ReThink!UvA:!Position!Paper!on!Teaching!and!Research!(Nederlands)! 1)!Position!Paper!on!Teaching!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ReThink!UvA:!Position!Paper!on!Teaching!and!Research!(Nederlands)! 1)!Position!Paper!on!Teaching!"

Transcriptie

1 ReThinkUvA:PositionPaperonTeachingandResearch(Nederlands) 16$5$2015 ReThinkpleitvoorfundamenteleaanpassingenindehuidigeorganisatievanonderwijs enonderzoek.detweeposition'papers'dievolgenbenoemendaarbijdebelangrijksteen meesturgenteproblemenenstellenoplossingenvoor.hetstartpunthiervooriseenre$ flectieopdehuidigestandvanzakenaangaandeacademischwerkaandezeuniversiteit endemogelijketoekomstervan.wewillenallemedewerkersvandeuvamaarook alleinstitutioneleorganen(onderzoeksscholen,colleges,graduateschools,opleidings$ commissies,afdelingen,ondernemingsradenenstudentenraden)uitnodigenomaande discussiebijtedragen:deeltudebezwarendiehierwordengenoemd?welkeknelpun$ tenontbreken?welkemaatregelenmoetenwordengenomen(ofzijnopeenofander lokaalniveaualbegonnen)omonderzoekenonderwijsproductiefenverrijkendtema$ ken?feedbackisdanookzeerwelkomenwezienernaaruitomineenkritischedialoog vangedachtentewisselen.ukuntonsbereikenop: 1)PositionPaperonTeaching SindsdeprotesteninhetMaagdenhuisendeopkomstvanRethinkUvAzijndocenten vanuitdeheleuniversiteitmetelkaaringesprekgeraaktoverproblemendiezijervaren inhetonderwijs.eenterugkerendthemaishetfeitdathetstroomlijnenvanonderwijs andersdanbeoogd tenkostegaatvandekwaliteit.inplaatsvanervoortezorgen datonderwijsefficiënterwordt,hebbendedoorgevoerdemaatregelengeresulteerdin hetdemotiverenvansommigevanonzemeestsuccesvollestudenten,hetloskoppelen vanonderwijsenonderzoek,hetvervreemdenvandocentenvandebaanwaarzijvan houdeneniseenaantalstudentenendocentenerzelfsziekvangeworden. Stafenstudentenvanverschillendedepartementenenfaculteitenzijngefrustreerdge$ raaktdoorontwikkelingendiegedeeltelijkuituva$beleidengedeeltelijkuitoverheids$ beleidvoortkomen.indegesignaleerdeproblemenkunnenwevierthema sontwaren: 1. Deinefficiëntievanhetrendementsdenken:eenverregaandefocusopoutputcij$ fersvervreemdtonderwijsvanhaarkerndoelen;inconsistentemaatregelenom prestatiesteverbeterenresulterenvaakinhettegenovergesteldeeffect. 1

2 2. Bureaucratisering: one$size$fits$all $regelsbeheersenhetonderwijs;centralisa$ tieheeftgeleidtotzeergebureaucratiseerdeproceduresdiedewerkdrukverho$ genendeautonomievanprofessionalsnodeloosaantasten. 3. Werkdrukendearbitraireberekeningvanuren:degroeiinstudentenaantallen enadministratievetakenwordenvaaknietgecompenseerddooreenhogerbud$ getmaardooronbetaaldoverwerk. 4. Gebrekaanbalanstussenonderzoekenonderwijs:overmatigeonderwijsbelas$ tingsloktalleonderzoekstijdop;omonderzoektekunnendoenmoetendocen$ tenzichzelfvrijkopenvanonderwijs.doordezebreuktussenonderzoekenon$ derwijsverliestdeuniversiteithaarsterkstepunt. 1.#De#inefficiëntie#van#het#rendementsdenken# Een'verregaande'focus'op'outputcijfers'vervreemdt'onderwijs'van'haar'kerndoelen;'in9 consistente'maatregelen'om'prestaties'te'verbeteren'resulteren'vaak'in'het'tegen9 overgestelde'effect.' Dehuidigefocusoprendementenisaantoonbaarinefficiënt.Deverregaandemaatrege$ lenleidentotconstantereorganisatiesvanhetonderwijs.elkjaarmoetencursussen herzienwordenopbasisvanprestatieafspraken,studiesuccesmaatregelen,toenamevan toetsmomenten,mentor$entutorsystemen,matchingenbsa,zelfsterwijlheteffectvan voorgaandemaatregelennognietmeetbaaris.ditzorgtervoordatdiscussiesbinnen departementennietgevoerdwordenvanuitdeinhoudmaarvanuitdenoodzaakomte gaanmetadministratieveeisen.ditwordtversterktdoordeeisomleerdoelente stroomlijnenvolgensinternationaalrecept(zgn. Dublindescriptors ),ongeachtderijke profielenvandeindividueledisciplines.rendementsdenkenwordtzonietalleengeld$ verspilling,hetbelemmertookdeontwikkelingenvernieuwingvanhetonderwijs. Rendementsdenkenis(mede)doordedirecteinvloedvanfinanciëleprikkelsopheton$ derwijsschadelijkvoordekwaliteitvanhetonderwijsenvooreenproductieverelatie tussenstudentenendocenten.afdelingen(bijsommigeopleidingenzelfsindividuele docenten)wordengefinancierdopbasisvanhetaantaldiploma sdatzeproduceren. Budgettaireoverwegingenkunnenzoeenrolspelenbijhetbecijferenvanstudenten. Gesprekkenmetstudentenzijngeenintellectueleuitwisselingenmeer,maaronderhan$ delingen.zelfsdevsnuerkentdathetnodigiseennieuwebalanstevindentussenbe$ kostigingopbasisvangetalsmatigecriteriaeneenzorgvuldigerebeschermingvande kwaliteitvandeinhoud. 1 Rendementsdenkendegradeert onderwijs tot leren,en leren tot meetbarecriteria. 2 Docerenwordtzoeenoefeninginhetaanbiedenencontrolerenvanfeiteninplaatsvan kennisoverdrachtenhetstimulerenvanstudentenombekwame,onafhankelijkeden$ kersteworden. 3 Dehieropvolgendestandaardisatievanonderwijsontneemtstudenten deflexibiliteitenonafhankelijkheidomhuneigenstudiepadtevolgenenzichterichten opspecifiekeinteresses.prestatieafsprakenhinderenvooralgoede/uitmuntendestu$ dentendieverderwillenkijkendanhetstandaardaanbodeneentweedestudiewillen doen.zogauweenstudentmeerdaneenjaarlangernodigheeftomdestudietevoltooi$ 1http://www.vsnu.nl/nieuws/nieuwsbericht/189$reactie$van$de$vereniging$van$universiteiten$op$de$ protesten$van$studenten$en$universitair$medewerkers.html;ineenopenbriefheefth.nudetoonvande reactievandevsnuopdeprotestenalbekritiseerd:http://platform$hnu.nl/de$nieuwe$universiteit$is$ anders/ 2Zie,overde learnification vanacademischonderwijs:biesta,gert. GoodEducationinanAgeofMeasu$ rement:ontheneedtoreconnectwiththequestionofpurposeineducation. Educational'Assessment,'Eva9 luation'and'accountability'(formerly:'journal'of'personnel'evaluation'in'education)21.1(2009): Lorenz,Chris. TheMetrificationof Quality andthefalloftheacademicprofession. Oxford'Magazine HilaryWeek,TrinityTerm(2015):

