DE RC-OPLEIDINGEN: Onderwijs: STAND VAN ZAKEN EN TOEKOMSTPERSPECTIEF

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE RC-OPLEIDINGEN: Onderwijs: STAND VAN ZAKEN EN TOEKOMSTPERSPECTIEF"

Transcriptie

1 Onderwijs: DE RC-OPLEIDINGEN: STAND VAN ZAKEN EN TOEKOMSTPERSPECTIEF DEELNEMERS RONDETAFELDISCUSSIE RC-OPLEIDINGSPROGRAMMA S Mevrouw H. de Boer, Universiteit van Amsterdam (UvA) De heer prof.dr.ir. J.M. Bots, NIVRA-Nyenrode (NN) De heer prof.dr.ir. M.H. Corbey, Tias Businesschool (TiasNimbas) De heer drs. H. Geerkens, Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) De heer prof.dr. H.F.D. Hassink RA, Universiteit Maastricht (UM) De heer prof.dr. D.M. Swagerman, Rijksuniversiteit Groningen (RuG) Mevrouw drs. M.C.J.A. Trommelen RC, Vrije Universiteit Amsterdam (VU) De heer prof.dr. E.H.J. Vaassen RA, Universiteit Maastricht en Universiteit van Amsterdam (UM/UvA) De heer prof.dr. R.F. Speklé, Redactie MCA, discussieleider (MCA) 24 Chris Hill: beeld

2 In 2006 zijn de RC-opleidingen gevisiteerd door een commissie onder voorzitterschap van prof.dr. A.J. Bindenga RA. Waar voorheen de accreditatie alleen een zaak was van de VRC, is nu gekozen voor een visitatie door een onafhankelijk accreditatie-instituut, de NVAO (Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie). Een ander verschil met de vorige visitatie is dat deze keer is ingezet op accreditatie voor de EMFCtitel, de Executive Master of Finance and Control. De aanleiding voor deze veranderingen is gelegen in de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs. Universiteiten die in die nieuwe structuur een erkende mastertitel willen uitgeven, hebben een accreditatie nodig van de NVAO. Roland Speklé: De uitkomsten van de visitatie zijn inmiddels bekend: alle opleidingen zijn positief beoordeeld. Toch had de visitatiecommissie ook een aantal kritische kanttekeningen bij de opzet en inrichting van de opleidingen. Deze uitkomsten zijn aanleiding geweest om de directeuren van de opleidingen (of hun vertegenwoordigers) uit te nodigen voor een discussie over de bevindingen van de visitatiecommissie en meer algemeen over de opleidingsprogramma s en de ontwikkelingen daarin. Een eerste reactie Gevraagd naar een eerste reactie op hun ervaringen met de visitatie, geven alle aanwezigen aan dat zij zich in hoofdlijnen herkennen in het door de visitatiecommissie geschetste beeld van hun opleidingen. Men is blij met de erkenning door een onafhankelijk orgaan en de uitkomst maakt veel goed van de aanzienlijke administratieve inspanningen die een visitatie nu eenmaal met zich meebrengt. Jan Bots (NN) merkt daarbij op dat nu de opleidingen het recht hebben verworven zelfstandig de EMFC-titel toe te kennen, de VRC een extra stimulans heeft gekregen om de uitstraling in de markt van de het RC-merk te onderhouden. Door te opteren voor een EMFC-accreditatie hebben de opleidingen overigens wel het een en ander over zichzelf afgeroepen. Het EMFC-programma is formeel gepositioneerd als een postinitiële masteropleiding op wetenschappelijk niveau, terwijl vanuit de verwachtingen van zowel de studenten als hun werkgevers de beroepsvorming voorop moet staan. Deze spagaat is ook waargenomen door de visitatiecommissie en hoewel de visitatiecommissie blijkens haar adviezen een open oog heeft gehad voor het belang van professionele ontwikkeling, kon zij de wetenschappelijke kant niet negeren. En een wetenschappelijke masteropleiding heeft nu eenmaal als kenmerk dat zij opleidt tot het doen van zelfstandig wetenschappelijk onderzoek. Een ander aspect heeft betrekking op de in de naamgeving besloten liggende suggestie dat in de opleiding gelijkwaardige aandacht zou bestaan voor de vakgebieden finance en control, terwijl de programma s feitelijk worden gedomineerd door controlgerelateerde vakken. Deze twee thema s zijn in het verloop van de discussie verder uitgediept. Daarnaast is gesproken over de vraag of de opleidingen voldoende ruimte ervaren om een eigen inhoudelijke koers te varen en over de maatregelen om studievoortgang te bevorderen. De wetenschappelijke inbedding Waar de visitatiecommissie constateert dat de opleidingen goed voorbereiden op de verwachtingen die in de markt bestaan ten aanzien van de professionele competenties en vakkennis van een controller, merkt zij tevens op dat de opleidingen niet zijn ge- 25

