Ontwikkelingen op het. gebied van NEN-EN-ISO Marchel Kaspers

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwikkelingen op het. gebied van NEN-EN-ISO 9606-1. Marchel Kaspers"

Transcriptie

1 Ontwikkelingen op het gebied van NEN-EN-ISO Marchel Kaspers 1 Het NIL heeft zitting in de NEN normcommissie (Lassen). 2 Versie 1.3 1

2 ISO De nieuwe ISO werd gezamenlijk door CEN en ISO ontwikkeld onder het akkoord van Wenen. Het doel was om na goedkeuring een NEN-EN-ISO te bekomen. Na 2 draft versies van de DIS de norm werd afgekeurd met maar liefst 54 blz. aan commentaar. 3 NEN-EN-ISO Status: Ingetrokken NEN-EN 287-1:2011en ingetrokken norm sinds Vervangen door: NEN-EN-ISO : 2013 en Elke lidstaat heeft de vrijheid om parallel met, de EN nog verder te laten bestaan tot uiterlijk oktober Versie 1.3 2

3 Is EN-ISO te gebruiken onder PED Tot nu toe is het nog niet mogelijk om NEN-EN-ISO te gebruiken onder PED ondanks het feit dat deze standaard een ANNEX ZA heeft. De PED commissie heeft de ISO nog steeds geblokkeerd voor de toepassing onder PED (Pressure Equipment Directive) De PED richtlijn is van toepassing op het ontwerp, de fabricage en de overeenstemmingsbeoordeling van drukapparatuur en samenstellen waarvan de maximaal toelaatbare druk meer dan 0,5 bar bedraagt. 5 De PED richtlijn De PED(Pressure Equipment Directive) richtlijn Te denken valt aan: Drukapparatuur zoals drukvaten, leidingen, Installatieleidingen en onderdelen van leidingenstelsels zoals slangen, fittingen, buizen, expansieverbindingen, pijpen e.d.. Samenstellingen van verschillende drukapparaten die een fabrikant integreert tot een functioneel geheel. 6 Versie 1.3 3

4 Is NEN-EN-ISO te gebruiken onder PED Hij wordt geblokkeerd op hoofdstuk 9.3 optie C en dat is de twee verlengingen van het lassers certificaat. Hoofdstuk 9.3 optie C De kwalificaties van een lasser voor een certificaat is geldig zolang deze wordt bevestigd volgens 9.2 en mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: de lasser werkt voor dezelfde fabrikant bij wie hij of zij zijn kwalificatie behaalde, en die verantwoordelijk is voor de vervaardiging van het product; 7 Is EN ISO te gebruiken onder PED Hoofdstuk 9.3 optie C Het kwaliteitsprogramma van de fabrikant is geverifieerd in overeenstemming met ISO of ISO ; de fabrikant heeft aangetoond dat de lasser lassen van aanvaardbare kwaliteit heeft geproduceerd op basis van toepassingsnormen, de onderzochte lassen moeten de volgende condities bevestigen : laspositie(s ), las-type (FW, BW), lassen met smeltbadondersteuning ( mb ) of zonder ( nb ). 8 Versie 1.3 4

5 Lasserskwalificatie certificaat (LK) Lasserskwalificatie certificaat Met dit document wordt aangetoond dat een lasser voldoende vaardigheid (en kennis) bezit om volgens een bepaalde lasmethodebeschrijving (WPS) te lassen. Zodanig dat zowel aan de eisen van de vereiste kwaliteit, als aan de betreffende specificaties wordt voldaan. Het certificaat! Garandeert het ACTUELE kunnen! 9 Lasserskwalificatie Bij een lasserskwalificatie gaat het om de handvaardigheid van de lasser en niet om de mechanische eigenschappen van het verbinding. Bij uitvoer van de lasserskwalificatie en lasmethodekwalificatie is er een aantal variabelen (afhankelijk toegepaste norm/code) die van belang zijn. 10 Versie 1.3 5

6 Verschil in essentiële variabelen EN 287-1:2011 Lasproces Productvorm (P/T) Type verbinding (BW/FW) Materiaalgroep Lastoevoegmateriaal Afmetingen Laspositie Lasdetail NEN-EN-ISO :2013 Lasproces Productvorm (P/T) Type verbinding (BW/FW) Toevoegmateriaalgroep Lastoevoegmateriaal Afmetingen (t / D) Laspositie Lasdetail 11 NEN-EN-ISO :2013 NEN-EN-ISO :2013 en Kwalificatie van lassers Smeltlassen - Deel 1: Staalsoorten 12 Versie 1.3 6

7 13 Niet essentiële variabelen N Niet-essentiële variabelen moeten op de lasserskwalificatie certificaat worden aangegeven maar hebben geen geldigheidsgebied. 14 Versie 1.3 7

8 niet-essentiële variabelen De niet essentiële variabelen staan hieronder weergegeven: Type beschermgas; Lastoevoegmateriaal classificatie; Basismateriaal subgroep (NPR-CEN/TR 15608); a-hoogte; Aantal lagen bij een stompe lasnaad (BW); Stroomsoort en polariteit. De niet-essentiële variabelen moeten op het certificaat worden vermeld! 15 Essentiële variabelen De essentiele variabelen hebben bepalen het geldigheidsgebied van de lasserskwalificatie certificaat! Essentiële zijn variabelen zijn: Lasprocessen: zie 4.2, 5.2, EN-ISO 4063, Het soort product: plaat (P), pijp (T), zie en 5.3, Soort las: stompe las (BW), hoeklas (FW), zie 5.4, Lastoevoegmateriaalgroep of basismateriaalgroep (autogeen lassen): zie 5.5, Lastoevoegmateriaal: zie 5.6, Afmetingen van het proefstuk: neergesmolten dikte, s, of materiaaldikte, t, en buitendiameter van de pijp, D, zie 5.7, Lasposities: zie ook 5.8 en EN-ISO 6947, Lasdetails: zie Versie 1.3 8

9 17 18 Versie 1.3 9

10 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Toevoegmateriaalgroep 4A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 5A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 6A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 9A. Gutsen/ poeder backing 10A. Materiaal backing/ backing gas 11A. Één laag/ meer lagen 12A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 13A. Naar rechts- of linkslassen 1A 19 De gangbare hoofdgroepen van de lasprocessen volgens NEN-EN-ISO A 20 Versie

11 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO Booglassen 101 Metaalbooglassen 11 Booglassen zonder gasbescherming 111 Booglassen met beklede elektroden 112 Zwaartekrachtlassen met beklede elektroden 114 Booglassen met poedergevulde draad (gasloze draad) 1A 21 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasproces: Booglassen met beklede elektrode. 1A 22 Versie

12 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO Gasbooglassen met afsmeltende elektrode 131 MIG-lassen met massieve draad onder bescherming van een inert gas 132 MIG-lassen met poeder gevulde draad 133 MIG-lassen met metaal gevulde draad 135 MAG-lassen met massieve draad 136 MAG-lassen gevulde draad 138 MAG-lassen met metaalpoeder gevulde draad onder bescherming van een actief gas 1A 23 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasproces: Gasbooglassen met een massieve draad onder bescherming van een inert beschermgas. 1A 24 Versie

13 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasproces :135 - Gasbooglassen met een massieve draad onder bescherming van een actief beschermgas. Lasproces: Gasbooglassen met een gevulde draad onder bescherming van een actief beschermgas. 1A 25 Lasprocessen volgens EN-ISO 4063 Lasprocesen volgens NEN-EN-ISO Gasbooglassen met niet-afsmeltende elektrode 141 TIG-lassen met massieve draad 142 TIG-lassen zonder toevoeging van materiaal 143 TIG-lassen met gevulde draad 145 TIG-lassen met massieve draad in een reducerend beschermgas 146 TIG-lassen met gevulde draad in een reducerend beschermgas 147 TIG-lassen met een wolfraam-elektrode onder bescherming van een actief gas (TAG) 1A 26 Versie

14 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasproces: 141 TIG-lassen Booglassen met niet-afsmeltende wolfram elektrode. Onder bescherming van een inert gas. 1A 27 Lasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Lasproces :142 - TIG-lassen (lassen met wolfraamelektrode onder bescherming van een inert gas) zonder lastoevoeg materiaal. 1A NEN-EN-ISO 14732: Laspersoneel - Het kwalificeren van bedieners en instellers voor geheel gemechaniseerd en automatisch lassen van metallische materialen 28 Versie

