Waarom scoort aluminium niet beter?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom scoort aluminium niet beter?"

Transcriptie

1 Aluminiummiddag Waarom scoort aluminium niet beter? In het hol van de leeuw te gast? prof.dr.ir. Michiel Haas 1

2 Inhoudsopgave Voorstellen Materiaal prestatie instrumenten Nederlandse Nationale database bouwproducten Vergelijking tussen aluminium, beton en staal Aluminiumscore in onderlinge vergelijkingen 2

3 Faculty Voorstellen CiTG / section Materials & Environment Michiel / Chair Materials Haas & Sustainability 3

4 Voorstellen Michiel Haas 20 jaar directeur en oprichter NIBE 32 jaar bezig met bouwen en milieu Al publicaties over milieu en bouwmaterialen sinds

5 Voorstellen Michiel Haas >

6 Voorstellen Michiel Haas 20 jaar directeur en oprichter NIBE 32 jaar bezig met bouwen en milieu Al publicaties over milieu en bouwmaterialen sinds 1992 Mede-initiatiefnemer van LCA-gebouwprogramma GreenCalc Initiatiefnemer van DUBOkeur Vertegenwoordiger in NL van NaturePlus 6

7 Voorstellen Michiel Haas MILIEU-INDEX 7

8 Voorstellen Michiel Haas 20 jaar directeur en oprichter NIBE 32 jaar bezig met bouwen en milieu Al publicaties over milieu en bouwmaterialen sinds 1992 Mede-initiatiefnemer van LCA-gebouwprogramma GreenCalc Initiatiefnemer van DUBOkeur Vertegenwoordiger in NL van NaturePlus Mede-initiatiefnemer en uitvoerder van Nationale Database Mede-ontwikkelaar DuboCalc RWS duurzaam inkopen Professor in Delft Civiele Techniek, stoel Materials&Sustainability of LCA-technologie 8

9 Faculty CiTG Prestatie / section Materials & Instrumenten Environment / Chair Materials & Sustainability 9

10 Soorten instrumenten 1 Kwalitatieve uitgangspunten Op basis van lijstjes Bv. Nationale pakketten Soms wel en soms niet gewogen onderscheid tussen maatregelen Voor- en nadelen Snel in te vullen vragenlijsten Kan (bijna) iedereen doen Grote mate van onnauwkeurigheid Conclusie In Nederland vinden we dit achterhaald 10

11 Soorten instrumenten 2 Kwantitatieve uitgangspunten Op basis van levenscyclusanalyses (LCA s) Voor- en nadelen Vraagt veel tijd om in te vullen Meer expertsysteem Grote mate van nauwkeurigheid Conclusie In Nederland willen we werken op basis van LCA s 11

12 Soorten instrumenten 3 GPR Gebouw goedgekeurd voor duurzaam inkopen Veelal in gebruik om afspraken te maken tussen gemeenten en projectontwikkelaars met betrekking tot duurzaamheid 5 modules: energie, materialen, afval, water, gezondheid, toekomstwaarde Uitgedrukt in een rapportcijfer GreenCalc goedgekeurd voor duurzaam inkopen Prestatie instrument en ontwerpinstrument 3 modules: energie, materialen en water (mobiliteit) Uitgedrukt in een Milieu-Index BREEAM Geen instrument maar een certificeringmethode 12

13 Faculty CiTG / Nationale section Materials & Environment database / Chair Materials & Sustainability 13

14 Nationale database Opgebouwd volgens LCA principes 14

15 Schema definities Feitelijk 3 databases: 1. Basisprofielendatabase 2. Productkaartendatabase 3. Afdankscenariodatabase Een combinatie van 1 en 2 leidt, binnen de afzonderlijke instrumenten, tot: 4. Productprofielendatabase 15

16 Database 16

17 Procesboom 17

18 Product: aluminium kozijn 18

19 Schema database - instrument Geharmoniseerde bepalingsmethode Instrument X Databases Bepalingsmethode 'Materialen' Thema 2 Thema X Schaduwprijs + effecten Instrume ntscore Materialen Instrum e ntscore Thema 2 Instrum e ntscore Thema X Instrum e ntscore 'Overall' 19

20 Faculty Materiaal CiTG / section Materials & vergelijkingen Environment / Chair Materials & Sustainability 20

21 Aluminium beton staal 21

22 Aluminium beton staal 22

23 Aluminium beton staal 23

24 Aluminium beton staal zo opgenomen in nationale database 24

25 Aluminium beton staal 25

26 Aluminium beton staal 26

27 Aluminium beton staal 27

28 Aluminiumscore in vergelijkingen 28

29 29

30 Milieuklasse-indeling 30

31 Raamkozijnen 31

32 Raamkozijnen 50 jaar / 5b 32

33 Raamkozijnen 75 jaar / 4c 33

34 Raamkozijnen 75 jaar / 4c 34

35 Raamkozijnen 50 jaar / 100% re 35

36 Raamkozijnen 75 jaar / 100% re 36

37 Raamkozijnen 75 jaar / 100% re 37

38 Conclusies Winningsproces aluminium veelal vervuilend Productieproces aluminium is energie intensief Productieproces recycle aluminium geringe milieubelasting Juiste gegevens inzake levensduur van belang Hoger % recycling maakt veel uit in eindresultaat Ontwikkelen van nieuwe mix producten interessant 38

