Wat is er veranderd per 1 juli 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat is er veranderd per 1 juli 2011"

Transcriptie

1 Wat is er veranderd per 1 juli 2011 Wat is er veranderd 1 Extra informatie De praktijk van actief leren en visies op Onderwijswetenschappen Even voorstellen: Nieuwe begeleiders Johan van Strien en Martin van Dijk De masteropleiding Onderwijswetenschappen in OpenU Column Paul Kirschner in Didaktief Expeditie (w) onderwijs Student Griet Deknopper verteld Uitgelicht op Studiecoach: Vind wetenschappelijke informatie OpenU Online Masterclasses 9 Onderwijsinnovatie 9 Sprintcursussen Aankondiging mini-conferentie: biologische determinanten van leren 8 11 Column Els 12 E-SCHRIFT Onderwijswetenschappen Verschijnt 3 x per jaar Afgelopen tijd is er hard gewerkt aan het herontwerp van het masterprogramma Onderwijswetenschappen. Een nieuwe cursus O50411 Visies op onderwijswetenschappen heeft de cursus O20431 De praktijk van actief leren per 1 juli vervangen. We raden nieuwe studenten aan te starten met deze oriënterende cursus ook indien een schakeltraject gevolgd moet worden. In het Gemeenschappelijk deel van de master is de gereviseerde cursus O23421 Ontwerpen van onderwijs en opleidingen en de cursus O27411 Onderwijsonderzoek: methodologie opgenomen. Deze cursussen maakten eerst deel uit van de gebonden keuze. Verder worden de cursussen O28421 E-learning; wat, waarom en hoe? en O35421 Project Onderwijswetenschappen vanaf 1 juli aangeboden in de gebonden keuze van het masterprogramma. Tenslotte werd naast de cursus O23421 Ontwerpen van onderwijs en opleidingen ook de cursus O34211 Onderzoekspracticum onderwijskundig onderzoek gereviseerd en is per Extra informatie De praktijk van actief leren en Visies op onderwijswetenschappen Vanaf 1 juli 2011 is de cursus 'De praktijk van actief leren' (O20431) uit het curriculum van de masteropleiding Onderwijswetenschappen gehaald. De cursus is vanaf deze datum vervangen door de nieuwe, meer oriënterende cursus 'Visies op onderwijswetenschappen' (O50411). Concreet betekent dit dat alle studenten die zich vanaf 1 juli 2011 inschrijven voor de masteropleiding Onderwijswetenschappen deze nieuwe cursus als eerste module in het curriculum zullen gaan volgen. Voor u, als student die reeds ingeschreven staat voor de cursus 'De praktijk van actief leren', zal de cursus 'Praktijk' echter gewoon de eerste module van het curriculum blijven. U dient er echter wel rekening mee te houden dat de cursus 'De praktijk van actief leren' per 30 juni 2012 definitief zal stoppen. U dient de cursus dan ook vóór 1 juli 2012 afgerond te hebben. Het is dan ook van belang om hier in uw studieplanning rekening mee te houden. Wanneer u reeds met de cursus gestart bent, zou u ruim voldoende tijd moeten hebben om de cursus op tijd af te ronden. Wanneer u echter wel ingeschreven staat voor de cursus, maar nog niet gestart bent, dan raden wij u zeer dringend aan zo spoedig mogelijk met de cursus te starten. U dient er namelijk rekening mee te houden dat u, afhankelijk van uw instapniveau en uw studietempo, minimaal 3 tot 6 maanden nodig zult hebben om de cursus af te ronden. Tentamenwerkstukken die niet vóór 1 juli 2012 zijn ingediend ter beoordeling, zullen niet meer in behandeling worden genomen, waardoor u de cursus niet meer kunt afronden. Vandaar ook het dringende advies om zo spoedig mogelijk met de cursus te starten om te voorkomen dat u in tijdnood komt. Aanmelden via Bijdragen en reacties: 2009, OUNL

2 Even voorstellen: Johan van Strien Mijn naam is Johan van Strien en ik ben sinds vorig jaar betrokken als docent in de masteropleiding Onderwijswetenschappen bij de cursus Methoden en strategieën voor onderwijsontwerpen. Daarnaast begeleid ik enkele studenten binnen de cursus De praktijk van actief leren. Na een korte carrière als vertaler Engels en Frans heb ik Onderwijskunde gestudeerd aan de Universiteit Utrecht. Na het afronden van de bacheloropleiding en de onderzoeksmaster aldaar ben ik in juli 2010 begonnen als promovendus Even voorstellen: Martin van Dijk Ik ben Martin van Dijk, sinds begin dit jaar begeleider van de cursus Onderzoekspracticum onderwijskundig onderzoek. Mijn roots liggen in Het Westland, een tuinbouwgebied tussen Rotterdam en Den Haag. Voor mijn studie gezondheidswetenschappen ben ik 8 jaar geleden naar Maastricht verhuisd. Deze studie heb ik, inclusief twee tussenjaren van werken en rondreizen, in 2009 afgerond. Hierna heb ik een jaar gewerkt als projectmedewerker van De Maastricht Studie, een groot onderzoek onder Limburgers naar de ontwikkeling van diabetes type 2. In november 2010 ben ik aan de slag gegaan als promovendus bij CELSTEC. In mijn onderzoek kijk ik naar het effect van beweging op de schoolprestaties van adolescenten. pagina 2 bij CELSTEC. In mijn promotieonderzoek houd ik me bezig met de vraag hoe leerlingen uit de bovenbouw van het vwo omgaan met tegenstrijdige informatie uit meerdere teksten. Het leuke aan dit onderzoek vind ik dat het heel herkenbaar is. Niet alleen in de wetenschap kom je namelijk tegenstrijdige informatie tegen, maar vooral in het dagelijks leven komt er heel veel verschillende informatie op je af. Het internet biedt daarbij een podium voor allerlei mensen die niet altijd gehinderd door enig verstand van zaken hun mening kenbaar maken. De grens tussen wetenschappelijk bewijs en opinie wordt daarbij steeds vager. Dat vergt ook veel van lezers, want zij moeten zich constant afvragen hoe betrouwbaar die informatie is en deze integreren om een nauwkeurig beeld van het onderwerp te krijgen. Dat dit lastig is, blijkt wel uit het gegeven dat mensen vaak (onbewust) een voorkeur hebben voor die informatie die overeenkomt met hun eigen me- Aangezien bij ouderen is aangetoond dat beweging een positief effect heeft op de cognitieve prestaties, willen wij weten of dit ook bij adolescenten het geval is. Presteren fysiek actieve adolescenten beter op school? Om dit te onderzoeken gaan we bij 500 adolescenten een week lang hun bewegingsactiviteiten meten, nemen we een aantal vragenlijsten af, doen we een aantal cognitieve testen en kijken we naar de schoolcijfers. Binnenkort gaan we van start op een middelbare school in Heerlen, ik ben erg benieuwd naar de uitkomsten. In mijn vrije tijd, hoe kan het ook anders, hou ik van sporten (hardlopen en fietsen), gezelligheid, vakantie, koffie drinken en heel veel leuke dingen doen. ning. Inmiddels heb ik een eerste onderzoek gedaan naar de invloed van iemands mening op het integreren van tegenstrijdige informatie waarin dat beeld wordt bevestigd. Leerlingen lazen meerdere teksten over de invloed van gewelddadige videogames op agressie bij jongeren, een onderwerp waarover ook wetenschappers het niet eens zijn. Leerlingen met sterke meningen bleken in tegenstelling tot leerlingen die meer neutraal waren minder vaak de ambiguïteit van de discussie te erkennen. In komende experimenten ga ik ook nog kijken naar de invloed van epistemologische opvattingen op dit proces. Dat zijn iemands opvattingen over kennis en hoe deze tot stand komt. Hierbij valt te denken aan opvattingen over de complexiteit en stabiliteit van kennis, maar ook aan wie en wat men ziet als kennisbron. Ik ben daarbij vooral benieuwd naar de wisselwerking tussen deze opvattingen en iemands mening.