3 richt op de verdere ontwikkeling van onderzoeksvaardigheden van studenten. De opleidingen erkennen dat dit laatste ook niet het doel is van de programma s; de RC-opleiding is een wetenschappelijk gegronde, academische beroepsopleiding en geen onderzoekersopleiding. Dat betekent volgens Harold Hassink (UM) dat het belangrijk is dat studenten in aanraking komen met wetenschappelijk onderzoek en dat zij leren de resultaten daarvan te interpreteren op een wijze die voor hun beroepsuitoefening relevant is. Onderzoek is dus instrumenteel; het moet helpen bij het oplossen van praktische problemen. Maar de opleiding is er niet op gericht de studenten betere onderzoekers te maken. Michael Corbey (TiasNimbas) en Eddy Vaassen (internationale opleiding van de UM en de UvA) onderschrijven deze zienswijze. Het is hun ervaring dat de studenten zeker geïnteresseerd zijn in de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, maar dat zij niet veel affiniteit hebben met de manier waarop die resultaten zijn verkregen. In het Tilburgse programma worden met regelmaat onderzoekers uitgenodigd om hun werk te presenteren en in de internationale opleiding hebben veel van de eigen (vaak Amerikaanse) docenten een sterk onderzoeksprofiel. Studenten stellen dat op prijs, mits de onderzoeker in zijn college niet te veel aandacht besteedt aan methoden en methodologie. Uit het gesprek blijkt dat het uitnodigen van onderzoekers in het opleidingsprogramma een gebruikelijke figuur is om de academische ambities invulling te geven. Zo laat NIVRA-Nyenrode een deel van het programma verzorgen door wetenschappers die vanuit hun eigen onderzoek een wetenschappelijk kader aanreiken dat studenten vervolgens moeten toepassen op hun eigen praktijksituatie. De Erasmus Universiteit kent het vak International Research in Management Accounting & Control, waarin een vijftal internationaal bekende onderzoekers een inleiding verzorgen en daarbij ook uitdrukkelijk aandacht besteden aan de aansluiting tussen hun onderzoek en controllingvraagstukken vanuit de praktijk. Ook in de scriptie moet het wetenschappelijk karakter gestalte krijgen. De opleidingen verwachten van de student, dat hij of zij in staat is om een praktisch probleem te lijf te gaan op een wetenschappelijk verantwoorde wijze. De vraag is wat dat laatste nu precies betekent. In ieder geval dient de student gebruik te maken van state-of-theart wetenschappelijke kennis. Dat betekent volgens Studenten moeten praktische problemen wetenschappelijk aanpakken Harold Hassink (UM) niet dat een scriptie een min of meer uitputtend overzicht moet geven van de relevante literatuur. Dat is iets dat meer past bij een scriptie in de (initiële) masterfase. Maar de theoretische en empirische inkadering van het probleem dat in de scriptie centraal staat, is wel essentieel en de student moet laten zien dat hij of zij dat kader beheerst en instrumenteel kan inzetten. In haar adviezen lijkt de visitatiecommissie te accepteren dat in de opleidingen de wetenschappelijke vorming niet vooropstaat. Wel toont de commissie zich gevoelig voor de organisatorische relatie van de controllersopleidingen met de universiteit. Met name de instituten die de RC-opleiding hebben ondergebracht in een aparte organisatorische entiteit die relatief autonoom opereert ten opzichte van de faculteiten hebben dit ervaren. In voorkomend geval heeft de commissie zich afgevraagd of die structuurkeuze niet ten koste gaat van de wetenschappelijke inbedding. Dirk Swagerman (RuG) onderschrijft de zienswijze van de visitatiecommissie: De Groningse controllersopleiding maakt deel uit van de faculteiten Economie en Bedrijfskunde. We hebben er nadrukkelijk voor gekozen om de opleiding niet op afstand te plaatsen. Wij willen de studenten een voortgezette academische vorming kunnen bieden, maar met een toegepast accent. Daar hoort ook toegepast wetenschappelijk onderzoek bij. Dit speerpunt zal met een apart onderzoeksfonds in de komende jaren nog worden versterkt. Ook Hendrik Geerkens (EUR) kan zich iets voorstellen bij het standpunt van de visitatiecommissie. In Rotterdam was de controllersopleiding oorspronkelijk ondergebracht in een aparte BV (EURAC). Hoewel de opleiding vanzelfsprekend banden onderhield met de faculteit, was volgens Geerkens de gekozen organisatorische figuur toch een barrière voor een gezonde interactie. Mede om deze reden is in 2005 de Erasmus School of Accounting & Assurance (ESAA) opgericht, waarin EURAC en de faculteit in een gedeeld bestuur nauw samenwerken op het gebied van accounting onderwijs en onderzoek. De aandacht voor Finance De visitatiecommissie maakt voor bijna alle opleidingen kritische opmerkingen met betrekking tot 26

