De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen"

Transcriptie

1 Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Spoor fiscaliteit De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen Tussentijds overzicht van de onderzoeksaanpak, de gebruikte data en de resultaten op basis van deelpapers 1-6 (Alle commentaar is welkom bij Spoor Fiscaliteit - Hogeschool Gent Carine Smolders & Stijn Goeminne ABSTRACT In dit document geven we een overzicht van de aanpak van het onderzoek, van de aangelegde datareeksen en van de resultaten die in de eerste 6 papers voorgesteld werden.

2

3 Tussentijds overzicht Inhoudsopgave Inhoudsopgave...3 Lijst van tabellen Inleiding De centrale onderzoeksvraag en de afgeleide probleemstellingen Onderzoeksaanpak Voornaamste onderzoeksresultaten Resultaten inzake probleemstelling Resultaten inzake probleemstelling Lijst van tabellen TABEL 1 Overzicht van de onderzoeksoutput; Relatie met de onderzoeksfasen en gehanteerde onderzoekstechnieken...5 TABEL 2 Overzicht van de factoren die een samenhang vertonen met de tarieven of de tariefwijzigingen C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 3

4 De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen 1. Inleiding 1.1 De centrale onderzoeksvraag en de afgeleide probleemstellingen In dit document geven we een overzicht van de gehanteerde onderzoeksaanpak, de samengestelde databanken en de resultaten, waarover we in deelpapers 1-6 verslag hebben uitgebracht. Voorliggende studie heeft tot doel de oorzaken van de vrij sterke tariefstijgingen van de lokale belastingen te indiceren. Deze onderzoeksvraag werd in dit B-project vertaald in de volgende 3 probleemstellingen: Is de recente toename van de lokale fiscale druk historisch gezien wel zo ongewoon? Hoe algemeen zijn de aanpassingen van de tarieven van de voornaamste lokale belastingen? Welk profiel hebben gemeenten die in de periode de OOV- en APB-tarieven sterk hebben verhoogd? In welke mate verklaren gemeentelijke kenmerken en bovenlokale factoren de sterke stijging van deze lasten gedurende de periode ? 1.2 Onderzoeksaanpak Vooraf werd bepaald dat de onderzoeksresultaten zouden worden aangeboden onder de vorm van een set van deelpapers; dit biedt het voordeel dat ze het onderzoeksproces overzichtelijk maken en later sneller kunnen aangepast worden met het oog op externe valorisatie. De gerealiseerde papers en diegene die nog in opbouw zijn werden weergegeven in onderstaande Tabel 1. Tegelijkertijd wordt hier een overzicht gegeven van de onderzoeksfase waarmee deze papers verband houden. De dominante analysetechnieken werden in de laatste kolom opgesomd. 4 HOGESCHOOL GENT SPOOR FISCALITEIT

5 Tussentijds overzicht TABEL 1 OVERZICHT VAN DE ONDERZOEKSOUTPUT; RELATIE MET DE ONDERZOEKSFASEN EN GEHANTEERDE ONDERZOEKSTECHNIEKEN Paper n TITEL 1 Tarieven en tariefwijzigingen APB en OOV 2 Literatuuroverzicht m.b.t. verticale externaliteien en optimale belastingsystemen 3 Tarieven en tariefwijzigingen volgens omvang, provinciale ligging en Dessoyindeling 4 Tarieven en tariefwijzigingen in functie van de fiscale draagkracht, de financieringsmix en een reeks financiële indicatoren 5 Tarieven en tariefwijzigingen in functie van de totale uitgaven en bepaalde socio-economische indicatoren 6 Tarieven en tariefwijzigingen in functie van bovenlokale beslissingen : de hervorming Reynders 7 De impact van de liberalisering van de energiemarkt op de lokale tarieven 8 De impact van de politiehervorming op de lokale tarieven 9 Schatting van de tarieven en tariefwijzigingen op basis van lokale en bovenlokale factoren GEHANTEERDE ONDERZOEKS- ONDERZOEKS- FASE TECHNIEKEN 1&2 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 1 Literatuuranalyse 2,3 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 2,3 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 2,3 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 2,3 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 2,3 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 2,3 T-toetsen, Pearson correlaties, ANOVA 4 OLS Het onderzoeksproces kan ingedeeld worden in 4 fasen : deze van de literatuurstudie, deze van de dataverzameling, deze van de data-analyse en verwerking en deze van de schatting van het belang van de diverse lokale en bovenlokale kenmerken. We schetsen hierna kort hoe deze fasen doorlopen werden en tot welke papers ze aanleiding hebben gegeven. Tijdens de maanden maart-mei 2003 werd de literatuur rond verticale fiscale effecten en rond lokale belastingheffing grondig doorgenomen, wat geresulteerd heeft in deelpaper 2. Vervolgens werd een uitgebreide databank aangelegd, waarin tarieven, lokale kenmerken en indicatoren van bovenlokale invloeden centraal staan. C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 5