15 Lasproces 311- autogeen lassen. lw: naar links lassen rw: naar rechts lassen 1A 29 Lasproces 311- autogeen lassen. lw: naar links lassen rw: naar rechts lassen 1A 30 Versie

16 Geldigheidsgebieden lasprocessen Elke kwalificatieproef kwalificeert gewoonlijk slechts één lasproces. Een wijziging van lasproces vereist een nieuwe kwalificatieproef. 1B 31 Geldigheidsgebieden lasprocessen Het is echter toegelaten om een lasser te kwalificeren voor twee of meer lasprocessen door het lassen van een enkel proefstuk (verbinding met meervoudig proces) of door twee of meer afzonderlijke kwalificatieproeven. Lasproces: 141 De geldigheidsgebieden van de neergesmolten dikte (s) voor elk toegepast lasproces en voor stompe verbindingen met meervoudig processen zijn van toepassing. 1B Lasproces: 141, Versie

17 Geldigheidsgebieden lasprocessen 135, 138 wijziging van een massieve draad elektrode 135 naar een metaal gevulde draad elektrode 138 of omgekeerd, vereist geen nieuwe kwalificatieproef. MAG-lassen gasbooglassen met afsmeltende draadelektrode onder actieve gasbescherming Geldigheidsgebied lasprocessen: Proefplaat gelast met: 135 Geldigheidsgebied: 135, 138 Lasproces: 135: Booglassen onder bescherming van een actief gas Lasproces:138: MAG-lassen met metaal gevulde draadelektrode 1B 33 Geldigheidsgebieden lasproces 136 Geldigheidsgebied lasprocessen: Proefplaat gelast met: 136 Geldigheidsgebied: = MAG-lassen met gevulde draadelektrode 1B 34 Versie

18 Geldigheidsgebieden lasprocessen 141, 142 Geldigheidsgebieden lasprocessen: Lasproces: 141 kwalificeert : 141, 142, 143 en 145 Let op: Lasproces: 142 kwalificeert alleen 142 Lasproces 141: TIG-lassen met massief lastoevoegmateriaal (draad of staaf) Lasproces 142: TIG-lassen zonder gebruik van lastoevoegmateriaal 1B 35 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp / hoek 3A. Toevoegmateriaalgroep 4A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 5A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 6A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 9A. Gutsen/ poeder backing 10A. Materiaal backing/ backing gas 11A. Één laag/ meer lagen 12A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 13A. Naar rechts- of linkslassen 2 36 Versie

19 Geldigheidsgebied Plaat (P) / Pijp (T) / Stompe las (BW) / Hoeklas (FW) BW T, BW Geldigheidsgebied T, P, BW Lassen van pijp met een uitwendige pijpdiameter van D > 25 mm geeft ook goedkeuring voor het lassen van plaat. 2B 37 Geldigheidsgebied Plaat (P) / Pijp (T) / Stompe las (BW) / Hoeklas (FW) BW P, BW Geldigheidsgebied P, T, BW Geldigheidsgebied Lassen in platen omvatten ook lassen in vaste pijpen met een uitwendige diameter D 500 mm, volgens de Tabellen 9 en 10 t Lassen in platen omvatten ook het lassen van roterend buizen met een uitwendige diameter D 75 mm voor de posities PA, PB, PC en PD 2B 38 Versie

20 Geldigheidsgebied Plaat (P) / Pijp (T) / Stompe las (BW) / Hoeklas (FW) FW P, T, FW Geldigheidsgebied P, T, FW Lassen in platen omvatten ook het lassen van roterend buizen met een uitwendige diameter D 75 mm voor de posities PA, PB, PC en PD FW P,T, FW Geldigheidsgebied P,T, FW 2B 39 Geldigheidsgebieden Plaat (P) / Pijp (T) / Stompe las (BW) / Hoeklas (FW) Geldigheidsgebied: FW FW FW 2B Hoeklas (FW) 40 Versie

21 Geldigheidsgebieden Plaat (P) / Pijp (T) / Stompe las (BW) / Hoeklas (FW) Stompe naad: BW BW BW Geldigheidsgebied: BW 2B 41 Geldigheidsgebieden Plaat (P) / Pijp (T) / Stompe las (BW) / Hoeklas (FW) Stompe naad: BW + Hoeklas: FW 1 2 Stalen backing strip 1 2 Geldigheidsgebied: FW, BW Stalen backing strip 42 Versie

22 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 3A 43 Lastoevoegmateriaal groep Groep Toevoegmateriaal voor het lassen van Voorbeelden van toepasbare ISO normen ([xx] verwijst naar de bibliografie in de norm) Voorbeelden van toepasbare AWS normen FM1 Ongelegeerde en fijnkorrelige staalsoorten ISO 2560, ISO 14341,[8] ISO 636,[1] ISO 14171,[6] ISO 17632[14] AWS A5.1, AWS A5.18, AWS A5.17, A5.20 FM2 Hoge sterkte staalsoorten ISO 18275,[21] ISO 16834,[13] ISO 26304,[25] ISO 18276[22] AWS A5.5, AWS A5.28, AWS A5.28, AWS A5.23, AWS A5.29 FM3 FM4 FM5 Kruipbestendige staalsoorten Cr < 3,75 % Kruipbestendige staalsoorten 3,75 Cr 12 % Roestvaste en hittevaste staalsoorten ISO 3580,[3] ISO 21952,[23] ISO 24598,[24] ISO 17634[16] ISO 3580,[3] ISO 21952,[23] ISO 24598,[24] ISO 17634[16] AWS A5.5, AWS A5.28, AWS A5.23, AWS 5.29 AWS A5.5, AWS A5.28, AWS A5.23, AWS 5.29 ISO 3581,[4] ISO 14343,[9] ISO 17633[15] AWS A5.4, AWS A5.9, AWS A5.22 FM6 Nikkel en nikkel legeringen ISO 14172,[7] ISO 18274[20] AWS A5.11, AWS A5.14 3A 44 Versie

23 Lastoevoegmateriaal groep Europe AWS specifications Lasprocessen / A 5.1 Carbon steel covered arc-welding electrodes X A 5.2 Iron & steel gas welding rods X A 5.3 Aluminum & aluminum alloy arc welding electrodes X A 5.4 Corrosion-resisting chromium & Cr-Ni steel covered welding Electrodes A 5.5 Low-alloy steel covered arc welding electrodes X A 5.6 Copper & copper alloy covered electrodes X A 5.7 Copper & copper alloy welding rods X X A 5.8 A 5.9 Brazing filler metal Corrosion -resisting chromium & chromium- nickel steel bare & composite metal cored & standard arc welding electrodes & rods X X X X A 5.10 Aluminum & aluminum alloy welding rods & bare electrodes X X X A 5.11 Nickel & nickel alloy covered welding electrodes X A 5.12 Tungsten arc welding electrodes X A 5.13 Surfacing welding rods & electrodes X X A 5.14 Nickel & nickel alloy bare welding rods and electrodes X X X X 3A 45 Lastoevoegmateriaal groep Europe AWS specifications Lasprocessen / A 5.15 Welding rods & covered electrodes for welding cast iron X X A 5.16 Titanium & titanium alloy bare welding rods & electrodes X X A 5.17 Bare carbon steel electrodes & fluxes for submerged-arc welding X A 5.18 Carbon steel filler metals for gas shielded arc welding X X A 5.19 Magnesium alloy welding rods & bare electrodes X X X A 5.20 Carbon steel electrodes for flux cored arc welding A 5.21 Composite surfacing welding rods & electrodes X X X A 5.22 Flux cored corrosion-resisting chromium & Cr-Ni steel electrodes A 5.23 Bare low-alloy steel electrodes and fluxes for submerged arc welding X A 5.24 Zirconium & zirconium alloy bare welding rods and electrodes X X A 5.25 A 5.26 Cons. used for ES welding of carbon & high strength low alloy steels Cons. used for EG welding of carbon and high strength low-alloy steels X A 5.27 Copper and copper alloy gas welding rods X 3A 46 Versie

24 Geldigheidsgebied toevoegmateriaal groep Toevoegmateriaal Geldigheidsgebied FM1 FM2 FM3 FM4 FM5 FM6 FM1 Ongelegeerde en fijnkorrelige staalsoorten x x FM2 Hoge sterkte staalsoorten x x FM3 Kruipbestendige staalsoorten Cr < 3,75 % FM4 Kruipbestendige staalsoorten 3,75 Cr 12 % x x x x x x x FM5 Roestvaste en hittevaste staalsoorten x ---- FM6 Nikkel en nikkel legeringen x x 3B x duidt het toevoegmateriaal aan waarvoor de lasser gekwalificeerd wordt duidt het toevoegmateriaal aan waarvoor de lasser niet gekwalificeerd wordt. 47 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 4A 4B 48 Versie