3 De Master Onderwijswetenschappen in OpenU: Een community of learners Saskia Brand-Gruwel Op 7 juli was het zover, de Master Onderwijswetenschappen ging live in de nieuwe leeromgeving OpenU.nl. Deze omgeving is opgebouwd rondom een community of learners. Studenten studeren in een cursus en willen ervaren dat ze, ondanks dat ze op afstand studeren, niet alleen studeren. Meer zichtbaarheid van medestudenten en docenten is motiverend en bevordert het leerproces. Dit is wat we met de nieuwe leeromgeving willen bereiken. deren. De nieuwe leeromgeving in OpenU (openu.nl) heeft echter de potentie om van de cursussen meer een community of learners te maken en studenten met elkaar te laten samenwerken en leerervaringen uit te wisselen. De nieuwe omgeving heeft een aantal functionaliteiten om dit te faciliteren. Sommige functionaliteiten zijn nu operationeel, maar we zullen er in de nabije toekomst zeker meer gaan gebruiken. In de nieuwe omgeving kunnen studenten en docenten Studeren aan de Open Universiteit kan als een eenzame bezigheid worden ervaren, want studenten studeren plaats- en tijdsonafhankelijk. Met de mogelijkheden die social media ons bieden hebben we tegenwoordig de mogelijkheid tot meer samenwerken. De afgelopen jaren werden de cursussen van de Master uitgeleverd via de elektronische leeromgeving studienet en werd bijvoorbeeld door middel van discussiegroepen de communicatie tussen studenten getracht te bevorhun profiel aanmaken. Ze kunnen aangeven wie ze zijn, waar ze bijvoorbeeld werken en ze kunnen een foto uploaden. In een cursus kunnen mensen zien wie de medestudenten en docenten zijn. Mensen krijgen een gezicht en dit verkleind de stap naar kennismaken en samen studeren. Elke student heeft in de omgeving de mogelijkheid te bloggen en een wiki bij te houden. Onderwerpen waarover de student wil schrijven en ervaringen die men wil delen met anderen kunnen bijvoorpagina 3

4 beeld worden geblogd en medestudenten kunnen daarop reageren. Het gebruik van een blog en een wiki worden momenteel in de cursussen nog niet structureel gebruikt, maar het idee is deze binnenkort ook functioneel in te zetten. Elke cursus heeft toegang tot de virtuele klas. Deze functionaliteit zal in de toekomst meer worden ingezet voor bijvoorbeeld virtuele master classes of het houden van sessies die gerelateerd zijn aan de cursusinhoud. Ook wordt het binnenkort mogelijk bookmarks te gebruiken, een waarde toe te kennen aan objecten (rate), te annoteren, te taggen en informatie of webpagina s te delen met anderen. Deze functionaliteiten maakt dat studenten de omgeving meer naar eigen inzicht kunnen inrichten en ook belangrijke inhoud kunnen delen met medestudenten of met docenten. Een ander belangrijk voordeel van de omgeving is dat de leeromgeving onderdeel is van OpenU. In OpenU vindt de student niet alleen de cursussen, maar ook informatie over Onderwijs- en Leerwetenschappen en de activiteiten die binnen CELSTEC en door medewerkers van CELSTEC worden uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld onderzoek- en innovatieprojecten. Al deze functies maakt dat studenten, docenten en uiteindelijk ook de medewerkers van CELSTEC meer zichtbaar zijn, van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen motiveren. Ze vormen samen een community of learners. Column Paul Kirschner in Didaktief Met ingang van september 2011 verzorgt Paul Kirschner, hoogleraar Onderwijswetenschappen bij de Open Universiteit, een tweemaandelijkse column in het vakblad Didactief (voorheen Didaktief). In zijn column 'Kirschner Kiest' bespreekt hij - in gewone mensentaal - een aantal internationale wetenschappelijke onderzoekspublicaties op het gebied van het onderwijs. Het centrale uitgangspunt in de bijdragen van Kirschner is de vraag wat een onderzoek zou kunnen betekenen voor het onderwijsveld. Of andersom wat onderzoek kan bijdragen aan actuele vragen in het onderwijsveld. In zijn eerste column gaat Kirschner in op de vraag wat op basis van onderzoek gezegd kan worden over de vraag of mobieltjes verboden moeten worden in de klas of niet. Didactief (met ingang van september 2011 geschreven met een c) is een vakblad voor onderwijs en onderzoek. Het blad, dat de ondertitel 'Opinie en onderzoek voor de schoolpraktijk' draagt, bestaat in jaar. pagina 4