6 De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen De dataverzameling, de data-reductie met het oog op het verwijderen van fouten en het opsporen van outliers werd uitgevoerd tijdens de maanden juni, juli & augustus Tegelijkertijd werden de tarieven geanalyseerd en een antwoord geformuleerd op de eerste probleemstelling, wat aanleiding gaf tot paper 1. Vanaf september werd systematisch gewerkt aan een antwoord op probleemstelling 2: Hoe algemeen zijn de aanpassingen van de tarieven van de voornaamste lokale belastingen? Welk profiel hebben gemeenten die in de periode 2001 de OOV- en APB-tarieven sterk hebben verhoogd? Dit resulteerde in een reeks van 3 papers die respectievelijk volgende gemeentelijke kenmerken als focus hadden: Deelpaper 3 : provinciale ligging, omvang (in termen van aantal inwoners), Dessoy-categorie; Deelpaper 4 : de lokale financieringsmix, de lokale fiscale draagkracht & een reeks van financiële indicatoren zoals het saldo op de rekening, de schuldpositie, de finapsiswaarde; Deelpaper 5 : het lokale uitgavenniveau en een reeks van traditionele behoeftenindicatoren zoals het aandeel 65-plussers en het aandeel jongeren in de totale bevolking. De aanpak was telkens vergelijkbaar : na het opsporen van verbanden tussen de variabele en de fiscale variabelen via correlatieberekeningen, werden verschillen op het getoetst aan de hand van T-testen of, ingeval van meer dan twee deelgroepen van gemeenten, via ANOVA. Op basis van deze analyses hebben we een duidelijk beeld gekregen van de lokale kenmerken van gemeenten wiens fiscale reactie duidelijk verschillend was. Vanaf december 2003 werden de bovenbestuurlijke factoren van de lokale tarieven en tariefwijzigingen bekeken. In concreto spitsten we de analyse toe op de impact van de hervorming van de personenbelasting, op de gevolgen van de politiehervorming en op het belang van de vrijmaking van de energiemarkt. Probleem bij zowel de hervorming Reynders als de politiehervorming, bleek het gebrek aan betrouwbare en recente data. Voor de politiehervorming werden bijgevolg data verzameld bij de 6 HOGESCHOOL GENT SPOOR FISCALITEIT

7 Tussentijds overzicht gemeenten zelf. Voor de hervorming Reynders zal, indien de vraag aan het Ministerie van Financiën niets oplevert, hetzelfde gedaan worden. Inzake de vrijmaking van de energiemarkt, die zeer recent werd afgewerkt, is er trouwens nog geen zekerheid omtrent de compensatie die gemeenten zullen ontvangen voor het verlies aan dividenden, zodat een cijfermatige analyse op dit moment onmogelijk is. Wel wordt teruggegrepen naar de wijziging in de dividendenontvangsten ten gevolge van de Dexia-operaties, waarbij wordt nagegaan of een dergelijk wijziging de tarieven van gemeenten heeft beïnvloed. De studie van de bovenlokale invloeden resulteert in opnieuw vier papers: Deelpaper 6 : tarieven en tariefwijzigingen in functie van bovenlokale beslissingen : de hervorming Reynders; Deelpaper 7 : de impact van de politiehervorming op de lokale tarieven; Deelpaper 8 : de impact van de liberalisering van de energiemarkt op de lokale tarieven; Deelpaper 9 : schatting van de tarieven en tariefwijzigingen op basis van lokale en bovenlokale factoren. Deelpaper 6 werd uitgewerkt in januari 2004 en schetst de krachtlijnen van de hervorming Reynders en de wijze waarop deze de lokale APB zal affecteren. Verder worden problemen bij het inschatten van de federale effecten op de lokale tarieven in kaart gebracht en werd nagegaan of gemeenten die sterk steunen op APB-inkomsten reeds in 2001 anticipeerden op de hervorming. Tegen 30 maart 2004 wordt voorliggende paper uitgebreid met een bespreking en schatting van de lokale grondslag. De resterende deelpapers zullen gefinaliseerd worden tegen 30 maart Deels is deze vertraging te wijten aan de dataproblemen. Anderzijds biedt het ook de opportuniteit om nieuwe gegevensreeksen die pas begin 2004 ter beschikking kwamen in de analyse op te nemen. C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 7

8 De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen 1.3 Voornaamste onderzoeksresultaten Het voorliggend onderzoek heeft tot nog toe antwoorden opgeleverd op de twee eerste probleemstellingen Resultaten inzake probleemstelling 1 In eerste instantie toetsten we de mate waarin de tariefveranderingen statistisch significant afwijken van deze in het verleden. Op basis van de analyses (cfr. Paper 1) kunnen we het volgende besluiten: Er is wel degelijk een substantieel verschil in tariefbeleid sinds de start van deze lokale legislatuur en dit voor beide heffingen. Hoewel gemiddeld genomen, het APB-tarief niet zo extreem verschilt van het tarief tijdens de periode , stellen we toch vast dat deze verschillen statistisch betekenisvol zijn. Ook het verschil in het aantal tariefstijgingen sterkt ons in dit besluit. Voor de OOV-tarieven stellen we vast dat deze ook tijdens het voorgaande decennium veel vaker onderhevig waren aan verandering, maar de stijgingen zijn beduidend groter en talrijker vanaf het begin van deze lokale legislatuur Resultaten inzake probleemstelling 2 Vervolgens werd via allerlei lokale kenmerken een profiel samengesteld van gemeenten die hogere OOV- en APB-tarieven hanteerden en, desgevallend, ook tot sterkere tariefstijgingen overgingen bij het begin van dit decennium. We geven in Tabel 2 een overzicht van de in de analyse meegenomen factoren en in welke mate ze samenhangen met de tarieven en met de tariefwijzigingen. In de 2e kolom zijn de gegevensreeksen weergegeven van de bestudeerde variabele. De jaartallen in de overige kolommen hebben betrekking op de tarieven of tariefwijzigingen. In het algemeen zijn de analyses beperkt tot data van We beschikken wel over de lokale tarieven van 2003, maar de datareeksen van de covarianten zijn vaak veel minder actueel. Dit is in het bijzonder 8 HOGESCHOOL GENT SPOOR FISCALITEIT

