge) als uitgangspunt genomen worden. Docentprofessionalisering speelt hierin een belangrijke rol. In het TPACK model komen technische kennis, vakinhoudelijke kennis en didactische kennis samen. Uitgangspunt is dat de techniek alleen niet centraal staat, maar de manier waarop deze geïntegreerd kan worden in het onderwijs om dit nog efficiënter te maken (Rubens, 2013). Onderwijsvernieuwing in een ICT setting moet altijd een samenspel zijn van technologische ontwikkeling en vernieuwing, ontwikkeling en vernieuwing van de inhoud van het onderwijs en didactische ontwikkeling en vernieuwing. De docent staat hierin centraal. Daarom is het noodzakelijk dat docenten zich ontwikkelen in zowel de afzonderlijke domeinen (techniek, inhoud en didactiek), maar ook in de manier waarop de verschillende domeinen met elkaar verbonden zijn (Mishra & Koehler, 2009). Een ELO is immers niet alleen een leeromgeving van de studenten, maar ook van de docenten. e. Blended Learning. De ELO dient ter verrijking van het face-to-face onderwijs en zal deze niet vervangen. Binnen de onderwijsvisie van de TU/e staat onder andere de meester-gezelrelatie en het persoonlijke contact centraal. De ELO kan dit ondersteunen door een deel van het leren online mogelijk te maken waardoor de face-to-face bijeenkomst effectiever benut kunnen worden en persoonlijk contact de norm blijft. 3.2 Basisfunctionaliteiten ELO Vrijwel elke bestaande ELO bezit een aantal basisfunctionaliteiten. Deze zijn zo voor de hand liggend dat ze geen discussie behoeven (Ontwikkelingen in de digitale leer- en werkomgeving van het hoger onderwijs. SURF, 2012). In de gesprekken met docenten en studenten zijn deze functionaliteiten dan ook veel genoemd, zij zullen in ieder geval in de TU/e ELO aanwezig moeten zijn. Het gaat om de volgende basisfunctionaliteiten. a. Content beschikbaar stellen. In de praktijk wordt een ELO het meest intensief gebruikt voor het beschikbaar stellen van content in de vorm van: - Tekst (bijvoorbeeld vakinformatie) - Documenten (word, excel, pdf) - Presentaties (powerpoint, prezi, pdf) - Theorie (artikelen, e-books) - Opdrachten, (oefen)opgaven - Video s (weblectures, videocolleges, animaties) - Afbeeldingen (foto s, 2D- en 3D tekeningen) Belangrijk is dat deze content actief gebruikt kan worden binnen de ELO. Daarbij moet er rekening gehouden worden met het feit dat ook zeer grote bestanden geladen moeten kunnen worden en dat in de toekomst het formaat van de bestanden alleen maar zal groeien. b. Communicatie. De ELO is een plek voor communicatietools zoals discussiefora, FAQ s, , chat, etc. De tools dienen verschillende vormen van communicatie: 5 ELO Gebruiksonderzoek

6 - Communicatie van docent naar de groep studenten: mededelingen van de docent moeten een centrale plek hebben en door de (gewenste groep van) studenten te ontvangen zijn via een communicatiekanaal naar keuze ( , facebook, twitter, google+, whatsapp). Daarnaast moeten telecolleges live te volgen zijn. - Communicatie van individuele student naar docent en omgekeerd: voor individuele vragen moeten de studenten een kunnen sturen, antwoorden op FAQ s op een centrale plek terug kunnen vinden en in sommige gevallen gebruik gemaakt kunnen worden van een poll, chat of videoconferencing. - Communicatie tussen medestudenten: voor inhoudelijke discussies n.a.v. een specifieke opdracht is het zinvol een discussieforum ter beschikking te stellen en ook te kunnen modereren. Hierop kunnen de studenten onderling elkaar op weg helpen bij vragen, maar kan ook de docent (of een studentassistent) bijsturen wanneer nodig. c. Administratie. Gegevens, aanwezigheid en werk van studenten moet opgeslagen kunnen worden en geregistreerd, beoordeeld werk moet kunnen worden gearchiveerd. Er moeten groepen ingedeeld kunnen worden en deadlines ingesteld waarbij bijvoorbeeld de mogelijkheid om in te leveren geblokkeerd moet kunnen worden na het verstrijken van de deadline en automatische notificaties uitgestuurd moeten kunnen worden naar studenten die nog niets ingeleverd hebben, wanneer de deadline nadert. Roosters en planningen van verschillende vakken moeten voor de student in een centrale agenda te integreren zijn. De ELO biedt administratieve tools voor sturing, grading, tracking and tracing: kwantitatieve gegevens over het gebruik van de ELO door studenten om de voortgang van het onderwijsproces bij te houden en activiteiten van studenten te monitoren. Daarnaast moet er de mogelijkheid zijn om e-portfolio s aan te maken en te onderhouden. d. Toetsing en evaluatie. De ELO moet voor de afname van (en eventueel voorbereiding op) digitale toetsen de mogelijkheid bieden tot de opbouw van of koppeling met een databank met toetsvragen die op basis van bepaalde gegevens automatisch een unieke toets per student moet kunnen genereren (welke metadata en vraagvormen hier specifiek vereist zijn, moet in een apart project onderzocht worden). Het moet de mogelijkheid bieden tot veilige afname van de toets, het toevoegen van intelligente feedback per vraag en vervolgens het uitvoeren van toetsanalyses ter bevordering van de kwaliteit. Daarnaast moeten studenten uitgewerkte opdrachten/papers kunnen uploaden en de status hiervan kunnen bekijken. De docent moet de uitwerking vervolgens kunnen openen, digitaal van feedback voorzien (via annotatie) en vervolgens weer kunnen publiceren voor de student. Dergelijke opdrachten moeten kunnen worden gecontroleerd op plagiaat. De student moet video s of presentaties kunnen uploaden, waarin de docent tags moet kunnen plaatsen naar aanleiding van feedbackpunten. Tot slot moet de ELO de mogelijkheid bieden voor peer- en selfassessment, die vervolgens door docenten beoordeeld moet kunnen worden. De ELO moet de mogelijkheid bieden om het leerproces van de studenten te monitoren en learning analytics te genereren ter verbetering van het onderwijs. Welke gegevens hier wel en niet onderdeel van uit mogen maken zal vooraf ook vanuit juridisch oogpunt concreet vastgesteld moeten worden. 3.3 Overige functionaliteiten Door de specifieke kenmerken die de Technische Universiteit Eindhoven heeft en de onderwijsvisie die zij onder andere via het Bachelor College en de Graduate School uitdraagt, worden er aanvullende eisen gesteld aan de ELO. De TU/e is een technische universiteit. De aard van de opleidingen van de TU/e maakt dat de ELO een aantal specifieke mogelijkheden moeten bezitten. 6 ELO Gebruiksonderzoek