4 Een stevige Finance-bagage is waardevol voor de moderne controller het aandeel Finance in de opleidingen. Doorgaans is het aandeel van het vakgebied Finance in het totale programma zo n tien tot vijftien procent en de commissie is van mening dat dit te weinig is voor een opleiding die recht geeft op de titel EMFC. Nu de commissie tegelijkertijd vaststelt dat de opleidingen wel goede aansluiting bieden op de praktijk van het controllervak, rijst de vraag of dit kritiekpunt van de commissie wezenlijk is, of slechts is ingegeven door de titel, die althans naar het oordeel van de commissie een meer gelijkwaardige aandacht voor de vakgebieden Finance en Control zou suggereren. Eddy Vaassen (UM/UvA) merkt hierover op dat toen enige jaren terug de UvA en de internationale opleiding de EMFC-titel introduceerden, zij de term Finance hebben toegevoegd om de simpele reden dat de afdelingen waar controllers werkzaam zijn vaak de termen Finance en Control in hun naam hebben en dat met Finance dan de financiële functie wordt bedoeld en niet zozeer het vak Financiering. Hermien de Boer (UvA) stelt dat haar opleiding ongeacht de discussie over de naamgeving al langer meer aandacht aan Finance wilde besteden en heeft deze wens inmiddels gerealiseerd in een extra Finance-vak. Datzelfde geldt volgens Maryse Trommelen voor de VU. Harold Hassink (UM) benadrukt dat het aandeel Finance in het programma feitelijk al groter was dan de visitatiecommissie heeft waargenomen. Dat komt doordat in Maastricht typische Finance-componenten geïntegreerd waren opgenomen in kernvakken als Treasury Management, Financial Auditing en Financial Accounting. Dit was volgens Michael Corbey (TiasNimbas) ook de situatie in Tilburg, waar nu de naamgeving van een aantal vakken is aangepast om de grote financiële component van die vakken uitdrukkelijker naar voren te brengen. Ook Dirk Swagerman (RuG) herkent deze situatie. Zo kent de opleiding in Groningen het vak Beslissingscalculaties, dat destijds in het curriculum is opgenomen naar aanleiding van de eerste visitatie door de commissie-traas. Deze commissie constateerde dat studenten meer training nodig hadden in investeringscalculaties en Groningen is aan die wens tegemoetgekomen in het genoemde vak. Dit vak is echter door de huidige visitatiecommissie niet meegenomen als Finance-vak. NIVRA- Nyenrode had al een relatief groot aandeel Finance in de opleiding, dus de noodzakelijke verzwaring was daar marginaal. Maar dat alles neemt niet weg dat de betrokkenen onderschrijven dat een stevige Finance-bagage waardevol is voor de moderne controller en dat de opleidingen daarop moeten inspelen. Vrijheid in gebondenheid of keurslijf? Roland Speklé (MCA) legt de aanwezigen de stelling voor dat de door de verschillende universiteiten aangeboden controllersopleidingen enerzijds heel erg sterk op elkaar lijken en anderzijds nog heel sterk lijken op de opleidingen van zo n tien jaar geleden. Hij vraagt zich af of deze relatief grote homogeniteit wenselijk is en of de opleidingen voldoende gevoelig zijn voor de veranderingen in de wereld om ons heen. De aanwezigen bevestigen dat de respectievelijke programma s een zekere homogeniteit kennen. De achtergrond daarvan is dat zij allen wensen te voldoen aan de eisen van de VRC. Deze eisen worden echter niet als een keurslijf ervaren. Een bepaalde mate van standaardisatie is juist wenselijk omwille van het gezicht naar de markt en het vestigen van een stevige reputatie: de markt moet weten waar de RC-titel voor staat. Tegelijkertijd hebben de aanbieders veel vrijheid in de programmering van hun onderwijsaanbod. Daar bestaan ook feitelijk verschillen. De meeste universiteiten programmeren wekelijkse colleges op de vrijdag. Maar de internationale opleidingen van Maastricht en Amsterdam (UvA) hebben gekozen voor een zestal modules van twee weken elk. NIVRA-Nyenrode doceert om de week op vrijdag en zaterdag. En er zijn wel degelijk inhoudelijke verschillen, zoals in de sfeer van de geboden specialisaties en de accenten die in de respectievelijke programma s worden gelegd. Overigens bestaat de indruk dat studenten zich bij hun studiekeuze veelal meer laten leiden door pragmatische overwegingen, zoals de nabijheid van de universiteit, dan door inhoudelijke verschillen tussen de geboden programma s. Dat het curriculum van nu nog veel gelijkenis vertoont met het programma van tien jaar geleden is gedeeltelijk waar, maar deels ook schijn. Qua samenstelling van het curriculum als zodanig is er inderdaad niet veel veranderd, maar het is nu ook weer niet zo dat de dynamiek zo groot is geweest dat de controllerprofessie een volstrekt nieuwe inhoud 27