9 Tussentijds overzicht zo wanneer een beroep moet gedaan worden op rekeninggegevens (zoals de saldi op de rekeningen, cijfers over de totale uitgaven of uitgavencategorieën, etc.). Samenvattend kunnen we stellen dat de tariefwijzigingen in 2001 groter waren in gemeenten gekenmerkt door : hun provinciale ligging (de beide tarieven stegen in Limburgse gemeenten een stuk sneller) de bevolkingsomvang (de OOV steeg sterker in de gemeenten tussen en inwoners; de APB-tarieven stegen sterker in de kleinste gemeenten) de Dessoy-cluster (sterkere stijgingen van de OOV en APB in 2001 en 2002 in cluster 2 ; sterke stijging van de OOV in cluster 11 in 2001; sterke stijging van de APB in 2002 in cluster 9) de fiscale draagkracht (OOV- en APB-tarieven stegen sterker in OBV onder het Vlaams ) het financieel evenwicht (OOV- en APB-tarieven stegen sterker in deficit op de rekening) het financieel structureel onevenwicht zoals aangegeven door de finapsis (in ratio>100% stegen beide belastingen sneller) de financieringsmix ( lagere dan de schuldontvangsten lieten hun beide tarieven sterker stijgen) de leeftijdsopbouw van de bevolking ( lager dan gemiddeld aandeel van de 65+inwoners lieten hun OOVtarieven sterker stijgen) de onderwijsuitgaven ( lagere dan de onderwijsuitgaven per capita lieten hun OOV en APB sterker stijgen) de socio-economische samenstelling van de bevolking ( procentueel aandeel werklozen dat superieur is aan het Vlaams lieten hun OOV sterker C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 9

10 De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen TABEL 2 OVERZICHT VAN DE FACTOREN DIE EEN SAMENHANG VERTONEN MET DE TARIEVEN OF DE TARIEFWIJZIGINGEN VARIABELE ONDERZOCHTE TIJDREEKS OOV- APB- HET OOV-TARIEF KOMEN HET APB-TARIEF KOMEN Variabelen uit paper 3 PROVINCIALE LIGGING : Gemeenten gelegen in West-Vlaanderen Voor 2000: Gemeenten gelegen in Oost-Vlaanderen Na 2000: Gemeenten gelegen in Limburg, Oost- & West- Vlaanderen en Gemeenten gelegen in de provincie Limburg 2001 gemeenten gelegen in de provincie Limburg INWONERSCOHORT : De gemeenten uit de cluster met <5000 inwoners; de centrumsteden en de grote steden : de centrumsteden De meer dan 5001 en minder dan inwoners minder dan 5000 inwoners 2002: de centrumsteden DESSOY-CLUSTER : de gemeenten die deel uitmaken van de cluster 11 en in iets mindere mate van de clusters 5 en & 2002: de gemeenten die deel uitmaken van de cluster : de gemeenten die deel uitmaken van de cluster 9 en in mindere mate van cluster : gemeenten die deel uitmaken van cluster 2 gemeenten die deel uitmaken van cluster gemeenten die deel uitmaken van cluster : gemeenten die deel uitmaken van cluster 9 10 HOGESCHOOL GENT SPOOR FISCALITEIT

11 Tussentijds overzicht VARIABELE ONDERZOCHTE TIJDREEKS OOV- APB- HET OOV-TARIEF KOMEN HET APB-TARIEF KOMEN Variabelen uit paper 4 OBV OBV onder het Vlaamse Gemeenten met een OBV onder het Vlaamse OBV onder het Vlaamse OBV onder het Vlaamse GEMEENTELIJKE SALDO & 1999: tekort op de rekening : Gemeenten met een overschot op de rekening in en 1994 : deficit op de rekening van deze jaren kennen hogere APB-tarieven in de jaren erna : overschot op de rekening kennen hogere APBtarieven deficit op de rekening deficit op de rekening FINAPSIS over periode 1998 tem 2000: finapsisratio>100% over periode 1998 tem 2000: finapsisratio>100% finapsisratio>100% finapsisratio>100% C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 11

12 De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen VARIABELE ONDERZOCHTE TIJDREEKS OOV- APB- HET OOV-TARIEF KOMEN HET APB-TARIEF KOMEN Variabelen uit paper 4 PROCENTUEEL AANDEEL VAN DE OVERDRACHTEN IN DE TOTALE ONTVANGSTEN : groter dan gemiddeld %aandeel van de overdrachten in de totale ontvangsten en : groter dan gemiddeld % aandeel van de overdrachten in de totale ontvangsten 1998: %aandeel van de overdrachten in de totale ontvangsten inferieur aan het Vlaamse 1995 en 2000: % aandeel van de overdrachten in de totale ontvangsten hoger dan het Vlaamse 1996: % aandeel van de overdrachten in de totale ontvangsten lager dan het Vlaamse 12 HOGESCHOOL GENT SPOOR FISCALITEIT

13 Tussentijds overzicht VARIABELE Variabelen uit paper 4 SCHULDONTVANGSTEN/CAPITA SCHULDGRAAD/CAPITA OOV- ONDERZOCHTE TIJDREEKS & : schuldontvangsten/capita inferieur aan het Vlaamse : schuldontvangsten per capita die hoger liggen in ratio van de schulden/capita hoger APB- HET OOV-TARIEF KOMEN &1998 & 1999: minder schuldontvangsten/capita dan die lager zijn dan het schuldontvangsten/capita Vlaamse HET APB-TARIEF KOMEN schuldontvangsten/capita die lager zijn dan het Vlaamse Niet-significant Niet-significant Niet-significant C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 13