5 EXPEDITIE (W)ONDERWIJS Griet Deknopper De expeditie (w)onderwijs vertrekt vanuit de veronderstelling dat leraren misschien wel dé machtigste personen ter wereld zijn en dé schakel vormen naar een meer verdraagzame samenleving! Leraren kunnen de volwassenen van morgen aansporen om met beide voeten in de realiteit te staan, om te dromen, om zich af te schermen van vernietigende invloeden, om zich open te stellen voor constructieve elementen, om een eigen mening te hebben, maar ook nieuwsgierig te zijn naar het verhaal van anderen, om de blik te richten op het heden en de eigen situatie, maar tenslotte ook op de toekomst en de wereld! IN (W)ONDER- DRUKGEBIED Voor leraren van volkeren in onderdrukking is dit niet zo vanzelfsprekend. Zij worden beknot in hun taak door strikte regels en uitgeschreven krijtlijnen door een dictatuur of een bezettende macht. Dit belemmert de open geest en vrijdenkend, emanciperend onderwijs en één misstap kan enorme gevolgen hebben. Ondanks Griet Deknopper Tussen en tijdens het reizen en werken door is zij student van de masteropleiding Onderwijswetenschappen aan de Open Universiteit Nederland. Door het volgen van de opleiding blijft zij op de hoogte van de ontwikkelingen binnen het onderwijs en didactiek en toetst zij deze aan de eigen ervaringen en integreert waar mogelijk. Activerend en studentgericht leren zijn immers basisprincipes binnen het educatieve werkveld en zijn overal ter wereld zinvol en toepasbaar. Want onderwijs is machtig én krachtig hier en elders! Momenteel focust Griet zich op vredeseducatie en mensenrechtenonderwijs op het internationale vlak en heeft ze haar studies aan de Open Universiteit even op een laag pitje gezet. Maar graag vertelt ze over haar belevenissen. pagina 5 dat geloven velen onder hen in de positieve kracht en de constructieve macht van een leerkracht. Het is daarom dat ik, pedagoge zijnde aan de Eramushogeschool Lerarenopleiding in Brussel, erop uit trek. Mijn expeditie is een zoektocht naar enthousiaste leraren die zich inzetten voor een generatie waarvan ze nog niet weten wat de toekomst zal brengen. Met deze expeditie wil ik leraren uit het Oosten een hart onder de riem steken door nieuwsgierig te zijn naar hun verhaal, situatie, motivatie en tips en tricks om het hoofd boven water te houden in een onderwijs dat soms geen of beperkt perspectief kan bieden. Daarnaast wil deze expeditie de leraren uit het Westen dichter bij de Oosterse collega s brengen en hen mee op de kar krijgen voor een duurzame wereld. Het is een tocht om inspirerende verhalen, indrukken, methodieken en expressies van straffe leraren te verzamelen en de brug te slaan naar het Westen. Want onderwijs kan overal ter wereld wonderen en verwonderen; en zo deed het onderwijs dat ook in BIR- MA! VOLK EN ONDERWIJS IN BIRMA In Birma (huidige Myanmar) gaat slechts een kleine 2% van het BNP naar het onderwijs en 40% van het BNP gaat naar het leger. Het dictatoriale regime promoot educatie, maar dit gebeurt binnen strikte grenzen. Zo stimuleert zij onderwijs voor hoofdzakelijk de Birmaanse bevolking (60%). In tegenstelling tot de minderheidsgroepen, worden de leraren onderbetaald, moet het opgelegd curriculum worden gevolgd en geldt de schoolplicht slechts tot het einde van de lagere school. De huidige generatie kan dus wel lezen en schrijven (meer dan 80%), maar daarmee is het beste gezegd. Naar schatting 32% van de bevolking van Birma leeft in armoede. Dit is een gevolg van het interne geweld en de onbekwaamheid van het regime om het hoofd te bieden aan deze problemen. In tegenstelling tot zijn buurlanden ontvangt Birma zeer weinig officiële internationale steun ($4/pp ten opzichte van $9/pp in Bangladesh en $68/pp in Laos). Dit is het gevolg van het dictatoriale regime (junta). Ondanks de UN-resoluties die de systematische schendingen van de mensenrechten veroordelen gaat de junta gewoon door met de rechten aan hun laars te lappen. Van de meer dan 50 miljoen Birmezen zijn er zo'n 30 miljoen Birmanen. Door hun aantal en door de overheersende rol die zij speelden in Birma's geschiedenis, reikt de invloed van de taal en cultuur van de Birmanen veel verder dan het eigen volk. De Birmanen wonen hoofdzakelijk in het centrale deel van het land. De bergachtige gebieden van het land worden bewoond door minderheidsgroepen zoals de Shan, de Mon, de Karen, de Chin, de Karenni, de Padaung en de Palaung. In deze gebieden heeft de centrale regering nog weinig invloed en zijn er geweldadige conflicten tussen het militaire regime en de minderheidsgroeperingen. Een meerderheid van de strijdende etnische groepen is door de junta in 1989 overgehaald om tot een staakt-het-vuren te komen. Dit gebeurde meestal in ruil voor een bepaalde mate van zelf-beschikking en met het vooruitzicht op economische ontwikkeling van hun regio.