5 Controlleronderwijs is van hoge kwaliteit heeft gekregen. Tegelijkertijd wordt de inhoud van de vakken voortdurend geactualiseerd en wordt het totale programma periodiek tegen het licht gehouden om de aansluiting met de wensen en behoeften van het veld te waarborgen. In Rotterdam bijvoorbeeld gebeurt dat door de Raad van Toezicht te betrekken bij het curriculum. Hendrik Geerkens (EUR): De Raad van Toezicht beschikt over een reservoir van vakkennis en ervaring en biedt toegang tot een belangrijk maatschappelijk netwerk. Daar maken we graag gebruik van. Studievoortgang Alle opleidingen constateren dat studenten niet zelden forse studievertraging oplopen in het scriptietraject. In het cursorisch deel van de opleiding lukt het de meeste studenten nog goed om de vaart in hun studie te houden, maar de scriptie lijkt voor velen een moeilijk te nemen hobbel. De oorzaak daarvan ligt meestal bij de studenten zelf die vaak tegen het eind van hun studie een gezin stichten, van baan veranderen of anderszins andere prioriteiten stellen. Ook werkgevers lijken in dat stadium wat minder scheutig in het verlenen van studieverlof. Toch ontwikkelen de opleidingen allerlei initiatieven om studievertraging te beperken. De Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Maastricht, de Vrije Universiteit en de Erasmus Universiteit hebben de start van het scriptietraject geprogrammeerd in het cursorisch deel, ondersteund met colleges en bijeenkomsten. Tilburg probeert een zekere sociale druk te creëren door van studenten te verlangen dat zij hun vorderingen presenteren in scriptieklasjes. Groningen werkt met zogenaamde bezemklassen om studenten te helpen het scriptietraject op een gestructureerde wijze aan te pakken. De UvA brengt extra begeleidingstijd aan studenten in rekening, mede in de hoop dat hun werkgevers zich daardoor drukker maken over de studievoortgang. De internationale opleiding begint zes maanden nadat de nominale studieduur is verstreken, maandelijkse facturen van een symbolisch bedrag naar de werkgevers te versturen om hen er zo op te attenderen dat de desbetreffende student nog een zekere inspanning moet leveren om te kunnen afstuderen. En NIVRA-Nyenrode is bezig met de opzet van een studentenvolgsysteem dat de informatie moet bieden die nodig is om tijdig in te grijpen als studievertraging dreigt te ontstaan. Ambities en ontwikkelingen De positieve beoordeling van de visitatiecommissie van elke opleiding geeft aan dat het controlleronderwijs in Nederland van hoge kwaliteit is. Deze hoge kwaliteit moet vanzelfsprekend worden onderhouden en het is de vraag welke ambities en ideeën de opleidingen dienaangaande hebben. Harold Hassink (UM) neemt het voortouw: De ambitie van de Nederlandstalige controllersopleiding van de Universiteit Maastricht is om deskundige controllers af te leveren die geëquipeerd zijn voor zware controllersfuncties op ten minste subtopniveau (in grote organisaties) tot topniveau (in middelgrote organisaties). Deze controllers zijn in staat een waardevolle bijdrage te leveren aan de bedrijfseconomische prestatie en beheersing van de organisatie. Dit wordt gerealiseerd door in de opleiding aandacht te besteden aan wetenschappelijke inzichten en deze te vertalen naar de praktijk waarin controllers werkzaam zijn. Overigens zijn niet alleen kennis, vaardigheden en houding op het moment van afstuderen van belang, maar ook daarna dient de controller in staat te zijn zich verder te ontwikkelen met behulp van tijdens de opleiding ontwikkelde houding, vaardigheden en inzichten. Hier blijven wij aan werken. In dit door Hassink geschetste beeld blijken ook andere controllersopleidingen zich te kunnen vinden. Maryse Trommelen (VU): De controllersopleiding aan de Vrije Universiteit heeft zich tot doel gesteld kundige controllers op te leiden die in staat zijn de juiste vragen te stellen en discussies te objectiveren. Daartoe is de controller ons inziens in staat wanneer de bril waardoor hij kijkt het hem mogelijk maakt problemen van symptomen en hoofd- van bijzaken te onderscheiden, als hij begrip heeft voor de materie die ter discussie staat ofwel: als kijken overgaat in zien. Hiervoor hebben we een specifiek op de kenmerken van de postdoctorale student afgestemde visie op leren ontwikkeld. Wij noemen dit participerend leren. 28

6 Door standaardisatie weet de markt waar de RC-titel voor staat Chris Hill: beeld 29

7 Controllers moeten problemen van symptomen kunnen onderscheiden Bij participerend leren staat het verhogen van het vermogen om te leren centraal. Leren vindt plaats wanneer iemand frictie ervaart tussen de eigen voorkennis en percepties en die van anderen en vervolgens gemotiveerd is die frictie samen met medestudenten en docenten op te lossen. Case-based teaching is een onderdeel van dit leerproces. Onze ambitie is het leerproces en opleidingsprogramma nog beter toe te snijden op deze visie. Michael Corbey (TiasNimbas) verwacht voor Tilburg een groei van het aantal studenten: TiasNimbas is door de Financial Times op de achtste plaats gezet in de ranking van Europese Business Schools. Wij denken dat dit ook uitstraalt naar onze controllersopleiding. Andere opleidingen willen bewust klein blijven. Eddy Vaassen (internationale opleiding van de UM en de UvA) vindt een beperking in de studentenaantallen nodig om het opleidingsprogramma goed af te kunnen stemmen op de individuele student. Ook de UvA vindt kleinschaligheid belangrijk en Hermien de Boer geeft aan een numerus fixus van 40 te willen handhaven. De EUR hanteert ook een instroomlimiet. Hendrik Geerkens (EUR) tekent daarbij aan dat de Erasmus Universiteit zich mag verheugen in een belangstelling die het beschikbare aantal plaatsen overtreft, waardoor de opleiding selectief kan zijn in het toelatingsbeleid. Verschillende opleidingen blijken te hechten aan het in stand houden of versterken van hun eigen profiel. Jan Bots (NN): De opleiding van NIVRA-Nyenrode heeft bepaalde eigen kenmerken. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan onze uitgesproken bedrijfskundige insteek, maar ook aan ons collegerooster met om de twee weken colleges op vrijdag en zaterdag. Dit zijn zaken die wij willen handhaven. Eddy Vaassen (internationale opleiding van de UM en de UvA) denkt aan versterking van het eigen profiel: De iemfc (de internationale opleiding) wil verder internationaliseren door vanaf juli 2007 naast het tweejaarlijkse Boston-seminar ook een tweejaarlijks Shanghai-seminar aan te bieden. Ook Dirk Swagerman (RuG) ziet het belang van profilering: Omdat wij door onze geografische ligging een kleine opleiding zijn, moeten wij innovatief zijn. Zo hebben wij onlangs aangekondigd te starten met een internationale controllersopleiding (EMFC-PI) voor de energiesector. Deze opleiding, met steun van Shell, EDI en PwC, is dan de eerste opleiding die zich specifiek richt op controllers werkzaam binnen één sector. Daarnaast participeren wij in de controllersopleiding voor de non-profitsector die de Rijksacademie voor Financiën en Economie in Groningen verzorgt. Hermien de Boer (UvA) wijst op het belang van een zichtbaar onderzoeksprofiel van de opleidingen iets dat ook in de visitatieronde een rol heeft gespeeld en geeft aan dat de opleiding van de Universiteit van Amsterdam eigen onderzoek wil opstarten. Ook bij NIVRA-Nyenrode is dat een belangrijk thema. Jan Bots (NN): Wij hebben mensen aangetrokken met een duidelijk onderzoeksprofiel en ook in de toekomst willen wij investeren in onderzoek, bijvoorbeeld op het terrein van Management Accounting en Control, Controllerschap en Information Economics. Maar alle aanwezigen lijken het erover eens dat met deze extra aandacht voor onderzoek niet uit het oog mag worden verloren dat de controllersopleiding ook een beroepsopleiding is, waarin professionele vorming vooropstaat. Investeren in onderzoek is essentieel 30

