BETER TOEZICHT DOOR BETER INZICHT?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BETER TOEZICHT DOOR BETER INZICHT?"

Transcriptie

1 PERFORMANCE MANAGEMENT EN STRATEGIE BETER TOEZICHT DOOR BETER INZICHT? door Martin Boon Presentatie ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan van het netwerk van controllers en financieel directeuren in het VO Utrecht, 5 februari 2015

2 We can control that which is conscious, but that which is unconscious, controls us Boardrooms that work, M. Cairnes (2003) drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 2

3 Inleiding o Rapport Commissie Vermogensbeheer Onderwijsinstellingen ( Cie Don), 2009 Aanbevelingen o.a. Goede meerjarenbegroting; gedegen risicoanalyse Versterking financiële deskundigheid en financieel beleid (kengetallen) o Falende Onderwijsorganisaties (vb. Amarantis, Boor) Waar was de Raad van Toezicht en waar was de controller? o Eén van de oorzaken: issues met informatie o VO Raad: project Verbetering Bedrijfsvoering VO Waar en Wat kunnen we verbeteren? Twee lijnen: 1) Intern Toezicht zelf en 2) Controller / financiële functie NB De begrippen controller en financieel directeur/directeur bedrijfsvoering worden in deze presentatie door elkaar heen gebruikt. Zij beogen aan te geven diegenen die eindverantwoordelijk zijn voor de financiële functie / control in de organisatie drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 3

4 Stelling Zowel de Raad van Toezicht als de controller hebben als essentiële taak: 1) het vergaren en interpreteren van tijdige, juiste en complete informatie én 2) ervoor te zorgen dat zo nodig (bij)sturingsacties plaats vinden drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 4

5 1) Toezicht op CvB e/o toezicht op besturing primaire processen? o o Traditioneel paradigma object van Toezicht Nadelen? Organisatie Interne Toezichthouder bestuurder besturing primair proces Omgeving drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 5

6 Een nieuwe kijk op Intern Toezicht* Organisatie bestuurder besturing primair proces Raad van Toezicht Omgeving * Ontleend aan Tussen besturing en samenleving, 2014, Wetenschappelijke Advies Raad NVTZ (toezichthouders in de zorg & welzijn) drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 6

7 Kenmerken nieuwe kijk op Intern Toezicht o Raad van Toezicht richt zich op de bestuurder én op de besturing én op de primaire processen én op de externe omgeving o De Raad van Toezicht baseert zich niet alleen op de bestuurder, maar kijkt ook met eigen ogen naar de organisatie en haar omgeving o Raad van Toezicht blijft onafhankelijk en niet-uitvoerend o Implicaties: o Frequent contact met medezeggenschap, professionals, managers en andere belanghebbenden o Aangaan van verbinding van de Raad van Toezicht met de externe omgeving Input relatie; Output relatie o Informatiebronnen liggen gedeeltelijk buiten de Boardroom drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 7

8 Consequenties voor een Raad van Toezicht 2.0 o Zelfstandig inwinnen van informatie over het primaire proces en de organisatie, besturing door eigen, directe waarnemingen o Het voeren van gesprekken met partijen binnen en buiten de eigen onderwijsorganisatie o Het zich eigen maken c.q. aanscherpen van andere vaardigheden, zoals observeren, luisteren e.d. o In de contacten met en buiten de organisatie zich houden aan het O.M.A protocol: geen oordeel, geen mening en geen advies o Actualiseer, expliciteer en communiceer intern het Toezichtkader drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 8

9 Raad van Toezicht 2.0 Reactief Achterkant Afstand VAN Klopt alles, geen fouten maken Toezicht op bestuurder Beperkt contact met interne stakeholders (GMR), professionals Actief Voorkant Betrokkenheid NAAR Inhoud, meer verbindingen aangaan met de organisatie Toezicht op bestuurder en de besturing van de primaire processen, meer oog voor interneen externe stakeholders drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 9

10 KEUZE UIT DISCUSSIEPUNTEN 1. De Raad van Toezicht gaat besturen? 2. Deze vorm van Toezicht kost teveel tijd 3. Een onafhankelijke informatiepositie is voorwaarde voor een onafhankelijk toezicht 4. Er wordt teveel verwacht van intern toezicht 5. Als de Raad van Toezicht meer contact heeft met externe partijen ondermijnt dit de positie van het CvB 6. Dit model ondermijnt het vertrouwen in het CvB 7. Deze vorm lijkt op een one-tier-model drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 10

11 2) Wat verwacht de Raad van Toezicht van de Controller? o Goede control: o Een hoge waarschijnlijkheid dat de doelstellingen van de organisatie worden gerealiseerd, én o Een lage waarschijnlijkheid dat belangrijke onplezierige verrassingen plaats vinden o Niet alleen achteruit kijken, maar vooral ook vooruit kijken o Aanleveren en interpreteren van informatie obv het Toezichtkader van de Raad van Toezicht* o Wat is het doel van een Toezichtkader? Het geeft transparantie en antwoord op de vraag waarop en hoe Intern Toezicht wordt uitgeoefend * Andere informatiebronnen dan de controller: externe accountant, benchmark data, eigen waarneming, inspectie rapporten, evt. inschakelen contra-expertise drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 11