6 Deze afspraken komt men helaas niet na. Andere groepen hebben hun eigen ontwikkeling ter hand genomen en zijn nog steeds in strijd met de junta, hoewel hun positie gedurende de afgelopen decennia is verzwakt. EXPEDITIE (W) ONDERWIJS IN KAREN STATE Ik trok in maart 2011 op geheime missie naar de teacher training van de Karen bevolking. Onder de Karen vindt men boeddhisten, animisten en ook een groot aantal christenen, door de invloed van missionarissen. Door het Christendom en de bijhorende educatie hebben de Karen meer dan enig ander volk in Birma kennis gemaakt met de westerse cultuur. Toch is bij dit volk het etnisch besef erg sterk en in het grensgebied met Thailand vecht het Karen National Liberation Army (KNLA) dan ook al sinds de onafhankelijkheid in 1948 voor een eigen staat. Zij hebben een eigen taal, cultuur, vlag en zelfs een Karen regering en president. Bij het ochtendgloren vertrek ik voor een helse rit van 4 uur in een 4x4 over jungle wegen, gevolgd door een boottrip. Ik word afgezet en ga te voet over land verder om niet te worden opgemerkt door het Thaise leger dat even verder zijn basis heeft. De boot vervolgt zijn tocht met alleen mijn rugzak aan boord. Aan de oever word ik hartelijk ontvangen door een jonge man die een aardig mondje Engels spreekt. Karen Education Assistance Group lees ik op de achterkant van zijn T-shirt. Wanneer ik hem om uitleg vraag blijkt hij een Mobile Teacher te zijn. Dit lerarenteam gaat naar de afgelegen dorpen in de jungle van Birma (Provincie Karen) om daar op risico van eigen leven aan kinderen of leraren onderwijs te geven. Dit dorp waar ik net ben aangekomen is de uitvalsbasis van dit mobile team en ook de centrale campus van de enige Karen Teacher Training. GEHEIME CAMPUS De campus lijkt op een schier-klif te liggen die uittorent boven de rivier, maar dan eentje uit zand en niet uit rots. Verschillende paalwoningen zijn op en langs weerskanten van deze smalle heuvel opgebouwd. Het onderwijsgebouw van de lerarenopleiding staat centraal in dit dorp en het is omringd door slaapzalen, een kantoorgebouw, een eetzaal, een bibliotheek en het gebouw van het schoolhoofd. Op deze campus verblijven de leraren en zevenenzestig studenten van het Karen Teacher Training Center (KTTC) die deze opleiding samen met de Karen Teacher Working Group (KTWG) hebben opgezet. Zij leiden sinds 2007 leraren op voor het geven van onderwijs in de dorpen in de Karen provincie. De studenten komen dan ook van alle uithoeken en verblijven gedurende de tweejarige opleiding op de campus. Daarna keren ze terug naar hun dorpen om praktijkervaring op te doen en ontvangen ze na twee jaar een certificaat. Tegenwoordig geven vaak veel niet- of laaggeschoolde leraren les in de schooltjes. Een goede lerarenopleiding was daarom belangrijk. ZELFTROTS Ik heb geluk, want door een gezonde zelftrots, die de Karen ervan weerhoudt veel indringers toe te laten, komen buitenlanders hier zelden. De foreign teacher moet dan ook een meerwaarde kunnen bieden en dit is niet onterecht. De leraren van de eigen bevolking kennen immers de taal, de situatie, de noden en de wijze van omgaan met de studenten. Dat dit een zekere druk op mijn schouders plaatst kan je je wel indenken, maar ik ben bereid tot het uiterste te gaan met de twaalf studenten die ik onder mijn hoede krijg. De cursus leadership die ik inkijk is geschreven in het Karen, het Burmees en het Engels. De talen krijgen een gelijkwaardige plaats naast elkaar in de syllabus maar hierdoor wordt het wel een onoverzichtelijk allegaartje. De schriftelijke cursus bevat inhouden en werkvormen over leiderschap, groepsdynamica en besluitvorming, maar het blijft allemaal erg theoretisch. Deze cursus wordt gegeven door de 21- jarige Saw Thoo met wie ik pagina 6