39 Kijk op wijs advies 39

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs DUURZAAMGEBOUWD CONGRES Workshop 2E Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs Inhoud Materialen worden belangrijker Life Cycle Assessment (LCA) DUBOkeur prof.dr.ir. Michiel Haas Faculty CiTG

Nadere informatie

Bouwmaterialen en Milieu

Bouwmaterialen en Milieu Verantwoord gevelonderhoud 22/11/2012 Bouwmaterialen en Milieu prof.dr.ir. Michiel Haas 1 DUBOkeur en Milieuclassificaties 2 Wat is DUBOkeur? IS GOED VOOR JE HUMEUR 3 Wat is DUBOkeur? DUBOkeur is het enige

Nadere informatie

MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE

MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE Wat zit er achter instrumenten zoals GPR Gebouw, MRPI-MPG en BREEAM-NL / DGBC Materialentool? Harry van Ewijk (SGS) NVBV-Kennisdag, 14 juni 2017 1 HARRY

Nadere informatie

Duurzaam energie en materiaal gebruik

Duurzaam energie en materiaal gebruik SBRCURnet symposium DUURZAAM BOUWEN EN HET GEBRUIK VAN (REKEN)TOOLS Duurzaam energie en materiaal gebruik prof.dr.ir. Michiel Haas 12-06-2013 1 Inhoud Bouwindustrie is belangrijk Geen energieprobleem Materialen

Nadere informatie

GreenCalc+, GPR gebouw, BREEAM

GreenCalc+, GPR gebouw, BREEAM GreenCalc+, GPR gebouw, BREEAM Om de duurzaamheid van gebouwen weer te kunnen geven worden er verschillende programma s gehanteerd, zoals GreenCalc+, GPR gebouw en BREEAM. Hierbij hanteren de programma

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Presentatie Achtergronden duurzaam bouwen Bepalingsmethoden milieuprestatie gebouw LCA Nationale Milieudatabase Duurzaamheid en verf -> een

Nadere informatie

WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Programma en Voor een goed begrip Masterclass Duurzaam Onderhouden en Renoveren

WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Programma en Voor een goed begrip Masterclass Duurzaam Onderhouden en Renoveren WK 2020 Praktijkprogramma Woningcorporaties Programma en Voor een goed begrip Masterclass Duurzaam Onderhouden en Renoveren Ad Straub Delft University of Technology Challenge the future Programma 9.45

Nadere informatie

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Agnes Schuurmans Voorzitter NEN 351 281 (CEN TC350) Rockwool International 1 Bouwbesluit - 1 april 2012 Milieuparagraaf Artikel

Nadere informatie

De derde 5 jaar 2001-2005 projecten worden groter

De derde 5 jaar 2001-2005 projecten worden groter 82 De derde 5 jaar 2001-2005 projecten worden groter 82 25 jaar NIBE - Projecten 2001-2005 83 Een kwart eeuw NIBE, Michiel Haas blikt terug op de derde 5 jaar. De projecten worden groter en duren langer.

Nadere informatie

Een duurzaam bestaan voor de woning

Een duurzaam bestaan voor de woning Een duurzaam bestaan voor de woning Over de milieueffecten van het onderhouden, aanpassen en bewonen van woningen Arjen Meijer en Ad Straub, Onderzoeksinstituut OTB 3-11-2011 Delft University of Technology

Nadere informatie

Methode en data in Europees perspectief

Methode en data in Europees perspectief Methode en data in Europees perspectief SBK-symposium Nationale Milieudatabase 24 februari 2011 Agnes Schuurmans (vz normcie 351 281 / lid SBK-TIC / Rockwool) Europese ontwikkelingen waarvoor milieu-informatie

Nadere informatie

Duurzaamste kantoor van Nederland bouw gestart

Duurzaamste kantoor van Nederland bouw gestart BWC Sustainable Development BV Postbus 107 1400 AC BUSSUM Duurzaamste kantoor van Nederland bouw gestart Bussum, 4 maart 2009 - De bouw is gestart van het meest duurzame kantoorgebouw van Nederland: de

Nadere informatie

Kingspan Geïsoleerde Panelen. Toekomstbestendig bouwen begint met duurzaamheid

Kingspan Geïsoleerde Panelen. Toekomstbestendig bouwen begint met duurzaamheid Kingspan Geïsoleerde Panelen Toekomstbestendig bouwen begint met duurzaamheid TOEKOMSTBESTENDIG BOUWEN Wie bouwt voor de toekomst weet ook dat je verder moet denken dan de gewenste levenscyclus van een

Nadere informatie

Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik. Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen

Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik. Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen Aanleiding Het schaarser worden van grondstoffen maakt zorgvuldig omgaan met bouwmaterialen (nog) belangrijker! Wat

Nadere informatie

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk AGENDA Houtcafé 25 september 2014 16.00 uur Inleiding Milieuaspecten van hout Eric D. de Munck, projectleider en secretaris Centrum Hout/VVNH

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Van Afvinken Naar Duurzame Innovaties. Willy Peelen

Van Afvinken Naar Duurzame Innovaties. Willy Peelen Van Afvinken Naar Duurzame Innovaties Willy Peelen 2 Inhoud Duurzaamheid Ketenintegratie Voorbeelden innovaties Instrumenten Conclusies Duurzaam inkopen Duurzaamheid Verkoopt! Duurzaamheid verkopen 3 Duurzaam

Nadere informatie

Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011

Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011 Overzicht en samenhang tussen de verschillende projecten rondom de Nationale Milieudatabase SBK februari 2011 Al enige jaren worden er in de praktijk verschillende instrumenten gebruikt waarmee de materiaalgebonden