12 Voorbeeld Toezichtkader van een Raad van Toezicht Is er een strategisch beleid en LT planning? Is er een vertaling van de strategie in concreet beleid? Gericht op core business? Wordt het lange termijn beleid daadwerkelijk gerealiseerd? Waarborgen continuïteit. Is de organisatie gezond nu en in de toekomst, is de organisatie in control? Is er voldoende oog voor de stakeholders? Zowel intern als extern? Worden wettelijke bekostigingsregels en algemene beginselen van goed bestuur(code Goed bestuur) nageleefd. Overige rechtmatigheidsvraagstukken Respecteert het CvB de naleving van de goedkeuringsrechten van de Raad van Toezicht? Oefent het CvB het werkgeverschap goed uit? drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 12

13 vervolg Toezichtkader o Rode draad in Toezichtkader Raad van Toezicht heeft informatie nodig om kwaliteit van het CvB en de organisatie te kunnen beoordelen o o Harde en zachte informatie Controller is een belangrijke informatie leverancier VRAAG Hoe zou een informatieprofiel voor een Raad van Toezicht eruit kunnen zien? drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 13

14 Aanzet tot Informatieprofiel obv Toezichtkader RvT (illustratie) Strategie/ Lange termijn visie en beleid Realiseren Lange termijn beleid Waarborgen financiële continuïteit / in control zijn Omgaan met interne en externe stakeholders Naleven Wet-, regelgeving Respecteren Goedkeuringsrechten Uitoefenen Werkgeverschap CvB Missie, visie, strategische keuze en richting, LT doelstellingen, financieel beleid, meerjarenbegroting Jaarplan, jaarbegrotingen (E, I, K, B, Liquiditeiten), financieel beleid, risico profiel, benchmark kengetallen Integrale voortgangsrapportages financieel (E, I, K, B, Liq, kengetallen); niet-financieel (leerlingen, personeel, kwaliteit, onderwijs, kengetallen); analyses en prognoses; doorvertaling risicoprofiel in maatregelen; jaarrekening en ML accountant; benchmark data Tevredenheid leerlingen, medewerkers, ouders; inspectie rapportages; klachten; opbrengsten onderwijs Bekostigingsregels, aanbestedingsregels, scheiding publiek en private middelen, WNT, integriteit, anti- fraude Goedkeuren strategie, jaarbegroting, fusie met een andere school Klachten medewerkers, succession planning drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 14

15 Besturing van de organisatie Financiële positie organisatie Opzet en inrichting financiële functie Financiële beheersing en financiering Financieel perspectief Periodieke rapportages Risico s Waarborgen financiële continuïteit (illustratie) Beschreven besturingsfilosofie en vertaald in taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden Rentabiliteit, liquiditeit, solvabiliteit Volledige P&C operationeel en AO/IC Functiescheiding (o.a. administratie /control) Actuele functiebeschrijving Jaarplan /begroting, cijfers en analyse en toelichting. Smalle marge tussen begrote en gerealiseerde baten en lasten; afwijking prognose t.o.v. jaaruitkomst zeer klein; beheersing liquiditeit en investering; efficiënte aanwending kapitaal; procuratieregeling Sluitende exploitatie; Meerjarenbeleid en begroting: strategisch beleidsplan, leerling prognoses, formatiebeleid en Investeringsplan O.b.v. periode afsluitingen, exploitatie, Balans, Liquiditeitsontwikkeling, Investeringen, eindejaar prognoses Inventarisatie, actief risico management drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 15

16 Uitwerking waarborgen financiële continuïteit Besturing en financieel beleid (o.a.besturingsfilosofie,managementstatuut) Opzet/inrichting Actuele taak- en functiebeschrijving Kennis & kunde up to date o o o o Proactief Kwaliteit Resultaatgericht Before the fact ICT systemen op op orde Procedures o Handboek P&C o Handboek AO/IC Processen Input voor strategie /doorrekeningen Meerjarenverkenning Begrotingsprocessen Financieel vastleggingsproces Samenstellen rapportages Schattingen eindejaar Risico inventarisatie en assessments IC/IB controles Producten/diensten Concept financieel beleid Positieve exploitatie resultaten MJB/Jaar Begrotingen E,T, K, L Integrale maand/q rapportages Risico assessments Business cases Einde jaar prognoses Jaarrekening Adviezen Ad hoc rapportages (o.a. IC/IB) drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 16

17 Wat kunnen controllers nog beter doen? o Zich meer identificeren met de Raad van Toezicht als één van je belanghebbenden o Brede invulling van de control rol, niet alleen het financiële perspectief o Professionaliseren financiële organisatie en verminderen van de kwetsbaarheid o Meer aandacht voor risico management, niet alleen financieel, maar bijv. ook operationele risico s. Neem risico management op in periodieke rapportages o Meer forward looking o Versterk naast de vakmatige kwaliteiten, ook de soft skills drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 17