3 en,krijgthetbetreffendedepartementgeenvergoedingmeervoordezestudent.maar ookzwakkerestudentendiemeersturingentijdnodighebbenomeenacademischeat$ titudeteontwikkelen,wordendoorditsysteemtevroegafgeschreven.studentendie gedwongenwordenhunstudietesnelafteronden(ofoptegeven)vervullenhunmaat$ schappelijkepotentieelniet:zehebbenmisschienweleendiploma,maarnietdecompe$ tentiesdiezegehadzoudenhebbenalszenogeensemesterlangerhaddenkunnenstu$ derenofnogeenextravaktevolgen. Uiteraardzijnweallemaalvoorstandersvangoedgeorganiseerde,transparantepro$ gramma sdiehetstudentenmogelijkmakenhunstudieoptijdafteronden.echter:het keurslijfdathetresultaatisvanprestatieafsprakenenrendementsdenkenondermijnt alleinitiatievenomwatbetreftinhoudenvormteinnoverenenzorgtervoordatinde relatietussendocentenstudentcontroleenwantrouwendeboventoonvoeren.debui$ tengewoneaandachtvoormeetbaredatabrengtdeproductievandevereistedatate$ weeg,nieteenverbeteringvandekwaliteit. 4 Wijgelovenhartgrondigdathetdetaakvanalleuniversitairestafisommensenteleren denkenenkritischtereflecteren.wijwillendatdocentenenstudentennietlangervolg$ zaam,maargeëngageerdzijn.pedagogenhebbengeobserveerdenbewezendatcontrole enbeoordelingweinigbijdragenaanhetverbeterenvanprestatiesbijhetuitvoerenvan creatieve,complexeofconceptueleopdrachten. 5 WijgelovendatdestafvandeUvAtoe$ gewijdisaandedoelstellingenvanhethogeronderwijsendatdocentengemotiveerd zijnomlestegevenaaneenuitdagendestudentenpopulatie.laathenditdanookdoen 2.#Bureaucratisering:# one;size;fits;all ;regels#beheersen#het#onderwijs# Centralisatie'heeft'geleid'tot'zeer'gebureaucratiseerde'procedures'die'de'werkdruk' verhogen'en'de'autonomie'van'professionals'nodeloos'aantasten.' RendementsdenkenheeftgeresulteerdineenbijnaKafkaëskebureaucratie.Hetbijhou$ denvandeadministratieneemteensteedsgroteraandeelinbinnendetakenvando$ centen:hetmakenvancursusomschrijvingentoteenvoljaarvoordateendocentdecur$ susdaadwerkelijkgeeft,hetvoorbereidenenuitvoerenvanenreagerenopgestandaar$ diseerdeevaluaties,hetinvoerenvancijfersenanderedataindiversecomputersys$ temen,hetarchiverenvantentamensenhetaanpassenvanonderwijsenopdrachtenop basisvansteedsmaarweerveranderendeformeleeisen(inplaatsvandidactische overwegingen). Omtevoldoenaanderoepomverantwoordingenomdekwaliteitvanonderwijstemo$ nitorenwordenelkjaaruniversiteitsbreedloggeproceduresenapplicatiesingevoerden aangepast.veelvandezesystemenwordeningebruikgenomenvoordatzedaadwerke$ lijkfunctioneren. 6 Desystemenzijnbovendieneenpogingomcomplexeproblemenop eenuniformemanieroptelossen,waardoorzenietaansluitenopdebehoeftesvanindi$ vidueleafdelingenofopleidingen.zezijnvaakinefficiëntomdatzeontwikkeldzijnvan$ uitmanagementperspectiefenmeergerichtzijnophetleverenvanvergelijkbarecijfer$ tjesdanopderolinhetonderwijswaarvoorzeineersteinstantieontwikkeldwaren. 4 Wenowliveinageinwhichdiscussionsabouteducationaredominatedbymeasurementandcompari$ sonsofeducationaloutcomesandthatthesemeasurementsassuchseemtodirectmuchofeducationalpo$ licyand,throughthis,alsomuchofeducationalpractice.thedangerhereisthatweendupvaluingwhatis measured,ratherthanthatweengageinmeasurementofwhatwevalue."(biesta,gert. GoodEducationin anageofmeasurement:ontheneedtoreconnectwiththequestionofpurposeineducation. Educational' Assessment,'Evaluation'and'Accountability'(formerly:'Journal'of'Personnel'Evaluation'in'Education)21.1 (2009):33 46,42) 5Pink,DanielH.Drive:'The'Surprising'Truth'About'What'Motivates'Us.London:Penguin, Bv.UvAQvoorevaluaties,Pontifex/Datanosevoorbecijfering,SISvoorstudentenadministratie. 3

4 4 UvAQ,eennieuwevaluatiesysteemvoorvakken,isgeïntroduceerdmethetuitdrukke$ lijkedoelomvakkenvanverschillendeafdelingenenfaculteitenmetelkaartekunnen vergelijken.veeldocenten,studenten,opleidingscommissiesenprogrammateamserva$ rengeenvoordelenvanditsysteemindezinvanhetverbeterenvandekwaliteitvande moduleswaarbijzebetrokkenzijn. Dezesystemenzijneenbijkomendelastvoorhetpersoneelgeworden,inplaatsvan middelendiehenhelpenomdekwaliteitvanhetonderwijsteverbeteren.despecialis$ tendieingehuurdzijnomdezesystementebeherenhebbeneenextrabureaucratische laaggevormddieuiteindelijkveelcomplexereproceduresvoorschrijftdannodigomhet oorspronkelijkeprobleemoptelossen.degrofmazigheidzorgtervoordatlokalepro$ blemenresultereninnieuwemaatregelenvoordegeheleuniversiteit terwijlhetoor$ spronkelijkeprobleembijdemeesteafdelingennietspeelde.zoiseensfeerontstaan waarinkleinereeenheden opleidingenofzelfsindividueledocenten ookhuntoe$ vluchtzoekeninformaliseringenregelgeving,zelfsalsditnietechtnodigis.detoege$ nomenformaliseringgeeftdocentenhetgevoeldatzijnietlangervertrouwdworden. 3.#Werkdruk#en#arbitraire#urennormeringen# De'groei'in'studentenaantallen'en'administratieve'taken'worden'vaak'niet'gecompen9 seerd'door'een'hoger'budget'maar'door'onbetaald'overwerk.' DeNederlandseoverheidstimuleertal20jaardegroeivandestudentenpopulatiemaar heeftditnietgecompenseerdmethetbeschikbaarstellenvangroterebudgetsaande universiteiten.sterkernog:hetbudgetisverkleindeneengroterdeelhiervanwordt besteedaanniet$onderwijzendpersoneel,datwilzeggen:aanmanagementtaken.een onvermijdelijkeconsequentiehiervanisdetoenamevandewerkdrukvoorhetweten$ schappelijkpersoneel;dewerkdrukisindeafgelopenjarenabsurdgeworden.tegelij$ kertijdheeftdeoverheiddeverplichtecontacturenopgeschroefdenheeftdeuvadoor deintroductievande8$8$4semesterindelinghetaantalwekenwaarinonderwijsgege$ venmoetwordenvergroot.universiteiteninderestvandewereldonderwijzengemid$ deld28tot32wekenperjaar;bijdeuvawordter40wekenperjaaronderwijsver$ zorgd.studentennochdocentenwordteenadempauzegegund.doordecontinuetijds$ drukisernauwelijksnogruimtevoorexperimenterenennieuwsgierigheid,voorlezen enschrijvendatnietnauwkeurigdooreenopdrachtisbepaald.debovenstaandevoor$ beeldenhebbenduidelijkgemaaktdatookhetonderwijsoverbelastismetverborgen taken:naastdealgenoemdeadministratievetakenzijndocentenookgedwongeneen groteraantalcontacturenaantebieden,meertoetsmomentenintebouwenenleste gevenaangroteregroepen.zijstaanbovendienonderconstantedrukomaanprofessio$ naliseringsmaatregelen(zoalsdebasiskwalificatieonderwijs)deeltenemenenmeete werkenaandecontinuereorganisatievanopleidingenendepartementen.hetgecreëer$ debureaucratischelabyrintleidtdaarnaasttoteensteedstoenemendehoeveelheidvra$ genen svanstudentenencollega sdieinverwarringzijn. Demeestefaculteitengebruikeneenurennormeringssyteemomtebepalenhoeveel urenpersoneelsledenkrijgenvoorhetgevenvaneenwerkgroep,voorhetcoördineren vaneenhoorcollegereeksofvoorhetbegeleidenvaneenscriptie.ditzoueenmiddel kunnenzijnomeengelijkmatigeverdelingvanhetonderwijstebewerkstellingen,maar iseenhulpmiddelgewordenomtakentoetewijzenopeenarbitrairemanierdieop geenenkelewijzeinverbindingstaatmetdepraktijk.enerzijdszijndeurendievoor eenbepaaldetaak zoalshetbegeleidenvaneenmascriptie staanbijveelafdelingen steedsmeerteruggebrachtzonderdatdebijkomendeverplichtingenminderzijnge$ worden.anderzijdsneemtdewerkdrukcontinutoe bv.doordetoenamevandezo$