7 o (3D)Tekeningen: deze tekeningen hoeven niet gemaakt te kunnen worden in de ELO, maar wel geüpload door de student, geopend door de docent, voorzien van feedback, opgeslagen en weer gepubliceerd voor de student. o Experimenteren door middel van simulaties: simulaties hoeven niet binnen de ELO te draaien, maar daar wel aan gekoppeld zijn. o Formules, symbolen, grafieken en molecuul structuren: deze mogelijkheid is alleen zinvol wanneer die echt functioneel ingezet kan worden en efficiënt werkt. Wanneer het digitaal invoeren van formules bij een digitale toets bijvoorbeeld meer tijd kost dan het opschrijven ervan verliest dit de meerwaarde voor de student. o Ondersteunen van programmeertalen: door studenten opgestelde programmacodes moeten automatisch getest kunnen worden op bruikbaarheid en gecontroleerd op plagiaat. Het onderwijs van de TU/e heeft als ambitie studentactiverend te zijn. In de onderwijsvisie van de TU/e staat het leren van de student centraal, waarbij de student in grote mate zelf verantwoordelijk is (Meijers & Den Brok, 2013). Het is van belang dat het zelfsturend vermogen van de studenten wordt ontplooid. De ELO kan dit ondersteunen door tijd- en plaatsonafhankelijk leren mogelijk te maken. Dit kan enerzijds door content aan te bieden die de student in zijn eigen tijd kan bestuderen (zoals weblectures, artikelen etc.) en de student hierbij de mogelijkheid te geven deze informatie te bookmarken of taggen zodat hij zelf informatie kan filteren en het overzicht kan behouden en de mogelijkheid voor diepere verwerking te bieden door zelf mindmaps aan te kunnen maken of video s te kunnen uploaden. Anderzijds kan dit door peer- en selfassessment mogelijkheden in te bouwen waardoor de student onafhankelijk van de docent al inzicht kan krijgen in waar hij op dat moment staat in zijn leerproces. Een extra functionaliteit die actieve betrokkenheid van de student kan stimuleren is de mogelijkheid om studentreacties te prijzen (door docent of medestudent), waardoor de studenten gestimuleerd worden om nuttige feedback of antwoorden te geven en andere studenten snel de kwalitatief goede reacties kunnen filteren voor eigen gebruik. Het leren van de student is zoveel mogelijk gepersonaliseerd. Om het leren van de student zo effectief en efficiënt mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat het aangeboden materiaal aansluit op het niveau van de student. Dit moet voldoende uitdagend zijn, maar ook weer niet te. Wat dit precies is, wisselt per individuele student. Dit kan gerealiseerd worden door een grote diversiteit aan content aan te bieden in een flexibel arrangement, echter op zodanige manier dat die voor de student niet onoverzichtelijk wordt. Door de content aan te bieden op basis van getoetste voorkennis en/of geconstateerde voortgang krijgt de student de benodigde content op het juiste niveau en just-in-time. Dit betekent dat de ELO de mogelijkheid biedt om adaptief te toetsen en te leren. Daarnaast moet het mogelijk zijn om excellente studenten meer rechten te geven binnen de ELO waardoor zij bijvoorbeeld ook uitgebreidere bijdragen kunnen leveren in de vorm van content of een moderatorsrol binnen een forum. Studenten moeten zich met extra activiteiten kunnen profileren. Iedere opleiding biedt Ontwerpgericht Onderwijs aan. Binnen het (project)onderwijs moet er samengewerkt kunnen worden aan de uitwerking van een probleem. Uitwerkingen moeten gedeeld kunnen worden, documenten moeten uitgewisseld kunnen worden en studenten moeten in elkaars documenten kunnen werken. Hierin moet de ELO ondersteuning bieden. 3.4 Tenslotte De ELO dient volgens dit gebruiksonderzoek minimaal aan alle bovengenoemde basisuitgangspunten en functionaliteiten te voldoen. Daarnaast bezit de ELO alle bovenstaande aanvullende functionaliteiten of is op (zeer) korte termijn uit te breiden met deze functionaliteiten. Via gestandaardiseerde API s (application programming interfaces) moet de ELO koppelbaar zijn aan andere toepassingen. Er is één single sign on portal waardoor de student zijn ELO kan bereiken inclusief eventuele aanvullende systemen die voorzien in de behoefte van een of meer van de genoemde functionaliteiten. Gebruiksgemak en toekomstbestendigheid zijn doorslaggevend bij de keuze van een ELO. 7 ELO Gebruiksonderzoek

8 Het gebruiksonderzoek is een eerste bouwsteen in het traject dat tot implementatie van een ELO leidt. Gedurende het onderzoek zijn we tot de conclusie gekomen dat er in het vervolgtraject een aantal aspecten noodzakelijk zijn voor een succesvolle implementatie. Projecten als digitaal toetsen en plagiaatdetectie moeten aansluiten op de uitkomst van dit ELO gebruiksonderzoek. Zij geven een verder specificering op deze onderwerpen en kunnen onderdeel uitmaken van of gekoppeld zijn aan de toekomstige ELO. Daarnaast kan het ELOgebruiksonderzoek input leveren voor een project Blended Learning en andersom. Aspecten rond beveiliging (en/of veiligheid) en ethische en/of juridische kwesties moeten in het vervolgproject ELO nader onderzocht en beschreven worden. In het voorliggende advies is met name met een onderwijskundige bril naar de functionaliteiten van de ELO gekeken. In het vervolg dient zeker ook vanuit een ICT visie en vanuit een juridische en ethische perspectief gekeken worden. Voor een succesvolle implementatie zijn er nog twee punten die uit de gesprekken met docenten van belang bleken. Op de eerste plaats zijn docenten gewend zelf oplossingen te zoeken voor specifieke problemen die ze tegen komen, het zal dus een uitdaging zijn om alle docenten enthousiast te maken voor een nieuwe ELO. Er moet vooraf goed nagedacht worden over hoe dit gerealiseerd kan worden. Tot slot blijkt ook dat niet alle docenten in dezelfde mate weten hoe een ELO het leerproces kan ondersteunen. Professionalisering van docenten met betrekking tot het gebruik van de ELO is dus essentieel. Voor nieuwe docenten kan dit onder andere gerealiseerd worden door middel van het BKO, voor zittende docenten moet het gebruik van de ELO zo aantrekkelijk zijn dat het alleen maar voor de hand liggend kan zijn om er mee te werken. Tot slot zal voor de uiteindelijke ingebruikname een besluit genomen moeten worden over de taal die voor de ELO gebruikt gaat worden. 8 ELO Gebruiksonderzoek