Nadere informatie

Bepaling van de milieuprestaties van gebouwen en gww-werken (MPG) Geactualiseerde versie 2015

Bepaling van de milieuprestaties van gebouwen en gww-werken (MPG) Geactualiseerde versie 2015 Bepaling van de milieuprestaties van gebouwen en gww-werken (MPG) Geactualiseerde versie 2015 Inhoud 1 Inleiding 5 2 Bepaling van de milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken 7 2.1 Klare taal in de bouw

Nadere informatie

Aluminium, LCA en EPD

Aluminium, LCA en EPD Symposium Duurzaam Aluminium 5 februari 2015 Aluminium, LCA en EPD Harry van Ewijk IVAM UvA BV www.ivam.uva.nl IVAM UvA BV Opgericht in 1993 vanuit de Vakgroep Milieukunde UvA is enige aandeelhouder 15

Nadere informatie

Door: Martijn Veerman AluEco en VMRG (brancheorganisatie voor de gevelbouw)

Door: Martijn Veerman AluEco en VMRG (brancheorganisatie voor de gevelbouw) Door: Martijn Veerman AluEco en VMRG (brancheorganisatie voor de gevelbouw) Inhoudsopgave AluEco Gevels LCA aluminium referentiekozijnen Impact materialisatie LCA o o Productniveau Gebouwniveau AluEco

Nadere informatie

Een verhaal van alle tijden

Een verhaal van alle tijden Een verhaal van alle tijden ROCKPANEL BRE Global A+ / A gecertificeerd ROCKPANEL products BRE Certified ROCKPANEL: duurzaamheid in de genen ROCKPANEL is onderdeel van de ROCKWOOL Groep. Een onderneming

Nadere informatie

Edwin van Noort Odette Ex Mantijn van Leeuwen

Edwin van Noort Odette Ex Mantijn van Leeuwen 08.06.2017 Edwin van Noort Odette Ex Mantijn van Leeuwen *werknaam INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform INSIDE INSIDE-Platform

Nadere informatie

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Bij de keuze van producten voor bestratingen gelden verschillende afwegingsfactoren. De impact van een bepaalde keuze op het milieu is daar één van, een factor

Nadere informatie

Milieu Impact van Composieten

Milieu Impact van Composieten Milieu Impact van Composieten Ben Drogt BiinC Ben Drogt,BiinC Aerospace Engineer sinds 1987 23 jaar bijdsm in verschillende R&D and Business posities Sinds 2006 focus op composieten, innovatie en duurzaamheid

Nadere informatie

Welkom. Josévan der Loop Balance& Result Organisatie Adviseurs voor de bouw

Welkom. Josévan der Loop Balance& Result Organisatie Adviseurs voor de bouw Welkom Josévan der Loop Balance& Result Organisatie Adviseurs voor de bouw Balance& Result Organisatie adviseurs voor de bouw Strategie en markt (bijv. nieuwe business, groene marketing) Organisatie en

Nadere informatie

Materials and Ecological Engineering

Materials and Ecological Engineering Werkcollege -09 14 oktober 2011 Materials and Ecological Engineering Opdracht 3 - milieubelasting prof.dr.ir. Michiel Haas 1 Collegedictaat bestuderen Hfdst 1-4 hebben jullie al geleerd voor kennistest

Nadere informatie

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SAMENWERKINGSOVEREENKOMST over de inbreng van de bepalingsmethode materiaalgebonden milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken, inclusief de daaraan verbonden milieudatabases in de daartoe ingerichte functie

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Duurzaam inkopen bij Duurzaamheid bij aanleg en onderhoud van wegen, vaarwegen en waterwerken Edwin van der Wel, Sr. Adviseur Duurzaamheid en Energie, GPO Inhoud Programma duurzaam inkopen GWW Doelstellingen

Nadere informatie

DuCO N:\3435\C\R\R-01

DuCO N:\3435\C\R\R-01 Postbus 50521 3007 JA Rotterdam Piekstraat 77 3071 EL Rotterdam T 010 201 23 60 E imd@imdbv.nl www.imdbv.nl HANDLEIDING DuCo PROJECT: DuCO KENMERK: N:\3435\C\R\R-01 RAPPORTDATUM: 21-12-2012 OPDRACHTGEVER:

Nadere informatie

St. Elisabeth en GreenCalc +

St. Elisabeth en GreenCalc + Gree encalc + inle eiding St. Elisabeth en GreenCalc + Erik Meijerink 1 GreenCalc + Beoordelingsinstrument i t duurzaamheid op basis van verborgen milieukosten Beoordeeld: Materiaalgebruik Energiegebruik

Nadere informatie

Milieuwinst bij hergebruik kanaalplaten

Milieuwinst bij hergebruik kanaalplaten 1 Onderzoek toont potentie aan van gebruik van tweedehands kanaalplaten Milieuwinst bij hergebruik kanaalplaten 2 ir. Nanda Naber 1 ) NIBE b.v. ir. Dick van Keulen TU Delft, fac. CiTG / Ingenieursstudio

Nadere informatie

Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of nieuw bouwen?

Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of nieuw bouwen? Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of slopen en nieuw bouwen? Verschenen in Vastgoedmarkt, juni 2011 John Mak, W/E adviseurs Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of nieuw bouwen? Kiezen voor nieuwbouw

Nadere informatie

Voorstellen. NL Greenlabel. NL Green chances. NL Special projects

Voorstellen. NL Greenlabel. NL Green chances. NL Special projects Voorstellen NL Greenlabel NL Green chances NL Special projects Programma Nico Wissing Nico Wissing Megchelen (Gld.) Groen in de genen Out of the Box Groene toepassingen Waarde van groen WissingTuinen Boek:

Nadere informatie

WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN

WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN INHOUD Kwantitatieve onderzoeksmethoden Algemene kenmerken Enquête Experiment Kwalitatieve onderzoeksmethoden Algemene kenmerken Observatie Interview Kwaliteit van het onderzoek

Nadere informatie

Product sheet. Milieukostenberekening Materiaalgebruik. Koningin Wilhelminalaan 2, Leidschendam. financiële fundament onder uw bouwprojecten

Product sheet. Milieukostenberekening Materiaalgebruik. Koningin Wilhelminalaan 2, Leidschendam. financiële fundament onder uw bouwprojecten Product sheet Milieukostenberekening Materiaalgebruik 1 Koningin Wilhelminalaan 2, Leidschendam IGG Bointon de Groot Postbus 444 2240 AK Wassenaar Rijksstraatweg 354a 2242 AC Wassenaar T. 070-514 54 20

Nadere informatie

Beknopte startershandleiding DGBC materialentool v2.0

Beknopte startershandleiding DGBC materialentool v2.0 Beknopte startershandleiding DGBC materialentool v2.0 14 juni 2013 1. Algemeen... 2 1.1 Wijzigingen in DGBC materialentool... 2 1.2 Programmastructuur Menubalk... 2 1.3 Programmastructuur boom... 4 2.

Nadere informatie

SBK Nationale Milieudatabase

SBK Nationale Milieudatabase SBK Nationale Milieudatabase Betreft : SBK-procedure opname productdata in de Nationale Milieudatabase Versie : 1.0 Status : Definitief Datum : 1 juli 2011 Stichting Bouwkwaliteit (SBK) Visseringlaan 22b

Nadere informatie

Rekenen aan duurzaam vastgoed

Rekenen aan duurzaam vastgoed Rekenen aan duurzaam vastgoed Ir. John Bergs BenR Adviseurs voor duurzaamheid VOGON studiemiddag, 3 april 2008 Inhoud Duurzaamheid en gezondheid Gezondheidsmodule GreenCalc+ Aanleiding en uitgangspunten

Nadere informatie

tim.dejonge@winket.nl 1

tim.dejonge@winket.nl 1 NVBK 17 CEEC: Cost Planning of Sustainable Housing Projects Kostenbegeleiding duurzaam bouwen Doel bijeenkomst: Oprichting Doel werkgroep: Naar een open source methodiek voor kosteneffectieve duurzaamheid

Nadere informatie

RH en duurzaam ondernemen

RH en duurzaam ondernemen RH en duurzaam ondernemen Milieubeleid Zoals het een Scandinavisch bedrijf betaamt, werkt RH volgens een strikt milieubeleid. Onze vooruitstrevende mening is dat bedrijven behalve winst maken nog een andere

Nadere informatie

Januari 2011 Vereniging van Bouwkunst Tilburg Workshop Duurzame Stedenbouw. sebas.veldhuisen@terristories.nl

Januari 2011 Vereniging van Bouwkunst Tilburg Workshop Duurzame Stedenbouw. sebas.veldhuisen@terristories.nl Januari 2011 Vereniging van Bouwkunst Tilburg Workshop Duurzame Stedenbouw sebas.veldhuisen@terristories.nl programma 29 januari 2011 Duurzame Stedenbouw10:00 - Ontvangst met koffie en thee 10:15 - Presentatie

Nadere informatie

Duurzame Materialen. Labels en certificaten helpen om bewust te kiezen voor een. gezond en milieuvriendelijk materiaal, constructie enz.

Duurzame Materialen. Labels en certificaten helpen om bewust te kiezen voor een. gezond en milieuvriendelijk materiaal, constructie enz. Het nut van labels Labels en certificaten helpen om bewust te kiezen voor een gezond en milieuvriendelijk materiaal, constructie enz. Er is onderscheid te maken tussen milieulabels en milieuverklaringen.

Nadere informatie

Ketenanalyse Afval in project "Nobelweg te Amsterdam"

Ketenanalyse Afval in project Nobelweg te Amsterdam Ketenanalyse Afval in project "Nobelweg te Amsterdam" 4.A.1_2 Ketenanalyse afval in project "Nobelweg te Amsterdam" 1/16 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Wat is een ketenanalyse 3 1.2. Activiteiten Van

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures MACRO-COMPONENTEN EN IPHONE EN IPAD APPS November 2014 Inhoud Algoritme voor levenscyclus

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE. Ir. A.R. (Ruud) Loeve

CURRICULUM VITAE. Ir. A.R. (Ruud) Loeve CURRICULUM VITAE Ir. A.R. (Ruud) Loeve Ruud Loeve (44 jaar) studeerde in 1990 af als civiel ingenieur aan de TU Delft. Hij startte zijn carrière bij ARCADIS Mobiliteit waar hij in totaal 13 jaar werkte

Nadere informatie

Woning te Leiden. Milieuprestatieberekening. Behoort bij beschikking van Burgemeester en Wethouders van Leiden