7 een kamer deel in het slaapvertrek voor leraren. Van Saw Thoo leer ik mijn eerste woorden Karen maar daar blijft het ook bij, want zij trekt na 2 dagen voor een maand de jungle in met schoolmateriaal, om daar een post te bemannen vanwaar dorpsscholen van materialen kunnen worden voorzien. OVERLEV/REN IN DE JUNGLE De week wordt er eentje van leven, beleven en overleven, zowel voor mij als voor de studenten. Elke ochtend gaan we de uitdaging aan om elkaar te begrijpen, ervaren en delen. Het aanleren van didactische vaardigheden doe ik al doende en samen ontwikkelen we een bingo, memory en woordraster waarin we de Engelse taal steeds beter leren. Ik maak een kwartet van de comparitives, een memoryspel over emoties en ontwikkel een rad van fortuin. Ik leer zelf ontzettend veel bij over de theoretische achtergrond van de Engelse taal, iets wat ik zelf niet tot in de puntjes beheers, maar plots moet zien uit te leggen. Gelukkig laten mijn logische verstand en mijn creativiteit me niet in de steek en weet ik me steeds te redden zodat ik het een ander ook aan de studenten kan uitleggen. Vele voorbereidingen belanden dan ook in de prullenbak en nieuwe ideeën komen naar boven op het moment zelf. Samen bekijken we de film Alice in Wonderland,toeval of niet op deze (w)onderwijsexpeditie, en lossen we het kruiswoordraadsel op dat ik erbij heb ontwikkeld. Het blijkt dé geschikte film te zijn voor dit publiek en ook de techniek van een kruiswoordraadsel is nieuw voor hen. WIFI IN DE JUNGLE Van het draadloos internet hier in de jungle (jawel!) maak ik dankbaar gebruik om teksten van Engelse liedjes op te zoeken die ik zelf vroeger in de jeugdbeweging heb geleerd. Zo klinken s avonds door de jungle John Denvers Country Roads en ook The house of the rising sun en I m sailing staan op het programma. Ik leer hen kinderliedjes die ze later kunnen gebruiken in de klas en geef hen de akkoorden mee. Ik leer snel, zo schakel ik van de dure printer al snel over op het noteren op grote vellen papier en de vraag om te kopiëren in hun schriften. Elektriciteit wordt door de zon geleverd via zonnecellen die ook batterijen opladen voor bewolkte periodes. s Avonds gebruiken we een generator tot 22.00u. Ik pas technieken toe die we op de hogeschool in Brussel gebruiken en laat hen in kleine onderwijsgroepen van 4 studenten werken met een dagelijks wisselende groepsrol met zelf- en peerreflectie. Het valt hen eerst zwaar, maar na enkele dagen zijn ze het gewend en weet ik hen op deze indirecte manier wat assessment technieken bij te brengen. De theorie die ze in de cursus leadership krijgen laat ik ze hier aan den lijve ondervinden. Mijn collega s merken op dat dit misschien wel een betere aanpak is om de studenten dit soort van vaardigheden te onderwijzen. Toch houden ze afstand en willen ze niet teveel bemoeizucht wat ik wel begrijp. Hun aanpak werkt immers ook en de afstand tot geïntegreerd en competentiegericht denken is groot. Toch heeft het student-gecentreerd onderwijs al een grote ingang gevonden en ze zijn er hier al aardig mee op weg. SCHOOLMATERIAAL- BEVOORRADING IN DE JUNGLE Plots zit ik niet meer alleen in de slaapzaal want een team van een 5-tal stafleden komt de boel versterken. Zij hebben honderden kilo s aan schoolmateriaal, maar ook zakken vol kleren en voedsel mee. Binnen enkele dagen trekken ook zij de jungle in voor de jaarlijkse bedeling van schoolmateriaal. Daarnaast worden ze door contactpersonen op de hoogte gehouden over dorpelingen die verdreven zijn en die behoefte hebben aan voedsel en kleding. Ook in mijn klas zit bijvoorbeeld een studente wiens dorp enkele maanden geleden door de SPDC is afgebrand en wiens familie nu in de jungle probeert te overleven. Dit volk heeft het hard te verduren. Ze zijn dan ook vastbesloten degelijk onderwijs te verstrekken en daarom geschoolde leerkrachten gratis op te leiden voor hun toekomstige staat. De studenten van de lerarenopleiding zijn hierdoor bijzonder gemotiveerd en staan elke dag om vijf uur op. Na het ontbijt (rijst met vispasta) en zelfstandige studietijd volgen er colleges tot 15.00u. s Avonds zijn er weer colleges tot 21.00u. Alle studenten lezen twee boeken per week en maken hiervan een verslag. Volle en zware dagen dus met weinig slaap; zij lijken het allemaal goed te verdragen, maar ik ben uitgeput. Voor mij is dit een zeer intense, vermoeiende doch enorm leerrijke tijd. SPIJT IN HET HART Gedurende mijn verblijf is mijn leefruimte beperkt tot die ene heuvel met een dagelijkse uitstap naar de andere kant van de kleine vallei waar het schoolgebouw staat waar ik les geef. Wanneer ik afscheid neem is mijn gevoel dan ook dubbel... Ik ben blij dat ik even tot adem kan komen en mijn benen strekken, maar ik zal de studenten en collega's ook missen. Ik had met hen nog graag nagepraat en visies gedeeld over het onderwijs, het leraarschap en de opleiding. Helaas is daar is geen tijd voor want de boot en de jeep die deze trip slechts af en toe maken staan te wachten. Vermomd en verborgen onder een paraplu vaar ik stroomafwaarts naar een wereld waar stromend water en een warme douche bestaan. Griet Deknopper, pedagoge, Erasmushogeschool Brussel Lerarenopleiding pagina 7

8 Uitgelicht op Studiecoach: Vind wetenschappelijke informatie Op een heldere en overzichtelijke wijze legt medestudent Leon uit hoe je gebruik kunt maken van de digitale bibliotheek en databases van de Open Universiteit. Hij gaat hierbij in op vragen en onderwerpen als: De juiste manier van zoeken; Hoe zoek ik naar een onderwerp; Hoe zoek ik naar een boek; Hoe zoek ik naar een artikel; Het verschil tussen algemene en vakgerichte databases; Als je niet weet wat je zoekt, weet je ook niet wat je vindt; Plagiaat; Zoekinterfaces, getrunceerd zoeken en booleaans zoeken. Verder wordt er een overzicht gegeven van de algemene databases en bronnen die je kunt gebruiken bij je studie als de universiteitsbibliotheken; Picarte: een landelijke bestand dat bestaat uit boeken en tijdschriften van ruim 400 Nederlandse bibliotheken. Picarta is online te raadplegen; Worldcat: een vrij toegankelijke internationale centrale catalogus waarin verwezen wordt naar verschillende bronnen als boeken, tijdschriften, kranten, audiovisuele documenten etc. Ook vakgerichte databases komen aan bod en worden tips gegeven voor het zoekproces. pagina 8