18 Robuuste controller* o Concept van robuuste controller - Universiteit Nyenrode o Sinds 2011 ontwikkeld en nu geïntegreerd in de MSc en de RC /EMFC opleidingen voor controllers WAT IS EEN ROBUUSTE CONTROLLER? o Controller die het verschil durft te maken: o Durft zijn / haar nek uit te steken o Durft eigen standpunt in te nemen o Durft acties te initiëren o Controller met een stevige ruggengraat o Gaat om de combinatie van vakmatige hoge kwaliteiten (kennis, kunde, inzicht) met zeer goed persoonlijke- en interpersoonlijke vaardigheden (moed, durf, karakter veerkracht, integer, communicatief, samenwerkingsgericht e.d.) VRAAG: Wat vindt u van dit concept? Ook in de accountantsopleiding van Nyenrode wordt gewerkt met het concept van de robuuste accountant drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 18

19 3) Kan of moet de controller tegelijkertijd twee heren dienen, zowel het College van Bestuur als de Raad van Toezicht? NEE o Raad van Toezicht houdt toezicht, CvB bestuurt. Besturen en Toezicht uit elkaar houden o Soms belangentegenstelling CvB en Raad van Toezicht (welke informatie, timing) Controller niet tussen beide laten kiezen JA o Ja. Controller /directeur bedrijfsvoering heeft vaak al formeel escalatie mogelijkheid naar Raad van Toezicht. Dit kan verder worden uitgebreid o Ja. CvB en RvT maken in principe gebruik van dezelfde informatie. En in beide gevallen levert de controller deze. En CvB en Raad van Toezicht zouden het zelfde moeten nastreven: doelstellingen realiseren, rekening houdend met belanghebbenden CONCLUSIE: er zijn dus ja en nee argumenten voor een 2 petten controller VRAAG: Hoe gaan multinationals om met het besturen en toezicht houden op afstand van decentrale divisies? Kunnen we daar iets van leren? drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 19

20 Control structuur met dubbele rapportage lijnen Top Management President/Vice-Presidents Corporate Control Department Strategic Business Units (SBUs) / Divisions/Segments/Functional Areas CEO Divisional Controller Source: K.A. Merchant and Wim A. Van der Stede, Management Control Systems, 3rd Edition Pearson Education Limited 2012 drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 20

21 Toezicht houden, besturen en controller: Eén of twee heren dienen? NU Toekomst? Raad van Toezicht Raad van Toezicht College van Bestuur College van Bestuur Controller Controller drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 21

22 Voor- en nadelen van een tweevoudige rapportagelijn Voordelen o Raad van Toezicht heeft directere toegang tot de bedrijfsvoering / finance functie o Controller kan sparren met leden Audit commissie o Waarborgt een onafhankelijke rol van de controller o CvB heeft via de controller beter zicht op wat de aandachtspunten van de RvT zijn Nadelen o CvB kan zich in de uitvoering van haar taken meer op de vingers gekeken voelen o Niet elke controller kan effectief opereren in deze constructie o Controller kan voor dilemma s komen: belang CvB en RvT kunnen conflicteren NB In veel organisaties is de secretaris van de Raad van Bestuur ook secretaris van de Raad van Toezicht drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 22

23 4) Audit Commissie Positionering o Audit commissie is een vaste en voorbereidende commissie van de Raad van Toezicht; bereidt de besluitvorming voor t.b.v Raad van Toezicht Doelstelling: Het toezien op interne beheersing: 1. Betrouwbare verslaglegging (EA) 2. Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering 3. Behalen organisatie doelstellingen 4. Naleven van wet-en regelgeving (rechtmatigheid) (EA) Taken en aandachtsgebieden o Financiële en niet-financiële verslaggeving o Werking risico beheersing, interne controle/beheersing o Externe Accountant o Overig ( w.o. belastingen, ICT) De valkuil is dat in de Raad van Toezicht, de niet-audit leden, de financiële stukken niet meer lezen omdat de leden AC dat al doen.. drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 23

24 Samenvatting (hoofdpunten) Raad van Toezicht Verbreed en verdiep het interne toezicht, kijk niet alleen naar de bestuurder als toezichtobject, maar ook naar de besturing van de primaire processen en heb meer oog voor interne en externe stakeholders Actualiseer en communiceer Toezichtkader naar bestuurder en controller Creëer een functionele lijn van de controller naar de RvT, naast de hiërarchische lijn van de controller naar het CvB Controller o Verstrek meer gerichte informatie aan de Raad van Toezicht aan de hand van: o Een verbreed en verdiept Toezichtkader van de Raad van Toezicht o Anticipeer op de vragen vanuit het Toezichtkader o Versterk / professionaliseer de financiële functie/organisatie o Stel hogere eisen aan de functie van controller, werk toe naar het concept van de Robuuste Controller o Maak actief gebruik van de functionele rapportagelijn naar de Raad van Toezicht / Audit Commissie drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 24