9 Literatuurlijst Deci, E.L. & Ryan, R.M, (2000). The What and Why of goal pursuits; Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11, Lam, I. Rubens, W. Simons, P.R.J. (2006) Hebben elektronische leeromgevingen hun langste tijd gehad of niet? TH&MA, 13, Meijers, A. & Brok, P. den, (2013). Ingenieurs van de toekomst. Eindhoven: Technische Universiteit Eindhoven Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: Aframework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108, Ontwikkelingen in de digitale leer- en werkomgeving van het hoger onderwijs. SURF Rubens, W. (2003). De prille geschiedenis van e-learning.hrd Thema 3 Simons, P.R.J., (1988) Leren en motiveren Motivatie om te leren pp Simons, P.R.J (2002). Digitale didactiek: hoe (kunnen) academici leren ICT te gebruiken in hun onderwijs. Rede Universiteit Utrecht, 10 oktober 2002 Elk, L. van, (2004). ELO-Definiëring. Notitie in opdracht van ELO-stuurgroep DU, Hogeschool InHolland Taskforce ICT in het Onderwijs (2013). Visie op ICT in het Onderwijs t.b.v. de Digitale Universiteit TU/e, oktober Bijlagen - Overzicht functionaliteiten docenten - Overzicht functionaliteiten studenten - Overzicht geïnterviewde docenten - Leden projectgroep 9 ELO Gebruiksonderzoek

10 Bijlage 1 Overzicht functionaliteiten docenten DOCENT - VOORBEREIDEN Publiceren vakinformatie Publiceren materiaal Mededelingen doen DOCENT - ORIENTEREN Vragen beantwoorden (incidenteel en FAQ) Telecolleges geven DOCENT OEFENEN Begeleiden op afstand Studentreacties prijzen Studentreacties modereren Feedback geven Vragen beantwoorden Monitoren leerproces student DOCENT - BEOORDELEN Inzien ingeleverd werk Beoordelen ingeleverd werk Digitale toetsen samenstellen/genereren Plagiaatcontrole Beoordelen peer/self-assessment Archiveren van beoordeeld werk DOCENT - EVALUEREN Analyseren van toetsresultaten Evalueren losse bijeenkomsten Vakoverstijgende evaluatie (vakevaluatie?) 10 ELO Gebruiksonderzoek

11 Bijlage 2 Overzicht functionaliteiten studenten Student - orienteren Informatie verkrijgen over vak (leerdoelen, beschikbare leeractiviteiten, toetscriteria etc.) Bericht ontvangen van docent Bericht ontvangen medestudenten Intaketoets kunnen maken Informatie kunnen structureren/makkelijk terug vindbaar maken Persoonlijk profiel aanmaken Student - oefenen Opdrachten verkrijgen Uitwerkingen kunnen maken (blog) Uitwerkingen kunnen delen Uitwerkingen in kunnen leveren Samenwerken aan uitwerking Wijzigingen aanbrengen in document medestudent Persoonlijke aantekeningen kunnen maken (annotatie) Feedback geven op medestudent Feedback ontvangen van medestudent Feedback medestudent kunnen beoordelen Feedback ontvangen van docent/externe expert Toetscriteria op kunnen stellen Medestudent beoordelen aan hand van toetscriteria Eigen werk beoordelen aan de hand van toetscriteria Zelftoetsen kunnen maken Zelf video s kunnen uploaden Zelf presentaties kunnen uploaden Experimenteren met simulaties Discussie voeren Elkaars vragen beantwoorden Vragen stellen aan medestudenten Vragen stellen aan docent Aangepast materiaal krijgen op basis van huidige niveau Lange afstandscommunicatie (met beeld) Oefenvragen kunnen maken Meer rechten verdienen bij goede prestaties Stemmen Zichzelf profileren Student - Beoordelen Opdrachten ter beoordeling inleveren Digitaal een tentamen maken Invoeren van formules, symbolen, molecuulverbindingen 11 ELO Gebruiksonderzoek

12 Bijlage 3 Geïnterviewde docenten Naam Carlijn Bouten Astrid Kemperman Sophie Rousseau Wim Schaeffer Henk Schellen Bauke de Vries Ton Backx Bas de Hon Oded Raz Ramiro Serra Piet Sommen Hans Achard van Enschut Frank Delbressine Matthias Funk Peter Peters Jacques Terken Tijn Borghuis Jan Fransoo Kees van Overveld Jan Smits Chris Snijders Tarkan Tan Emiel van Berkum Marko Boon Paul de Bra Pieter Cuijpers Hans Cuypers Judith Keijsper Ruud Pellikaan Tom Verhoeff Jos van Schijndel Rint Sijbesma Richard Engeln Leo van Ijzendoorn Nico Dam Ines Lopez Joris Remmers Piet Schreurs Faculteit Biomedische Technologie Bouwkunde Bouwkunde Bouwkunde Bouwkunde Bouwkunde Electrical Engineering Electrical Engineering Electrical Engineering Electrical Engineering Electrical Engineering Industrial Design Industrial Design Industrial Design Industrial Design Industrial Design Industrial Engineering and Innovation Sciences Industrial Engineering and Innovation Sciences Industrial Engineering and Innovation Sciences Industrial Engineering and Innovation Sciences Industrial Engineering and Innovation Sciences Industrial Engineering and Innovation Sciences Scheikundige Technologie Scheikundige Technologie Technische Natuurkunde Technische Natuurkunde Werktuigbouwkunde Werktuigbouwkunde Werktuigbouwkunde Werktuigbouwkunde 12 ELO Gebruiksonderzoek

13 Bijlage 4 Leden projectgroep ELO gebruiksonderzoek Wilma Groenendaal, projectleider, auteur eindadvies Bianca van der Aalst, projectmedewerker, auteur eindadvies Fred Gaasendam, adviseur John van den Berge, ICT adviseur Interviewers: Bianca van der Aalst Chantal Brans Hanneke Duisterwinkel Michel van Gessel Wilma Groenendaal Josje Knoop Sara Veerman Jolanda Vogelsangs 13 ELO Gebruiksonderzoek