25 Lastoevoegmateriaal type Lassen met een lastoevoegmateriaal kwalificeert ook voor lassen zonder lastoevoegmateriaal, maar niet vice versa. Voor de processen 142 en 311 (zonder lastoevoegmateriaal), is de lasser gekwalificeerd voor de materiaalgroep die gebruikt is in de proef. Lasproces:142: TIG-lassen zonder gebruik van lastoevoegmateriaal Lasproces: 311: autogeenlassen met een zuurstof-acetyleen-gasmengsel 4A 49 4A 50 Versie

26 Aanduiding type bekleding voor lastoevoegmateriaal Coating type Gedetailleerde informatie 03 Rutiel basische bekleding Titaandioxide, calciumcarbonaat 10 Cellulose bekleding Cellulose, natrium 11 Cellulose bekleding Hoog cellulose, kalium 12 Rutiel bekleding Hoog titaandioxide, natrium 13 Rutiel bekleding Hoog titaandioxide, kalium 14 Rutiel + ijzerpoeder bekleding IJzer poeder, titaandioxide 15 Basische bekleding Laag waterstof, natrium 16 Basische bekleding Laag waterstof, kalium 18 Basische + ijzerpoeder bekleding Laag waterstof, kalium, ijzerpoeder 19 Limoniet bekleding IJzeroxide, titaandioxide, kalium 20 IJzeroxide bekleding Hoog ijzeroxide 24 Rutiel + ijzerpoeder bekleding IJzer poeder, titaandioxide 27 IJzeroxide + ijzerpoeder bekleding Hoog ijzeroxide, ijzerpoeder 28 Basische + ijzerpoeder bekleding Laag waterstof, kalium, ijzerpoeder 45 Basische bekleding Elektroden voor neergaand lassen van pijpleidingen 48 Basische bekleding Laag waterstof, kalium, ijzerpoeder Het symbool voor het type bekleding of voor de kern is gebaseerd op die welke in verschillende internationale normen voor toevoegmaterialen worden gegeven. 4A 51 Aanduiding type bekleding voor lastoevoegmateriaal A B C R RA RB RC RR M P S V W Y Z zure bekleding basische bekleding of basische kern cellulosebekleding rutielbekleding of elektrodekern rutiel, traag stollende slak rutiel-zure bekleding rutiel-basische bekleding rutiel-cellulosebekleding dikke rutielbekleding elektrodekern metaalpoeder elektrodekern rutiel, snel stollende slak massieve draad/staaf elektrodekern rutiel of basisch/fluoride elektrodekern basisch/fluoride, traag stollende slak elektrodekern basisch/fluoride, snel stollende slak elektrodekern andere typen Het symbool voor het type bekleding of voor de kern is gebaseerd op die welke in verschillende internationale normen voor toevoegmaterialen worden gegeven. 4A 52 Versie

27 Geldigheidsgebied voor beklede elektroden Geldigheidsgebied Lasproces Type bekleding gebruikt in de test A, RA, RB, RC, RR, R 03, 13, 14, 19, 20, 24, 27 B 15, 16, 18, 28, 45, 48 C 10, A, RA, RB, RC, RR, R 03, 13, 14, 19, 20, 24, 27 x B 15, 16, 18, 28, 45, 48 x x C 10, x x duidt het toevoegmateriaal aan waarvoor de lasser gekwalificeerd is duidt het toevoegmateriaal aan waarvoor de lasser niet gekwalificeerd is. a Voor de afkortingen, zie b Het type bekleding gebruikt in de lasserskwalificatieproef voor het lassen van de grondlaag zonder smeltbadondersteuning (ss nb) is het type bekleding goedgekeurd voor het lassen van de grondlaag in de productie zonder backing (ss nb) 4B 53 Geldigheidsgebied voor toevoegmaterialen Toevoegmaterialen gebruikt in proef Geldigheidsgebied S M B R, P, V, W, Y, Z Massieve draad, staaf (S) x x Metaal gevulde draad, staaf (M) x x Gevulde draad, staaf (B) x x Gevulde draad, staaf (R, P, V, W, Y, Z) x x duidt het lastoevoegmateriaal aan waarvoor de lasser gekwalificeerd wordt duidt het lastoevoegmateriaal aan waarvoor de lasser niet gekwalificeerd wordt. 3B a Voor de afkortingen, zie b Het type gevulde draad gebruikt in de lasserskwalificatieproef voor het lassen van de grondlaag zonder smeltbadondersteuning (ss, nb) is het type gevulde draad goedgekeurd voor het lassen van de grondlaag in de productie zonder backing (ss, nb) 54 Versie

28 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 5A 5B 55 Diktegebied van het lasmetaal voor stompe verbindingen met enkel- en meervoudig proces t 12 mm s: 12 mm (141) De lasserskwalificatie proef van stompe lassen is gebaseerd op de neergesmolten dikte per proces en uitwendige pijp diameters. 5A 56 Versie

29 Diktegebied van het lasmetaal voor stompe verbindingen met enkel- en meervoudig proces Geldigheidsgebied neergesmolten dikte lasproces toegepast gekwalificeerd volgens Tabel 6 voor het proefstuk meervoudig enkelvoudig proces proces bij lasproces 1: s = s1 bij lasproces 2: s = s2 s=s1 +s2 5A 1 lasproces 1 (ss nb) 2 lasproces 2 (ss mb) OPMERKING: Zie voor definities van de variabelen 57 Geldigheidsgebied Neergesmolten materiaaldikte s [mm] Geldigheidsgebied voor neergesmolten dikte van stompe lassen (BW) neergesmolten dikte per proces in de proef s s < 3 Geldigheidsgebied a,b s tot 3 c of s tot 2s c grootste van beide 3 s <12 3 tot 2s d s 12 e,f 3 f 5B 58 Versie

30 Geldigheidsgebied Neergesmolten materiaaldikte s [mm] Geldigheidsgebied voor neergesmolten dikte van stompe lassen (BW) a Voor een enkelvoudig lasproces en hetzelfde type toevoegmateriaal is s gelijk aan de moedermateriaal dikte t. b Voor aftakkingen is het geldigheidsgebied voor de neergesmolten dikte : Opgezette verbinding zie voorbeeld, Figuur 1 a), de neergesmolten dikte van de aftakking Ingezette of doorgestoken verbindingen: zie voorbeeld, Figuur 1 b) en c), de neergesmolten dikte van de hoofdpijp of mantel c Voor autogeen lassen (311): s tot 1,5s d Voor autogeen lassen (311): 3 tot 1,5s e De kwalificatieproef moet in tenminste 3 lagen gelast worden f Voor meervoudig processen, s is de neergesmolten dikte per proces. 5B 59 Geldigheidsgebied Neergesmolten materiaaldikte s [mm] t 12 mm s: 12 mm (141) Proefplaat (t): 12 mm Geldigheidsgebied s 12e,f = 3 f Geldigheidsgebied (s): 3 5B 60 Versie

31 Geldigheidsgebied Neergesmolten materiaaldikte s [mm] Geldigheidsgebied s1: < 3 = s tot 3c of s tot 2sc Grootste van beide Geldigheidsgebied s2: s 12e,f = 3f 5B Geldigheidsgebied 141 s1: 2,5 5,0 mm Geldigheidsgebied 136 s2: 3,0 61 Geldigheidsgebied Neergesmolten materiaaldikte s [mm] Advies: Lasproces 141: s min. 6,0 mm. (ml) 5B Proefplaat (t): 12 mm Geldigheidsgebied s: 3,0-12 mm = 3,0 tot 2s d Geldigheidsgebied s: 12e, f = 3,0 tot 2s d Geldigheidsgebied 141: (s): 3,0 8 mm Geldigheidsgebied 136: (s): 3,0 32 mm sl? 62 Versie

32 Geldigheidsgebied Neergesmolten materiaaldikte s [mm] Geldigheidsgebied s1: 3 s < 12 = 3 tot 2s c Geldigheidsgebied s2: s 12e,f = 3 f Geldigheidsgebied 141: (s1): 3,0 10 mm Geldigheidsgebied 136: (s2): 3 mm 5B 63 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 6A 6B 64 Versie