14 De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen VARIABELE Variabelen uit paper 5 TOTALE UITGAVEN/CAPITA OOV- APB- ONDERZOCHTE TIJDREEKS HET OOV-TARIEF KOMEN Niet significant Niet significant Niet significant in hetzelfde jaar In Gemeenten waar totale uitgaven/hoofd in 2000 sterker groeiden dan het Vlaams HET APB-TARIEF KOMEN Niet significant in hetzelfde jaar In 2001(2002): Gemeenten waar totale uitgaven/hoofd in 2000 (2001) sterker groeiden PROCENTUEEL AANDEEL 65- PLUSSERS : hoger dan gemiddeld % aan inwoners ouder dan 65 Niet significant % aandeel van 65+ dat gemiddeld lager ligt dan het Vlaamse Niet significant ONDERWIJSUITGAVEN PER CAPITA onderwijsuitgaven per capita die lager liggen onderwijsuitgaven per capita die lager liggen onderwijsuitgaven per capita die lager liggen 2000 & onderwijsuitgaven per capita die lager liggen 14 HOGESCHOOL GENT SPOOR FISCALITEIT

15 Tussentijds overzicht VARIABELE Variabelen uit paper 3 PROCENTUEEL AANDEEL WERKLOZEN OCMW-WERKINGSSALDI PER CAPITA OCMW-ZIEKENHUISSALDO PER CAPITA OOV- ONDERZOCHTE TIJDREEKS : % werklozen dat hoger ligt : OCMW- APB- HET OOV-TARIEF HET APB-TARIEF KOMEN KOMEN Niet significant : Niet significant % werklozen dat hoger ligt Niet significant Niet significant Niet significant werkingssaldo/cap dat hoger ligt dan het Vlaams gemiddeld saldo Niet significant 2000: Niet significant Niet significant in bij te passen werkingssaldo van het OMCW-ziekenhuis C. SMOLDERS & S. GOEMINNE 15

'HLPSDFWYDQGHERYHQEHVWXXUOLMNH EHVOLVVLQJHQRSGHORNDOHILVFDOLWHLW LQ9ODDQGHUHQ

'HLPSDFWYDQGHERYHQEHVWXXUOLMNH EHVOLVVLQJHQRSGHORNDOHILVFDOLWHLW LQ9ODDQGHUHQ 6SRRUILVFDOLWHLW %SURMHFW)LVFDOLWHLW (LQGUDSSRUW ' 6WHXQSXQW%HOHLGVUHOHYDQW2QGHU]RHN %HVWXXUOLMNH2UJDQLVDWLH9ODDQGHUHQ 'HLPSDFWYDQGHERYHQEHVWXXUOLMNH EHVOLVVLQJHQRSGHORNDOHILVFDOLWHLW LQ9ODDQGHUHQ 3URIGU&DULQH6PROGHUV

Nadere informatie

De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 1

De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 1 Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Spoor fiscaliteit De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 1 Tarieven en

Nadere informatie

De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 8

De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 8 Steunpunt Beleidsrelevant Onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Spoor fiscaliteit De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 8 De impact

Nadere informatie

De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 7

De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 7 Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Spoor fiscaliteit De impact van de bovenbestuurlijke beslissingen op de lokale fiscaliteit in Vlaanderen : deelpaper 7 De impact

Nadere informatie

Verandering zal niet volstaan, een totale ommekeer is noodzakelijk!

Verandering zal niet volstaan, een totale ommekeer is noodzakelijk! in miljoen euro Verandering zal niet volstaan, een totale ommekeer is noodzakelijk! Sp.a analyseerde de jaarrekeningen van 2004 tot en met 2011 en de begrotingsvooruitzichten voor 2012, 2013 en 2014. Het

Nadere informatie

De conjunctuurgevoeligheid van de registratierechten in Vlaanderen: een econometrische analyse

De conjunctuurgevoeligheid van de registratierechten in Vlaanderen: een econometrische analyse De conjunctuurgevoeligheid van de registratierechten in Vlaanderen Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen De conjunctuurgevoeligheid van de registratierechten in Vlaanderen:

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs December 29 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Arbeidsmarktbarometer Onderwijs december

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief SEPTEMBER 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs R A P P O RT Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs december 2009 Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan

Nadere informatie

RAPPORT KANSARMOEDE-INDICATOREN IN ERPE-MERE

RAPPORT KANSARMOEDE-INDICATOREN IN ERPE-MERE RAPPORT KANSARMOEDE-INDICATOREN IN ERPE-MERE Bij het openen van het rapport worden de meest recente gegevens uit de databank gehaald. Inleiding In dit document worden de kansarmoede-indicatoren weergegeven

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

3. Kenmerken van personenwagens

3. Kenmerken van personenwagens 3. Kenmerken van personenwagens Tabel 29: Verdeling van personenwagens volgens bouwjaarcategorie Bouwjaar categorie bjcat 1990 en eerder 403.46 3.89 403.46 3.89 1991 tot 1995 997.17 9.62 1400.63 13.52

Nadere informatie

De regionale impact van de economische crisis

De regionale impact van de economische crisis De regionale impact van de economische crisis Damiaan Persyn Vives Beleidspaper 11 Juli 2009 VIVES Naamsestraat 61 bus 3510 3000 Leuven - Belgium Tel: +32 16 32 42 22 www.econ.kuleuven.be/vives De regionale

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs Oktober 21 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Inhoudstafel INHOUD Inleiding 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen

Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen RESEARCH SUMMARY ONDERZOEK I.K.V. VIONA STEUNPUNT WSE Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen Richtlijnen voor auteurs - De hoofdindeling ligt vast en bestaat uit volgende rubrieken:

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

Veroudering in het Waasland. Maart 2017

Veroudering in het Waasland. Maart 2017 Veroudering in het Waasland Maart 2017 Inhoud Evolutie 60-plussers 2000-2016 Evolutie 80-plussers 2000-2016 Prognose 60-plussers tot 2030 Prognose 80-plussers tot 2030 Evolutie en prognose bevolkingscoëfficiënten

Nadere informatie

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Situering Opdracht: minister, bevoegd voor het Stedenbeleid De stadsmonitor is een