Woning te Leiden. Milieuprestatieberekening. Behoort bij beschikking van Burgemeester en Wethouders van Leiden Woning te Leiden Milieuprestatieberekening Behoort bij beschikking van Burgemeester en Wethouders van Leiden Wabo 142107-1497165 Woning te Leiden Milieuprestatieberekening Opgesteld door: Datum: 03-10-2014

Nadere informatie

22.8 Ophoogmaterialen van kunststof. blad OPHOOGMATERIALEN VAN KUNSTSTOF

22.8 Ophoogmaterialen van kunststof. blad OPHOOGMATERIALEN VAN KUNSTSTOF blad 1 22.8 OPHOOGMATERIALEN VAN KUNSTSTOF Algemene toelichting blad 2 ALGEMENE TOELICHTING Inleiding Bij het opstellen van de teksten voor het onderdeel Grondwerken, ophoogmaterialen van kunststof is

Nadere informatie

? ? 1990 B Hergebruik C Recycling D Verbranden voor energie E Verbranden F Storten of lozen = 10% van het totaal verwerkte afval 2010 B Hergebruik C Recycling D Verbranden voor energie E Verbranden F Storten

Nadere informatie

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum 1 1 Relevantie voor de bouwsector Bouwactiviteiten en gebouwen hebben een aanzienlijk aandeel in milieulast

Nadere informatie

Duurzame bedrijventerreinen

Duurzame bedrijventerreinen Duurzame bedrijventerreinen Duurzaamheid: meer dan enkel energie Duurzaam bedrijventerrein Energie, water, afval, sociale aspecten, samenwerkingen, Wordt ingewikkelde oefening Gegevens? Project SIS (Sustainable

Nadere informatie

Opdrachtomschrijving Werkstuk. DuBo-materialen

Opdrachtomschrijving Werkstuk. DuBo-materialen Opdrachtomschrijving Werkstuk DuBo-materialen van de module bougms01c, jaar 1, kw2, Opleiding Bouwkunde, Hogeschool Rotterdam, Njs16 De lessenreeks Materiaalkunde bestaat naast de inleidende les met een

Nadere informatie

Parallelsessie 1: Duurzaam Prestatiegericht aanbesteden & TCO

Parallelsessie 1: Duurzaam Prestatiegericht aanbesteden & TCO Parallelsessie 1: Duurzaam Prestatiegericht aanbesteden & TCO 3e TKI KIEM bijeenkomst,1 april 2015, Delft Ad Straub en Arjen Meijer 1 Software GPR Gebouw KIEM Afwegingsvraagstukken en varianten Sloop/Nieuwbouw

Nadere informatie

Dossier Duurzaam bouwen. Markeringspunten en mijlpalen

Dossier Duurzaam bouwen. Markeringspunten en mijlpalen Dossier Markeringspunten en mijlpalen Eerste uitgave, mei 2010 Inleiding anno 2010 heeft een geschiedenis. Een geschiedenis van ontwikkeling in denken en doen. Een geschiedenis waarin begrippen zijn geworteld

Nadere informatie

Afweging met betrekking tot Duurzaamheid Nieuwbouw of Renovatie Huisvesting Provincie Gelderland. definitief, versie 1.0

Afweging met betrekking tot Duurzaamheid Nieuwbouw of Renovatie Huisvesting Provincie Gelderland. definitief, versie 1.0 Afweging met betrekking tot Duurzaamheid Nieuwbouw of Renovatie Huisvesting Provincie Gelderland definitief, versie 1.0 Afweging met betrekking tot Duurzaamheid Nieuwbouw of Renovatie Huisvesting Provincie

Nadere informatie

D OE P E L S T R I J K E RS

D OE P E L S T R I J K E RS D OE P E L S T R I J K E RS RECYCLINGSYMPOSIUM 04 NOVEMBER 2015 RESOURCE EFFICIENT DESIGN RESOURCE EFFICIENT DESIGN HERBESTEMING SLEM DESIGN FOR REUSE AND RECOVERY DOEPEL STRIJKERS DESIGN FOR RESOURCE

Nadere informatie

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak Even voorstellen: Esther Heijink Sr. adviseur veiligheid en duurzaamheid bij ARCADIS Programmamanager Duurzaamheid divisie Mobiliteit

Nadere informatie

De normen en hun waarde (Toegespitst op Bouwbesluit 2012)

De normen en hun waarde (Toegespitst op Bouwbesluit 2012) De normen en hun waarde (Toegespitst op Bouwbesluit 2012) Ir. Ruud Nouwen Clustermanager NEN-Bouw Congres VBWT 2012 Inhoud NEN-normen en normalisatie De status van NEN-normen Het nieuwe Bouwbesluit 2012

Nadere informatie

Duurzaamheid in de wetenschap

Duurzaamheid in de wetenschap Staalbouwdag 2011 Duurzaamheid in de wetenschap prof.dr. Michiel Haas MSc 06-10-2011 1 Aarde 2 We hebben maar één aarde, daar moeten we zuinig op zijn Aarde 3 Brundtland definitie Een duurzame ontwikkeling

Nadere informatie

Afstudeeronderzoek! Duurzaam!aanbesteden! Netwerk!Betonketen!Twente! Afstudeeronderzoek!BK5!l!19!juni!2014!l!Kees!Oude!Avenhuis! !!!!!!!!!!!!!!!!!!