& control. opleiding

& control. opleiding VU post- GRADUATE school of accounting & control opleiding Controlling (RC/EMFC) De VU-opleiding tot Executive Master of Finance and Control (RC) Allround Controller bedrijfseconomisch geweten en adviseur

Nadere informatie

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control Alleen de top biedt het perspectief Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller business in control De registercontroller als business partner voor het management De functie van controller

Nadere informatie

Accountancy in deeltijd

Accountancy in deeltijd Amsterdam Business School Accountancy in deeltijd (MSc en RA) Accountancy in deeltijd samengevat Kernbegrippen: n Kortste route naar de RA-titel van Nederland n Goede combinatie van docenten uit wetenschap

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

KWALITEIT RC-OPLEIDINGEN IS GOED PROFILERING EN INTERNATIONA- LE ERKENNING ZIJN NIEUWE UITDAGINGEN

KWALITEIT RC-OPLEIDINGEN IS GOED PROFILERING EN INTERNATIONA- LE ERKENNING ZIJN NIEUWE UITDAGINGEN Interview: KWALITEIT RC-OPLEIDINGEN IS GOED PROFILERING EN INTERNATIONA- LE ERKENNING ZIJN NIEUWE UITDAGINGEN In 2010 en 2011 zijn de EMFC-opleidingen voor de tweede keer gevisiteerd door een commissie

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

hbo wo accountancy & fiscale economie - Keuzegids Universiteiten 2014 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org

hbo wo accountancy & fiscale economie - Keuzegids Universiteiten 2014 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org Page 1 of 5 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org HBO WO ACCOUNTANCY & FISCALE ECONOMIE In de ondernemingswereld is er altijd behoefte aan financieel advies. Als accountant houd je je bezig met de

Nadere informatie

Verschillen tussen Economische opleidingen

Verschillen tussen Economische opleidingen Verschillen tussen Economische opleidingen Economie (en Bedrijfseconomie) Bedrijfseconomie Fiscale Economie Econometrics and Operations Research Economics Afkorting EBE BE FE EOR ECO IBA Wat is de voertaal?

Nadere informatie

Executive Master of Finance and Control De post-masteropleiding tot registercontroller

Executive Master of Finance and Control De post-masteropleiding tot registercontroller Executive Master of Finance and Control De post-masteropleiding tot registercontroller Inhoud Het bedrijfseconomisch geweten van de organisatie 5 : iets voor u? 7 Groningse accenten: een waardevolle voorsprong

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Stichting Registered Tax Assurance Providers. Reglement toetreding register. Vastgesteld en in werking getreden op 12 september 2012

Stichting Registered Tax Assurance Providers. Reglement toetreding register. Vastgesteld en in werking getreden op 12 september 2012 1 Stichting Registered Tax Assurance Providers (RTAP) Reglement toetreding Register Vastgesteld en in werking getreden op 12 september 2012 Artikel 1 Definities Aspirant Tax Assurance Provider Bestuur

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Kwaliteit RC-opleidingen is goed

Kwaliteit RC-opleidingen is goed Kwaliteit RC-opleidingen is goed In 2010 en 2011 zijn de EMFC-opleidingen voor de tweede keer gevisiteerd door een commissie van onafhankelijke deskundigen onder voorzitterschap van prof. dr. J. van der

Nadere informatie

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Registeraccountant worden Accountant is een beschermde titel. In Nederland mogen alleen registeraccountants (RA s) en Accountant-Administratieconsulenten

Nadere informatie

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van Opleidingsspecifieke deel OER, 2016-2017 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; New Media and Digital Culture (voorheen Nieuwe media en digitale cultuur, see English EER) Artikel

Nadere informatie

» Standaard 3: De opleiding beschikt over een adequaat systeem van toetsing en toont aan dat de beoogde eindkwalificaties worden gerealiseerd.