5 juistgenoemdeverborgentakenmaarookdoordegroeiendegroottevanwerkgroepen zonderextracompensatie. 7 Deperversiteitvanditsysteemblijktuitdepraktijkvan departementendiemensengeenfulltimedocentbanenmeergeven:iedereenweetim$ mersdatmeerdan0,7ftenietineenwerkweekpast. 8 4.#Gebrek#aan#balans#tussen#onderzoek#en#onderwijs# Overmatige'onderwijsbelasting'slokt'alle'onderzoekstijd'op;'om'onderzoek'te'kunnen' doen'moeten'docenten'zichzelf'vrij'kopen'van'onderwijs.'door'deze'breuk'tussen'on9 derzoek'en'onderwijs'verliest'de'universiteit'haar'sterkste'punt.' Deernstigeproblemendieinhetvoorgaandegeschetstzijn,wordenverergerddoorde toenemendeklooftussendetweebelangrijkstecomponentenvanalleacademische functies:onderzoekenonderwijs.deuvaissinds2006lidvandeleagueofeuropean ResearchUniversities(LERU) eennetwerkvan22onderzoeksgerichteeuropeseuni$ versiteitendathetbelangvanfundamenteelonderzoekineuropabepleit. 9 Ditzoumoe$ tenbetekenendatonderzoekvoortdurendomgezetwordtinonderwijsendatonder$ wijsgebaseerdisophetnieuwsteonderzoek.depraktijkisechterdatersteedsmeer, m.n.tijdelijke,docentenaandeuvawerkzaamzijndiegeenbetaaldeonderzoekstijd hebben.omdatonderwijsminderaantrekkelijkisgewordenenvanuitcarrièreperspec$ tiefwordtervarenalsminderlonenddanonderzoek,hebbensuccesvolleonderzoekers meerdangenoegredenomzichvrijtekopenuithetonderwijs.ditwordtondersteund doordeherverdelingvanonderzoeksbudgettenvanfaculteiten/universiteitennaarex$ terne,vaakprojectgeoriënteerdemiddelen.omonderzoektekunnendoen,moethet academischpersoneelaandetijdrovende,moordendeconcurrentieomexternemidde$ len(nwo,eu,etc.)meedoen.zijdieexternefondsenindewachtslepen,gebruikeneen deelvandemiddelenomzichzelfvrijtekopenuithetonderwijs.hierdoorhebbenze meertijdomonderzoektedoen,watleidttoteengroterehoeveelheidpublicaties.dit vergrootvervolgenshunkansophetbinnenhalenvannieuwebeurzen.zijdieernietin slagenexternemiddelenteverwervendragendezwarelastvanalleonprettigeenin toenemendematebelastendeonderwijs$enadministratievetakenenhebbendaardoor nogmindertijdvooronderzoek.dezecombinatievanfactorenleidttoteensteedsgro$ terwordendescheidingtussenuniversitairpersoneel,resulterendindeverarmingvan universitaironderwijs(zieookrethink sstellingnameoveronderzoek). Oplossingen DeUvAenhaarfaculteitenmoetenhetacademischekaraktervanuniversitaire opleidingenmethandentandverdedigentegenallepogingenomkritisch,inno$ vatiefencreatiefdenkentebeperkendoorbureaucratiseringenselectievege$ talsmatigeweergaves. Deorganisatievanonderwijsenexamineringendeevaluatievanmodulesmoet bepaaldwordenophetniveauvanfaculteiten,opleidingenenoc s(zieookre$ thinkstellingnamet.a.v.democratisering);deregelmatigeaccreditatiedoorcol$ legaeisvoldoendewaarborggeblekenvoordekwaliteitvanhetonderwijs.de$ 7Onderzoekheeftuitgewezendat"academiciendocentenvakeronbetaaldoverwerkendanenigeandere beroepsgroep.(bal,ellen,erellagrassiani,andkatekirk. NeoliberalIndividualisminDutchUniversities: TeachingandLearningAnthropologyinanInsecureEnvironment. Learning'and'Teaching7.3(2014):46 72,53). 8HierkomtbijdateenvoorbeeldberekeningvandeondernemingsraadvanFGwopbasisvandenieuwe onderwijsurennormeringheeftlatenziendathetonmogelijkzouzijnomdaadwerkelijkallevakkentedoce$ rendieiemandzoumoetendoenomeenfulltimeonderwijsaanstellingtevullen. 9 DeUvAissinds2006lidvanLERU,eennetwerkvan22onderzoeksintensieveEuropeseuniversiteiten datpleitvoorhetbelangvanfundamenteelonderzoekineuropa. 5

6 partementenenopleidingenmoetenmeerverantwoordelijkhedenkrijgenophet gebiedvandeinhoud,devormendeorganisatievanhetonderwijs.deuva moetophoudenalledepartementenenopleidingenonwerkbareadministratieve proceduresopteleggenzolanghetnutvoor'de'opleidingen(ennietvoorhetbe$ stuurlijkapparaat)nietevidentis. Weroepenalledepartementenenopleidingen,alledocentenenopleidingsdirec$ teurenopomkritischnatedenkenoverhetnutvanadministratieveprocedures. Innauwoverlegmethetondersteunendepersoneelzullenwijzovrijzijnom nietmeetewerkenaanzelf$surveillanceenhetmeetbaarmakenvanonderwijs, alswenietzienhoedithetonderwijsenderelatietussenstudentenendocenten verbetert. Deoverheidenuniversiteitenmoetenophoudenmethetimplementerenvan steedsweernieuwemaatregelendiegerichtzijnophetvergrotenvandeeffici$ encyvanhetonderwijsenophetintensiverenvandecontroleopstudentenen docenten.inhetbijzondermoethetrendementvanallemaatregelenvergeleken wordenmethetalternatiefomdezemiddelentebestedenaanfundamenteleon$ derwijstaken:bv.kleinerewerkgroepen,meervoorbereidingstijdvoordocenten, etc. Deduurvansemestersendehoeveelheidcontacturenmoetenheroverwogen worden.erisgeenovertuigendbewijsdatdetoenamevanbeidenstudenten helptopeenproductieveengemotiveerdemaniertestuderen.opleidingenen faculteitenmoetendekanskrijgendeacademischekalenderaantetepassen aanhuneigenbehoefteszonderdaarbijgehinderdtewordendoorbeperkende verplichtingen.indiegevallenwaarlangeresemestersenmeercontacturenwel noodzakelijkzijn,moetenopleidingenendocentengecompenseerdwordenvoor hunoverwerk. AlsonderzoeksuniversiteitmoetdeUvAdenauwebandtussenonderwijsen onderzoekondersteuneneneeneindmakenaandeverhardingvanhettweele$ digesysteem:elkeuniversitairedocentmoetbeschikkenovereenminimale hoeveelheidonderzoekstijd.alleonderzoekersenpromovendimoetendemoge$ lijkheidhebbenommodulesindebaendemateverzorgendiegebaseerdzijn ophunonderzoek.onderwijsmoetbeloondwordenmetonderzoekstijdener moetwordenerkenddatvalorisatieindeeersteplaatsinhetonderwijsplaats$ vindt. AlsNederlandeenkenniseconomiewilzijnenstreeftnaareenhoogpercentage academischgeschoolden,moetenuniversiteitenmeermiddelenontvangenom hetonderwijstekunnenverzorgen.hetiseenschandedatoverheidsbeleidde universiteitensteedsmeerverplichtingenoplegt(bv.hetaanbiedenvanmini$ maal12contactureninheteerstejaar)zonderaanvullendemiddelenterbe$ schikkingtestellen.deoverheidverwachtblijkbaardatdocentenditcompense$ rendoormeertewerkenzonderextrabetaaldtekrijgen. DeUvAmoetstoppenmethetverdoezelenvandezeparadoxdoorurenopeen oneerlijkemanierteberekenen:alseensysteemvannormurengebruiktwordt, moetditookgebaseerdzijnopdeurendiedaadwerkelijkbenodigdzijnomeen bepaaldetaakuittevoeren,inplaatsvangerichttezijnopdebestuurlijketaak omaanalleverplichtingentevoldoenmetdebeschikbarestaf. Wemoeteneenbredediscussieoverdedoelen,inhoudenvormenvanacade$ mischonderwijsgaanvoeren.depuntendiehiergenoemdzijn,zijneeneerste vereisteomdezediscussie enhaarmogelijkeuitkomsten eenrealistische kanstegeven. 6