Afstudeeronderzoek! Duurzaam!aanbesteden! Netwerk!Betonketen!Twente! Afstudeeronderzoek!BK5!l!19!juni!2014!l!Kees!Oude!Avenhuis! !!!!!!!!!!!!!!!!!! Afstudeeronderzoek Duurzaamaanbesteden NetwerkBetonketenTwente AfstudeeronderzoekBK5l19juni2014lKeesOudeAvenhuis ITITELPAGINA Document :AfstudeeronderzoekDuurzaamaanbesteden Instelling :SaxionHogeschoolEnschede,SchoolofBusiness,Building&Technology

Nadere informatie

Trends in duurzaam bouwen

Trends in duurzaam bouwen Trends in duurzaam bouwen De ontwikkeling naar energie neutraal bouwen en duurzaam materiaalgebruik auteur ir. W.D. Wormgoor ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - ROERMOND - DÜSSELDORF - BONN - BERLIJN - PARIJS

Nadere informatie

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Piet Vitse (PCE-FOAMGLAS) voorzitter BMP-WG Duurzaam Bouwen 1 1 1. Uitgangspunt 2. Maatschappelijk & wettelijk kader CPR

Nadere informatie

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen Duurzaam construeren met Frans van Herwijnen 1 Duurzaam construeren 1. Ontwerpen op levensduur (flexibel, aanpasbaar, demontabel) 2. Inzet massa als warmteaccumulator (BKA) 3. Hergebruik van bestaande

Nadere informatie

Alleen maar winnaars

Alleen maar winnaars Alleen maar winnaars Duurzaamheid. Je kunt er niet meer omheen Voorwoord Scherp zijn, maar vooral blijven De afgelopen decennia heeft duurzaamheid zich ontwikkeld tot een begrip waar we in deze tijd niet

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES November 2014 Agenda 12/10/2014 2 12/10/2014 3 Scope van de studie Doel: vergelijk

Nadere informatie

MKI score van wegen aanleg en onderhoud

MKI score van wegen aanleg en onderhoud MKI score van wegen aanleg en onderhoud Inleiding Duurzaam gebruik van materialen & grondstoffen is onder te verdelen in twee hoofdonderwerpen: Keuze voor materialen & grondstoffen. Hierbij spelen aspecten

Nadere informatie

Haal meer uit de MAT 1 credit

Haal meer uit de MAT 1 credit Haal meer uit de MAT 1 credit Gert Jan van Beijnum 05-10-2016 g.j.v.beijnum@nibe.org www.nibe.org www.nibe.info 1 1 NIBE 1 m2 Photovoltaic panel, multi-si, at plant/rer/i U 100% 0,932 m2 2,63 kg 10,1 kg

Nadere informatie

Hout, klimaatverandering en verschillende milieuwaarderingen.

Hout, klimaatverandering en verschillende milieuwaarderingen. Hout, klimaatverandering en verschillende milieuwaarderingen. Met medewerking van Ernst-Jan Damen, Van Vliet Kastanjehout, Langbroek Een toename van de productie en afname van de CO 2 uitstoot; dat is

Nadere informatie

TKI KIEM en DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen

TKI KIEM en DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen TKI KIEM en DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen Duurzaamheidsprestatie van gebouwen: nu en in de toekomst 12 januari 2017, Heijmans, Rosmalen Erik Alsema (W/E adviseurs), Prof. Henk Visscher (TUD) 1 TKI KIEM

Nadere informatie

Bepalingsmethode Adaptief Vermogen

Bepalingsmethode Adaptief Vermogen Bepalingsmethode Adaptief Vermogen Ter bevordering van flexibel bouwen 30 september 2013 Den Haag Inhoud Aanleiding en doelstelling Context Pve/methodiek Overige voorwaarden Vervolgaanbevelingen Bijlagen

Nadere informatie

GEPATENTEERD. IsoBouw SlimFort P R O D UC T. De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding. www.isobouw.nl/slimfort

GEPATENTEERD. IsoBouw SlimFort P R O D UC T. De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding. www.isobouw.nl/slimfort P R O D UC T GEPATENTEERD De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding www.isobouw.nl/slimfort SlimFort GEPATENTEERD De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding In recordtempo de beste

Nadere informatie

GEPATENTEERD. IsoBouw SlimFort P R O D UC T. De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding. www.isobouw.nl/slimfort

GEPATENTEERD. IsoBouw SlimFort P R O D UC T. De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding. www.isobouw.nl/slimfort P R O D UC T GEPATENTEERD De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding www.isobouw.nl/slimfort SlimFort GEPATENTEERD De beste isolatie-oplossing voor droge gevelbekleding Verwerking Stap 1: Isoleren

Nadere informatie

CIRCULAIRE ECONOMIE EN BREEAM. Workshop tijdens het Nationaal BREEAM congres 2017

CIRCULAIRE ECONOMIE EN BREEAM. Workshop tijdens het Nationaal BREEAM congres 2017 CIRCULAIRE ECONOMIE EN BREEAM Workshop tijdens het Nationaal BREEAM congres 2017 PROGRAMMA - 3 vragen centraal 1. Wat is een circulair gebouw? 2. Hoe meten we circulariteit (in BREEAM)? 3. Wat doen we

Nadere informatie

Starters Handleiding DuboCalc Project versie 4.0 21 juni 2015. DuboCalc Project 4.0 StartersHandleiding

Starters Handleiding DuboCalc Project versie 4.0 21 juni 2015. DuboCalc Project 4.0 StartersHandleiding Starters Handleiding DuboCalc Project versie 4.0 21 juni 2015 DuboCalc Project 4.0 StartersHandleiding Inhoud 1 Aan de slag met DuboCalc Project... 5 1.1 Wat is DuboCalc Project?... 5 1.2 Starten van