Quick start OASE voor docenten en medewerkers

Quick start OASE voor docenten en medewerkers Onderwijs en Studenten Service Centrum Den Dolech 2, 5612 AZ Eindhoven Postbus 513, 5600 MB Eindhoven www.tue.nl Datum 4 juli 2011 Versie 1.2 Quick start OASE voor docenten en medewerkers De digitale leer-

Nadere informatie

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk)

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Christine Prast, onderwijskundige Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Vooraf Onderwijskundig kader waarbinnen herontwerp plaatsvond Uitgangspunt bij het hier

Nadere informatie

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Elektronische leeromgeving en didactiek Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Programma Wat is een ELO? Voorbeelden Didactiek en ELO Voorbeelden leeractiviteiten in een ELO Functionaliteiten

Nadere informatie

IK WIL DE MOGELIJKHEDEN VAN ONLINE ONDERWIJS VERKENNEN WAAR BEGIN IK?

IK WIL DE MOGELIJKHEDEN VAN ONLINE ONDERWIJS VERKENNEN WAAR BEGIN IK? IK WIL DE MOGELIJKHEDEN VAN ONLINE ONDERWIJS VERKENNEN WAAR BEGIN IK? Dit stappenplan neemt je mee langs vragen die relevant zijn als je online onderwijs wilt ontwikkelen: waarom wil je inzetten op online

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 1 / 14 Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2010 Kennisnet.nl Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2 / 14 Samenvatting Scenario s voor Leren op

Nadere informatie

Innovaties in e-learning. Jos Herkelman

Innovaties in e-learning. Jos Herkelman Innovaties in e-learning What s new? Jos Herkelman Wat is er al bereikt? N@Tschool! v11 Overzicht ; eenvoud ; open ; sneller werken Betere informatievoorziening i i i rondom inloggen Portaalfunctionaliteit:

Nadere informatie

Visieworkshop Zuyd Hogeschool

Visieworkshop Zuyd Hogeschool Visieworkshop Zuyd Hogeschool VANUIT ONDERWIJSVISIE NAAR EEN VISIE OP DLWO Harry Renting Lianne van Elk Aanleidingen programma Mogelijkheden van SURFconext Web2.0 applicatie vrij beschikbaar Ontwikkelingen

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Welkom. TOP-leren. Programma. Wat is Blended learning. Waarom blended learning. Onderdelen blended learning. Mixen (70-20-10) Ontwerpstappen

Welkom. TOP-leren. Programma. Wat is Blended learning. Waarom blended learning. Onderdelen blended learning. Mixen (70-20-10) Ontwerpstappen Mareen van Londen van de Beek Opleidingskundige & e-learningadviseur www.kies-advies.nl Welkom Mareen van Londen Opleidingskundige & (e)learning adviseur Blended learning design Interne adviseur Externe

Nadere informatie

Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs

Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs Verkenning rondom mogelijkheden, meerwaarde en aandachtspunten 27 januari 2011 NOT Academie Presentatie: Arnout Vree a.vree@avetica.nl www.avetica.nl

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Quick start OASE. De digitale leer- en werkomgeving van de TU/e. Onderwijs en Studenten Service Centrum

Quick start OASE. De digitale leer- en werkomgeving van de TU/e. Onderwijs en Studenten Service Centrum Onderwijs en Studenten Service Centrum Den Dolech 2, 5612 AZ Eindhoven Postbus 513, 5600 MB Eindhoven www.tue.nl Datum 30 mei 2011 Versie 1.0 Quick start OASE De digitale leer- en werkomgeving van de TU/e

Nadere informatie

Blended Learning met Canvas. De complete e-learning oplossing voor opleidingsinstituten

Blended Learning met Canvas. De complete e-learning oplossing voor opleidingsinstituten Blended Learning met Canvas De complete e-learning oplossing voor opleidingsinstituten Als opleider weet u als geen ander hoe belangrijk het is om kennis snel en succesvol over te dragen. Daarnaast wilt

Nadere informatie

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com EMMA Pilots MOOCs Meerdere talen #EUMoocs Aggregator http://europeanmoocs.eu/

Nadere informatie

AkhMa at. Vraag en aanbod, ICT-alignment Paul van Uffelen

AkhMa at. Vraag en aanbod, ICT-alignment Paul van Uffelen Vraag en aanbod, ICT-alignment Paul van Uffelen Het domein wil een digitale leer- en werkomgeving (DLWO) Achtereenvolgens Enkele ervaringen vooraf en hoe deze een rol speelden bij de opzet van het project

Nadere informatie

We zijn op de goede weg!

We zijn op de goede weg! Interview met etutor Hans Troost, School of Education Hogeschool INHOLLAND Door Pieter Swager, Lectoraat elearning, december 2005 We zijn op de goede weg! Het gesprek met Hans Troost vindt plaats op de

Nadere informatie

Door Pieter Swager, Lectoraat elearning, mei 2006

Door Pieter Swager, Lectoraat elearning, mei 2006 Interview met etutor Jaap Jansen, Docent en coördinator van internationale Master Visual Knowledge Building (VKB) van de School of Communication & Media Rotterdam (Hogeschool INHOLLAND) Door Pieter Swager,

Nadere informatie

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Online learning is the single biggest change in education since the printing press John Chubb and Terry Moe Inhoud Online leren Voordelen en aandachtspunten

Nadere informatie

MEER INZICHT IN PORTALEN. Frank Snels www.utwente.nl/im - informatiearchitectuur 29 oktober 2014

MEER INZICHT IN PORTALEN. Frank Snels www.utwente.nl/im - informatiearchitectuur 29 oktober 2014 MEER INZICHT IN PORTALEN Frank Snels www.utwente.nl/im - informatiearchitectuur 29 oktober 2014 AGENDA Aanleiding De wereld van portalen Doelgroep portalen hoger onderwijs Portal ontwikkelingen Tot slot

Nadere informatie

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs.

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. Jim Bergmans Inhoud presentatie Grote veranderingen in het TU/e bacheloronderwijs

Nadere informatie

Social Schools Website module

Social Schools Website module Social Schools Website module Wij geloven dat de schoolwebsite een belangrijk middel is in de communicatie naar (potentiele) ouders en andere betrokkenen bij de school zoals bijvoorbeeld buurtgenoten.