Nadere informatie

Regionale verscheidenheid in bevolkingsconcentraties

Regionale verscheidenheid in bevolkingsconcentraties Deel 1: Gemiddelde leeftijd en leeftijdsopbouw Mathieu Vliegen en Niek van Leeuwen De se bevolkingskernen vertonen niet alleen een ongelijkmatig ruimtelijk spreidingspatroon, maar ook regionale verschillen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in Zuid-Oost-Vlaanderen

Arbeidsmarkt in Zuid-Oost-Vlaanderen Arbeidsmarkt in Zuid-Oost-Vlaanderen Update januari 2015 Dit overzicht van de regionale arbeidsmarkt wordt elk kwartaal ruim verspreid naar de stakeholders en lokale besturen in de regio. Elk jaar in januari

Nadere informatie

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Algemene Raad 20 december 2012 AR-AR-ADV-010 Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99

Nadere informatie

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Auteur: Joost Bollens 1 Abstract In de loop van mei 2009 werd in Vlaanderen de zogenaamde systematische aanpak van de VDAB (de Vlaamse Dienst voor

Nadere informatie

Effecten van de hervorming van de registratierechten op de Vlaamse belastingontvangsten

Effecten van de hervorming van de registratierechten op de Vlaamse belastingontvangsten Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen bert.brys@hogent.be Effecten van de hervorming van de registratierechten op de Vlaamse belastingontvangsten Een tussentijdse beleidsanalyse

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief APRIL 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand van

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief JUNI 2012 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand van

Nadere informatie

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau 4. Het doel van deze studie is de verschillen in gezondheidsverwachting naar een socio-economisch gradiënt, met name naar het hoogst bereikte diploma, te beschrijven. Specifieke gegevens in enkel mortaliteit

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief SEPTEMBER 2010 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

CAPITA SELECTA 6: INVOEGING IN DE BIJZONDERE FINANCIERINGSWET EN INFASERING

CAPITA SELECTA 6: INVOEGING IN DE BIJZONDERE FINANCIERINGSWET EN INFASERING Spoor A2: CAPITA SELECTA 6: INVOEGING IN DE BIJZONDERE FINANCIERINGSWET EN INFASERING Dr. Axel Haelterman KULeuven 4 april 2008 Algemeen secretariaat Steunpunt beleidsrelevant Onderzoek Fiscaliteit & Begroting

Nadere informatie

Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015

Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015 Monitoring asielinstroom Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum:

Nadere informatie

Kinderarmoede in Antwerpen

Kinderarmoede in Antwerpen Kinderarmoede in Antwerpen Inleiding Studiedienst Stadsobservatie verschillende gegevensbestanden m.b.t. verschillende thema s. Weinig gegevens meten direct armoede Enkel gegevens rond OCMW-steun, kansarmoederegistratie

Nadere informatie

Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten,

Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten, PERSCOMMUNIQUÉ 2014-07-18 Links BelgoStat On-line Algemene informatie Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten, 1995-2011. De drie Gewesten en de Nationale Bank van

Nadere informatie

nr. 187 van INGEBORG DE MEULEMEESTER datum: 13 januari 2015 aan HILDE CREVITS

nr. 187 van INGEBORG DE MEULEMEESTER datum: 13 januari 2015 aan HILDE CREVITS SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 187 van INGEBORG DE MEULEMEESTER datum: 13 januari 2015 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Leerplichtige leerlingen

Nadere informatie

Evenwichtig woningaanbod

Evenwichtig woningaanbod ONDERZOEKSOPZET Evenwichtig woningaanbod 24 maart 2017 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding 5 1.2 Leeswijzer 6 2 Doel en probleemstelling van het onderzoek 7 2.1 Doelstelling 7 2.2 Probleemstelling

Nadere informatie

INTERBESTUURLIJKE SAMENWERKING IN VLAANDEREN

INTERBESTUURLIJKE SAMENWERKING IN VLAANDEREN K.U.Leuven Instituut voor de Overheid Universiteit Antwerpen Universiteit Gent Hogeschool Gent www.steunpuntbov.be INTERBESTUURLIJKE SAMENWERKING IN VLAANDEREN Ellen Wayenberg & Filip De Rynck Spoor Bestuurlijke

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

Hoofdstuk II - 2. De Noord-Limburgse bevolking.

Hoofdstuk II - 2. De Noord-Limburgse bevolking. Hoofdstuk II - 2. De Noord-Limburgse bevolking. 2.1. Totale bevolking Noord-Limburg telde op 01.01.1998 134.962 inwoners. Dit is 17% van de Limburgse bevolking op 25% van de oppervlakte van de provincie.

Nadere informatie

SAMENVATTING (Summary in Dutch)

SAMENVATTING (Summary in Dutch) SAMENVATTING (Summary in Dutch) Dit proefschrift beschrijft de resultaten van een onderzoek naar computerondersteuning bij het opstellen van dienstroosters voor het verplegend personeel in de intramurale

Nadere informatie

VERSO- Cahier 2/ 2014 Profiel van de medewerkers in de social profit

VERSO- Cahier 2/ 2014 Profiel van de medewerkers in de social profit VERSO- Cahier 2/ 2014 Profiel van de medewerkers in de social profit Een beschrijvende analyse van de kenmerken van de social profitmedewerker Voor vragen en toelichting dirk.malfait@verso-net.be Zie verder

Nadere informatie

Besparing(sintenties) gemeenten voor sport

Besparing(sintenties) gemeenten voor sport Besparing(sintenties) gemeenten voor sport Situering Eind oktober ontvingen de lokale sportdiensten van Vlaanderen via e-mail een uitnodiging om de online enquête besparing(sintenties) gemeenten voor sport

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-073 13 december 2012 9.30 uur Potentiële beroepsbevolking blijft straks op peil dankzij 65-plussers Geen langdurige krimp potentiële beroepsbevolking