33 Geldigheidsgebied Materiaaldikte t + pijp D [mm] Geldigheidsgebied voor de materiaaldikte van het proefstuk voor hoeklassen Materiaaldikte van het proefstuk t Geldigheidsgebied t < 3,0 mm t tot 2t, of 3, grootste van beide t 3,0 mm 3,0 6A 6B 65 Geldigheidsgebied Materiaaldikte t + pijp D [mm] Proefplaat (t): 2,0 mm 6A 6B Geldigheidsgebied (t): 2,0-4,0 mm 66 Versie

34 Geldigheidsgebied Materiaaldikte t + pijp D [mm] Proefplaat (t): 15 mm 6A 6B Geldigheidsgebied (t): 3,0 67 Geldigheidsgebied Materiaaldikte t + pijp D [mm] D in mm Uitwendige pijpmiddellijn van het proefstukª D D 25 D > 25 Geldigheidsgebied D in mm D tot 2xD 0,5 x D (25 mm min.) a Voor holle profielen is D is de afmeting van de kleinste zijde. 6A 6B 68 Versie

35 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 7A 7B 69 Beschermgas / poeder EN-ISO A 70 Versie

36 Beschermgas / poeder NEN-EN-ISO Beschermgassen Aanduiding volgens NEN-EN-ISO Voorbeeld: Voor lasproces % Argon = (I1) Voor lasproces %Ar/20%C02, (M21) 7A 71 Beschermgas / poeder NEN-EN-ISO Geldigheidsgebied beschermgas: N.A. 7B 72 Versie

37 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 8A 8B 73 Lasposities volgens NEN-EN-ISO 6947:2011 8A 74 Versie

38 Lasposities volgens NEN-EN-ISO 6947:2011 8A 75 Lasposities volgens NEN-EN-ISO 6947:2011 Lasposities volgens NEN-EN-ISO 6947:2011 8A 76 Versie

39 8B Proef positie Geldigheidsgebied voor lasposities voor stompe lassen PA Onder de hand PC Horizontaal Geldigheidsgebied PE Boven het hoofd PF Verticaal opgaand PG Verticaal neergaand PA x PC x x PE (plaat) x x x PF (plaat) x x --- PH (pijp) x --- x x --- PG (plaat) x PJ (pijp) x --- X --- x H-L045 x x X x --- J-L045 x x X --- x Opmerking: Zie ook 5.3. Soort product x duidt die lasposities aan waarvoor de lasser gekwalificeerd wordt duidt die lasposities aan waarvoor de lasser niet gekwalificeerd wordt. 77 8B Proef positie PA Onder de hand Geldigheidsgebied voor lasposities voor hoeklassen PB Horizon-taal PC Horizon-taal Geldigheidsgebied PD Boven het hoofd PE Boven het hoofd PF Verticaal opgaand PG Verticaal Neergaand PA x PB x x PC x x x PD x x x x x PE (plaat) x x x x x PF (plaat) x x x --- PH (pijp) x x x x x x --- PG (plaat) x PJ (pijp) x x --- x x --- x Opmerking: Zie ook 5.3. Soort product x duidt die lasposities aan waarvoor de lasser gekwalificeerd wordt duidt die lasposities aan waarvoor de lasser niet gekwalificeerd wordt. 78 Versie

40 Lassen in pijpen met dezelfde uitwendige diameter NEN-EN-ISO 6947:2011 PH H-L045 PC 8B 79 Lassen in pijpen met dezelfde uitwendige diameter PJ PC J-L045 8B 80 Versie

41 Meerder lasposities in één werkstuk D 150 mm 8B 81 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 9A 9B 82 Versie

42 Stroomsoort, polariteit Lasproces: 111, (Booglassen met beklede elektroden) - Doorlassen, elektroden op DC pool - Vullen en sluiten, elektroden op DC + pool Geldigheidsgebied stroomsoort, polariteit: N.A. 9B 83 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Boogtype 10A. Gutsen/ poeder backing 11A. Materiaal backing/ backing gas 12A. Één laag/ meer lagen 13A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 14A. Naar rechts- of linkslassen 10A 10B 84 Versie

43 Boogtypen: 135, 136, 138 Een lasser die in het kortsluitbooggebied (proces 131, 135 of 138) is gekwalificeerd, mag ook met andere materiaal overdrachtsvormen lassen (globulair, open, sproei), echter niet omgekeerd. Dit geeft direct de vraag: hoe bepaal ik of ik in het kortsluitboog gebied aan het lassen ben? 10B 85 Boogtypen: 135, 136, 138 volgens NEN-EN-ISO 4063 Kortsluit-overgang Globulaire overgang Sproei-overgang Puls-overgang 10B 86 Versie

44 Globale werkgebieden 135, 136, 138 Diameter lasdraad mm 0,8 1,0 1,2 1,6 Kortsluitboog Sproeiboog Ampère Volt Ampère Volt Toepassing Dunne platen, middelmatig dikke en dikke platen 'in positie', doorlassen bij platen en pijpen Vullagen en hoeklassen in positie PA en PB. De beste laseigenschappen worden bereikt indien de spanning en de draadsnelheid (lasstroom) goed op elkaar zijn afgesteld. Bij gebruik van CO 2 -gas dient de spanning ongeveer 3 Volt hoger te worden ingesteld. 10B Globale werkgebieden van de verschillende diameters massieve lasdraad 87 Materiaalovergang bij booglasprocessen volgens NEN-EN-ISO 4063 Materiaalovergang bij lasprocessen: 131, 135 enz. Noem het type boog achter het procesnummer: Kortsluit-overgang Globulaire overgang Sproei-overgang Puls-overgang 10B 88 Versie

45 Geldigheidsgebied boogtypen lasprocessen 135, 136, 138 Kortsluitboog lassen kwalificeert ook de ander booggebieden: Globulair-, Sproei- en Pulsboog. Eigenshappen Kortsluitboog lassen (135, 138) Draaddiameter Stroomsterkte Boogspanning maximaal Booggeluid Warmte inbreng Druppelgrootte Aantal kortsluitingen Aantal druppels per sec. Inbranding 1,0 mm Ampere Volt Sterk knetterend Gering Gem. 1 a 2 x draad diameter Gering Smal 10B 89 Stroom-en spanningsverloop bij normaal kortsluitbooglassen Boog brandt Kortsluiting Einde kortsluitfase en hernieuwde brandfase Fase 1 Fase 2 Fase 3 Kortsluit booglassen 10B Versie

46 Stroom en spanningsverloop bij het ColdArc-lasproces Boog brandt Kortsluiting Einde kortsluitfase en hernieuwde brandfase Fase 1 Fase 2 Fase 3 ColdArc 10B 91 Stroom en spanningsverloop bij het STT-lasproces 10B 92 Versie

47 Principe van het CMT-proces Cold Metal Transfer-proces (CMT) 93 Geldigheidsgebied boogtypen lasprocessen 135, 136, 138 Globulair-, Sproei- en Pulsbooglassen kwalificeert niet het kortsluitbooglassen. Eigenshappen Sproeiboog (135, 136) Draaddiameter Stroomsterkte Boogspanning Booggeluid Warmte inbreng Druppelgrootte Aantal druppels per sec. Inbranding 1,2 mm Ampere Volt Zoemend Hoog Kleiner dan draad diameter Groot Breed 10B 94 Versie

48 Geldigheidsgebieden STT, Coldarc en andere type Indien de stroombron gesteld als een conventionele lasmachine met CV of CP stroom spanningskarakteristiek, kan men een lasser voor kortsluitboog kwalificeren. 10B 95 Procesvarianten Naast de verschillende beschikbare boogtypes is er per applicatie specifieke apparatuur die de mogelijkheid biedt om het proces te optimaliseren. Voor hogere neersmelt en/of lassnelheid kan gebruik gemaakt worden van: Tandem en Twin-arc lassen; TIME; SpeedArc ForcArc Rapid-melt; Speed Weld Rapid Weld Speed Pulse Plasma-Mig Laser-MIG/MAG-Hybride Pro-Pulse ; Enz 10B 96 Versie

49 Geldigheidsgebieden STT, Coldarc en andere type Wat te doen met een moderne stroombron, die op soms zeer vernuftige wijze met de materiaaloverdracht omspringt? Moderne stroombronnen die een gemodificeerde kortsluitboog kunnen instellen zijn waar een lage warmte-inbreng wenselijk is bieden o.a.: CMT; Cold-arc; Cold Weld; STT; SpeedRoot; RMD STT CMT 10B 97 Geldigheidsgebied STT Geldigheidsgebied STT: Globulair-, Sproei- en Pulsboog, behalve kortsluitbooglassen 10B 98 Versie