Nadere informatie

Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga

Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga Docent is keyin blended learning Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga Blended learning Blended learning omvat een mix van e-learning en andere vormen van onderwijs, Daarbij gaat

Nadere informatie

Cursusontwikkeling / Centrale ELO

Cursusontwikkeling / Centrale ELO Cursusontwikkeling / Centrale ELO Leo Wagemans 7 september 2011 Overleg met Leeuwenborgh opleidingen Agenda Uitgangspunten van de OU Onderwijsontwerp en ontwikkeling ADDIE-cyclus Ontwikkelteam / Cursusteam

Nadere informatie

TU/e DLWO: Concept voor interne en externe koppeling. Frank Vercoulen Functioneel beheer TU/e DLWO

TU/e DLWO: Concept voor interne en externe koppeling. Frank Vercoulen Functioneel beheer TU/e DLWO TU/e DLWO: Concept voor interne en externe koppeling Frank Vercoulen Functioneel beheer TU/e DLWO Inhoud Historie DLWO Randvoorwaarden sourcing Ontwikkelingen DLWO Grensoverstijgende ICT uitdagingen Conclusies

Nadere informatie

TPACK in HO docentprofessionalisering

TPACK in HO docentprofessionalisering TPACK in HO docentprofessionalisering Nataša Brouwer Waarom een kookboek? There is no single technological solution that applies for every teacher, every course, or every view of teaching. Mishra & Koehler,

Nadere informatie

Veldwerk innovatie project

Veldwerk innovatie project Veldwerk innovatie project Blended learning binnen geografisch veldwerk Utrechts Stimuleringfonds Onderwijs project Wouter Marra, Koko Alberti, Derek Karssenberg Faculteit Geowetenschappen 9 december 2014

Nadere informatie

Sociale media en didactiek (en pedagogiek)

Sociale media en didactiek (en pedagogiek) Sociale media en didactiek (en pedagogiek) Twitter: #smhuis Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Wie van u? Wie van u? Laptop/tablet/smartphone bij u? Wie van u? Laptop/tablet/smartphone bij u?

Nadere informatie

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs Open & Online De (mogelijke) rollen van bibliotheken Onderwijs Enthousiasme om mee te werken aan het onderzoek De opkomst hier vandaag Vragen en nieuwsgierigheid Leidraad met vragen opgesteld Telefonische

Nadere informatie

Levenlang leren in Nederland met een portfolio: het wiel is al uitgevonden

Levenlang leren in Nederland met een portfolio: het wiel is al uitgevonden Levenlang leren in Nederland met een portfolio: het wiel is al uitgevonden Marij Veugelers 2 november 2007 communitymanager SURF NL Portfolio Wat hebben we in de zaal Wie heeft er al een eigen portfolio?

Nadere informatie

Beoordelen van competente mediawijze docenten en docentenopleiders

Beoordelen van competente mediawijze docenten en docentenopleiders Beoordelen van competente mediawijze docenten en docentenopleiders Uitgangspunten Fontys Kwaliteitsagenda (2011) Elke docent aantekening op gebied van Onderzoeksvaardigheden Didactiek en toetsen Mediawijsheid

Nadere informatie

Weerspiegeling van leerproces

Weerspiegeling van leerproces Weerspiegeling van leerproces Inzet van Learning analytics bij zelfstandig online leren van wiskunde in een universitair bio-medisch programma Nataša Brouwer Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en

Nadere informatie

Scenario: Standaardmodule met schriftelijk tentamen, docent geen ICT-ervaring.

Scenario: Standaardmodule met schriftelijk tentamen, docent geen ICT-ervaring. 1 Pieter Swager lectoraat elearning Scenario: Standaardmodule met schriftelijk tentamen, docent geen ICT-ervaring. Voorbeeld scenario moduletype docent-colleges-tentamen (blauwdruk van een leerpraktijk)

Nadere informatie

Dennis Boot. ondersteund door Web 2.0. Samenwerken en begeleiden

Dennis Boot. ondersteund door Web 2.0. Samenwerken en begeleiden Samenwerken en begeleiden ondersteund door Web 2.0 Dennis Boot Evaluatie van Google Sites en Google Apps tijdens stages en projecten in het onderwijs. Inhoud Inleiding... 1 Google Sites i.c.m. Google Apps

Nadere informatie

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN 1 De Netwerkschool ROC Nijmegen onderzocht de toepassingsmogelijkheden van videoconferencing in de Netwerkschool. Er werd zowel marktonderzoek

Nadere informatie

Digivaardigheden HvA-docenten

Digivaardigheden HvA-docenten Digivaardigheden HvA-docenten Concept 28 september 2010 Werkgroep: Peter Dekker onderwijskundig adviseur O2 OrO Erwin Faasse onderwijskundig adviseur O2 OrO Marjon van den Berg Informatiemanager DBSV Piet

Nadere informatie

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO Masterclass ICT-docentprofessionalisering 12 september 2011 Anna Tomson, Erwin Faasse, Peter J. Dekker 1 OPZET 1. Startpunt: HvA-beleid vanaf 2007 Peter 2. Inhoud: Voorbeeld

Nadere informatie

Green Shipping. Hoe kan het Nieuwe Leren hier een bijdrage aan leveren?

Green Shipping. Hoe kan het Nieuwe Leren hier een bijdrage aan leveren? Green Shipping Hoe kan het Nieuwe Leren hier een bijdrage aan leveren? & Welkom! Introductie De automobielsector als benchmark Tools, functionaliteiten en voordelen: Virtual Classroom Training - VCT Video-based

Nadere informatie

Handleiding Elektronische leeromgeving

Handleiding Elektronische leeromgeving Handleiding Elektronische leeromgeving Voor studenten en docenten Master SEN 2015-2016 https://seminarium.teacherschannel.nl Inhoudsopgave 1. Inloggen 2. Navigatie 3. Mastermodules Toevoegen, gebruiken,

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Onderzoek Tablets in het onderwijs

Onderzoek Tablets in het onderwijs Onderzoek Tablets in het onderwijs September 2011 Voorwoord In dit verslag presenteren we onze bevindingen van de tablettest die we hebben uitgevoerd. Zowel de ipad 2 als verschillende Android tablets

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

Competentieleren met EMERGO. Hans Hummel, Henk van den Brink

Competentieleren met EMERGO. Hans Hummel, Henk van den Brink Competentieleren met EMERGO Hans Hummel, Henk van den Brink Presentatie Competentieleren (A) Serious games (B) Authentieke taken én toetsing (C) EMERGO: aanpak en tools (D) Demo functionaliteiten (E) Discussie

Nadere informatie

De elektronische leeromgeving in 2014

De elektronische leeromgeving in 2014 De elektronische leeromgeving in 2014 1 Wat is de ELO De elektronische leeromgeving is gericht op het ondersteunen, uitlokken en stimuleren van het leren en de leerprocessen van studenten en docenten door

Nadere informatie

Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574

Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574 Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574 business context Innovatie Platform Klantinteractie Klantinzicht Mobiel Social Analytics Productiviteit Processen Integratie Apps Architectuur Wat is

Nadere informatie

Soms geeft de begeleidende informatie misleidende informatie; doet de applicatie niet wat hij belooft te doen.