25 Back up slides 25

26 Wie houdt toezicht op de Raad van Toezicht? o Raad van Commissarissen in bedrijfsleven legt verantwoording af aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) o In de (semi)publieke sector legt Raad van Toezicht formeel aan geen enkele instantie verantwoording af o Doet een Raad van Toezicht dan helemaal niets aan verantwoording afleggen? Ja, maar met beperkte betekenis, sterk procedureel en reactief: o Raad van Toezicht paragraaf in het jaarverslag (sterk procedureel gericht) o Onderwijsinspectie (Rekenschap) kan vragen stellen aan Raad van Toezicht o Ouders kunnen vragen stellen o Mogelijke uitbreiding naar: o Instellen van Maatschappelijke Raad ( diverse stakeholders) o Organiseren van een periodieke critical friends meeting drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 26

27 Vervolg wie houdt toezicht op de Raad van Toezicht? VRAAG Is de uitbreiding met een Maatschappelijke Raad / critical friends meeting voldoende? Of is er meer nodig? In de banken sector kent men -naast het afleggen van verantwoording door een RvC aan de AvA - sinds kort een aparte instantie waaraan de RvC ook verantwoording moet afleggen. Dat is De Nederlandsche Bank (DNB) DNB heeft de wettelijke bevoegdheid heeft om te beoordelen of organisaties die onder haar toezicht staan een evenwichtige organisatiestructuur hebben, en beoordeelt bestuurders en commissarissen op geschiktheid. VRAAG Zou een Onderwijs Autoriteit à la DNB in de PO/VO sector wenselijk zijn? drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 27

28 Verbeteringen Audit Commissie o Meer aandacht voor de interne beheersing / bedrijfsvoering o o o o Hogere eisen aan de RvT- leden in de Audit Commissie mbt financieel/bedrijfseconomische kennis/ interne bedrijfsvoering Open dialoog met controller / financiële functie Meer aandacht voor de soft controls Aangaan van een functionele relatie van de controller met de voorzitter Audit Commissie drs. M. C. Boon RC - BRING OUT THE BEST - Interim management en financieel organisatie advies 28

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs

Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs Toezichtkader Raad van toezicht van De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs Inleiding. Vanaf 1 augustus 2011 zijn bij De Haagse Scholen, stichting voor primair en speciaal

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Handleiding toezicht houden

Handleiding toezicht houden Handleiding toezicht houden 2 juli 2012 (gebaseerd op een publicatie van Harm Klifman in SBM, het magazine van de Besturenraad) FUNCTIE VAN EEN TOEZICHTKADER Veel raden van toezicht hebben behoefte aan

Nadere informatie

Toezicht- en bestuursfunctie Holding i.o. Profiel Voorzitter CvB

Toezicht- en bestuursfunctie Holding i.o. Profiel Voorzitter CvB Toezicht- en bestuursfunctie Holding i.o. Profiel Voorzitter CvB 14 oktober 2015 1. DE KERN: DE OPDRACHT EN HET BESTUUR Holding i.o. Onderwijsgroep Primus & Scholennetwerk De Basis De holding is een relatief

Nadere informatie

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden:

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden: Concretisering Code Goed Bestuur voor Onderwijs Primair Inleiding De leden van de PO-Raad hebben in 2010 de Code Goed Bestuur vastgesteld als leidraad voor goed bestuur in het primair onderwijs. Het bestuur

Nadere informatie

Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders

Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders 25 september 2013 Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders Prof. dr. ir. Rienk Goodijk GITP/TiasNimbas Business School Agenda vanavond Ontwikkelingen Eigen taakopvatting toezichthouders

Nadere informatie

Corporate Governance Reglement

Corporate Governance Reglement Corporate Governance Reglement N.V. VSH Foods Corporate Governance Reglement april 2011 1 van 9 Algemeen Dit document is een handleiding voor de inrichting van de Corporate Governance voor N.V. VSH Foods

Nadere informatie

onderlinge zeevang-edam VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ

onderlinge zeevang-edam VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ onderlinge zeevang-edam VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ 04. Functieprofiel Raad van Commissarissen In onderstaand profiel worden de kerntaken van de raad van commissarissen beschreven. 1. Omgevingsschets De lokale

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. Lid Raad van Toezicht, portefeuille Financiën, Lid Raad van Toezicht, portefeuille Onderwijs (-kwaliteit)

FUNCTIEPROFIEL. Lid Raad van Toezicht, portefeuille Financiën, Lid Raad van Toezicht, portefeuille Onderwijs (-kwaliteit) FUNCTIEPROFIEL Functies: Lid Raad van Toezicht, portefeuille Financiën, Lid Raad van Toezicht, portefeuille Onderwijs (-kwaliteit) 1. ORGANISATIEBESCHRIJVING De Meerwegen scholengroep is een christelijke

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Toezichtkader Bestuur

Toezichtkader Bestuur Toezichtkader Bestuur Vastgesteld bestuur CBO Zeist e.o. : 12 november 2013 Vastgesteld GMR : 19 november 2013 Inhoudsopgave 1. Vooraf... 2 1.2 Wat zijn de ontwikkelingen... 2 2. Taken van het bestuur...