50 Geldigheidsgebied Coldarc Geldigheidsgebied Coldarc: Globulair-, Sproei- en Pulsboog, behalve kortsluitbooglassen. 10B 99 Geldigheidsgebied boogtypen lasprocessen 135, 136, 138 volgens NEN-EN-ISO 4063 kortsluitboog lassen kwalificeert ook de ander booggebieden: (Globulair-, Sproei- en Pulsboog) NEN-EN-ISO 4063 D: Kortsluit-overgang Globulair-, Sproei- en Pulsbooglassen kwalificeert niet het kortsluitbooglassen G: Globulaire overgang S: Sproei-overgang P: Puls-overgang 10B 100 Versie

51 Hoe vullen we dit in op het lasserkwalificatiecertificaat NEN-EN-ISO 4063 Transfer mode Test piece D (Dip transfer or short circuit) Range of qualification Other/all transfer modes 10B 101 Hoe vullen we dit in op het lasserkwalificatiecertificaat Test piece Range of qualification Transfer mode G S P CMT; Cold-arc; Cold Weld; STT; SpeedRoot; RMD All transfer modes except D, (Dip transfer or short circuit) 10B 102 Versie

52 Lasproces 135 gelast in 5 en 15 mm plaat 5,0 mm A: 2,5 Las 1 15 mm A: 4,0 Las 2 Lasproces: 135 Laspositie: PB Draad diameter: 1,0 mm Beschermgas: M21 Vraag: Met welke stroomsterkte en boogspanning moet de binnenhoeklassen gelast worden? Las 1: Boogtype? Las 2: Boogtype? Aantal lasserskwalificaties? 10B 103 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Boogtype 11A. Gutsen/ poeder backing 12A. Materiaal backing/ backing gas 11A 12A 14A 11B 12B 14B 13A. Één laag/ meer lagen 14A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 15A. Naar rechts- of linkslassen 104 Versie

53 Lasdetail van het proefstuk Geldigheidsgebied voor lasdetails Geen smeltbad ondersteuning (ss, nb) Met smeltbadond er-steuning (ss, mb) Geldigheidsgebied Twee-zijdig lassen (bs) Gas smeltbad ondersteuning (ss, gb) Consu-mable insert (ci) Poeder smeltbad ondersteuning (ss, fb) Geen s.o. (ss,nb) x x x x --- x Met s.o. (ss, mb) --- x x Tweezijdig lassen(bs) --- x x Gas s.o. (ss, gb) --- x x x Consumable insert (ci) --- x x --- x --- Poeder s.o. (ss, fb) --- x x x x duidt die lassen aan waarvoor de lasser wordt gekwalificeerd. --- duidt die lassen aan waarvoor de lasser niet wordt gekwalificeerd. s.o. smeltbadondersteuning 11B 12B 14B 105 Essentiële variabelen 1A. Lasproces(sen) 2A. Plaat P/pijp T + stomp /hoek 3A. Lastoevoegmateriaalgroep 4A. Lastoevoegmateriaal type 5A. Neergesmolten materiaaldikte s [mm] 6A. Materiaaldikte t + pijp D [mm] 7A. Beschermgas/ poeder EN-ISO A. Laspositie EN-ISO A. Stroomsoort, polariteit 10A. Boogtype 11A. Gutsen/ poeder backing 12A. Materiaal backing/ backing gas 13A. Één laag/ meer lagen 14A. Lasdetails(Eenzijdig/ tweezijdig) 15A. Naar rechts- of linkslassen 13A 13B 106 Versie

54 Geldigheidsgebied voor laagtechniek bij hoeklassen Proefstuk Enkele laag (sl) Meer lagen (ml) Enkele laag (sl) x --- Meer lagen (ml)ª x x x duidt de laagtechniek aan waarvoor de lasser wordt gekwalificeerd --- duidt de laagtechniek aan waarvoor de lasser niet wordt gekwalificeerd a Gedurende de uitvoering van de lasproef moet de keurmeester de eerste laag visueel beoordelen in overeenstemming met paragraaf 7. a Als een lasser wordt gekwalificeerd voor een meer lagen stompe las en hij/zij maakt de aanvullende hoeklas zoals omschreven in 5.4 e), wordt hij/zij gekwalificeerd voor zowel meer lagen als enkele laag hoeklassen. 13B 107 Tabel 12 Geldigheidsgebied voor hoeklassen Proefstuk Geldigheidsgebied enkele laag (sl) meer lagen (ml) enkele laag (sl) X - meer lagen (ml) X X Tijdens het lassen van het proefstuk moet de keurmeester visuele inspectie verrichten op de 1e laag volgens de eisen van Par. 7. B Als een lasser gekwalificeerd is voor een meerlaags stompe las en hij of zij maakt een aanvullende hoeklas zoals omschreven in 5.4 e), dan is hij of zij gekwalificeerd voor meerlaags en enkellaags hoeklassen. 13B Versie

55 Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte Aantal laslagen 1 laslaag 2 laslagen / meer laslagen Versie

56 Aantal laslagen Snoer 1 1 e laslaag Snoer 2 en 3 2 e laslaag Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte Versie

57 a-hoogte a: Ontwerpkeelhoogte a-hoogte a3 PB 17 a: Ontwerpkeelhoogte 114 Versie

58 Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte De kwalificatieproef De kwalificatieproef moet uitgevoerd worden met lastoevoegmateriaal uit één van de groepen vermeld in Tabel 2. Wanneer gelast wordt met een lastoevoegmateriaal niet vermeld in Tabel 2, dan is een afzonderlijke proef vereist. Het basismateriaal dat gebruikt wordt voor de kwalificatieproef dient geschikt te zijn en afkomstig van een materiaalgroep uit ISO/TR 15608, 19 groepen 1 tot en met Versie

59 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR De staalsoorten zijn in groepen met gelijke metallurgische en lastechnische eigenschapen ingedeeld volgens CR ISO/TR Dezelfde groepen kunnen nu gebruikt worden voor de lasmethode beschrijvingen volgens EN ISO : Trekproef Minimale rekgrens R eh Versie

60 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Groep Sub-groep Staaltype Staal met gespecificeerde minimale rekgrens R eh 460 N/mm² a en analyse in % : C 0,25 ; Si 0,60 ; Mn 1,80 ; Mo 0,70 b ; S 0,045; P 0,045 ; Cu 0,40 b ; Ni 0,5 b ; Cr 0,3 (0,4 voor gietwerk) b ; Nb 0,06; V 0,12 b ; Ti 0, Staal met een gespecificeerde rekgrens R eh 275 N/mm² 1.2 Staal met een gespecificeerde rekgrens 275 N/mm² R eh 360 N/mm² 1.3 Genormaliseerd fijnkorrel staal met een gespecificeerde rekgrens R eh > 360 N/mm² 1.4 Weerbestendige staalsoorten waarvan de chemische samenstelling voor de enkelvoudige elementen de onder 1 gespecificeerde waarden te boven gaat Thermo mechanisch behandeld fijnkorrel staal en gietstaal met een gespecificeerde minimale rekgrens van R eh > 360 N/mm² 2.1 Thermomechanisch behandeld fijnkorrel staal en gietstaal met een gespecificeerde minimale rekgrens van 360 N/mm² < R eh 460 N/mm² 2.2 Thermomechanisch behandeld fijnkorrel staal en gietstaal met een gespecificeerde minimale rekgrens van > 460 N/mm² Afgeschrikt en ontlaten staal en precepitatie hardend staal (behalve roestvast staal) met een minimale rekgrens van R eh > 360 N/mm² 3.1 Afgeschrikt en ontlaten staal en precipitatie hardend staal (behalve roestvast staal) met een minimale rekgrens van 360 N/mm² < R eh 690 N/mm² Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte Versie

61 Eerste kwalificatie De geldigheid van de lasserskwalificatie begint op de datum van het lassen van het (de) proefstuk(ken), onder voorwaarde dat de vereiste proeven zijn uitgevoerd en de beproevingsresultaten aanvaardbaar zijn. De geldigheid van het certificaat mag verlengd worden zoals gespecificeerd in 9.3. De gekozen methode van verlengen van de kwalificatie volgens 9.3, a) of b) of c), moet op het certificaat vermeld worden op het moment van uitgifte Een lasserskwalificatie is aan een geldigheidsduur gebonden. Dit vereist een hele organisatie in bedrijven M.K. 122 Versie