Soms geeft de begeleidende informatie misleidende informatie; doet de applicatie niet wat hij belooft te doen. Inhoud Als er leerdoelen gehaald moeten worden moeten we als docent wel enige zekerheid hebben omtrend het effect van een interactieve multimediale applicatie. Allereerst moet de applicatie beken worden

Nadere informatie

Evaluatie Grassrootsproject 2012-2013: KENNISCLIPS VOOR ACTIVEREND ONDERWIJS (FNWI)

Evaluatie Grassrootsproject 2012-2013: KENNISCLIPS VOOR ACTIVEREND ONDERWIJS (FNWI) Evaluatie Grassrootsproject 2012-2013: KENNISCLIPS VOOR ACTIVEREND ONDERWIJS (FNWI) Evaluatieverslag van de projectleider over de resultaten van het Grassrootsplan maximaal 2 A4-tjes, Dit verslag wordt

Nadere informatie

Hordenloop naar open en online onderwijs. Wilfred Rubens Robert Schuwer

Hordenloop naar open en online onderwijs. Wilfred Rubens Robert Schuwer Hordenloop naar open en online onderwijs Wilfred Rubens Robert Schuwer 36 punts 28 punts http://www.flickr.com/photos/gowestphoto/3955671300/sizes/o/ http://www.flickr.com/photos/sophistechate/2777266738/sizes/l/

Nadere informatie

Plan van Aanpak. en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016

Plan van Aanpak. <naam school> en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 Plan van Aanpak en samen op weg Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 De Expeditie Er gaan 85 docenten samen op pad. Doel: De docenten en leerlingen ervaren dat de inzet van ICT een meerwaarde

Nadere informatie

Ervaringen met API s rond onderwijsdata vanuit Hogeschool Inholland en Hogeschool Leiden

Ervaringen met API s rond onderwijsdata vanuit Hogeschool Inholland en Hogeschool Leiden Open Onderwijs API Ervaringen met API s rond onderwijsdata vanuit Hogeschool Inholland en Hogeschool Leiden Mark de Jong, als ICT architect verbonden aan Hogeschool Inholland en Hogeschool Leiden Wat komt

Nadere informatie

Ontwerpsessie professionaliseringstraject digitale media. Wilfred Rubens

Ontwerpsessie professionaliseringstraject digitale media. Wilfred Rubens Ontwerpsessie professionaliseringstraject digitale media Wilfred Rubens Trouw, 21 oktober 2014 Uit de peiling blijkt dat het aantal scholen voor voortgezet onderwijs dat structureel overschakelt met een

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

E-Learning productie. Hulp on the moment of need

E-Learning productie. Hulp on the moment of need E-Learning productie Software Creëren IT gebruikersdocumentatie Hulp on the moment of need Corporate Learning Talent Management Over tts tts knowledge matters. tts zorgt voor kennisoverdracht en de ontwikkeling

Nadere informatie

Introductie Virtual Action Learning. Claudia Wrede 24 maart 2015

Introductie Virtual Action Learning. Claudia Wrede 24 maart 2015 Introductie Virtual Action Learning Claudia Wrede 24 maart 2015 Deelnemers 1. Wytze Koopal 2. Marije Hahnen-Florijn 3. Cornelise Vreman - de Olde 4. Frank van den Berg 5. Marie-Jose Verkroost 6. Karen

Nadere informatie

Op weg naar EUR-strategie online leren

Op weg naar EUR-strategie online leren Op weg naar EUR-strategie online leren SURF Symposium Open en Online Education, 11 maart 2014 Dr. Gerard Baars Directeur Risbo en projectleider deelprogramma online leren EUR Bouwstenen strategie online

Nadere informatie

Social Learning in the making

Social Learning in the making Social Learning in the making Persoonlijk Opleiden anno 2015 draait om een slim aangestuurde mix van trendsettende ontwikkelingen zoals Facebook, LinkedIn, YouTube, Twitter, Yammer, Google+ en meer conceptuele

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS

STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS Netwerk SIG Open Education 9 oktober 2015 1 SPEERPUNTEN 1. Kleinschalige leergemeenschappen 2. Rijke leeromgeving 3. Kwalitatief goede en inspirerende

Nadere informatie

Specialist Digitale Didactiek 2016-2017 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Specialist Digitale Didactiek 2016-2017 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Specialist Digitale Didactiek 2016-2017 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo If we teach today s students as we taught yesterday we rob them of tomorrow Specialist Digitale Didactiek Leiding

Nadere informatie

METEN VOLGEN MATCHEN. www.parantion.nl SCORION. Overzicht toetsvormen

METEN VOLGEN MATCHEN. www.parantion.nl SCORION. Overzicht toetsvormen SCORION TALENT METEN VOLGEN MATCHEN www.parantion.nl Overzicht toetsvormen 1 Scorion als instrument voor het volgen en inzichtelijk maken van leer- en ontwikkelprocessen Toetsend leren en toetsvormen Scorion

Nadere informatie

Pilots doorontwikkeling ELO. Geert van der Wijk Adviseur Onderwijs & ICT

Pilots doorontwikkeling ELO. Geert van der Wijk Adviseur Onderwijs & ICT Pilots doorontwikkeling ELO Geert van der Wijk Adviseur Onderwijs & ICT Even voorstellen - Implementatie/doorontwikkeling ELO en Digitaal toetsen - Implementatie CRM/relatiebeheer Even polsen Ga naar m.socrative.com

Nadere informatie

Werksessie DLWO. 25 juni 2013. Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk

Werksessie DLWO. 25 juni 2013. Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk Werksessie DLWO 25 juni 2013 Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk Aanleidingen programma Mogelijkheden van SURFconext Ontwikkelingen rondom cloud Kansen voor samenwerking kennisinstellingen Behoeften