» Standaard 3: De opleiding beschikt over een adequaat systeem van toetsing en toont aan dat de beoogde eindkwalificaties worden gerealiseerd. V Alweer een nieuw boek over toetsen in het hoger onderwijs. Maar dan wel één waarvan wij denken dat het een aanvulling is op de bestaande boeken, en niet zozeer een verdubbeling. Het boek gaat in op nieuwe

Nadere informatie

Betrokkenheid van onderzoekscholen bij het ontwikkelen van onderzoeksgerichte masteropleidingen

Betrokkenheid van onderzoekscholen bij het ontwikkelen van onderzoeksgerichte masteropleidingen Een groot aantal ingevulde vragenlijsten is per 15 augustus 2003 (de deadline) geretourneerd. Een rappel leverde nog eens een aantal ingevulde vragenlijsten op. Uiteindelijk hebben 29 decanen en 22 directeuren

Nadere informatie

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Persbericht Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Belang van managementonderzoek In een onlangs verschenen rapport*) van de Rijksuniversiteit Leiden is de kwaliteit

Nadere informatie

Master Accounting en Control in deeltijd

Master Accounting en Control in deeltijd Master Accounting en Control in deeltijd www.vu.nl/opleidingen Meer perspectief Meer dan cijfers en balansen: de dynamiek en uitdaging van complexe financiële processen. Meer perspectief Boekhoudschandalen:

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Uitgebreide Pilot Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Uitgebreide Pilot Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Uitgebreide Pilot Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Tussenrapportage onderzoek (februari 2013) Dr. Gerard Baars Dr. Brian Godor Ing. Peter Hermus Drs. Rick Wolff In samenwerking

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Merkstrategie & Reputatie De cursus Merkstrategie & Reputatie Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

het Zijlstra Center for Public Control and Governance

het Zijlstra Center for Public Control and Governance Aedes en het Zijlstra Center bieden u aan: - Een op woningcorporaties toegesneden Leergang voor Controllers - Waarin alle relevante en actuele beleidsvelden en aspecten van het vak van controller aan de

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014. Msc in Accounting & Financial Management

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014. Msc in Accounting & Financial Management Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 De Colleges van Bestuur van: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 de Erasmus Universiteit Rotterdam; de Radboud Universiteit Nijmegen; de Rijksuniversiteit Groningen;

Nadere informatie

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE waarom een schakeltrajecter? Iemand met een niet-financiële vooropleiding heeft

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Docenten

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Public Administration Arbeidsmarkt

Public Administration Arbeidsmarkt Public Administration Maar liefst 33 masters staan voor je klaar als je je bachelor politicologie, bestuurskunde of internationale betrekkingen hebt gehaald. Maak daar maar eens een keuze uit. Ga je voor

Nadere informatie

: 180 ECTS en 60 ECTS : 12 december 2011 '. 25 en 26 januari 2012 : 21 juni 2012 : 7 mei 2013

: 180 ECTS en 60 ECTS : 12 december 2011 '. 25 en 26 januari 2012 : 21 juni 2012 : 7 mei 2013 nederlands - vlaamse accredttatieorganisatie Oordeel Positief onvoorwaardelijk oordeel over de aanvragen toets nieuwe opleid ng van de: wo-bachelor Business & Economics; wo-bachelor Accountancy and Gontrolling

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde U2014/02468 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Nominaal is normaal bij FSW

Nominaal is normaal bij FSW Nominaal is normaal bij FSW Effect op studiekeuze, instroom, rendement/ studieresultaten en zelfstudietijd Prof. dr. H.T. van der Molen, Decaan Faculteit Sociale Wetenschappen Dr. G.J.A. Baars (Risbo)

Nadere informatie

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur MPA Master of Public Administration Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Voorwoord De NSOB wil opleiden voor een hoogwaardig openbaar bestuur. Met geavanceerde en uitdagende opleidingen voor het topsegment

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde U2013/01220 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor de bacheloropleiding Bedrijfskunde. A.

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD master city developer Ontwikkel een eigen visie Werk je in stedelijke gebiedsontwikkeling of herstructurering dan is de MCD opleiding voor jou een

Nadere informatie

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Voor u ligt een nieuwe analyse Keuzegids 2015 d.d. 5-11-2014. Deze vernieuwde analyse is tot stand gekomen wegens een grote rectificatie op de Keuzegids 2015 d.d.

Nadere informatie

Studeren in Nederland

Studeren in Nederland Studeren in Nederland Annekee de Jager Kaj Temme Nederlandse Ambassade Brussel Leuven, 27 oktober 2015 Inhoud 1. Nederland 2. Waarom studeren in Nederland? 3. Onderwijs in Nederland 4. Nederlandse studentensteden

Nadere informatie

Sessie 4 (4): Good practices internationale joint master

Sessie 4 (4): Good practices internationale joint master Sessie 4 (4): Good practices internationale joint master Joint master (Msc) degree: Geosciences of Basins and Lithosphere (GBL) Ramon Ellenbroek (Coordinator International Office/ beleidsmedewerker internationalisering

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Eind september ging Deloitte met CFO s uit het hoger onderwijs in gesprek over de uitdagingen om de prestatieafspraken te realiseren, ook al is

Nadere informatie

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving Courtesy Vertaling Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC Taakomschrijving Achtergrond Tegen het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de wereldwijde opwarming van

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PROFIEL Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, november 2015 Organisatie & context Het

Nadere informatie

Foundations of Management (FMA)

Foundations of Management (FMA) Foundations of Management (FMA) 1 Verbreed uw bedrijfskundig inzicht L e a d e r s h i p E n t r e p r e n e u r s h i p S t e w a r d s h i p E fma@nyenrode.nl T 0346 291 200 W www.nyenrode.nl/fma 2 Wat

Nadere informatie

Foundations of Management (FMA)

Foundations of Management (FMA) Foundations of Management (FMA) 1 Verbreed uw bedrijfskundig inzicht L e a d e r s h i p E n t r e p r e n e u r s h i p S t e w a r d s h i p E fma@nyenrode.nl T 0346 291 200 W www.nyenrode.nl/fma 2 Wat