62 Bevestiging van de geldigheid Uitgifte 6 maanden 6 maanden 6 maanden De kwalificaties van een lasser voor een proces moeten elke 6 maanden door de persoon die verantwoordelijk is voor laswerkzaamheden of door een keurmeester/keuringsinstantie worden bevestigd. Hierbij wordt bevestigd dat de lasser heeft gewerkt binnen het bereik van de kwalificatie en verlengt de geldigheid van de kwalificatie voor een nieuwe periode van 6 maanden Geldigheidstermijn NEN-EN-ISO Verlenging (vooraf a, b, of c aangeven) a. Na drie (3) jaar, opnieuw kwalificeren b. Na twee (2) jaar, onderzoek uit laatste periode van zes maanden middels RT, UT of DT c. Onbeperkt geldig zolang: Werkzaam bij dezelfde werkgever Werkt volgens laskwaliteitssysteem EN-ISO of -3 (aantoonbaar) Lasser maakt lassen van acceptabele kwaliteit (gedocumenteerd m.b.t. positie, type, en lasdetail) Versie

63 Geldigheidstermijn NEN-EN-ISO Methode b: Elke 2 jaar moeten er twee lassen worden gemaakt tijdens de laatste 6 maanden van de geldigheidsperiode worden beproefd door middel van radiografisch of ultrasoon onderzoek of destructief onderzoek en worden geregistreerd. De aanvaardbaarheidseisen voor onvolkomenheden moeten overeenkomstig hoofdstuk 7 zijn. De beproevingsresultaten moeten aantonen dat de lasser met inachtneming van de oorspronkelijke lasomstandigheden heeft gewerkt, met uitzondering van de dikte en de uitwendige diameter. Deze proef verlengt de kwalificaties van de lasser voor een volgende 2 jaar Geldigheidstermijn NEN-EN-ISO Methode c: De kwalificatie van een lasser is geldig zolang deze wordt bevestigd volgens 9.2 en aan de volgende voorwaarden is voldaan: de lasser werkt voor dezelfde fabrikant bij wie hij of zij zijn kwalificatie heeft behaald, en die verantwoordelijk is voor de vervaardiging van het product; het kwaliteitssysteem van de fabrikant is geverifieerd in overeenstemming met ISO of ISO ; de fabrikant kan aantonen dat de lasser lassen van aanvaardbare kwaliteit heeft geproduceerd op basis van toepassingsnormen. De onderzochte lassen moeten de volgende condities bevestigen: laspositie(s ), las-type (FW, BW), lassen met smeltbadondersteuning ( mb ) of zonder ( nb ) Versie

64 Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte Geldigheidsgebied BW en FW BW niet geldig voor FW Volgens NEN-EN-ISO is dat een lasserskwalificatie van een stompe las geen hoeklas kwalificeert! 128 M.K. 128 Versie

65 Lasserskwalificatie van een stompe las geeft geen kwalificatie voor een hoeklas, maar door een extra binnen hoeklas proefstuk te lassen, samen met de kwalificatie van de stompe las, kan er gekwalificeerd worden. FW, BW Er wordt in de norm de mogelijkheid geboden om tegelijk met de kwalificatie van je stompe las een extra hoeklas te lassen met platen van minimaal 10 mm dikte met 1 las snoer in de PB positie. 129 M.K. 129 Herstart in de grondlaag en de sluitlaag Open V-naad Herstart Herstart grondlaag Herstart sluitlaag In de beoordelingslengte van de proefstukken moeten ten minste één stop en één herstart in de grondlaag en de sluitlaag aanwezig zijn. Indien er meerdere processen gebruikt worden dan dient er voor ieder proces ten minste één stop en één herstart in de grondlaag en de sluitlaag aanwezig te zijn. 130 Versie

66 Herstart in de grondlaag en de sluitlaag In de beoordelingslengte van de proefstukken moeten ten minste één stop en één herstart in de grondlaag en de sluitlaag aanwezig zijn. 131 Geldigheidsgebied BW en FW Stompe lassen mogen een hoeklas kwalificeren indien er een aanvullend hoekproefstuk is gelast met elk proces, lastoevoegmateriaal (FM) groep en elektrode kern of bekleding. Het proefstuk moet tenminste 10 mm dik zijn, of gelijk aan de dikte van het proefstuk gebruikt voor de stompe las indien de dikte kleiner is dan 10 mm, en gelast met een hoeklas in één laag in de PB positie. Met deze aanvullende proef zal de lasser gekwalificeerd zijn voor alle hoeklassen waarbij de kwalificatievariabelen van de stompe las gebruikt moeten worden om het geldigheidsgebied te bepalen voor hoeklassen ( bv tabellen 7, 8, 10 en 12). De hoeklas posities PA en PB worden gekwalificeerd met deze proef. 132 M.K. 132 Versie

67 Soort las Stompe naad: BW + Hoeklas: FW 1 2 Stalen backing strip 1 2 Geldigheidsgebied: FW, BW Stalen backing strip 133 Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte Versie

68 Lasserskwalificatiecertificaat Alle essentiële variabelen (13x incl. materiaalovergang) Vermelding van de volgende niet-essentiële variabelen Stoomsoort en polariteit Basismateriaal groep / subgroep Beschermgas Meerdere werkstukken op één certificaat kan alleen bij verschil in: Soort las (BW/FW) Laspositie (PA, PB, ) Neergesmolten lasdikte (s) Kenmerk NEN-EN-ISO Normnummer: ISO Essentiële parameters Proces volgens EN ISO 4063 Soort product: P/T Soort las: BW/FW Toevoegmateriaalgroep: FM 142 en 311(nm): materiaalgroep vlgs: CR ISO/TR Lastoevoegmateriaal: A/B/C/R/M/S/nm/ Afmeting proefstuk: s, t en D Laspositie volgens: EN ISO 6947 Lasdetails: fb/bs/ci/lw/mb/gb/ml/nb/rw/sl/ss Versie

69 Kenmerk NEN-EN-ISO Het kenmerk van een lasserskwalificatie bestaat uit de volgende onderdelen in de aangegeven volgorde (het systeem is zo ingericht dat het kan worden gebruikt voor automatisering) Kenmerk: Designation: Kenmerk: Designation EN-ISO : P BW FM1 S t10 PF ml ss nb EN-ISO : P FW FM1 S t12 PB ml Het type bescherm- en backinggas mogen niet in het kenmerk worden opgenomen, maar worden opgenomen in het lasserskwalificatiecertificaat Niet essentiële variabelen 16 Aantal lagen bij butweld 17 a-hoogte 18 Middelen/ opmerkingen 19 Basismateriaal subgroep (NPR-CEN-ISO/TR Verlenging a/b/c 21 Aanvullende hoeklas 22 Kenmerk 23 Datum van uitgifte Versie

70 Datum van uitgifte Uitgifte 6 maanden 6 maanden 6 maanden Vanaf datum waarop de proefstukken zijn gelast, mits de vereiste onderzoek zijn uitgevoerd en de resultaten acceptabel zijn. Het certificaat dient elke 6 maanden te worden herbevestigd door: Persoon verantwoordelijk voor lasactiviteiten of inspecteur. Anders wordt/worden het/de certificaat/certificaten ongeldig pwps voorlopige lasmethodebeschrijving of WPS Afmetingen vereiste proefstukken Afname lasserskwalificatie Aanvaardbaarheidseisen onvolkomenheden Beproevingsmethoden 140 Versie

71 Kwaliteitsniveau NEN-EN-ISO 5817 Beoordelingscriteria per kwaliteitsniveau: Niveau B Niveau C Niveau D Streng Gemiddeld Matig Kwaliteitsniveaus van onvolkomenheden per lasonvolkomenheid ingedeeld met volgnummer en nummer volgens NEN-EN-ISO 6520 een onderverdeling van de grenswaarden 141 Aanvaardbaarheidseisen voor onvolkomenheden volgens NEN-EN-ISO Versie

72 Kwaliteitsniveau NEN-EN-ISO 5817 Een lasser is gekwalificeerd indien de onvolkomenheden voldoen aan EN-ISO 5817, kwaliteitsniveau B. Behalve voor de volgende soorten onvolkomenheden waarvoor kwaliteitsniveau C moet gelden: Bovenmatige lasdikte 1.9 ; Bovenmatige convexiteit 1.10; Bovenmatige keelhoogte 1.21; Bovenmatige doorlassing 1.11; Inkarteling 1.4). 143 pwps voorlopige lasmethodebeschrijving of WPS Afmetingen vereiste proefstukken Afname lasserskwalificatie Aanvaardbaarheidseisen onvolkomenheden Beproevingsmethoden 144 Versie