Nadere informatie

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT INLEIDING Sinds 24 oktober 2011 is het Raad van Toezichtmodel bij de Meerwaarde operationeel. De dagelijkse leiding is vanaf die datum in handen van een eenhoofdig

Nadere informatie

Profiel lid Raad van Toezicht

Profiel lid Raad van Toezicht Profiel lid Raad van Toezicht De huidige Raad van Toezicht (RvT) bestaat uit zes leden. De RvT streeft naar een maatschappelijk heterogene samenstelling van leden die herkenbaar en geloofwaardig zijn in

Nadere informatie

Business Controller in PO

Business Controller in PO Business Controller in PO Utrecht, 27 maart 2014 VERMICON Van Erck Management B.V. handelend onder de naam VERMICON; Keizer Karelweg 83; 1185 HP Amstelveen ABN AMRO Bank 44.33.24.832; IBAN NL36ABNA0443324832

Nadere informatie

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur Informatieprotocol Datum: 27 april 2010 Aan: Raad van toezicht Van: Raad van bestuur Kenmerk: II-1.1/10.78.1n 1. Inleiding De RvT en de RvB van de St. Anna Zorggroep achten het van belang dat de RvT tijdig

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Deskundigheid Noorderpoort Lid Raad van Toezicht Sociale domein 1. ORGANISATIE Noorderpoort Noorderpoort bereidt jongeren en volwassenen voor op hun rol in de

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

Functieprofiel voor de functie van Directeur Meester Duisterhoutschool

Functieprofiel voor de functie van Directeur Meester Duisterhoutschool Functieprofiel voor de functie van Directeur Meester Duisterhoutschool Organisatie De Meester Duisterhoutschool is een Openbare school voor speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs cluster 3. De school

Nadere informatie

Naar een Raad van Toezicht. Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland

Naar een Raad van Toezicht. Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland Naar een Raad van Toezicht Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland April 2011 0 Inhoud Naar een Raad van Toezicht... 0 1. Waarom een Raad van Toezicht- model?... 2 2.

Nadere informatie

Directiestatuut Domijn

Directiestatuut Domijn Directiestatuut Domijn 4 mei 2012 Diskisnr.: 1972042 Inhoudsopgave 1. Directiestatuut Domijn 3 1.1. Inleiding 3 1.2. Doel van de functies 3 1.3. Plaats in de organisatie 4 1.4. Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

Het financieel beleid van onderwijsinstellingen

Het financieel beleid van onderwijsinstellingen Een vermogen om lief te hebben Symposium financieel beleid primair onderwijs, 11 juni 2010 Het financieel beleid van onderwijsinstellingen Henk Don Vz. Cie Vermogensbeheer Onderwijsinstellingen Outline

Nadere informatie

PROACTIEF TOEZICHT VOBO

PROACTIEF TOEZICHT VOBO PROACTIEF TOEZICHT VOBO Concept Door: Raad van Toezicht Voortgezet Onderwijs Best Oirschot PROACTIEF TOEZICHT VOBO 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toezichtvisie Vobo... 4 Doel van de Raad van Toezicht Vobo...

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Informatievoorziening en omgaan met stakeholders maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Programma Kennismaking- specifieke vragen Informatievoorziening en omgaan met stakeholders Lichte maaltijd Risicofactoren

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014

REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014 0. INLEIDING REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014 0.1 Dit reglement is opgesteld door de RvC ingevolge artikel 5 van het Reglement van de

Nadere informatie

Diepte sessie Raad van Toezichtmodel Passend onderwijs 3-12-2015 Harry Nijkamp

Diepte sessie Raad van Toezichtmodel Passend onderwijs 3-12-2015 Harry Nijkamp NijkampConsult Diepte sessie Raad van Toezichtmodel Passend onderwijs 3-12-2015 Harry Nijkamp 2 Kennismaking Wat gaan we doen? Inzoomen op RvT-model Wat willen we graag bespreken? Dilemma s bespreken Voor-en

Nadere informatie

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Agenda 1) Algemeen Internal Audit 2) Waarom frequenteren van onderzoeken 3) Totstandkoming en inhoud Missie Internal

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering;

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering; Code Goed Bestuur DVN vastgesteld in de Ledenraad van 6 oktober 2012 Vooraf DVN heeft een aantal kernwaarden vastgelegd rondom de houding, gedragingen en cultuur van de vereniging DVN. Deze zijn uitgewerkt

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde.