Nadere informatie

BETAALBAARHEID WONEN

BETAALBAARHEID WONEN BETAALBAARHEID WONEN 113 Deel I. Socio-economische gegevens Haaltert Haaltert gemiddeld inkomen per inwoner gemiddelde verkoopprijs woonhuizen 27.300 22.300 17.300 12.300 7.300 192.000 172.000 152.000

Nadere informatie

Introductie stage-scriptie combi. Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011

Introductie stage-scriptie combi. Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011 Introductie stage-scriptie combi Orthopedagogiek G&G, 25 augustus 2011 Welkom toekomstige Scientist-Practitioners Achtergrond Vanuit Orthopedagogiek:GenG steeds meer accent op scientist-practitioner model

Nadere informatie

1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2

1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2 ANNEX 4 MACRO-ECONOMISCHE ONDERBOUWING VAN HET BAU-SCENARIO Auteur: J. Duerinck INHOUD 1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2 1.1 Analyse trendmatige evoluties toegevoegde waarde 2 1.2 Methode voor

Nadere informatie

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Analyse voor: Ministerie van Economische Zaken 24 augustus 2015 Dun & Bradstreet Inhoud Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen

Nadere informatie

Trendrapport hotelbarometer 2014. Jaarrapport

Trendrapport hotelbarometer 2014. Jaarrapport Trendrapport hotelbarometer 2014 Jaarrapport Trendrapport hotelbarometer 2014 - Jaarrapport Inlichtingen sofie.wauters@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 24 07 Verantwoordelijke uitgever: Peter De

Nadere informatie

Statistieken over bezettingsgraden: enkele methodologische beschouwingen

Statistieken over bezettingsgraden: enkele methodologische beschouwingen Statistieken over bezettingsgraden: enkele methodologische beschouwingen Inleiding Sinds een drietal jaar kunnen hotels maandelijks cijfers doorgeven aan het steunpunt over het aantal verhuurde kamers,

Nadere informatie

DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005)

DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005) DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005) Inleiding De manier waarop data georganiseerd, gecodeerd en gescoord (getallen toekennen aan observaties) worden en welke technieken daarvoor nodig zijn, dient in het ideale

Nadere informatie

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking Inleiding Resultaten bevraging van de Logo s Ondersteuning Logo s door de provincies Ondersteuning Logo s door de lokale besturen Suggesties voor een betere lokale samenwerking Bevraging in opdracht van

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Impact van de activeringsmaatregelen op de tewerkstelling van werknemers met een buitenlandse nationaliteit

Impact van de activeringsmaatregelen op de tewerkstelling van werknemers met een buitenlandse nationaliteit Impact van de activeringsmaatregelen op de tewerkstelling van werknemers met een buitenlandse nationaliteit Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 OVERZICHT VAN DE VOORNAAMSTE ACTIVERINGSMAATREGELEN

Nadere informatie

Methodologische bijsluiter: Discriminatie van beroepskrachten met een migratieachtergrond. Niet alles is wat het soms lijkt

Methodologische bijsluiter: Discriminatie van beroepskrachten met een migratieachtergrond. Niet alles is wat het soms lijkt Methodologische bijsluiter: Discriminatie van beroepskrachten met een migratieachtergrond. Niet alles is wat het soms lijkt Hans Vermeersch(*) en Pieter De Pauw(**) (*) Expertisecentrum Sociale Innovatie,

Nadere informatie

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg Startnotitie Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg 1 Aanleiding voor het onderzoek In de jaarrekening en het jaarverslag leggen Gedeputeerde Staten jaarlijks verantwoording

Nadere informatie

2 TOEPASSELIJKE TARIEVEN VOOR HET AANSLAGJAAR 2015

2 TOEPASSELIJKE TARIEVEN VOOR HET AANSLAGJAAR 2015 CONFEDERATIE VAN IMMOBILIENBEROEPEN VLAANDEREN Kortrijksesteenweg 1005, 9000 Gent www.cibweb.be GEMEENTELIJKE BELASTINGEN OP TWEEDE VERBLIJVEN AAN DE KUST : STAND VAN ZAKEN MEI 2015 1 INLEIDING In een

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 17 november 2015

PERSBERICHT Brussel, 17 november 2015 PERSBERICHT Brussel, 17 november 2015 Gemiddeld inkomen van de Belg bedroeg in 2013 17.019 euro Het netto belastbare inkomen van de Belg bedroeg in 2013 gemiddeld 17.019 euro; Vlaanderen blijft de regio

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen ( )

Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen ( ) 1 Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen (2004-2014) Wouter Wolfs, Jef Smulders, Stef Commers en Steven Van Hecke www.kuleuven.be/verkiezingen2014 KU Leuven Instituut voor de Overheid

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014

PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014 PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014 Census 2011, een volkstelling voor de eenentwintigste eeuw Een schat aan gegevens over leven, werk en wonen in België 11.000.638 inwoners, gemiddeld 40,8 jaar oud en

Nadere informatie

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden een handreiking 71 hoofdstuk 8 gegevens analyseren Door middel van analyse vat je de verzamelde gegevens samen, zodat een overzichtelijk beeld van het geheel ontstaat. Richt de analyse in de eerste plaats

Nadere informatie

Registratie arbeidszorg

Registratie arbeidszorg Registratie arbeidszorg 2010-2014 Redactie: Marc Boons, Jo Bellens Toelichting Dit rapport bevat de belangrijkste bevindingen van de cijfers uit het registratiesysteem dat de Ronde Tafel Arbeidszorg heeft

Nadere informatie

Ontwikkeling leerlingaantallen

Ontwikkeling leerlingaantallen Ontwikkeling leerlingaantallen Elk jaar wordt op 1 oktober het leerlingaantal van elke basisschool geregistreerd door de Dienst Uitvoering Onderwijs (). Op basis van deze leerlingtelling wordt de bekostiging