Nadere informatie

BREEAM-NL & Smart Building Logistics in de uitvoeringsfase. Başak Karabulut

BREEAM-NL & Smart Building Logistics in de uitvoeringsfase. Başak Karabulut BREEAM-NL & Smart Building Logistics in de uitvoeringsfase Başak Karabulut Introductie Arnold Heertje Duurzaamheid is een kwalitatief hogwaardige ontwikkeling die meer is dan economische groei. Duurzaamheid

Nadere informatie

Duurzaamheidsprestatie van. Metalen Gebouwen

Duurzaamheidsprestatie van. Metalen Gebouwen 33 Duurzaamheidsprestatie van 14-10-2010 / Theo Henrar The world of steel Metalen Gebouwen MDG Symposium Bauke Bonnema Tata Steel Construction Centre Nov 2010 Inhoud Duurzaamheid: Drivers Meten Metaal

Nadere informatie

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen! Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!! Onderwerpen! Wat is duurzaam bouwen?! Kunnen we dit meten?! Bouwbesluit per 1-1-2013! Staaldata! MilieuRelevante ProductInformatie (MRPI)! Nationale MilieuDatabase

Nadere informatie

De gewonnen prijsvraag Zeewolde met Amstelland, één van de vele gewonnen prijsvragen

De gewonnen prijsvraag Zeewolde met Amstelland, één van de vele gewonnen prijsvragen 64 De gewonnen prijsvraag Zeewolde met Amstelland, één van de vele gewonnen prijsvragen 64 25 jaar NIBE - Projecten 1996-2000 65 De tweede 5 jaar 1996-2000 NIBE groeit Een kwart eeuw NIBE, Michiel Haas

Nadere informatie

Jörg Gert Jan. Rick. Mantijn Kamiel. Birgit

Jörg Gert Jan. Rick. Mantijn Kamiel. Birgit Meer dan 10.000 leden Het aantal leden van onze Milieuclassificaties blijft maar stijgen, in de loop van 2016 mochten wij het 10.000se lid verwelkomen. Veel partijen in de hele bouwkolom werken inmiddels

Nadere informatie

Duurzaam bouwen in België

Duurzaam bouwen in België Duurzaam bouwen in België Constitutionele context Federaal: Productbeleid (normen) Regio s: leefmilieu, wonen, rationeel energieverbruik,... 1 Sector 70 000 ondernemingen Vooral KMO Belg: Zelfbouwer >80%

Nadere informatie

Isolerende beglazing. effecten op het milieu. voor- en nadelen van isolerend glas. glassoorten. raamkaders. voorzetramen

Isolerende beglazing. effecten op het milieu. voor- en nadelen van isolerend glas. glassoorten. raamkaders. voorzetramen Isolerende beglazing effecten op het milieu voor- en nadelen van isolerend glas glassoorten raamkaders voorzetramen effecten op het milieu Het vervangen van enkel glas door isolerende beglazing heeft impact

Nadere informatie

Projectplan afstudeeronderzoek innovatief remmingwerk (vertrouwelijk)

Projectplan afstudeeronderzoek innovatief remmingwerk (vertrouwelijk) Innovatief Ontwerpen en Onderhouden Projectplan afstudeeronderzoek innovatief remmingwerk (vertrouwelijk) Dit projectplan geeft het kader, de organisatie en planning weer van het afstudeeronderzoek als

Nadere informatie

Duurzaam construeren: Welke opties heeft een constructeur? Maurice Hermens. De dag van de Betontechnologie 30 maart 2017

Duurzaam construeren: Welke opties heeft een constructeur? Maurice Hermens. De dag van de Betontechnologie 30 maart 2017 Duurzaam construeren: Welke opties heeft een constructeur? Maurice Hermens De dag van de Betontechnologie 30 maart 2017 Stelling Duurzame constructies zijn betere gebouwen Functionaliteit Comfort Esthetica

Nadere informatie

1.8 DUURZAME SLOOP HEEFT DE TOEKOMST

1.8 DUURZAME SLOOP HEEFT DE TOEKOMST 1.8 DUURZAME SLOOP HEEFT DE TOEKOMST Peter Diepenhorst, ontwikkelingsmanager Delta Projectontwikkeling Stefan van Uffelen, directeur Dutch Green Building Council Jan van t Westeinde, senior manager Sustainability

Nadere informatie

NIBE-Reglement DUBOkeur -grondstofcertificatie. NIBE-Reglement op het gebruik en toezicht van het merk DUBOkeur en het logo

NIBE-Reglement DUBOkeur -grondstofcertificatie. NIBE-Reglement op het gebruik en toezicht van het merk DUBOkeur en het logo NIBE-Reglement DUBOkeur -grondstofcertificatie NIBE-Reglement op het gebruik en toezicht van het merk DUBOkeur en het logo 1 NIBE-Reglement DUBOkeur -grondstofcertificatie NIBE-Reglement op het gebruik

Nadere informatie

Rapport B.02.0454.A. Nieuwbouw kantoor Melexis Onroerend Groen, De Meern. GreenCalc-berekening

Rapport B.02.0454.A. Nieuwbouw kantoor Melexis Onroerend Groen, De Meern. GreenCalc-berekening Nieuwbouw kantoor Melexis Onroerend Groen, De Meern GreenCalc-berekening Opgesteld in opdracht van: Gemeente Utrecht Dienst Stadsontwikkeling en Milieu Postbus 8406 3503 RK UTRECHT Contactpersoon: de heer