7 7 2)PositionPaperonResearch Devalorisatievanonderzoekdoormiddelvanonderwijsiseenuniekenkenmerkend principevanacademischegemeenschappen,zowelhistorischalsglobaal.hetisookhet grondbeginselvandeleagueofeuropeanresearchuniversities(leru),hetmeestre$ centesamenwerkingsverbandwaaraandeuvazichheeftverbonden.decombinatievan beideonderscheidtacademischegemeenschappenvanorganisatiesdiezichuitsluitend toeleggenoponderzoek,alsmedevaninstellingendiezichvolledigtoespitsenopoplei$ dingenscholing.eenscheidingtussenonderzoekenonderwijsiszowelhistorischals ideologischanti$academisch,maardesondankshebbenvelenvanonserdagelijksmeete maken. Eentweede,verwantprobleemisdatmogelijkhedenvooronafhankelijkonderzoekin veelvakgebiedeninonevenredigemateondergeschiktwordengemaaktaaneconomi$ scheenpolitiekebelangen,engefinancierdengeëvalueerdopbasisvanvageen/ofenge criteria,dienogweinigvandoenhebbenmetdepraktijkvanhetwetenschappelijkeon$ derzoek.dezecombinatievanfactorenondermijntonzewerksfeer. Het#probleem# Arbeidscontracteninstitutionaliserenintoenemendematedetaakverdelingtussenhen dieonderzoekdoenenhendiedegroeiendeonderwijslastopzichnemen(zieookposi$ tionpaperoveronderwijs).eenonevenredigeonderwijslastdwingtwetenschappers ertoeexterneonderzoeksgeldenaantevragen,omzodetijdtekunnenvrijmakendieze nodighebbenomechtaanonderzoektedoen.succesvolleaanvragenwordenbeloond metonderwijsvrijstelling,diemogelijkwordtgemaaktdoor(tijdelijke)stafopcontrac$ tenmetuitsluitendonderwijstijd.beidegroepenwordenzoonderdeelvanzichzelfin standhoudendecycli:zijdiesubsidieskrijgenbevindenzichineenbetereuitgangsposi$ tieomnogmeeronderzoeksgeldbinnentehalen;ledenvandetijdelijkeonderwijsstaf daarentegenkrijgennietdekansomdeonderzoekservaringoptedoendiezenodig hebbenomhetzijstructureleonderzoekstijdtekrijgen,hetzijexternefondsenbinnente halen.opdiemanierleidtdescheidingtussenonderwijsenonderzoektottrajectendie carrièresmakenofbreken,vaakalheelvroegindeloopbaanvanwerknemers.boven$ dienwordenonderwijsenonderzoeknietalsgelijkwaardigbeschouwd,maarwordtde verdelingertussenhiërarchischgeïnterpreteerd:onderzoekwordt mededoorhetfeit dathetvaakexternwordtgefinancierd ervarenalswaardevollervoordeacademische gemeenschapdanonderwijs.diedestructievedynamiekconsolideertuitzichtlozewerk$ situatiesensnijdtcarrièrepadenaf,leidttotsegmenteringvangroepen,departementen enfaculteiten,staateenvruchtbareuitwisselingtussenonderwijsenonderzoekinde weg,enondermijntdecollegialiteittussenwerknemers. Eenandereverontrustendeontwikkelingoponderzoeksgebiedishetfeitdatopenen oprechtenieuwsgierigheidondergeschiktwordtgemaakt,enerzijds,aannationaleen universitaireonderzoeksagenda s( profielen ),enanderzijds,aanuniformeframe$ worksandcompetities.hettoenemendebelangvankwantitatieveevaluatievan onder$ zoeksoutput (dievanzelfsprekenddecollegezaalbuitenbeschouwinglaat)leidterook toedathetpersoneelsbeleiddefactowordtovergeheveldvandeuniversiteitennaarna$ tionaleonderzoeksinstitutenen(vaakprivate)uitgeversenhunzelfbestendigendecita$ tie$indexen.ditiseenkernachtigvoorbeeldvandemanierwaaropeenuitdehandgelo$ penvertrouweninprofessioneelmanagementendecompetitievandevrijemarkteen bedreigingvormtvoordeacademischevrijheiddiewezohardnodighebben.juistdie vrijheidsteltonsinstaatomintekunnengaantegenmethodologischproblematische paradigma s,endaarmeegaranttestaanvoordeintegriteitvanhetwetenschappelijke onderzoek.