Nadere informatie

HANDLEIDING TOOLVERZAMELING

HANDLEIDING TOOLVERZAMELING HANDLEIDING TOOLVERZAMELING react handleiding voor docenten en studenten Deliverable 4 Niveau van verspreiding: Publiek Projectnummer: 511709-LLP-1-2010-1-ES-KA3-KA3MP Augustus 2012 Partners: 1 react reactivating

Nadere informatie

Inleiding Sociale Wetenschappen. Studenten Aantal 953 Respondenten 54, 40 Ronde 1, 2. Datum uitvoering September 2010 Januari 2011 Collegeweblecture

Inleiding Sociale Wetenschappen. Studenten Aantal 953 Respondenten 54, 40 Ronde 1, 2. Datum uitvoering September 2010 Januari 2011 Collegeweblecture Pilot Naam Instelling Vak naam Studenten Aantal 953 Respondenten 54, 40 Ronde 1, 2 Verrijke weblectures VU Inleiding Sociale Wetenschappen Datum uitvoering September 2010 Januari 2011 Variant Collegeweblecture

Nadere informatie

Ad van Hest. Titel project Leerarrangementen samenstellen met Wimba Create

Ad van Hest. Titel project Leerarrangementen samenstellen met Wimba Create 1 1. GEGEVENS AANVRAGER Onderwijsinstelling Naam Postadres Postbus 61 Bezoekadres Sterrenlaan Postcode/plaats Website schoolorganisatie Postbankrekeningnummer Bankrekeningnummer BRIN-nummer Volledige naam

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 4 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu PASSIE VOOR ONLINE LEREN www.profijt.nu WAT IS PROFIJT? Het Praktijkonderwijs heeft behoefte aan een systeem waarin alle dagelijkse processen op een logische wijze en in één platform worden vastgelegd.

Nadere informatie

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De opleiding via afstandsonderwijs is ontstaan vanuit een vraag op de arbeidsmarkt. Er was een tekort

Nadere informatie

Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO. Projectplan 1 / 5. Versienummer Datum. 1.0 28 september 2007

Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO. Projectplan 1 / 5. Versienummer Datum. 1.0 28 september 2007 1 / 5 Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO Projectplan Auteur(s) Versienummer Datum Helicon Opleidingen 1.0 28 september 2007 2 / 5 1a NAW-gegevens van de aanvragende onderwijsinstelling

Nadere informatie

Dit format kan ook gebruikt worden voor een uitvoeriger eindrapportage (svp apart aanleveren).

Dit format kan ook gebruikt worden voor een uitvoeriger eindrapportage (svp apart aanleveren). Eindrapportage ICTO Fonds projecten Deze factsheet vraagt om een aantal gegevens als afsluiting van uw ICTO fonds project. De (beknopte)gegevens van alle projecten worden op de ICTO site (http://www.ic.uva.nl/icto/)

Nadere informatie

CaseMaster SPC Subsidie aanvraag Planning en Control

CaseMaster SPC Subsidie aanvraag Planning en Control CaseMaster SPC Subsidie aanvraag Planning en Control Subsidie Aanvraag Planning en Control Een subsidie adviseur verzorgt subsidie aanvragen voor bedrijven. Subsidie aanvragen zijn complex en veranderen

Nadere informatie

Schrijven van studiemateriaal

Schrijven van studiemateriaal Schrijven van studiemateriaal BKO workshop 25 oktober 2012 Door Marjo Stalmeier Programma van vandaag Kennismaking Focus van deze workshop Formuleren van teksten: theorie en oefenen Lunchpauze Structureren

Nadere informatie

Innovatieve manieren van leren met ICT

Innovatieve manieren van leren met ICT Innovatieve manieren van leren met ICT Twitter: #NIOC Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Wie van u? m.socrative.com: wrubens Wie van u? A: PO m.socrative.com: wrubens Wie van u? A: PO B: VO m.socrative.com:

Nadere informatie

Dé toets bestaat niet

Dé toets bestaat niet Dé toets bestaat niet Over functioneel toetsen voor beter onderwijs Willibrord Huisman, Afdeling Onderwijsondersteuning Marc Vorstenbosch, Fac. Medische Wetenschappen, Afd. Anatomie Onderwijsdag Radboud

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie. De

Nadere informatie

Voor je begint met bloggen

Voor je begint met bloggen Voor je begint met bloggen Gemma Kregting, Adviseur online marketing Corporate Communications & Marketing Voor je begint met bloggen Stap 1: Bepaal waar je over wilt bloggen Stap 2: Wie gaat er bloggen

Nadere informatie

User needs van docent en student bij inzet van learning analytics

User needs van docent en student bij inzet van learning analytics User needs van docent en student bij inzet van learning analytics Universiteit van Amsterdam 10 Oktober 2012 Beschrijving Aanpak Aanpassingen Beschrijving Verkenning LA op beide universiteiten Visualisatie

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Ict op de universitaire lerarenopleidingen: trends, issues & lessons learned. Alessandra Corda ICLON/UL Frits van Kouwenhove UOCG/RUG

Ict op de universitaire lerarenopleidingen: trends, issues & lessons learned. Alessandra Corda ICLON/UL Frits van Kouwenhove UOCG/RUG Ict op de universitaire lerarenopleidingen: trends, issues & lessons learned Alessandra Corda ICLON/UL Frits van Kouwenhove UOCG/RUG Inhoud presentatie Trends rond ICT in de lerarenopleiding Voorbeelden

Nadere informatie

Referentiecase. PNO Consultants econnect@work

Referentiecase. PNO Consultants econnect@work Referentiecase PNO Consultants econnect@work PNO Consultants was op zoek naar een oplossing om documenten en e-mails uniform op één centrale plaats op te slaan. Uiteindelijk zijn wij terecht gekomen bij

Nadere informatie

Communicatieplan Community Weblectures Onderdeel van de SURF SIG WEBstroom

Communicatieplan Community Weblectures Onderdeel van de SURF SIG WEBstroom Communicatieplan Community Weblectures Onderdeel van de SURF SIG WEBstroom Versie DEF maart 2013 Versies: 1 Debbie Braakman, 19 juni 2012 2 aanpassingen André Rosendaal na overleg kernteam 3 aanpassingen

Nadere informatie

biodoen brochure brochure inhoudsopgave: over biodoen...> versie 3...> innovatie...> audio-visueel...> zoekfuncties...>

biodoen brochure brochure inhoudsopgave: over biodoen...> versie 3...> innovatie...> audio-visueel...> zoekfuncties...> brochure Vmbo onderbouw t/m Vwo bovenbouw brochure inhoudsopgave: over...> versie 3...> innovatie...> audio-visueel...> zoekfuncties...> leerlingen, klassen, docenten en scholen...> kredieten en inlogcodes...>

Nadere informatie

10 e druk januari 2016 Heutink ICT

10 e druk januari 2016 Heutink ICT Netwijs Leeromgeving Gebruikershandleiding voor deelnemers 10 e druk januari 2016 Heutink ICT Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. In- en uitloggen... 4 1.1. Wachtwoord aanpassen... 4 2. Het Startscherm (Home-pagina)...