Nadere informatie

IMPRESSIE WORKSHOP 4. praktijkgericht juridisch onderzoek. G.A.F.M. van Schaaijk

IMPRESSIE WORKSHOP 4. praktijkgericht juridisch onderzoek. G.A.F.M. van Schaaijk IMPRESSIE WORKSHOP 4 praktijkgericht juridisch onderzoek G.A.F.M. van Schaaijk AANKONDIGING VAN EEN NIEUW BOEK: PRAKTIJKGERICHT JURIDISCH ONDERZOEK DOOR GEERTJE VAN SCHAAIJK Verwachte verschijningsdatum:

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Mastermogelijkheden. Hoe verder na een bachelor Psychologie? NL Klaas Visser 2014. mastermogelijkheden psychologie

Mastermogelijkheden. Hoe verder na een bachelor Psychologie? NL Klaas Visser 2014. mastermogelijkheden psychologie Mastermogelijkheden Hoe verder na een bachelor Psychologie? 1 Doel vandaag Beeld geven van Bachelor Master in Nederland Toegespitst op Psychologie Verschillen en overeenkomsten tussen opleidingen Psychologie

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Sectie Onderwijs van de MOA

Najaarsbijeenkomst Sectie Onderwijs van de MOA Najaarsbijeenkomst Sectie Onderwijs van de MOA De uitdaging voor de HBO-docent? 7 november 2013 FEM @ HU name / Agenda 13.00 uur Ontvangst HUIB 13.30 uur Opening door Edith de Leeuw (UU) en een up van

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

1. Jurriaan Vogel. 2. Mark van Wijgerden. Waarde medestudenten,

1. Jurriaan Vogel. 2. Mark van Wijgerden. Waarde medestudenten, 1. Jurriaan Vogel Als derdejaarsstudent Bedrijfseconomie mag ik dit jaar al namens Student Party ECCO in de faculteitsraad van Tilburg School of Economics and Management plaatsnemen. Hier hebben we al

Nadere informatie

Het organiseren van een proefvisitatie

Het organiseren van een proefvisitatie Het organiseren van een proefvisitatie Bij de voorbereidingen op de visitatie is een proefvisitatie aan te bevelen. Binnen de 3TU s zijn daar inmiddels goede ervaringen mee. Door een proefvisitatie kan

Nadere informatie

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Conferentie Onderwijsinspectie, Amersfoort, 20 mei 2015 Sietze Looijenga, QANU In deze workshop: Hoe wordt in visitaties aandacht besteed aan

Nadere informatie

and lt van de Open Universiteit Open Universiteit Nederland wo-master Business Process Management and lt (60 ECTS) 20 december 2012

and lt van de Open Universiteit Open Universiteit Nederland wo-master Business Process Management and lt (60 ECTS) 20 december 2012 s e accr e d tat eo rga nisat e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Business Process Management and lt van de Open Universiteit Nederland datum I 2 november

Nadere informatie

profiel Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht

profiel Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht profiel Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht Organisatie De Open Universiteit (OU), opgericht in 1984, is de jongste universiteit

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

PersoneelsMonitor. Afdeling: Informatica Faculteit / Dienst: Faculteit der Exacte Wetenschappen

PersoneelsMonitor. Afdeling: Informatica Faculteit / Dienst: Faculteit der Exacte Wetenschappen PersoneelsMonitor Afdeling: Informatica Faculteit / Dienst: Faculteit der Exacte Wetenschappen Arbeidsinhoud Uitdaging - Zelfstandigheid - Duidelijkheid Rapportage Informatica Pagina 2/54 Arbeidsinhoud

Nadere informatie

Executive Master of Accountancy. De post-initiële universitaire opleiding tot registeraccountant

Executive Master of Accountancy. De post-initiële universitaire opleiding tot registeraccountant Executive Master of Accountancy De post-initiële universitaire opleiding tot registeraccountant Pieter Jongstra Managing Partner Ernst & Young België en Nederland Accountant worden? Dat vind ik een goede

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMIE 2016-2017

BEDRIJFSECONOMIE 2016-2017 BEDRIJFSECONOMIE 2016-2017 1 VOORLICHTINGSPROGRAMMA Je profiel Opbouw studiejaren Beroepsprofiel Studieprogramma Verschil financiële opleidingen Na je opleiding Wat biedt HvA Economie en Management / HES

Nadere informatie

The Independence Company. Propositie TIC Professionals

The Independence Company. Propositie TIC Professionals The Independence Company Propositie TIC Professionals Inhoudsopgave Pagina Wat doen wij? 2 Wat levert het jou op? 3 Ons aanbod 4 Als er een opdracht is 5 Waar staan we voor? 6 Wie zijn wij? 7 Voor wie

Nadere informatie

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Probleemomgeving Roots2Share is een internationaal samenwerkingsverband van twee Nederlandse musea (Museum Volkenkunde

Nadere informatie

Controlling. Nyenrode Business Universiteit

Controlling. Nyenrode Business Universiteit Controlling Nyenrode Business Universiteit Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht The Netherlands Telefoon: 030 230 3100 Fax: 030 230 3129 E-mail:

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Blended Learning & Crossmedia

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Blended Learning & Crossmedia Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Blended Learning & Crossmedia Probleemomgeving De Faculteit Communicatie & Journalistiek (FCJ) van de Hogeschool Utrecht (HU) profileert zich als een instituut waar

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

consequenties voor de inrichting en aansturing van de postinitiële Controllersopleidingen / Executive Masters of Finance and Control

consequenties voor de inrichting en aansturing van de postinitiële Controllersopleidingen / Executive Masters of Finance and Control controlling Relevante thema s en ontwikkelingen: consequenties voor de inrichting en aansturing van de postinitiële Controllersopleidingen / Executive Masters of Finance and Control Jeltje van der Meer-Kooistra

Nadere informatie

Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers?

Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers? Vragen en antwoorden over outsourcing-projecten Vraag 1. Wanneer zijn outsourcingprojecten van belang voor medewerkers? Outsourcingprojecten zijn relevant voor medewerkers als een bedrijf niet alleen ICT-diensten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 819 Tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger onderwijs op het gebied van vooropleidingseisen aan en selectie van aanstaande studenten

Nadere informatie

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat MBAprogramma MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname TSM Business School Nederland Lectoraat Duurzaamheid & Ondernemerschap Dr. Paul C. J. Linders 2 Inleiding In de afgelopen

Nadere informatie

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Inleiding Op 9 maart 2015 zijn, tijdens het middagprogramma van de tweedaagse, 3 verschillende scenario s besproken voor de gemeenschappelijke

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Theoretische Fundament 5. Module Praktijkproject 5. Rooster 6. Opleidingskosten 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Theoretische Fundament 5. Module Praktijkproject 5. Rooster 6. Opleidingskosten 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Theoretische Fundament 5 Module Praktijkproject 5 Rooster 6 Opleidingskosten 6 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde U2012/00009 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2012 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2012-2013 voor de bacheloropleiding Bedrijfskunde. A.

Nadere informatie

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Code of Conduct Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING De Code of Conduct is het kader voor gedrag en reflectie voor medewerkers en studenten

Nadere informatie

Nudge Finance Leadership Challenge

Nudge Finance Leadership Challenge Nudge Finance Leadership Challenge Extra informatie Wat is de Nudge Finance Leadership Challenge? De Nudge Finance Leadership Challenge is een ontwikkeltraject met een competitie voor de jonge leiders

Nadere informatie

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started Inhoud Competentiegericht opleiden 3 Doel van praktijktoetsen 4 Wijze van evalueren en beoordelen 4 Rollen 5 Getting started

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Deskundigheid Noorderpoort Lid Raad van Toezicht Sociale domein 1. ORGANISATIE Noorderpoort Noorderpoort bereidt jongeren en volwassenen voor op hun rol in de

Nadere informatie

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PROFIEL Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, oktober 2014 Organisatie & context

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 3 88 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 304 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL ADJUNCT-DIRECTEUR JURIDISCHE HOGESCHOOL AVANS-FONTYS

FUNCTIEPROFIEL ADJUNCT-DIRECTEUR JURIDISCHE HOGESCHOOL AVANS-FONTYS FUNCTIEPROFIEL ADJUNCT-DIRECTEUR JURIDISCHE HOGESCHOOL AVANS-FONTYS Inhoudsopgave 1 Juridische Hogeschool Avans-Fontys 3 Missie 3 Visie 3 De structuur 3 De thema s 3 2 Adjunct-directeur 4 Plaats in de

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMIE DRIEJARIG VWO-TRAJECT

BEDRIJFSECONOMIE DRIEJARIG VWO-TRAJECT BEDRIJFSECONOMIE DRIEJARIG VWO-TRAJECT De onderzoekende financial professional 2016-2017 1 PROGRAMMA Je profiel Waarom de 3-jarige vwo-route Verschil hbo en wo Opbouw studiejaren Beroepsprofiel Opzet opleiding

Nadere informatie

VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE

VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE EEN KIJK VAN ONDERUIT Prof.dr. Rita Godyns, decaan Faculteit Toegepaste Taalkunde Hogeschool Gent Universiteit Gent Overzicht: situering van de opleiding het visitatieproces

Nadere informatie

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013 De OU kiest een nieuwe koers Lex Bijlsma 23 november 2013 Accreditatie en visitaties Bachelor Informatiekunde: gevisiteerd 4 april 2012 Accreditatie definitief 13 juni 2013 Master Software Engineering:

Nadere informatie

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw, Amsterdam, 3 juli 2015 Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II Geachte heer, mevrouw, Namens de Vereniging van Vermogensbeheerders & Adviseurs (hierna: VV&A ) willen wij graag van de gelegenheid

Nadere informatie

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com.

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com. AGENDA voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap, gevestigd te Groenlo, te houden op 16 april 2013, s morgens om 11.00 uur in de Hermitage

Nadere informatie

Het was de leden van de jury en mij opnieuw een groot genoegen ook dit jaar weer te duiken in het boeiende vak van overheidsmanager.

Het was de leden van de jury en mij opnieuw een groot genoegen ook dit jaar weer te duiken in het boeiende vak van overheidsmanager. JURYRAPPORT Dames en heren, Het was de leden van de jury en mij opnieuw een groot genoegen ook dit jaar weer te duiken in het boeiende vak van overheidsmanager. Zoals u wellicht weet, begint de jury in

Nadere informatie

Profielschets. Voorzitter Raad van Commissarissen. Beter Wonen Almelo. ERLY the consulting company Datum: november 2015 Adviseur: drs.

Profielschets. Voorzitter Raad van Commissarissen. Beter Wonen Almelo. ERLY the consulting company Datum: november 2015 Adviseur: drs. Profielschets Voorzitter Raad van Commissarissen Beter Wonen Almelo ERLY the consulting company Datum: november 2015 Adviseur: drs. Lilian Vos Beter Wonen Beter Wonen is een maatschappelijk gedreven en

Nadere informatie