8 Oplossingen# DeUvAmoetopalleniveaussynergienastreventussenonderzoekenonderwijs,enalle ledenvandeacademischestafechtekeuzesbiedenvoorhetontwikkelenvanvaardig$ hedenenhetnastrevenvancarrièredoelen,opeenmanierdiedegenoemdebalansbe$ vordert.daarvoormoetdeuniversiteitopverschillendeniveaustegelijkertijdactieon$ dernemen.ophetnationeleniveaumoetze: lobbyenvooreensubstantiëleverhogingvanderechtstreekseonderzoekfinan$ ciering(eerstegeldstroom)aannederlandseuniversiteiten,inaanvullingopde middelendiecentraalwordentoegekendviaindividuelecompetitie(bijvoor$ beeldnwo sveni$,'vidi$'en'vici$programma s).inhetbijzondermoetzeerop aansturendatdeuniversiteitendefinancieringkunnenhervattenvandoorkan$ didatenzelfontworpenpromotieprojecten,inplaatsvan(steedsvaker,ofzelfs uitsluitend)promotieplekkeningebedinexterngefinancierdeprojecten,geleid doorsenioronderzoekers; eropaandringendatderegelsvoornationalecompetitieoveronderzoeksgeld,in zoverrediebehoudenblijft,nietbepaaldwordendoorkortetermijnbelangenvan economischeenpolitiekeaard(zoalsnubestendigddoorhettopsectorenbeleid vandeoverheid).daarnaastmoeteropaangedrongenwordendatbeslissingen overwatwaardevolonderzoekis,nietcentraalgemaaktworden(bijvoorbeeld, viaeennationalewetenschapsagenda)maardediversiteitreflecterenvande disciplines,specialisatieseninteressesdienationaleenlokaleonderzoeksgroe$ penbeoefenenofvolgen.nationalesubsidieregelingenmoetenhiertoeflexibeler worden,zowelwaarhetdeaanvraagregelsbetreft(zodatanderefactorendan anciënniteit/tijdsindspromotiekunnenbepalenwiegeldkanaanvragen)alsde omvangvansubsidies(aangeziendehuidigeverdelingvanfondsen,waarinhet winner9takes9all$principedomineert,nietaansluitopdewensenvanonderzoe$ kersendeklooftussenonderwijsenonderzoekalleenmaarbestendigt).externe subsidiegeversmoetenopgeroepenwordendebeperkteonderzoekstijdvanzo$ weldiegenendieaanvragenschrijvenalsdiegenendiezebeoordelentebe$ schermen,doorhunprocedureseenvoudigerentransparantertemaken. Ophetlokaleniveauhoortdeuniversiteit: intestaanvooreengelijkmatigeverdelingvanonderzoeksgeldoverallelagen vandeorganisatie,waarbijeensubstantieeldeeldaarvanterechtkomtbijde laagste niveausenindividueleonderzoekers,enervoortezorgendatalleaca$ demischestafeenminimumaanbetaaldeonderzoekstijdheeftwaarindievolle$ digeacademischevrijheidgeniet; eroptevertrouwendatonderzoeksgroepen(indebreedstmogelijkezin)erzelf toeinstaatzijn,enertoebereidzijn,inteschattenhoehunwetenschappelijke interesseszichverhoudentothetmaatschappelijkewelzijn,inplaatsvanvalori$ satieteverbindenaanindividueleprestatiesentedefiniërenintermenvanon$ middellijkeoutput'ofinovereenstemmingmeteencentraalvastgesteldeagenda; deuitoefeningvantoezichtoverenevaluatievanonderzoekterugtebrengen vansterkgecentraliseerdeeenhedendiezichschikkennaareenzijdige,politiek eneconomischgemotiveerdeonderzoekszwaartepunten,naardewerkvloerzelf datwilzeggen,naardeonderzoeksgroepen,departementen,onderzoeksscho$ len,enz.dielaatstenmoetdemogelijkheidkrijgenomhuneigeninstrumenten teontwikkelenvoordebeoordelingvanonderzoek,kwantitatiefen/ofkwalita$ tief,afhankelijkvanwatbinneneenspecifiek(e)displine,veldofbestuurlijke eenheidhetbestewerkt,enzelftebeslissenhoezeeenstimulerendeonder$ zoeksomgevingkunnencreërenenpromoten; depublicatietebevorderenvan green 'open'access'tijdschriftenbeheerddoor academici,diehentoelatenzelftebepalenhoezedekwaliteitvanpublicatieshet 8

9 bestebeoordelen,enzeooksnellatenpublicerenenhunbevindingencollegiaal latendelenzonderdatditdruktopalzwaarbelastebibliotheekbudgetten; dewederzijdseafhankelijkheidvanacademischestatus(ud,uhd,enz.)ende verdelingvanonderzoeks$,onderwijs$enadministratievetaken(inclusieftaken opgelegddoorhetius'promovendi)opteheffen,omzoeenmeergelijkwaardige enpluralistischewerkomgevingtecreëren.alsacademischestatuseenreflectie vormtvandekwaliteitvaniemandswerk inonderwijs,onderzoeken'admi$ nistratie inplaatsvansturendtezijnvoordeverdelingvantakenofinkomen, danispromotieimmersnietlangerafhankelijkvandebeschikbaarheidvanfi$ nanciëlemiddelen. 9

10 Teachers want* BALANCE BETWEEN TEACHING instead of a two-tier system that disconnects teaching from research. AND RESEARCH (*) to teach, but

TSB Personeel. Annet te Lindert

TSB Personeel. Annet te Lindert F o t o k a n d i d a a t F r a c t i e N a a m k a n d i d a a t : Annet te Lindert P o s i t i e o p l i j s t : 1 Mijn naam is Annet te Lindert en ik ben senior lecturer Medical and Clinical Psychology

Nadere informatie

Inclusive Education: competences for teacher training

Inclusive Education: competences for teacher training 08052014 Inclusive Education: competences for teacher training Evelien Dankert MSc Teacher Training Institute Leiden University of Applied Sciences The Netherlands Our goal in teacher training in relation

Nadere informatie

Aanbod Erasmus-uitwisseling Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers

Aanbod Erasmus-uitwisseling Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021 Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers http://www.maastrichtuniversity.nl/ Christine Majelle (international relations officer) maakt je wegwijs in het

Nadere informatie

Expertisenetwerk School of Education. Zomerschool Praktijkgericht Onderzoek voor lerarenopleiders. 5-7 september 2012 Leuven

Expertisenetwerk School of Education. Zomerschool Praktijkgericht Onderzoek voor lerarenopleiders. 5-7 september 2012 Leuven Expertisenetwerk School of Education Zomerschool Praktijkgericht Onderzoek voor lerarenopleiders 5-7 september 2012 Leuven Drie stenen in de kikkerpoel Situering, omschrijving en belang van praktijkgericht

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021. Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers

Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021. Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021 Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers http://www.maastrichtuniversity.nl/ Christine Majelle (international relations officer) maakt je wegwijs in het

Nadere informatie

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Feedback geven en krijgen Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Overzicht Wat is feedback? Feedback van leraar aan leerlingen Hét model van Hattie & Timperley (2007) Zelf aan de slag Uitwisselen

Nadere informatie

Tools voor verdere versterking van examencommissies

Tools voor verdere versterking van examencommissies Tools voor verdere versterking van examencommissies 9 maart 2016 dr.ir. Ludo van Meeuwen mr. Esther de Brouwer Welkom Wat gaan we doen? voorstelronde trainers voorstelronde trainers/deelnemers naam functie

Nadere informatie

Identiteit in de methode

Identiteit in de methode Identiteit in de methode Bram de Muynck Dit materiaal is onderdeel van het compendium over christelijk leraarschap, van het lectoraat Christelijk leraarschap van Driestar hogeschool. Zie ook www.christelijkleraarschap.nl.

Nadere informatie

Het vlees en de pedagogische botten

Het vlees en de pedagogische botten Het vlees en de pedagogische botten drs. Hanke Drop (HU) drs. Iko Doeland (RVC de Hef) Wenn Einer Sagt: Ich habe ein Körper, so kann man ihn Fragen: Wer spricht hier mit diesem Munde? Wittgenstein, Über

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

een buddy bij de wieg Perinatale coaching van maatschappelijk kwetsbare zwangeren An De Craecker Arteveldehogeschool Gent

een buddy bij de wieg Perinatale coaching van maatschappelijk kwetsbare zwangeren An De Craecker Arteveldehogeschool Gent een buddy bij de wieg Perinatale coaching van maatschappelijk kwetsbare zwangeren An De Craecker Arteveldehogeschool Gent een buddy bij de wieg 1. Research 2. Project: het buddy-model 1. Wetenschappelijk

Nadere informatie

Leader Member Exchange: Effecten van Locus of Control, Coping en de Mediatie van Persoonlijk Initiatief

Leader Member Exchange: Effecten van Locus of Control, Coping en de Mediatie van Persoonlijk Initiatief Leader Member Exchange: Effecten van Locus of Control, Coping en de Mediatie van Persoonlijk Initiatief Leader Member Exchange: Effects of Locus of Control, Coping and the Mediation of Personal Initiative

Nadere informatie

Student Centric Learning. Fred Verboon European School Heads Association

Student Centric Learning. Fred Verboon European School Heads Association Student Centric Learning Fred Verboon European School Heads Association Introductie van ESHA ESHA streeft naar onderwijsvernieuwing en vertegenwoordigt de belangen van de schoolleiders in Europa. Wie?

Nadere informatie

De Beschaving der Barbaren

De Beschaving der Barbaren De Beschaving der Barbaren Trouwens, zeer vereerd dat ik geïnviteerd ben gezien ik mij realiseer dat ik eigenlijk uit een familie van barbaren kom. Thuis was er weinig of geen Cultuur. En nu is er misschien

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

Wetenschap en (Social)) Media

Wetenschap en (Social)) Media Wetenschap en (Social)) Media Bart Verheggen PBL & ECN http://klimaatverandering.wordpress.com http://ourchangingclimate.wordpress.com @BVerheggen Van ivoren toren naar glazen huis Transparantie is belangrijk.