73 Beproevingsmethoden 145 Beproevingsmethoden Beproevingsmethoden Stompe las (in plaat of pijp) Hoeklas en aftakking Visueel onderzoek volgens EN-ISO voorgeschreven voorgeschreven Radiografisch onderzoek volgens EN-ISO voorgeschreven a,b,c niet voorgeschreven Buigproef volgens EN-ISO 5173 voorgeschreven a,b,d niet van toepassing Breekproef volgens EN-ISO 9017 voorgeschreven a,b,d voorgeschreven e,f a Of een radiografisch onderzoek, of een buigproef of een breekproef moeten worden uitgevoerd. b Indien een radiografisch onderzoek wordt uitgevoerd, dan zijn aanvullende buig-of breekproeven voorgeschreven voor de lasprocessen 131, 135, 138 en 311. c Het radiografisch onderzoek mag worden vervangen door een ultrasoon onderzoek volgens ISO 17640[19] voor diktes 8 mm in ferritische staalsoorten. In dit geval zijn de aanvullende testen genoemd in voetnoot b niet vereist. d Voor uitwendige diameter s D 25 mm, mogen de buig-of breekproeven worden vervangen door een kerftrekproef van het complete proefstuk(een voorbeeld is te zien in figuur 9). e De breekproeven mogen worden vervangen door een macroscopisch onderzoek volgens ISO 17639[18], van ten minste twee doorsneden, tenminste één doorsnede moet genomen zijn uit een stop/herstart locatie. f De breekproeven op pijp, mogen vervangen worden door radiografisch onderzoek Versie

74 Een tegenbreek- of een tegendwarsbuigproefstaaf of een zijbuigproefstaaf Legenda l f beoordelingslengte 1 een tegenbreek- of een tegendwarsbuigproefstaaf of een zijbuigproefstaaf 2 een normaalbreek- of een normaaldwarsbuigproefstaaf of een zijbuigproefstaaf 3 een tegenbreek- of een tegendwarsbuigproefstaaf of een zijbuigproefstaaf 4 een normaalbreek- of een normaaldwarsbuigproefstaaf of een zijbuigproefstaaf Uitvoeren van de buigproeven Standaard buigproeven: 2 stuks grondlaag buigproef ; 2 stuks sluitlaag buigproef. 148 Versie

75 Breedte van het proefstuk voor de breekproef Soort product Breedte van het proefstuk voor de breekproef in mm Plaat (P) Uitwendige middellijn D, van pijp (T)ª x D < < D < a Voor een pijpen met een uitwendige middellijn D 25 mm, wordt voor het kerfslagproefstuk figuur 9 aanbevolen Bedankt voor uw aandacht Vragen???? Voor vragen Marchel Kaspers 150 Versie

76 Auteursrecht voorbehouden. Behoudens uitzondering door de wet gesteld mag zonder schriftelijke toestemming van het Nederlands Instituut voor Lastechniek niets uit deze presentatie worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van fotokopie, microfilm, opslag in computerbestanden of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op gehele of gedeeltelijke bewerking. Voor vragen Marchel Kaspers 151 Versie

EN-ISO 9606-1, de opvolger van EN 287-1

EN-ISO 9606-1, de opvolger van EN 287-1 Commissie: 341008 Lassen en verwante processen Secretaris: ir. J. Weber Datum: 2013-05-03 EN-ISO 9606-1, de opvolger van EN 287-1 De opvolger van de EN 287-1 heeft in de Europese industrie nogal wat stof

Nadere informatie

NEN EN ISO 9606-1: 2013

NEN EN ISO 9606-1: 2013 NEN EN ISO 9606-1: 2013 Richard Blom (IWT) Senior Inspector & Roy van de Schoor (IWE) Lead Specialist Welding Version 03/2014 Working together for a safer world De gehele serie voor de kwalificatie van

Nadere informatie

kwalificatie van lasprocedures, lassers en lasoperateurs

kwalificatie van lasprocedures, lassers en lasoperateurs Laskennis opgefrist (nr. 23). Laskennis opgefrist: Normen kwalificatie van lasprocedures, lassers en Voor een gegeven toepassing is de meest voor de hand liggende route om de laskwaliteit zeker te stellen,

Nadere informatie

REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET BEOORDELEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET BEOORDELEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 12 REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET BEOORDELEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht en examens

Nadere informatie

Workshop MIG/MAG-gevorderden RVS en Aluminium

Workshop MIG/MAG-gevorderden RVS en Aluminium Workshop MIG/MAG-gevorderden RVS en Aluminium Leo Vermeulen (IWE) 1 Workshop MIG/MAG-lassen Procesprincipe MIG/MAG lassen, procesaanduidingen Stroombronnen en boogtypen Beschermgassoorten Toevoegmaterialen

Nadere informatie

Symbolen weergave op tekeningen Las- en soldeerverbindingen

Symbolen weergave op tekeningen Las- en soldeerverbindingen Symbolen weergave op tekeningen Las- en soldeerverbindingen NEN-EN-ISO 2553:2014 Leo Vermeulen (IWE) 17 maart 2015 1 Onafhankelijke stichting Opgericht in 1934 (81 jaar!) Behartiging van collectieve belangen

Nadere informatie

Brabant last iedereen wint praktijk Pagina 1

Brabant last iedereen wint praktijk Pagina 1 1.0 Laspraktijk Zonder dat het expliciet vermeld wordt, wordt in elke module van de lasser verwacht dat hij/zij zelfstandig: De las kan monteren en hechten De nodige voorzorgsmaatregelen zal nemen om vervormingen

Nadere informatie

DE NIEUWE ISO 15614-1 DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014.

DE NIEUWE ISO 15614-1 DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014. DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014. Chronologische volgorde vanaf 1992 procedure kwalificaties. - EN 288-3 : 1992. - ISO 15614-1 : 2004 - ISO 15614-1 : waarschijnlijk medio 2015. - Dan al te gebruiken

Nadere informatie

Toepassingsnormen, praktijkrichtlijnen en kwaliteitsniveaus

Toepassingsnormen, praktijkrichtlijnen en kwaliteitsniveaus Laskennis opgefrist (nr. 22) Toepassingsnormen, praktijkrichtlijnen en kwaliteitsniveaus Toepassingsnormen en praktijkrichtlijnen moeten verzekeren dat een constructie of een component een acceptabel kwaliteitsniveau

Nadere informatie

Onder poeder lassen. Laskennis opgefrist (nr. 15) Proces beschrijving. Lasparameters

Onder poeder lassen. Laskennis opgefrist (nr. 15) Proces beschrijving. Lasparameters Laskennis opgefrist (nr. 15) Onder poeder lassen Het eerste patent op het onder poeder lasproces werd verleend in 1935 en omvatte het lassen met een elektrische vlamboog onder een deken van korrelige flux.

Nadere informatie

Kwaliteits- en productiviteitsverhoging door aanwending van innovatieve booglasvarianten. Lasproeven op dunne plaat

Kwaliteits- en productiviteitsverhoging door aanwending van innovatieve booglasvarianten. Lasproeven op dunne plaat Voortgangsverslag Collectief Onderzoeksproject Innolas (IWT 060859) Kwaliteits- en productiviteitsverhoging door aanwending van innovatieve booglasvarianten Lasproeven op dunne plaat Belgisch Instituut

Nadere informatie

Geometrische afwijkingen - deel 2

Geometrische afwijkingen - deel 2 Laskennis opgefrist (nr. 57) ] Geometrische afwijkingen - deel 2 In het eerste deel worden geometrische vormafwijkingen - typen en oorzaken van lasonvolkomenheden besproken. In het tweede deel beschouwen

Nadere informatie

REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET VERVAARDIGEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET VERVAARDIGEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 6 REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET VERVAARDIGEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht en

Nadere informatie

MIG/MAG-lassen met massieve draad

MIG/MAG-lassen met massieve draad Laskennis opgefrist (nr. 24) MIG/MAG-lassen met massieve draad Het eerste patent voor het gasbooglassen met een afsmeltende elektrode, die gemechaniseerd werd aangevoerd, stamt uit de Verenigde Staten

Nadere informatie

INFOFICHES RVS [DEEL 4-2]

INFOFICHES RVS [DEEL 4-2] ALGEMEEN Bij dit algemeen verspreid en zeer flexibel lasproces worden beklede elektroden gebruikt. Dit proces kan worden toegepast voor alle lasbare roestvaste staalsoorten en dit in een breed toepassingsgebied.