9 OpenU Online Masterclasses CELSTEC gaat vanaf 30 september starten met een OpenU Online Masterclass reeks. De Online Masterclasses die CELSTEC twee keer per maand gaat verzorgen, zullen gaan over actuele onderwijsproblemen en mogelijke oplossingen zullen vanuit een wetenschappelijk perspectief worden belicht. De Masterclasses met duidelijk geformuleerde leerdoelen- zijn deels asynchroon en deel synchroon (de live sessie). Een class start op de maandag van een bepaalde week en sluit op zondagavond. Op donderdag of vrijdag vindt de live sessie plaats: de kern van de masterclass. Men kan vooraf achtergrond achtergrondinformatie bestuderen, forumberichten plaatsen en zich inschrijven voor de live sessie. Tijdens de live sessie is er een begeleider, expert en een chat moderator. De begeleider stelt vragen en vertegenwoordigt als het ware de stem van het publiek. De expert beantwoordt vragen, geeft korte presentaties en demonstraties en legt uit. Een chat moderator volgt de chat en geeft vragen of algemene stemming periodiek door. Eén van de eerste masterclasses betreft de het probleem dat informatievaardigheden van leerlingen en studenten niet aan de maat zijn en de wijze waarop het onderwijs aan de ontwikkeling van deze vaardigheden kan bijdragen. Binnenkort komt de kalender van Online Masterclasses beschikbaar op OpenU.nl. Het volgen van zes Online Masterclasses en het uitwerken van de behandelde thematieken kunt u inbrengen in een Capita Selecta keuzecursus. Dit kan vanaf begin oktober. Als u aan de docent van Capita Selecta aangeeft dat u voor deze invulling kiest, dan kunt u de cursus bestellen. Het definitieve format en de opdrachten voor het invullen van CS komen binnenkort beschikbaar. Een eerste sessie vindt plaats op 30 september en gaat over Zelfstandig leren. Deze eerste sessie kan nog niet worden ingebracht in CS. Voor meer informatie over deze Online Masterclass kijk op web/masterclasszelfstandig-leren/. Onderwijsinnovatie Het septembernummer van het tijdschrift OnderwijsInnovatie is uitgekomen (OI 3, jaargang 13). Op 17 september 2011 werd het blad gratis bij de abonnees thuisbezorgd. In dit nummer Een interview met Daan Crommelin, hoogleraar farmacie en wetenschappelijk directeur van TI Pharma en Hans Hutter, partner van het Nederlandsch Octrooibureau. Hoe kunnen de wetenschap en het bedrijfsleven beter samenwerken? Rob Martens en Maarten de Laat pleiten voor een nieuwe manier van professionalisering op de werkplek: informeel-formeel leren. Met OpenU wil de Open Universiteit volwassenen faciliteren een leven lang te leren. Het concept richt zich met diverse diensten op verschillende behoeften. Praktisch artikel Met Biebkracht, 'e-kennisknooppunt van het Gelders Bibliotheeknetwerk', is een kiem gelegd voor een virtueel kennisnetwerk ter ondersteuning van de professionals in de openbare bibliotheekbranche. In dit artikel een schets van de achtergronden van Biebkracht en een analyse van de eerste ervaringen van gebruikers. pagina 9

10 Sprintcursussen eind Onderwijs- en Leerwetenschappen heeft het voornemen om in meerdere sprints aan te bieden. Studenten kunnen dan in groepsverband onder begeleiding van een docent in hoog tempo een cursus doorlopen. De onderstaande sprints worden op verschillende manieren als pilot aangeboden. De voorwaarden waaronder u kunt deelnemen staan in de nadere informatie van de desbetreffende sprintcursus. O21421 Ontwerpen van leersituaties: theoretische kaders Looptijd: 07/11/ /01/2012 (6 weken) Twee contactmomenten op de zaterdagen 12 november en 3 december in Studiecentrum Eindhoven, van uur. Opzet: In de eerste bijeenkomst gaan we in op de relatie tussen leertheorieën en instructiemethoden, en oefenen we met observeren. In de tweede bijeenkomst presenteert iedereen een poster met zijn of haar observatiebevindingen. De bespreking van de posterpresentatie komt in de plaats van schriftelijke feedback op het concept-eindproduct. Aantal deelnemers: minimaal 6 en maximaal 12. Docent: prof. dr. Els Boshuizen Nadere informatie vindt u via OpenU.nl bij mededelingen op de site Informatie voor ingeschreven studenten. Aanmelden voor 1 oktober 2011 via onder vermelding van naam, studentnummer en aangeven dat u voldaan heeft aan de gestelde voorwaarden. O22421 Methoden en strategieën voor onderwijsontwerpen Twee opties: Optie 1: Zelfstandig uitvoeren in 8 weken (géén bijeenkomsten) Looptijd: 09/01/2012 5/03/2012 Aantal deelnemers: minimaal 4 en maximaal 20. Docenten: dr. George Moerkerke, Johan van Strien MSc en drs. Willeke Kerstjens Nadere informatie vindt u via OpenU.nl bij mededelingen op de site Informatie voor ingeschreven studenten. Aanmelden voor 9 januari 2012 via onder vermelding van naam, studentnummer en aangeven dat u voldaan heeft aan de gestelde voorwaarden. Optie 2: Spring school in 3 weken Looptijd: 09/02/ /03/2012 In de Spring school wordt gedurende 1 week (van 27 februari t/m 2 maart 2012) dagelijks werkcolleges gegeven van tot uur op de Open Universiteit en van tot uur. U dient zelf te zorgen voor overnachting. Op loopafstand van de Open Universiteit is een NIVON huis. De kosten voor het verblijf bedragen in het NIVON huis ongeveer 22 voor leden en 26 voor niet-leden per nacht. Aantal deelnemers: minimaal 8 en maximaal 30. Nadere informatie vindt u via OpenU.nl bij mededelingen op de site Informatie voor ingeschreven studenten. Docenten: dr. George Moerkerke, Johan van Strien MSc en drs. Willeke Kerstjens Aanmelden voor 9 januari 2012 via onder vermelding van naam, studentnummer en aangeven dat u voldaan heeft aan de gestelde voorwaarden. O23421 Ontwerpen van onderwijs en opleidingen Looptijd: 19/03/ /05/2012 Twee contactmomenten op donderdag 29 maart en dinsdag 17 april 2012 in Studiecentrum Eindhoven. Opzet: Zelfstandig uitwerken van studietaken. Het i ngestuurde ontwerpprobleem wordt in de eerste bijeenkomst besproken. In de tweede bijeenkomst wordt ingegaan op taakklassen en de uitgewerkte opdrachten. Aantal deelnemers minimaal 6 en maximaal 15. Nadere informatie vindt u via OpenU.nl bij mededelingen op de site Informatie voor ingeschreven studenten. Docenten: Dr. Bert Hoogveld en drs. Willeke Kerstjens Aanmelden voor 5 maart 2012 via onder vermelding van naam, studentnummer en aangeven dat u voldaan heeft aan de gestelde voorwaarden. pagina 10

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 4 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 13 sep 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für die

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Start Master begeleid Onderwijswetenschappen: de basis. + sprint in de cursus Ontwerpen van leersituaties: Theoretische kaders