Nadere informatie

Mogelijke bijdrage MOSO aan hogere BREEAM-NL certificering

Mogelijke bijdrage MOSO aan hogere BREEAM-NL certificering Datum: Mei 2013 Onderwerp: Mogelijke bijdrage MOSO aan hogere BREEAM-NL certificering De toepassing van verschillende MOSO bamboe producten kan een bijdrage leveren aan een hogere BREEAM NL classificering

Nadere informatie

Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s

Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s Wim Maassen Fellow Life Cycle Performance Design CV Wim Maassen Fellow Technische Universiteit

Nadere informatie

DeDigitaleSnelweg:DoorgaandeRoutenaarInzichten LezinginHotelDeFilosoof,3april1997 Wijsheid? EenKeerpuntindeGeschiedenis? JanvanEijck twintigregelsergensachterin([4],blz.206).ditkeerpuntindegeschiedenisvanstaden

Nadere informatie

Netwerkevent duurzame gebouwen

Netwerkevent duurzame gebouwen Netwerkevent duurzame gebouwen Wat is Sunburst? Technisch en financieel advies voor nieuwbouw en renovatie duurzame gebouwen Ontwikkelingen - Huurders eisen comfortabele en gezonde gebouwen - Energiezuinige,

Nadere informatie

Platte daken en Duurzaamheid

Platte daken en Duurzaamheid Platte daken en Duurzaamheid Vandersanden Stijn Manager Technical Sales Belux Duurzaamheid: de integrale aanpak Antwerpen, 14 maart 2013 1 Duurzaamheid, de integrale aanpak Brandveiligheid Akoestisch comfort

Nadere informatie

Interpretatiedocument update: 17 maart 2015. Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0

Interpretatiedocument update: 17 maart 2015. Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0 Interpretatiedocument update: 17 maart 2015 Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0 Dit document bevat interpretaties van actuele versies van de BREEAM-NL In-Use Beoordelingsrichtlijn. Voor een beoordeling geldt

Nadere informatie

GPR GEBOUW MAAKT DUURZAAMHEID VAN GEBOUWEN MEETBAAR EN BESPREEKBAAR

GPR GEBOUW MAAKT DUURZAAMHEID VAN GEBOUWEN MEETBAAR EN BESPREEKBAAR GPR GEBOUW MAAKT DUURZAAMHEID VAN GEBOUWEN MEETBAAR EN BESPREEKBAAR gpr Gebouw is in Nederland de meest gebruikte software voor het meetbaar en bespreekbaar maken van duurzaamheid van gebouwen. Inmiddels

Nadere informatie

De actuele vraag en de meerwaarde van houtskeletbouw

De actuele vraag en de meerwaarde van houtskeletbouw Samen bouwen aan Duurzaam Groningen #DGcongres De actuele vraag en de meerwaarde van houtskeletbouw Jos Lichtenberg NBvT de actuele vraag en meerwaarde van houtskeletbouw Jos Lichtenberg Duurzaamheid Duurzaamheid

Nadere informatie

LEIDING KENNIS. nummer. MAGAZINE over Kunststof LeidingsystemenAAN. PVC-U rioleringsbuis scoort goed op. LifeCycle Assessment (LCA) vormt het bewijs

LEIDING KENNIS. nummer. MAGAZINE over Kunststof LeidingsystemenAAN. PVC-U rioleringsbuis scoort goed op. LifeCycle Assessment (LCA) vormt het bewijs najaar 2011 KENNIS MAGAZINE over Kunststof LeidingsystemenAAN LEIDING Thema nummer Duur zaam heid DUBOkeuren LifeCycle Assessment (LCA) vormt het bewijs PVC-U rioleringsbuis scoort goed op duurzaamheid

Nadere informatie

De rol van grondstoffen in de bouw en een voorstel voor een verbeterde aanpak

De rol van grondstoffen in de bouw en een voorstel voor een verbeterde aanpak 18 4 2012 Bouwfysica www.nvbv.org Het hout nooit op? De rol van grondstoffen in de bouw en een voorstel voor een verbeterde aanpak Een aantal grondstoffen wordt binnen afzienbare tijd schaars. Dit raakt

Nadere informatie

Overheden als moderne opdrachtgever

Overheden als moderne opdrachtgever Overheden als moderne opdrachtgever Organisatorische randvoorwaarden voor professioneel opdrachtgeverschap bij nieuwe samenwerkingsvormen bij Waterschappen Prof.dr.ir. Marleen Hermans, TU Delft, Bouwkunde,

Nadere informatie

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar Bestaand Vastgoed Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011 DHV 2011 All rights reserved Openbaar Wat is er aan de hand? Circa 1/3 energiegebruik NL zit in gebouwde omgeving Focus

Nadere informatie

Stappenplan BREEAM-NL In-Use

Stappenplan BREEAM-NL In-Use BREEAM NL InUse faciliteert een integrale benadering op duurzaamheid voor bestaande bouw met drie onderdelen (asset, beheer en gebruik) met doorrekening op de negen aandachtsgebieden. Om een gefundeerde

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Innovatiegericht inkopen voor de openbare ruimte 12 november 2015 Take Padding, PIANOo Evert Schut, Rijkswaterstaat Van afval als zorg Naar grondstof als kans De

Nadere informatie