Nadere informatie

Een kwaliteitsfunctionaris faciliteert practice development

Een kwaliteitsfunctionaris faciliteert practice development Een kwaliteitsfunctionaris faciliteert practice development Dr. Shaun Cardiff Programmaleider Professionele Ontwikkeling Lectoraat Persoonsgerichte & Evidence Based Praktijkvoering in Zorg & Welzijn Opbouw:

Nadere informatie

STUDENTS GOAL PREFERENCES, ETHNOCULTURAL BACKGROUND AND THE QUALITY OF COOPERATIVE LEARNING IN SECONDARY VOCATIONAL EDUCATION

STUDENTS GOAL PREFERENCES, ETHNOCULTURAL BACKGROUND AND THE QUALITY OF COOPERATIVE LEARNING IN SECONDARY VOCATIONAL EDUCATION STUDENTS GOAL PREFERENCES, ETHNOCULTURAL BACKGROUND AND THE QUALITY OF COOPERATIVE LEARNING IN SECONDARY VOCATIONAL EDUCATION PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad van Doctor aan de Universiteit Leiden

Nadere informatie

De goede dingen goed doen

De goede dingen goed doen De goede dingen goed doen O V E R K W A L I T E I T V A N B E S T A A N, B E L O N G I N G E N H A N D E L E N P R E S E N T A T I E V O O R H E T O N D E R Z O E K E R S P L A T F O R M D I S A B I L

Nadere informatie

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Relatie tussen Attitude, Sociale Invloed en Self-efficacy en Intentie tot Contact tussen Ouders en Leerkrachten bij Signalen van Pesten

Nadere informatie

opleidingsaanbod Ba Architectuur Andere bachelors - Prof bachelors (via schakelprogramma s) - Acad bachelors (via voorbereidingsprogramma s)

opleidingsaanbod Ba Architectuur Andere bachelors - Prof bachelors (via schakelprogramma s) - Acad bachelors (via voorbereidingsprogramma s) opleidingsaanbod VBP Ma INTERIEURarchitectuur [INTERIEURARCHITECT] Ba Architectuur VBP Ma Architectuur [ARCHITECT] Internationale Ma Architectuur (ENG) [ARCHITECT] Ma Stedenbouw & Ruimtelijke Planning

Nadere informatie

45000 studenten personeel Alle studiegebieden (-theologie) Recente beleidsthema s onderwijs

45000 studenten personeel Alle studiegebieden (-theologie) Recente beleidsthema s onderwijs Sturing onderwijspraktijk door kwaliteitszorg UGent Directiecongres Secundair onderwijs Bisdom Gent 14 oktober 2015 Luc Van de Poele Directie Onderwijsaangelegenheden Afdeling onderwijskwaliteitszorg Universiteit

Nadere informatie

Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren

Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren STIMULEREN VAN LEREN IN STUDENTGERICHTE LEEROMGEVINGEN? Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren Probleemgestuurd leren Projectonderwijs Casusgebaseerd onderwijs

Nadere informatie

Wie kan het Mediacollege Amsterdam verbeteren. Wat was, is en moet komen.

Wie kan het Mediacollege Amsterdam verbeteren. Wat was, is en moet komen. Mijn zelfgestelde opdracht komt voort uit het willen begrijpen hoe de veranderingen van het Ma zich voltrekken en te willen bekijken wat we missen of over het hoofd zien. Daartoe wil ik een analyse maken

Nadere informatie

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope Een onderzoek naar de relatie tussen sociale steun en depressieve-

Nadere informatie

Welke rol speelt gamen bij het passief leren van Engelse taalvaardigheden?

Welke rol speelt gamen bij het passief leren van Engelse taalvaardigheden? Probleemstelling Het spelen van video-games wordt gezien als een vorm van vrijetijdsbesteding, maar is het zo dat je er niks van leert? Is het mogelijk dat gamende middelbare scholieren onbewust door gamen

Nadere informatie

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Kempelonderzoekscentrum Jeannette Geldens, lector Monique van der Heijden, promovenda-docentonderzoeker Herman L. Popeijus, erelector Doelen en

Nadere informatie

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan?

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Dr. Arnoud Evers Overzicht presentatie Wetenschap en praktijk

Nadere informatie

Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (2010). Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, 265.

Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (2010). Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, 265. 176 Literatuur Allemeersch, I. van & Drunen, R. van (2008). Actief personeelsbeleid in de school. Handboek voor leiders. Alphen, H. van, Drunen, R. van, Hendriks, I. & Veltkamp, C. (2010). Functiemix in

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Power Quality aspecten van LED-lampen.

Power Quality aspecten van LED-lampen. Power Quality aspecten van LED-lampen. Hoe meet je die en wat betekent het voor de praktijk? Mark Vloemans AR Benelux Timothy Hertstein ZES ZIMMER Onderwerpen o Aanleiding o Wat is de Power Factor? o Hoe

Nadere informatie

Hoe ondersteun je als lerarenopleider de leraar-in-opleiding bij zijn of haar ontwikkeling als vakdidacticus? Een uitwerking voor de bètavakken

Hoe ondersteun je als lerarenopleider de leraar-in-opleiding bij zijn of haar ontwikkeling als vakdidacticus? Een uitwerking voor de bètavakken Hoe ondersteun je als lerarenopleider de leraar-in-opleiding bij zijn of haar ontwikkeling als vakdidacticus? Een uitwerking voor de bètavakken Jan van Driel Inleiding Omdat de term vakdidactiek nogal

Nadere informatie

ICT in het onderwijs

ICT in het onderwijs ICT in het onderwijs Wilfred Rubens DNA-middag, Interstudie NDO Foto: turtlemom_nancy Bron: Digital Birmingham Technologische ontwikkelingen (o.a. breedband) + inzichten in didactiek = potentie voor onderwijs

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Het spel van de teacher leader in een veranderproces

Het spel van de teacher leader in een veranderproces Het spel van de teacher leader in een veranderproces Symposium CPO van de Master Leren en Innoveren (MLI), locatie Helmond We are all in the game 17 juni 2016 drs. Monique van der Heijden Academic Director

Nadere informatie

Procedurele Rechtvaardigheid en Samenwerking bij Thuislozen: De Invloed van het Huishoudreglement. Procedural Justice and cooperation with Homeless:

Procedurele Rechtvaardigheid en Samenwerking bij Thuislozen: De Invloed van het Huishoudreglement. Procedural Justice and cooperation with Homeless: Procedurele Rechtvaardigheid en Samenwerking bij Thuislozen: De Invloed van het Huishoudreglement Procedural Justice and cooperation with Homeless: The Influence of the House Rules Johan W. De Wilde Eerste

Nadere informatie

Ontwikkelen van responsieve gespreksstrategieën tijdens het reflecteren met jonge kinderen

Ontwikkelen van responsieve gespreksstrategieën tijdens het reflecteren met jonge kinderen Ontwikkelen van responsieve gespreksstrategieën tijdens het reflecteren met jonge kinderen Anouk Vanherf, Annick Biesmans, Veerle Van Raemdonck Kenniscentrum Urban Coaching & Education Bacheloropleiding

Nadere informatie

Wondconsulent als casemanager Sandra Janssen V.S. Wondzorg, MSc i.o. Advanced Practice, Healthcare

Wondconsulent als casemanager Sandra Janssen V.S. Wondzorg, MSc i.o. Advanced Practice, Healthcare Decubituszorg verbindt de ketenzorg: casus patiënt met dwarslaesie en decubitus categorie IV zitknobbel. Wondconsulent als casemanager Sandra Janssen V.S. Wondzorg, MSc i.o. Advanced Practice, Healthcare

Nadere informatie

Kwaliteit van Leven en Depressieve Symptomen van Mensen met Multiple Sclerose: De Modererende Invloed van Coping en Doelaanpassing