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde. Governance handboek Besturingsmodel Havensteder Inleiding Het besturingsmodel van woningcorporatie Havensteder maakt de verbanden zichtbaar tussen missie, visie en strategie. En de daarvan afgeleide doelstellingen,

Nadere informatie

Workshop Financieel leiderschap in het onderwijs

Workshop Financieel leiderschap in het onderwijs VTOI Congres De dag van het toezicht 2015 Workshop Financieel leiderschap in het onderwijs Dr. Tjerk Budding Vrijdag 17 april 2015 Even voorstellen Dr. Tjerk Budding Hoofddocent Accounting bij het Zijlstra

Nadere informatie

Jaarverslaggeving onderwijs

Jaarverslaggeving onderwijs Jaarverslaggeving onderwijs Input Evaluatie invoering RJ 660 Brief CFI d.d. 16 december 2009 Afstudeerproject Johan Berkouwer Samenvatting in MAB en Het jaar verslagen Actuele ontwikkelingen Knelpunten

Nadere informatie

Versie Wijzigingen Status

Versie Wijzigingen Status Treasury Statuut Versie Wijzigingen Status versie 2.0 Goedgekeurd RvT 9 oktober 2015 Vastgesteld RvB 12 oktober 2015 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 3 2. DOELSTELLINGEN EN KADERS TREASURY 3 3. TREASURY OPBOUW

Nadere informatie

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern Programma 13.30 uur Opening 13.40 uur Risicomanagement in het onderwijs door Marien Rozendaal RA 14.30 uur Pauze 15.00 uur Risicomanagement

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Bestuursnummer : 40810 Datum onderzoek : 2013 Datum vaststelling : 3 maart 2014 Onze Referentie : 4216557

Bestuursnummer : 40810 Datum onderzoek : 2013 Datum vaststelling : 3 maart 2014 Onze Referentie : 4216557 RAPPORT VAN BEVINDINGEN DEFINITIEF FINANCIEEL CONTINUÏTEITSTOEZICHT bij de Landstede Groep Plaats : Utrecht Bestuursnummer : 40810 Datum onderzoek : 2013 Datum vaststelling : 3 maart 2014 Onze Referentie

Nadere informatie

Corporaties In Control

Corporaties In Control Corporaties In Control D A T U M : 3 0 M E I 2 0 1 3 Leonie van Meel & Frank Bieleman Agenda 1. Speelveld 2. Risicomanagement / Governancecode 3. Projectfasering ICS 4. Onafhankelijke rol / verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Quickscan Instruerend Bestuur (0 = onbekend; 1 = slecht; 2 = onvoldoende; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = uitstekend) 1.

Nadere informatie

Vacature Hoofd Financiën

Vacature Hoofd Financiën Vacature Hoofd Financiën Gezocht: Krachtig Hoofd Financiële en Salarisadministratie Voelt u zich aangetrokken tot de dynamische ontwikkelingen binnen Voortgezet Onderwijs? Bent u de krachtige, financiële

Nadere informatie

Profielen College van Bestuur Vastgesteld 25 september 2013 Stichting De Groeiling

Profielen College van Bestuur Vastgesteld 25 september 2013 Stichting De Groeiling Profielen College van Bestuur Vastgesteld 25 september 2013 Stichting De Groeiling De Groeiling, stichting voor katholiek en interconfessioneel primair onderwijs Gouda en omstreken 1 Bestuurskantoor De

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

Profiel. Controller. 4 februari 2015. Opdrachtgever OSG Schoonoord

Profiel. Controller. 4 februari 2015. Opdrachtgever OSG Schoonoord Profiel Controller 4 februari 2015 Opdrachtgever OSG Schoonoord Voor meer informatie over de functie Vester Reijnders, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 (06) 21 58 07 20 Voor sollicitatie www.leeuwendaal.nl

Nadere informatie

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen MEMO Aan: Van: Voorzitter Stichtingsbestuur Legal Affairs Datum: 28 maart 2014 Onderwerp: Profielschetsen SB, Concept 3 Voor de invulling van de toezichthoudende functie van het Stichtingsbestuur van TiU

Nadere informatie

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014 FUNCTIEDOCUMENT CONTEXT De afdeling Planning & Control richt zich op de effectieve en efficiënte uitvoering van planning & controlcyclus governance, financiering & treasury en risicomanagement. De medewerker

Nadere informatie

Rondetafel. De wisselwerking tussen Business Management en Business Control. v Samen aan tafel! 25 juni 2015, SS Rotterdam

Rondetafel. De wisselwerking tussen Business Management en Business Control. v Samen aan tafel! 25 juni 2015, SS Rotterdam 5-7-2015 1 Rondetafel De wisselwerking tussen Business Management en Business Control v Samen aan tafel! 25 juni 2015, SS Rotterdam Agenda Rondetafel 15.00 15.15 uur: Introductie 15.15 15.35 uur: Bespiegelingen

Nadere informatie

samenwerking regie verbonden partijen

samenwerking regie verbonden partijen Geacht raadslid, U bepaalt de hoofdlijnen van het beleid. U controleert het college. U vertegenwoordigt daarin de inwoners van Delft. Geen gemakkelijke taak. Vraagstukken zijn vaak niet binnen de eigen

Nadere informatie

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1 Directie Bestuur & Organisatie Directie Algemeen Aan de Commissie AB Korte Nieuwstraat 6 65 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 9 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 905 6500

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

Leidinggeven - aan de bedrijfsvoering van een samenwerkingsverband VO - hoe doe je dat? 11 juni 2014, Els Verschure en Rick de Wit