Start Master begeleid Onderwijswetenschappen: de basis. + sprint in de cursus Ontwerpen van leersituaties: Theoretische kaders Start Master begeleid Onderwijswetenschappen: de basis + sprint in de cursus Ontwerpen van leersituaties: Theoretische kaders Programma bijeenkomst 6 september Introductie, kennismaking en afstemming verwachtingen

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

SPORT MANAGEMENT FUNDAMENTALS

SPORT MANAGEMENT FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS SPORT MANAGEMENT FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR SPORT JE BEROEP HARVEY VAN STEIN Basketbalspeler BC Apollo Alumnus Sport Management Fundamentals Mijn doel is om mijn basketbal

Nadere informatie

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR VOETBAL JE BEROEP De cursus is een goede introductie in het voetbalmanagement, want het helpt je om verschillende situaties

Nadere informatie

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld reageren bijlagen attenderen printversie Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld Datum 01/02/2007 Auteur publicatie Guus Wijngaards, Jos Fransen, Pieter Swager (INHOLLAND) Titel

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing

Nadere informatie

Master of Psychological Research

Master of Psychological Research Master of Psychological Research Inleiding De master of psychological research is een speciale eenjarige master die voortbouwt op uw onderzoeksvaardigheden die u tijdens uw master of psychology scriptie

Nadere informatie

5 november 2015 RAI Amsterdam

5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet onderzoek

Nadere informatie

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Algemeen: Uw ROC wil door middel van eenduidige trainingen pesten structureel aanpakken. Trainingen en cursussen als maatwerk. Doelstelling: Het doel van de training

Nadere informatie

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com EMMA Pilots MOOCs Meerdere talen #EUMoocs Aggregator http://europeanmoocs.eu/

Nadere informatie

Portfolio vrijstellingsverzoek op grond van praktijkervaring

Portfolio vrijstellingsverzoek op grond van praktijkervaring Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid Door relevante praktijkervaring ontstaat voor u de mogelijkheid vrijstelling te krijgen voor maximaal 5 modulen

Nadere informatie

De opleiding tot NLP Practitioner

De opleiding tot NLP Practitioner De opleiding tot NLP Practitioner Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP)? Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP ) wordt gedefinieerd als: de structuur van de subjectieve ervaring en wat daaruit verwacht

Nadere informatie

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Psychologie

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Psychologie Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Psychologie Een vrijstelling op basis van praktijkervaring is alleen mogelijk voor vier cursussen uit de bacheloropleiding, te weten

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

Rapportage evaluatie website OpenU.nl

Rapportage evaluatie website OpenU.nl Rapportage evaluatie website OpenU.nl Datum mei 2013 Auteur Ine Verstappen Inleiding OpenU.nl is bijna 2 jaar operationeel en bestaat uit de portalen Onderwijs- en Leerwetenschappen en Informatica. Sinds

Nadere informatie

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken.

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Specialisatie Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Faculteit der Sociale Wetenschappen Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Graad

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

1. Mobiliteitscoach, van idee tot project: Inleiding

1. Mobiliteitscoach, van idee tot project: Inleiding 1. Mobiliteitscoach, van idee tot project: Inleiding De afsluitende bijeenkomst van het Leonardo-project Key to Mobility vond plaats in september 2011. Het resultaat van het project was een trainingscursus

Nadere informatie

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool In dit beroepsproduct ontwerp je onderwijs op het gebied van Wetenschap en technologie voor de basisschool. Uitgangspunt bij je onderwijsontwerp

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Intensieve Training Sociale Media voor marketing-en communicatie professionals in het onderwijs Met 2 interessante praktijkpresentaties van: Ingmar Volmer : Sociale Media

Nadere informatie

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool 1 Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool Milou de Smet, Saskia Brand-Gruwel & Paul Kirschner Open Universiteit Goed schrijven is een belangrijke, maar complexe vaardigheid. De schrijver

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs 1 ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs Prof. dr. T. Schellens Leen Casier Veerle Lagaert Prof. dr. B. De Wever Prof. dr. M. Valcke 2 ENW-project Professionaliseringspakket

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur MPA Master of Public Administration Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Voorwoord De NSOB wil opleiden voor een hoogwaardig openbaar bestuur. Met geavanceerde en uitdagende opleidingen voor het topsegment

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie PROJECT PLAN Contact across Cultures - DigiHouse Introductie Vanuit de stichting Contact across Cultures willen wij graag het project DigiHouse opzetten. Dit project is ontstaan vanuit onze deelname aan

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Inleiding 7 2 Voorkennis 7 3 Het cursusmateriaal 7 4 Structuur, symbolen en taalgebruik 8 5 De cursus bestuderen 9 6 Studiebegeleiding 10 7 Huiswerkopgaven 10 8 Het tentamen

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring:

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Docentenvragenlijst op het gebied van ict-gebruik en natuur- en techniekonderwijs, voormeting Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Ik ben een:

Nadere informatie

Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort

Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort Workshop beschrijvingen 1) Iedereen aan boord- zonder u

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Masterclass Plan van Aanpak Schrijven De Masterclass Plan van Aanpak Schrijven duurt 1 dag en omvat 2 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de masteropleiding Onderwijswetenschappen

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de masteropleiding Onderwijswetenschappen Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de masteropleiding Onderwijswetenschappen Quickscan U voert een quickscan uit om vast te stellen of de vrijstellingsprocedure op grond van praktijkervaring

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Psychologie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Psychologie 1 Faculteit Psychologie en onderwijswetenschappen Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Psychologie U2014/02478 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels

Nadere informatie

4 en 5 november 2015 RAI Amsterdam

4 en 5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 4 en 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet

Nadere informatie

Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer.

Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer. Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer. Inleiding Als eerst hebben we elkaar begroet. Een voorstel ronde gedaan en

Nadere informatie

Specialist Development Leergang: KOERS

Specialist Development Leergang: KOERS Specialist Development leergang KOERS Pagina 1 van 7 Specialist Development Leergang: KOERS "The future belongs to those who see possibilities before they become obvious." De Specialist Development Leergang

Nadere informatie

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 www.nomc.nl De Nationale Opleiding MediaCoach wordt uitstekend en goed beoordeeld, door enthousiaste en kundige docenten, de link met de praktijk, prettig

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Lesgeven aan groep 7 en 8

Lesgeven aan groep 7 en 8 Lesgeven aan groep 7 en 8 Heeft u uw ervaring in de onder- of bovenbouw van de basisschool en gaat u nu (of binnenkort) lesgeven aan groep 7 of 8, dan zult u zich wellicht verbazen over de manier waarop

Nadere informatie

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft)

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) Inleiding Veel mensen ervaren moeilijkheden om werk te vinden te behouden, of van baan / functie te veranderen. Beperkingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s 3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s Wat? EtiQs en Nyenrode Business Universiteit organiseren een train de trainer - training voor belangstellenden. Het doel van de train-de-trainer is dat

Nadere informatie

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Probleemomgeving Roots2Share is een internationaal samenwerkingsverband van twee Nederlandse musea (Museum Volkenkunde

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Organisatie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk april 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De tijdlijn 3. De verschillende fasen 4. Onderwerp zoeken 5. Informatie zoeken 6. Nog 10 tips 7. De beoordeling

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010 Evaluatierapport Workshop Bewust en positief omgaan met ADHD Universiteit van Tilburg Forensische psychologie 23 april 2010 Drs. Arno de Poorter (workshopleider) Drs. Anne van Hees (schrijver evaluatierapport)

Nadere informatie

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015 Faculteit der Geesteswetenschappen Afdeling Geschiedenis, Europese studies en Religiewetenschappen Spuistraat 134 1012 VB Amsterdam Datum 10-9-2015 Contactpersoon J.J.B.Turpijn@uva.nl Bijlagen Beoordelingsformulier

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Psychologie 1 van 6

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Psychologie 1 van 6 wo-bacheloropleiding Psychologie 1 van 6 U2013/01227 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor

Nadere informatie

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding Versiedatum: 0-0-06 Pagina van 5 De wetenschappelijke onderbouwing van het huisartsgeneeskundig handelen vormt een belangrijke leidraad voor de huisarts. Deze moet een wetenschappelijke onderbouwing kunnen

Nadere informatie

Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW

Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW Voorbeeldlesmateraal maakt vernieuwingen Maatschappijwetenschappen concreet en uitvoerbaar In het kader van haar afstudeerproject voor de eerstegraads lerarenopleiding

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

BRONNENONDERZOEK 2010/2011

BRONNENONDERZOEK 2010/2011 Bronnenonderzoek Namen Begeleiders Informatie verzamelen : inleiding Om informatie te verzamelen zul je verschillende bronnen moeten raadplegen. Al zoekende zul je merken dat er bronnen zijn waarvan je

Nadere informatie

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Montessori Zuid-Nederland Professionele ontwikkeling 2014-2015 Het menselijke individu kan zich zonder

Nadere informatie

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding artikel Zone Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding Op de pabo van de Hogeschool van Amsterdam bestaat sinds 2009 de mogelijkheid voor studenten om een OGOspecialisatie te volgen. Het idee achter het

Nadere informatie

Functieprofiel Young Expert

Functieprofiel Young Expert 1 Laatst gewijzigd: 20-7-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Ervaringen opdoen... 3 1.1 Internationale ervaring in Ontwikkelingssamenwerkingsproject (OS)... 3 1.2 Nieuwe vaardigheden... 3 1.3 Intercultureel

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011

Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011 Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011 Het Bètasteunpunt van de Hanzehogeschool is in 2009 opgezet om o.a. hulp te bieden aan leerlingen uit het voortgezet onderwijs die bezig zijn met hun profielwerkstuk.

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie

Nadere informatie

Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo. Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie

Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo. Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie 2 Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo Over de kwaliteit van het onderwijs bestaan maar weinig misverstanden.

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 18 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

Product en prijzen 2014

Product en prijzen 2014 Product en prijzen 2014 1 Augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Maak kennis met Social Media Rijbewijs... 3 Opbouw en inhoud lessenreeks... 4 Digitale leeromgeving... 5 Docentenomgeving... 6 Prijzen

Nadere informatie

Basistraining Gentle Teaching

Basistraining Gentle Teaching Nieuwsbrief Gentle Teaching augustus 2013 Duisternis kan duisternis niet verdrijven: alleen licht kan dat. Haat kan haat niet verdrijven: alleen liefde kan dat. Martin Luther King Jr., A Testament of Hope:

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Marjoleine Hanegraaf (NMI bv) & Frans van Alebeek (PPO-AGV), december 2013 Het benutten van bodembiodiversiteit vraagt om vakmanschap van de teler. Er is

Nadere informatie

TPACK-NL vragenlijst een toelichting

TPACK-NL vragenlijst een toelichting TPACK-NL vragenlijst een toelichting Petra Fisser & Joke Voogt Universiteit Twente Curriculumontwerp & Onderwijsinnovatie http://www.tpack.nl In dit document is de Nederlandse versie van de TPACK vragenlijst

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl

Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl NIEUWSFLITS 31e jaargang / Nummer 11 / 9 februari 2016 Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl Agenda Belangrijke data vr 19.02.2016 Margedag: alle

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Brochure Montessori Academie 2015-2016

Brochure Montessori Academie 2015-2016 Brochure Montessori Academie 2015-2016 De Montessori Academie is een onderdeel van het Montessori Kenniscentrum. Vanuit de Montessori Academie wordt jaarlijks een aantal cursussen aangeboden. In deze brochure

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 11 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Vakdidactiek: inleiding

Vakdidactiek: inleiding Vakdidactiek: inleiding Els Tanghe 1 1. Inleiding Een specialist in de wiskunde is niet noodzakelijk een goede leraar wiskunde. Een briljant violist is niet noodzakelijk een goede muziekleraar. Een meester-bakker

Nadere informatie

Studiedag "Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken

Studiedag Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken Studiedag "Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken Marieke van Nieuwenhuyze Karine De Gendt 9 juni 2015 Introductiesessie lerende netwerken Waarom heb je voor deze

Nadere informatie