Nadere informatie

Leningen oversluiten Het oversluitonderzoek

Leningen oversluiten Het oversluitonderzoek Leningen oversluiten Het oversluitonderzoek Geldshop, onafhankelijk adviseur en bemiddelaar in consumptief krediet, heeft in het eerste kwartaal van 2017 onderzoek gedaan naar leningen voor het oversluiten

Nadere informatie

toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten

toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van

Nadere informatie

Mondgezondheidsrapport

Mondgezondheidsrapport Mondgezondheidsrapport sensibiliseringproject Glimlachen.be 2014 Effectevaluatie van een 4-jaar longitudinaal sensibiliseringproject in scholen in Vlaanderen Samenvatting J Vanobbergen Glimlachen - Souriez

Nadere informatie

CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts and complex relationships. Heidi Knipprath & Katleen De Rick

CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts and complex relationships. Heidi Knipprath & Katleen De Rick CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts and complex relationships Heidi Knipprath & Katleen De Rick CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts

Nadere informatie

Vroege schoolverlaters in Vlaanderen Evolutie van de ongekwalificeerde uitstroom tot 2007 Samenvatting. G. Van Landeghem, M. Goos & J.

Vroege schoolverlaters in Vlaanderen Evolutie van de ongekwalificeerde uitstroom tot 2007 Samenvatting. G. Van Landeghem, M. Goos & J. Vroege schoolverlaters in Vlaanderen Evolutie van de ongekwalificeerde uitstroom tot 2007 Samenvatting G. Van Landeghem, M. Goos & J. Van Damme Vroege schoolverlaters in Vlaanderen Evolutie T van de ongekwalificeerde

Nadere informatie

Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst

Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst Directie Statistieken, Budget en Studies Stat@rva.be Inhoudsopgave: 1 INLEIDING 1 2 EVOLUTIE VAN DE VERGOEDE VOLLEDIGE

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Barometer kinesitherapie 2013

Barometer kinesitherapie 2013 Barometer kinesitherapie 2013 Ingevolge de nomenclatuurhervorming van 2002, lag het uitgavenniveau voor kinesitherapie in 2003 op het laagste niveau sinds 1991. Vanaf 2004 beginnen de uitgaven opnieuw

Nadere informatie

Resultaten voor België Cardiovasculaire preventie Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Cardiovasculaire preventie Gezondheidsenquête, België, 1997 6.8.1. Inleiding In deze module worden 2 specifieke preventiedomeinen behandeld: de hypertensie en de hypercholesterolemie. De hart- en vaatziekten zijn aandoeningen die uit het oogpunt van volksgezondheid,

Nadere informatie

Rapportage Kunsten-Monitor 2014

Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Inleiding In 2014 heeft de AHK deelgenomen aan het jaarlijkse landelijke onderzoek onder recent afgestudeerden: de Kunsten-Monitor. Alle bachelor en master afgestudeerden

Nadere informatie

Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009

Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009 Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009 De grafische sector in West-Vlaanderen Foto: : Febelgra Jens Vannieuwenhuyse sociaaleconomisch beleid, WES De grafische sector is zeer divers. Grafische bedrijven

Nadere informatie

FINANCIEEL MEERJARIG BELEIDSPLAN

FINANCIEEL MEERJARIG BELEIDSPLAN Provincie: WEST-VLAANDEREN GEMEENTE INGELMUNSTER Bijlage van het budget voor het jaar 2011 FINANCIEEL MEERJARIG BELEIDSPLAN 2011 TOT 2013 I. Omschrijving van de huidige financiële toestand als uitgangsbasis

Nadere informatie

Bijlage 2 bij Raadsvoorstel nr. HVE070017 (Verkeersproblematiek Maastrichterlaan/Randweg Noord)

Bijlage 2 bij Raadsvoorstel nr. HVE070017 (Verkeersproblematiek Maastrichterlaan/Randweg Noord) Bijlage 2 bij Raadsvoorstel nr. HVE070017 (Verkeersproblematiek Maastrichterlaan/Randweg Noord) Financiële paragraaf aanleg Randweg Noord Inleiding De kosten gemoeid met de planvoorbereiding en aanleg

Nadere informatie

Bijzondere jeugdbijstand

Bijzondere jeugdbijstand Bijzondere jeugdbijstand Financiële analyse 2009-2011 21 januari 2013 adres Koning Albert II-laan 35 bus 31 1030 Brussel telefoon 02 553 34 34 fax 02 553 34 35 mail contact@zorginspectie.be web www.zorginspectie.be

Nadere informatie

Najaar 2012. Voorbeeldrapportage Wijkscan

Najaar 2012. Voorbeeldrapportage Wijkscan Najaar 2012 Voorbeeldrapportage Wijkscan Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1 Gebiedsindeling... 4 2. Demografie... 5 2.1 Jeugd: 0 tot 14-jarigen... 6 2.2 Ouderen: 65-plussers... 6 2.3 Sociaal economische

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

3 Werkwijze Voordat een CQI meetinstrument mag worden ingezet voor reguliere metingen moet het meetinstrument in twee fases getest worden.