Nadere informatie

Hét centrale startportaal voor het onderwijs!

Hét centrale startportaal voor het onderwijs! Hét centrale startportaal voor het onderwijs! Mijn Omgeving Online (kortweg MOO) is een complete, persoonlijke digitale leer- en werkomgeving met sociale functionaliteiten. Door de modulaire opbouw kan

Nadere informatie

Schrijven van studiemateriaal

Schrijven van studiemateriaal Schrijven van studiemateriaal BKO workshop 8 mei 2012 Door Marjo Stalmeier Programma van vandaag Kennismaking Focus van deze workshop Formuleren van teksten: theorie en oefenen Lunchpauze Structureren

Nadere informatie

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: PROEFTUIN

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: PROEFTUIN INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: PROEFTUIN ACTIVITEITENPLAN 2015 WWW.SURF.NL/ONDERWIJS Innovatieprogramma Onderwijs op Maat Project: Proeftuin 2 INHOUD 1. Proeftuin 3 1.1 Doelen 3 2. Werkwijze

Nadere informatie

ICT-competenties van lerarenopleiders - Visievormende studiedag - Studiedag 24/05/2012 1 okt 2011 1 okt 2013,

ICT-competenties van lerarenopleiders - Visievormende studiedag - Studiedag 24/05/2012 1 okt 2011 1 okt 2013, ICT-competenties van lerarenopleiders - Visievormende studiedag - Studiedag 24/05/2012 1 okt 2011 1 okt 2013, Projectcontext & voorstelling De sneltrein van technologische evolutie, 21 STE EEUW! Een totaalaanpak

Nadere informatie

Samenwerking implementatie ELO Brandweer opdrachtgever: Brandweer Gelderland-Midden, Bert van Veldhuizen opdrachtnemer: Hogeschool Utrecht, Johan

Samenwerking implementatie ELO Brandweer opdrachtgever: Brandweer Gelderland-Midden, Bert van Veldhuizen opdrachtnemer: Hogeschool Utrecht, Johan Samenwerking implementatie ELO Brandweer opdrachtgever: Brandweer Gelderland-Midden, Bert van Veldhuizen opdrachtnemer: Hogeschool Utrecht, Johan Versendaal & Marijke Hezemans de opdracht Brandweer Gelderland-Midden

Nadere informatie

Archiveren toetsen. Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012

Archiveren toetsen. Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012 Archiveren toetsen Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012 Moeten we toetsen archiveren? Welke onderdelen? Waarom moeten we dat doen? Hoe lang moeten we dat doen? Wie

Nadere informatie

Handleiding Docentenpakket online. Versie 1.1

Handleiding Docentenpakket online. Versie 1.1 Handleiding Docentenpakket online Versie 1.1 1 Welkom Met de nieuwste generatie leermiddelen (voor docenten Docentenpakket online en voor leerlingen [methode] online) kunnen docenten eigen en open lesmateriaal

Nadere informatie

Digitalisering van het bewegingsonderwijs

Digitalisering van het bewegingsonderwijs Digitalisering van het bewegingsonderwijs Arnold Consten, Gert van Driel en Wytse Walinga Eén voor één komen de leerlingen de zaal in. Sleutels en portemonnees gaan in de kluis. De telefoons in de bak

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Quick Start Blackboard Eerste opzet Blackboard cursus

Quick Start Blackboard Eerste opzet Blackboard cursus Quick Start Blackboard Eerste opzet Blackboard cursus (TiU) gebruikt Blackboard Learn als digitale leeromgeving. In dit document staan de meest essentiële onderdelen van Blackboard kort uitgelegd. Neem

Nadere informatie

Portfolio. Een spagaat tussen visie, gebruikers en techniek

Portfolio. Een spagaat tussen visie, gebruikers en techniek Portfolio Een spagaat tussen visie, gebruikers en techniek 1 Presentatoren Chris Bouwens Projectleider Jan Luesink verantwoordelijk voor implementatie 2 Visie Leren op zijn Radius 6 stappen begrijp de

Nadere informatie

Vragenlijst vergelijking teleleerplatformen (de meeste vragen zijn met ja/ nee te beantwoorden) Productnaam:

Vragenlijst vergelijking teleleerplatformen (de meeste vragen zijn met ja/ nee te beantwoorden) Productnaam: Vragenlijst vergelijking teleleerplatformen (de meeste vragen zijn met / nee te beantwoorden) Productnaam: Versie: Algemeen Studywiser Het teleleerplatform kan het leerstof/ toetsdeel, het communicatiedeel

Nadere informatie

Handleiding. voor. praktijkbegeleiders

Handleiding. voor. praktijkbegeleiders Handleiding voor praktijkbegeleiders Versie: februari 2011 Inhoud: Inleiding... 3 Kerntaken van een praktijkbegeleider... 3 Voorbereidend gesprek met de cursist... 4 Feedback geven... 4 Begeleiden van

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

IFECTIVE KNOWLEDGE FRAMEWORK

IFECTIVE KNOWLEDGE FRAMEWORK IFECTIVE KNOWLEDGE FRAMEWORK Eenvoudig informatie beheren en vinden Er is veel informatie over een onderwerp of klant. Het blijft echter lastig om de informatie te bundelen en gemakkelijk terug te vinden.

Nadere informatie

Voorstel en voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Naam indiener Mailadres: Telefoonnummer: Naam/namen van de presentatoren: en

Voorstel en voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Naam indiener Mailadres: Telefoonnummer: Naam/namen van de presentatoren: en Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Naam indiener Jolanda Cuijpers Mailadres: jolanda.cuijpers@leijgraaf.nl Telefoonnummer: 0618184849 Naam/namen van de presentatoren: Marielle den

Nadere informatie

Aan de slag met IVZO.net

Aan de slag met IVZO.net Aan de slag met IVZO.net Inhoud Wat is IVZO.net?...1 Account aanmaken... 1 Stap 1: voor de eerste keer aanmelden... 1 Stap 2: profiel invullen... 3 Mijn dashboard... 3 Taakondersteuning voor uw thema...

Nadere informatie