Leidinggeven - aan de bedrijfsvoering van een samenwerkingsverband VO - hoe doe je dat? 11 juni 2014, Els Verschure en Rick de Wit Leidinggeven - aan de bedrijfsvoering van een samenwerkingsverband VO - hoe doe je dat? 11 juni 2014, Els Verschure en Rick de Wit Programma 10.30-11.15 uur Plenaire inleiding Goed financieel management

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

REGLEMENT COLLEGE VAN BESTUUR REGIONAAL OPLEIDINGEN CENTRUM DRENTHE, OOK GENAAMD: DRENTHE COLLEGE. gevestigd te 7825 SG Emmen, Stadionplein 5

REGLEMENT COLLEGE VAN BESTUUR REGIONAAL OPLEIDINGEN CENTRUM DRENTHE, OOK GENAAMD: DRENTHE COLLEGE. gevestigd te 7825 SG Emmen, Stadionplein 5 REGLEMENT COLLEGE VAN BESTUUR REGIONAAL OPLEIDINGEN CENTRUM DRENTHE, OOK GENAAMD: DRENTHE COLLEGE gevestigd te 7825 SG Emmen, Stadionplein 5 In de statuten van het Drenthe College is bepaald dat het College

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur. Pagina 1

Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur. Pagina 1 Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur Pagina 1 Contactgegevens Stichting Hervormde Scholen De Drieslag Lange Voren 88 3773 AS Barneveld info@dedrieslag.nl www.dedrieslag.nl Datum 28-01-2015

Nadere informatie

functieprofiel lid en voorzitter raad van toezicht

functieprofiel lid en voorzitter raad van toezicht functieprofiel lid en voorzitter raad van toezicht geleding datum advies selectie en 26-09-2014 benoemingscommissie RvT advies CvB/MT 29-09-2014 voorgenomen besluit raad van toezicht 27-11-2014 advies

Nadere informatie

Toezicht en toetsingskader raad van toezicht van Stichting Stenden Hogeschool

Toezicht en toetsingskader raad van toezicht van Stichting Stenden Hogeschool Toezicht en toetsingskader raad van toezicht van Stichting Stenden Hogeschool De statuten van stichting Stenden Hogeschool voorzien in de raad van toezicht-structuur. Het college van bestuur bestuurt de

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Stichting Talent Adjunct-algemeen directeur

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Stichting Talent Adjunct-algemeen directeur FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING Adjunct-algemeen directeur januari 2013 Opdrachtgever Nieuwstraat 23 A 1621 EA Hoorn Auteur P.P.J.G. Janssen Project 5POBA4560 1 FUNCTIE INFORMATIE Functienaam Adjunct-algemeen

Nadere informatie

Functiebeschrijving controller

Functiebeschrijving controller Functiebeschrijving controller Gereformeerd Primair Onderwijs West- Nederland Mei 2015 Henk Hendriks Inleiding Gereformeerd Primair Onderwijs West- Nederland (GPO-WN) is een onderwijsorganisatie die gereformeerd

Nadere informatie

Profielschets Raad van Toezicht. juni 14

Profielschets Raad van Toezicht. juni 14 Profielschets Raad van Toezicht juni 14 : De Raad van Toezicht van de stichting Caransscoop is het in de statuten verankerd orgaan dat belast is met het intern toezicht op het beleid van de Bestuurder

Nadere informatie

Gezocht: Krachtige Stafmedewerker Financiën

Gezocht: Krachtige Stafmedewerker Financiën Gezocht: Krachtige Stafmedewerker Financiën Voel jij je aangetrokken tot de dynamische ontwikkelingen binnen Primair Onderwijs? Ben jij de krachtige, financiële duizendpoot die behalve het opstellen van

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Programma. Startvraag. Monitor maart 2014 22-5-2014

Programma. Startvraag. Monitor maart 2014 22-5-2014 Inrichting financiële functie Klaar voor de start 19 mei 2014 Els Verschure (Infinite Financieel) Erik de Vries (DUO) Programma Introductie bemensing bedrijfsvoering Financieel management en beheer Wie

Nadere informatie

Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs (versie 2012)

Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs (versie 2012) Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs (versie 2012) I. Algemene bepalingen Artikel 1 - Begripsbepalingen In deze code wordt verstaan onder: a) Wet: de Wet op het Primair Onderwijs dan wel de Wet op

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Factview software. innovatieve financiële rapportages. Planning Company financieel en strategisch bedrijfsadvies en informatie

Factview software. innovatieve financiële rapportages. Planning Company financieel en strategisch bedrijfsadvies en informatie v.01 Factview software innovatieve financiële rapportages Planning Company financieel en strategisch bedrijfsadvies en informatie Planning Company is een innovatieve advies organisatie en leverancier van

Nadere informatie

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur Appendi 105 Het Nieuwe Instituut Jaarverslag Verantwoording Governance Code Cultuur Toegepast in Principe 1 Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur De organisatie

Nadere informatie

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur.