Kwaliteit van Leven en Depressieve Symptomen van Mensen met Multiple Sclerose: De Modererende Invloed van Coping en Doelaanpassing Kwaliteit van Leven en Depressieve Symptomen van Mensen met Multiple Sclerose: De Modererende Invloed van Coping en Doelaanpassing Quality of Life and Depressive Symptoms of People with Multiple Sclerosis:

Nadere informatie

Learning Community Identiteit en Gemeenschap. VSNU Onderwijscarrières Dr. Mariska Knol (Hoger Onderwijskunde) Dr. Christel Lutz (UCU/UU en TAUU)

Learning Community Identiteit en Gemeenschap. VSNU Onderwijscarrières Dr. Mariska Knol (Hoger Onderwijskunde) Dr. Christel Lutz (UCU/UU en TAUU) Learning Community Identiteit en Gemeenschap VSNU Onderwijscarrières Dr. Mariska Knol (Hoger Onderwijskunde) Dr. Christel Lutz (UCU/UU en TAUU) Moet ik Wat moet ik doen Hoe vind als ik een Mijn studenten

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

WELKOM! Wil je op je A4 opschrijven wat je nu weet over Lesson Study? Evelien van Geffen 12 mei 2016

WELKOM! Wil je op je A4 opschrijven wat je nu weet over Lesson Study? Evelien van Geffen 12 mei 2016 WELKOM! Wil je op je A4 opschrijven wat je nu weet over Lesson Study? Evelien van Geffen e.c.van.geffen@hva.nl 12 mei 2016 1 UITKOMSTEN VORIG ONDERZOEK Een aantal conclusies uit het onderzoek van Amagir,

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Modereren Roeping en Spiritualiteit de Relatie Tussen

Modereren Roeping en Spiritualiteit de Relatie Tussen MODEREREN ROEPING EN SPIRITUALITEIT? 1 Modereren Roeping en Spiritualiteit de Relatie Tussen Emotionele Belasting en Emotionele Uitputting? Do Calling and Spirituality Have a Moderating Effect on the Relationship

Nadere informatie

Adem voor het Kind, Educatie: recht op Natuur, recht doen aan het kind

Adem voor het Kind, Educatie: recht op Natuur, recht doen aan het kind Adem voor het Kind, Educatie: recht op Natuur, recht doen aan het kind Utrecht, 26 oktober 2011 drs. R.M. van Raaij, ministerie EL&I, directie Kennis en Innovatie, secr. NME en LvDO 0 Rechten van het Kind

Nadere informatie

Mensen die stoute dingen doen. Stef Decoene V.U.Brussel, Vakgroep Criminologie

Mensen die stoute dingen doen. Stef Decoene V.U.Brussel, Vakgroep Criminologie Mensen die stoute dingen doen. Stef Decoene V.U.Brussel, Vakgroep Criminologie Waarom aandacht nodig? Meerdere begrippen Diagnostiek hiervan afhankelijk Prevalentie hiervan afhankelijk Interventies/behandeling

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer?

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type of Dementia as Cause of Sexual Disinhibition Presence of the Behavior in Alzheimer s Type? Carla

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Curriculum Vitae Carla Haelermans

Curriculum Vitae Carla Haelermans Curriculum Vitae Carla Haelermans (updated July 2012) Personal information Name: Haelermans, C.M.G. (Carla) Date of Birth: October 20, 1983 Nationality: Dutch Contact Details Top Institute for Evidence

Nadere informatie

TPACK in HO docentprofessionalisering

TPACK in HO docentprofessionalisering TPACK in HO docentprofessionalisering Nataša Brouwer Waarom een kookboek? There is no single technological solution that applies for every teacher, every course, or every view of teaching. Mishra & Koehler,

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Het Interuniversitair Centrum voor Onderwijswetenschappen De periode nader bekeken

Het Interuniversitair Centrum voor Onderwijswetenschappen De periode nader bekeken Het Interuniversitair Centrum voor Onderwijswetenschappen De periode 2006-2011 nader bekeken Jos Beishuizen Diana Dolmans Jan van Driel Iwan Wopereis Jeroen van Merriënboer Onderwijs Research Dagen 2012,

Nadere informatie

Werkplekleren: professionalisering van de opleiders in de artsenopleiding

Werkplekleren: professionalisering van de opleiders in de artsenopleiding Werkplekleren: professionalisering van de opleiders in de artsenopleiding Prof. dr. Lieve Van den Block Vakgroep Huisartsgeneeskunde Vakgroep Klinische Wetenschappen VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL (VUB) Centraal

Nadere informatie

Hierbij bied ik jullie het advies aan over de invulling van de cao-afspraak (zie bijlage).

Hierbij bied ik jullie het advies aan over de invulling van de cao-afspraak (zie bijlage). Drs. S.J. de Groot Muntstraat 5 3512 ET Utrecht inlichtingen Drs. S.J. de Groot telefoon 030-230 69 60 e-mail s.degroot@onderwijscooperatie.nl bijlage(n) 1 briefnummer projectcode datum 26.09.2015 Onderwerp

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

ADVERTISING INCUBATE 2011

ADVERTISING INCUBATE 2011 ADVERTISING INCUBATE 2011 INCUBATE FESTIVAL GUIDE (DURING THE FESTIVAL AN EDITION OF 7,500 AND ONLINE) English page 2 Nederlands pagina 4 INCUBATE BLOG BANNERS (HTTP://INLOG.ORG, 24/7, 1,000 VISITORS A

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Tablets in het onderwijs

Tablets in het onderwijs Tablets in het onderwijs Zin of onzin? Martijn van Ackooij Inleiding De afgelopen jaren is er hard gewerkt om ICT verder te integreren in het onderwijs. Scholen maken steeds vaker gebruik van het Tpack

Nadere informatie

BEVORDERING KLAS 1 t/m

BEVORDERING KLAS 1 t/m BEVORDERING KLAS 1 t/m 3 2013-2014 1 Verklaring van enkele veel voorkomende begrippen bij de bevorderingsregels. (Onvoorwaardelijke) bevordering Een leerling heeft het recht plaats te nemen in het volgende

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

(Europees) conceptueel model. Onderzoekende houding. Blik op de toekomst. Lerarenopleiders en professionalisering 16/02/16

(Europees) conceptueel model. Onderzoekende houding. Blik op de toekomst. Lerarenopleiders en professionalisering 16/02/16 Professionalisering van lerarenopleiders? Op zoek naar de onderzoekende houding Prof. Dr. Ruben Vanderlinde Universiteit Gent Vakgroep Onderwijskunde Lerarenopleiders en professionalisering (Europees)

Nadere informatie

Looking beyond the data Statistiekvaardigheden van beginnende PABO-studenten

Looking beyond the data Statistiekvaardigheden van beginnende PABO-studenten Looking beyond the data Statistiekvaardigheden van beginnende PABO-studenten Arjen de Vetten (ipabo, VU) Judith Schoonenboom (VU), Ronald Keijzer (ipabo, UU) & Bert van Oers (VU) Het Ministerie van Onderwijs

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Graag stel ik me even aan u voor

Graag stel ik me even aan u voor Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) CPTED -een te beperkte naam voor een groots concept inleiding ter gelegenheid van het studiebezoek Beveiliging Bedrijventerreinen in Nederland inleiding

Nadere informatie

Het eerste deel van deze presentatie is ook te volgen via https://vimeo.com/144635675 (in het Engels)

Het eerste deel van deze presentatie is ook te volgen via https://vimeo.com/144635675 (in het Engels) Het eerste deel van deze presentatie is ook te volgen via https://vimeo.com/144635675 (in het Engels) 2 The continuum of the teaching profession Support structures Career structures Competence structures

Nadere informatie

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA LINCOLN STEFFENS I have seen the future and it works IiP = Meer dan Opleiden! (veel meer.) Recent Onderzoek Informeel Leren ( Research voor Onderwijs &