3 Werkwijze Voordat een CQI meetinstrument mag worden ingezet voor reguliere metingen moet het meetinstrument in twee fases getest worden. Procedure Psychometrische en discriminerend vermogen testfase Versie: 1.0 Datum: 01-04-2014 Code: PRO 04 Eigenaar: 1 Inleiding De richtlijnen en aanbevelingen voor de test naar de psychometrische en onderscheidende

Nadere informatie

Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T GSM Persbericht

Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T GSM Persbericht Cel Externe Communicatie Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T. 02-2773408 GSM 0473-916424 Persbericht Datum: 26 november 2007 Betreft: Bijna 200 indicatoren geven

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-083 17 december 2010 9.30 uur Tempo vergrijzing loopt op Komende 5 jaar half miljoen 65-plussers erbij Babyboomers leven jaren langer dan vooroorlogse

Nadere informatie

Leefstijl en preventie

Leefstijl en preventie Leefstijl en preventie Wetenschap ten dienste van Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu. . Inhoudstafel Inhoudstafel... 59 Bestudeerde indicatoren... 61 1. Voedingsgewoonten.... 61 3. Gebruik

Nadere informatie

BETAALBAARHEID WONEN

BETAALBAARHEID WONEN BETAALBAARHEID WONEN 112 Deel I. Socio-economische gegevens gemiddeld inkomen per inwoner gemiddelde verkoopprijs woonhuizen 28.100 23.100 18.100 13.100 8.100 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997 6.8.1. Inleiding In deze module worden 2 specifieke preventiedomeinen behandeld: de hypertensie en de hypercholesterolemie. De hart- en vaatziekten zijn aandoeningen die uit het oogpunt van volksgezondheid,

Nadere informatie

Marktevoluties België: nieuwbouw - bestaande woningen Toenemend belang betaalbaarheid

Marktevoluties België: nieuwbouw - bestaande woningen Toenemend belang betaalbaarheid Marktevoluties België: nieuwbouw - bestaande woningen Toenemend belang betaalbaarheid Roel Helgers Centrum voor Economische Studiën KU Leuven 15 e isolatiedag 18 september 2014 Antwerpen R. Helgers (CES,

Nadere informatie

Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen

Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen RESEARCH SUMMARY ONDERZOEK I.K.V. VIONA STEUNPUNT WSE Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen TITEL: FLEXIBLE JOB SEARCH BEHAVIOR AMONG UNEMPLOYED JOBSEEKERS: ANTECEDENTS AND OUTCOMES

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Aantal startende ondernemingen stagneert nog altijd

Aantal startende ondernemingen stagneert nog altijd Aantal startende ondernemingen stagneert nog altijd Naar aanleiding van de Vlaamse Startersdag van 22 april 2004 publiceerde UNIZO, de Unie van Zelfstandige Ondernemers, voor het eerst de Startersatlas.

Nadere informatie

De Belgische gepensioneerden in kaart gebracht

De Belgische gepensioneerden in kaart gebracht Sociale zekerheid De Belgische gepensioneerden in kaart gebracht Eerste- en tweedepijlerpensioenen bij werknemers Berghman, J., Curvers, G., Palmans, S. & Peeters, H. 008. De Belgische gepensioneerden

Nadere informatie

Provinciale budgetten

Provinciale budgetten Provinciale budgetten I. BUDGET 2015... 2 A. EXPLOITATIEBUDGET... 2 1. definitie... 2 2. vergelijking provincies totaal exploitatiebudget (incl. de intern verzelfstandigde agentschappen)... 2 3. vergelijking

Nadere informatie

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001 Bijlage bij het persbericht dd. 08/06/15: 1 Vrouwen krijgen hun kinderen in toenemende mate na hun dertigste verjaardag 1. Het geboortecijfer volgens Kind en Gezin 67 875 geboorten in 2014, daling van

Nadere informatie

Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens

Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 26 mei 2014 Inleiding

Nadere informatie

Bronnen en overgang naar het ESR (Vlaamse provincies)

Bronnen en overgang naar het ESR (Vlaamse provincies) Bronnen en overgang naar het ESR (Vlaamse provincies) Databronnen Door de lokale besturen geboekte ontvangsten en uitgaven die via de digitale rapportering verwerkt worden in de BBC-database van het Agentschap

Nadere informatie

Vervolgonderzoek AMK Utrecht

Vervolgonderzoek AMK Utrecht Vervolgonderzoek AMK Utrecht Inspectie jeugdzorg februari 2007 2 Inspectie jeugdzorg Inhoudsopgave Samenvatting... 5 Hoofdstuk 1... 7 1.1 Aanleiding... 7 1.2 Centrale onderzoeksvraag... 7 1.3 Toetsingskader...

Nadere informatie

Trendbarometer campings 2011

Trendbarometer campings 2011 Trendbarometer campings 2011 Trendbarometer campings 2011 Verantwoordelijke uitgever: Steunpunt Buitenlands Beleid, Toerisme en Recreatie Spoor Toerisme en Recreatie K.U. Leuven Celestijnenlaan 200 E,

Nadere informatie

Provincie als kennispartner Diensten aangeboden door West-Vlaanderen

Provincie als kennispartner Diensten aangeboden door West-Vlaanderen Provincie als kennispartner Diensten aangeboden door West-Vlaanderen Hans Van den Heede Diensthoofd Datawarehousing Brussel 02/12/2010 1 MISSIE Speerpunten Regiobestuur visievorming en strategieontwikkeling

Nadere informatie

Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT

Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT 10 september 2014 INHOUDSOPGAVE 1. TECHNISCH RAPPORT...3 1.1. Universum en steekproef...

Nadere informatie

Resultaten voor Brussels Gewest Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Brussels Gewest Cardiovasculaire Preventie Gezondheidsenquête, België, 1997 6.8.1. Inleiding In deze module worden 2 specifieke preventiedomeinen behandeld: de hypertensie en de hypercholesterolemie. De hart- en vaatziekten zijn aandoeningen die uit het oogpunt van volksgezondheid,

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten Hoeveel personen verrichten betaalde arbeid? Hoeveel mensen zijn werkloos? Hoeveel inactieve

Nadere informatie

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Inlichtingen Dagmar.Germonprez@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 25 15 Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde - Toerisme Vlaanderen

Nadere informatie