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur. Raad van bestuur Samenstelling en deskundigheid Samenstelling 3.1.1. De raad van bestuur is zodanig samengesteld, dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. Complementariteit, collegiaal bestuur en

Nadere informatie

Toelichting toepassen Governance Principes Verzekeraars

Toelichting toepassen Governance Principes Verzekeraars Toelichting toepassen Governance Principes Verzekeraars INHOUD 1. TOELICHTING TOEPASSEN GOVERNANCE PRINCIPES VERZEKERAARS 2. RAAD VAN COMMISSARISSEN SAMENSTELLING EN DESKUNDIGHEID RVC TAAK EN WERKWIJZE

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Managementstatuut. t Baken De Horn De Werkschuit De Toermalijn Piet de Springer. www.obswijk.nl

Managementstatuut. t Baken De Horn De Werkschuit De Toermalijn Piet de Springer. www.obswijk.nl t Baken De Horn De Werkschuit De Toermalijn Piet de Springer www.obswijk.nl Inhoudsopgave Preambule 3 Artikel 1. Definities 3 Artikel 2. Vaststelling en wijziging van het managementstatuut 4 Artikel 3.

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie WormerWonen

Reglement Auditcommissie WormerWonen Reglement Auditcommissie WormerWonen Vastgesteld in de Auditcommissie van WormerWonen Ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Toezicht op 29 oktober 2014 14 oktober 2014 1 1. INHOUD 1. Doelstelling

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van Stichting TBV

Reglement van de Auditcommissie van Stichting TBV Vastgesteld in de Raad van Toezicht d.d. 12 september 2007 Reglement van de Auditcommissie van Stichting TBV 0. Inleiding 0.1. Dit reglement is opgesteld door de Raad van Toezicht ingevolge artikel 18

Nadere informatie

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014 Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 PROFIEL RAAD VAN COMMISSARISSEN 1. Kerntaken van de raad van commissarissen

Nadere informatie

Controller Huisvesting

Controller Huisvesting Profielschets Controller Huisvesting Centraal Orgaan opvang asielzoekers ERLY the consulting company Opdrachtgever: COA Datum: juni 2014 Adviseur: Lilian Vos Centraal Orgaan Opvang asielzoekers Het Centraal

Nadere informatie

Selectie commissarissen

Selectie commissarissen Selectie commissarissen 1 Profiel raad van commissarissen Rabo-model April 2014 1. Inleiding Het werving- en selectieproces vereist een grote mate van zorgvuldigheid. De samenstelling van de raad van commissarissen

Nadere informatie

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA Profiel Raad van Toezicht Stichting de Woonmensen/ KWZA KP 14 november 2012 1 Inleiding Uitgangspunt voor de bezetting van de Raad van Toezicht is, dat deze bestaat uit generalisten die gezamenlijk een

Nadere informatie

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW Vastgesteld door de Raad van Commissarissen bij besluit van d.d. 27 maart 2013 Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

Hoe kan je nu weten of de accountant zijn werk goed heeft gedaan?

Hoe kan je nu weten of de accountant zijn werk goed heeft gedaan? Hoe kan je nu weten of de accountant zijn werk goed heeft gedaan? De Dag van het Toezicht 2015 Jaap Kleijwegt, BDO Consultants 17 april 2015 Uw gesprekspartner Jaap Kleijwegt MSc MBA CRMA Financieel management

Nadere informatie

Implementatie Code Banken

Implementatie Code Banken Implementatie Code Banken Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bngbank.nl BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag, KvK-nummer

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht. 6. Raad van Toezicht 14-04-2014 Versie 6.02 Huishoudelijk reglement Raad van Toezicht Status Definitief Artikel 1: Positionering Raad van Toezicht Ingevolge de statuten bestuurt het College van Bestuur

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

governance code kinderopvang preambule

governance code kinderopvang preambule governance code kinderopvang preambule Commissie Governance Kinderopvang in opdracht van NVTK en bdko Utrecht, oktober 2009 11 PREAMBULE Achtergrond Kinderopvangorganisaties zijn private ondernemingen

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE HOGESCHOOL LEIDEN Inhoudsopgave 1 Hogeschool Leiden 3 De organisatie 3 De structuur 3 De thema s 4 2 4 Plaats in de organisatie 4 Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

1. Verschillende invalshoeken

1. Verschillende invalshoeken GITP Follow the Money Geertebolwerk 1 3511 XA in Utrecht 15.15 16.30 u Vergroot de OR-invloed op de financiële beleidscyclus? 23 juni 2014 drs. ing. Rob Latten MBA Rob.Latten@GITP.NL GITP Wilhelminapark

Nadere informatie

De gedragscode Goed Bestuur van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid- Kennemerland. (STOPOZ)

De gedragscode Goed Bestuur van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid- Kennemerland. (STOPOZ) De gedragscode Goed Bestuur van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid- Kennemerland. (STOPOZ) Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid- Kennemerland

Nadere informatie

Strategisch Risicomanagement

Strategisch Risicomanagement Commitment without understanding is a liability Strategisch Risicomanagement Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA Accent Organisatie Advies Effectief en efficiënt risicomanagement op bestuursniveau Risicomanagement

Nadere informatie