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN LECTOR ONDERWIJSEXCELLENTIE ROOSEVELT CENTRE FOR EXCELLENCE IN EDUCATION HOGESCHOOL ZEELAND HET DOEL VAN DEZE LEZING - Ingaan op formatief

Nadere informatie

Keynote CPTED t.b.v. Workshop SBM Leuven 26-2-2015. Henk Neddermeijer MSc. Henk Neddermeijer MSc

Keynote CPTED t.b.v. Workshop SBM Leuven 26-2-2015. Henk Neddermeijer MSc. Henk Neddermeijer MSc Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) CPTED -een te beperkte naam voor een groots concept inleiding ter gelegenheid van de vakbeurs New Security in de Brabanthal Leuven 26 februari 2015

Nadere informatie

Ernst van Zuijlen / John Baken 12 oktober 2016

Ernst van Zuijlen / John Baken 12 oktober 2016 Ernst van Zuijlen / John Baken 12 oktober 2016 De uitdaging Goed gekwalificeerde arbeidskrachten in offshore wind sector. Gerard van Bussel: Stel: NL zorgt voor 10% van de opleidingscapaciteit nodig in

Nadere informatie

Bouwen aan goed onderwijs voor elke student. Universal Design for Learning (UDL) in theorie en praktijk. SIHO en Universiteit Hasselt

Bouwen aan goed onderwijs voor elke student. Universal Design for Learning (UDL) in theorie en praktijk. SIHO en Universiteit Hasselt Bouwen aan goed onderwijs voor elke student Universal Design for Learning (UDL) in theorie en praktijk SIHO en Universiteit Hasselt Op 18/10/2011 sloegen het SIHO en de Universiteit Hasselt de handen in

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate formatief toetsen wordt gebruikt door docenten en

Nadere informatie

LERAREN ALS ONDERZOEKERS

LERAREN ALS ONDERZOEKERS LERAREN ALS ONDERZOEKERS door John Elliott Deze werkpapieren leveren bouwstenen en achtergronden voor de opleiding en nascholing voor Jenaplanonderwijs. Samenvatting: Aan de hand van een beknopte schets

Nadere informatie

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Jeanine Gregersen Samenvatting Context : werkdefinities en twee stellingen Focus op interculturele competentie Implicaties voor instellingen Moot court

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het onderwijs: Wat leren ouders aan hun kinderen?

Ouderbetrokkenheid in het onderwijs: Wat leren ouders aan hun kinderen? Ouderbetrokkenheid in het onderwijs: Wat leren ouders aan hun kinderen? Sofie Cabus Maastricht University 17 november 2016 Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Limburg Overzicht van de presentatie

Nadere informatie

SMS-200/300/400 tapes & ribbons

SMS-200/300/400 tapes & ribbons SMS-200/300/400 tapes & ribbons ST700 Series Premium Industrial Vinyl Application: General industrial labels Outside durability Average 7 to 10 years Adhesive: Permanent Acrylic Users Temp.: Between -40

Nadere informatie

Het authentieke portfolio als instrument in het zelfsturend leren van professionals

Het authentieke portfolio als instrument in het zelfsturend leren van professionals 1 Het authentieke portfolio als instrument in het zelfsturend leren van professionals Next Learning, 22 april 2015 Michael Bots, Kenniscenter de Kempel 2 Voordat we beginnen.. Wat verstaan we onder een

Nadere informatie

Peter van Laere & Greet Dekocker Safeshops.be & bdma

Peter van Laere & Greet Dekocker Safeshops.be & bdma Peter van Laere & Greet Dekocker Safeshops.be & bdma About today 1. SafeShops & bdma 2. About the label 3. Lessons learned About SafeShops.be E-commerce Association for BeLux November: raised by group

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Leeropbrengsten: een kwalitatieve benadering

Leeropbrengsten: een kwalitatieve benadering Leeropbrengsten: een kwalitatieve Kenniscenter De Kempel (KCDK) & Kempelonderzoekscentrum (KOC) van Hogeschool de Kempel drs. Monique van der Heijden hogeschooldocent-onderzoeker- interne promovenda 1

Nadere informatie

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven Neuropsychologische Behandeling en Sociaal Emotioneel Welzijn bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie Neuropsychological Treatment and Social Emotional Well-being of Children with a Severe Form

Nadere informatie

Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum Helmond. Peter Bom & Han Schipper Christelijke Hogeschool Ede

Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum Helmond. Peter Bom & Han Schipper Christelijke Hogeschool Ede Persoonlijk Meesterschap op de werkplek Professionele identiteitsspanningen die aanstaande en beginnende leraren op de werkplek ervaren en hoe ze ermee leren omgaan Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum

Nadere informatie

Teacher feedback in the classroom

Teacher feedback in the classroom Teacher feedback in the classroom A study of learning enhancing feedback and its use in the classroom Feedback: theory and classroom practice A study of the occurrence of learning enhancing feedback in

Nadere informatie

Onderzoekend werken van lerarenopleiders. Hilda Paalman Opleiding Leraar Basisonderwijs 16 maart 2017

Onderzoekend werken van lerarenopleiders. Hilda Paalman Opleiding Leraar Basisonderwijs 16 maart 2017 Onderzoekend werken van lerarenopleiders Hilda Paalman Opleiding Leraar Basisonderwijs 16 maart 2017 Lectoraat Leiderschap in het onderwijs Kenniskring docentonderzoekers uit hogescholen en onderzoekende

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Publicatie- en presentatiebeleid Kempelonderzoekscentrum

Publicatie- en presentatiebeleid Kempelonderzoekscentrum Publicatie- en presentatiebeleid Kempelonderzoekscentrum 27 augustus2013 Inleiding Het Kempelonderzoekscentrum participeert actief in (inter)nationale kennisintensieve netwerken voor wetenschappelijk input

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

De Relatie tussen Autonomie, Pesten en Ervaren Gezondheid

De Relatie tussen Autonomie, Pesten en Ervaren Gezondheid De Relatie tussen Autonomie, Pesten en Ervaren Gezondheid The Relationship between Autonomy, Mobbing and Perceived Health Mariëtte Vester Eerste begeleider: mevrouw dr. T. Vollink Tweede begeleider: mevrouw

Nadere informatie

Ipads: zin of onzin? Martijn van Ackooij. Whitepaper ipads op de WdZ

Ipads: zin of onzin? Martijn van Ackooij. Whitepaper ipads op de WdZ Ipads: zin of onzin? Martijn van Ackooij Inleiding Het afgelopen jaar is er hard gewerkt om ICT verder te integreren in het onderwijs van de Willem de Zwijgerschool. Hierbij hebben we onder andere gebruik

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

BEVORDERING KLAS 1 t/m

BEVORDERING KLAS 1 t/m BEVORDERING KLAS 1 t/m 3 2015-2016 1 Verklaring van enkele veel voorkomende begrippen bij de bevorderingsregels. (Onvoorwaardelijke) bevordering Een leerling heeft het recht plaats te nemen in het volgende

Nadere informatie

Mindset en Effectief studeren

Mindset en Effectief studeren Mindset en Effectief studeren 2015 Geert Jan Roelofs Studieadviseur/docent Julius Instituut Dept. Natuur en Sterrenkunde, UU 1) Je intelligentie is een soort basis eigenschap van je waar je weinig aan

Nadere informatie

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente Het I*Teach project Innovative Teacher B Nico van Diepen Universiteit Twente Overzicht Het project De doelen De resultaten De plannen Het project Internationaal / EU Leonardo Partners - Sofia University

Nadere informatie

De Scandinavische manier van bemesten. Nationaal Golf & Groen symposium, 10 december 2015

De Scandinavische manier van bemesten. Nationaal Golf & Groen symposium, 10 december 2015 De Scandinavische manier van bemesten Nationaal Golf & Groen symposium, 10 december 2015 Programma 1. Situaties 2. Referentie 3. De optimale mix van voedingstoffen 4. Grassoorten en hun groei potentieel

Nadere informatie