Nadere informatie

Theorie internationaal lasser

Theorie internationaal lasser Theorie internationaal lasser In het kader van de diploma s internationaal lasser, wordt de systematisch opgebouwd van hoeknaad naar pijplasser. Tegelijkertijd zijn er specifieke, procesgebonden en materiaalgebonden

Nadere informatie

Opleidingscatalogus: Lassen

Opleidingscatalogus: Lassen Opleidingscatalogus: Lassen t WEB Opleidingen, Adviezen & Subsidies Hoofdvestiging: Zeppelinstraat 7 7903 BR Hoogeveen Tel: 0528 280 888 Fax: 0528 280 889 foto's Harm Noor Presentaties Website: www.tweb.nl

Nadere informatie

Normen en waarden een driejaarlijkse LDR update!

Normen en waarden een driejaarlijkse LDR update! Normen en waarden een driejaarlijkse LDR update! Normen en Waarden in 2013 11 december 2013 EN 1090 Hoe staat het ermee? Nieuw: EN-ISO 9606-1:2013 Het kwalificeren van lassers Smeltlassen Deel 1: Staal.

Nadere informatie

Lasprocessen voor metalen

Lasprocessen voor metalen Laskennis opgefrist (nr. 7) Lasprocessen voor metalen Proces terminologie De geldende norm NEN-EN-ISO 4063:2000, getiteld 'Lassen en verwante processen Termen voor processen en referentienummers, kent

Nadere informatie

Apparatuur voor het MIG/MAG lassen

Apparatuur voor het MIG/MAG lassen Laskennis opgefrist (nr. 43) Apparatuur voor het MIG/MAG lassen Het MIG/MAG proces is een veelzijdig proces dat toepasbaar is voor het lassen van zowel dunne plaat als dikwandige werkstukken. Er zijn diverse

Nadere informatie

Marchel Kaspers. Lastechnisch adviseur

Marchel Kaspers. Lastechnisch adviseur Marchel Kaspers Lastechnisch adviseur 1 Onafhankelijke stichting; Opgericht in 1934 (78 jaar!); Behartiging van collectieve belangen van Nederlandse bedrijven, instellingen en personen, werkzaam op het

Nadere informatie

Het CMT-proces (Cold Metal Transfer)

Het CMT-proces (Cold Metal Transfer) Het CMT-proces (Cold Metal Transfer) Principe Het Cold Metal Transfer-proces (CMT) van Fronius kan gezien worden als een verdere ontwikkeling van het MAG-kortsluitbooglassen. [1], [2], [3], [4], [5], [6]

Nadere informatie

De vroegere norm NBN F01-001 is tegenwoordig vervangen door de euronorm EN 22553 dewelke gebaseerd is op de ISO-norm ISO 2553.

De vroegere norm NBN F01-001 is tegenwoordig vervangen door de euronorm EN 22553 dewelke gebaseerd is op de ISO-norm ISO 2553. 1. Normering. De vroegere norm NBN F01-001 is tegenwoordig vervangen door de euronorm EN 22553 dewelke gebaseerd is op de ISO-norm ISO 2553. 2. Basisvorm van de aanduiding. Bestaande uit 2 delen: Pijl

Nadere informatie

Lasmechanisatie. complex of toch nog eenvoudig

Lasmechanisatie. complex of toch nog eenvoudig Lasmechanisatie complex of toch nog eenvoudig BIL / NIL Lassymposium, 24 en 25 november 2009, Gent, België Product Informatie Bulletin Ongeacht het lasproces dat men kiest, is de hoogste productiviteit

Nadere informatie

REGLEMENT MIG-LASSEN ALUMINIUM (-LEGERINGEN, 131) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT MIG-LASSEN ALUMINIUM (-LEGERINGEN, 131) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 13 REGLEMENT MIG-LASSEN ALUMINIUM (-LEGERINGEN, 131) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht en examens voor de niveaus

Nadere informatie

Lasbaarheid van Materialen Staal

Lasbaarheid van Materialen Staal Laskennis opgefrist (nr. 59) Lasbaarheid van Materialen Staal Oorzaak lasonvolkomenheden Tijdens het lassen moet de lasser zien te voorkomen dat er onvolkomenheden ontstaan in de las, zeker als de las

Nadere informatie

REGLEMENT TIG-LASSEN (TUNGSTEN INERT GASBESCHERMING, 141) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT TIG-LASSEN (TUNGSTEN INERT GASBESCHERMING, 141) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 14 REGLEMENT TIG-LASSEN (TUNGSTEN INERT GASBESCHERMING, 141) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht en examens voor

Nadere informatie

Fred Neessen. Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel?

Fred Neessen. Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel? 2 Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel? 3 Het lassen van ongelijksoortige verbindingen. Kan dat allemaal wel? en Harm Meelker, Lincoln Smitweld B.V., Nijmegen Inleiding Het

Nadere informatie

Laskwaliteit in de koudetechniek

Laskwaliteit in de koudetechniek E - LASKWALITEIT IN DE KOUDETECHNIEK Laskwaliteit in de koudetechniek Laskwaliteit Algemeen In de koudetechniek wordt naast het solderen de lastechniek toegepast voor het vervaardigen van leidingen in

Nadere informatie

Apparatuur voor het TIG lassen

Apparatuur voor het TIG lassen Laskennis opgefrist (nr. 44) Apparatuur voor het TIG lassen In aflevering 14 (december 1999) van Laskennis opgefrist is het TIG lasproces al beschreven. Bij dit proces wordt in plaats van een beschermende

Nadere informatie

LIJ08: overzichtlijst EN1090 documenten

LIJ08: overzichtlijst EN1090 documenten FPC 1 B Kwaliteitshandboek & documenten: Conform EN100-2 (EXC2) en EN ISO 3834-3" Fabriekbeheersingsysteem (FPC) - KwaliteitsHandBoek (KHB) 1 PRO 1 B Taken en verantwoordelijkheden lascoördinator Procedures

Nadere informatie

Up-to-date kennis van beschermgassen voor al uw las- en snijprocessen met RVS

Up-to-date kennis van beschermgassen voor al uw las- en snijprocessen met RVS Up-to-date kennis van beschermgassen voor al uw las- en snijprocessen met RVS Een prima eindresultaat in beider belang. De technologische vorderingen op het gebied van RVS-processen nemen alsmaar toe.

Nadere informatie

In samenwerking met: 1 Johan van Lenten / Kemppi Benelux B.V.

In samenwerking met: 1 Johan van Lenten / Kemppi Benelux B.V. In samenwerking met: 1 Johan van Lenten / Kemppi Benelux B.V. TWQM Total Welding Quality Management (TWQM) maakt het mogelijk een toegevoegde waarde te geven aan aan onze producten en diensten. Kemppi

Nadere informatie

11. Lastoevoegmateriaal

11. Lastoevoegmateriaal Er zijn ontelbaar veel verschillende soorten lasdraden, elektrode en overig toevoegmateriaal. In dit productboek staan de meest voorkomende en gangbare artikelen opgenomen. Staat uw toevoegmateriaal er

Nadere informatie

Rendementsbepaling b i j TIG-lassen onder Verhoogde Druk. (tabellen en figuren) P.A. van Ingen

Rendementsbepaling b i j TIG-lassen onder Verhoogde Druk. (tabellen en figuren) P.A. van Ingen Rendementsbepaling b i j TIG-lassen onder Verhoogde Druk. (tabellen en figuren) P.A. van Ingen afstudeerverslag P.A. van Ingen van: begeleider: I r. J.P. Zijp afstudeerhoogleraar: Prof. Dr. G. den Ouden

Nadere informatie

Certificatie: wat en waarom. Soorten certificaten

Certificatie: wat en waarom. Soorten certificaten Certificatie: wat en waarom Weten dat u kwaliteit levert is één ding, maar hoe toont u dit aan? In de lastechniek geldt dat u pas zeker weet dat een las goed is, als deze destructief is onderzocht. Om

Nadere informatie

BIL-KATERN LASPROCESSEN VOORLICHTINGSFICHE ALUMINIUM DEEL IV

BIL-KATERN LASPROCESSEN VOORLICHTINGSFICHE ALUMINIUM DEEL IV LASPROCESSEN VOORLICHTINGSFICHE ALUMINIUM DEEL IV In deze vierde voorlichtingsfiche rond aluminium vindt u het vervolg op TIG-lassen (lasuitvoering, lasfouten, insluitsels en andere lasfouten) en het eerste

Nadere informatie

Product/Gasvoerend lassen.

Product/Gasvoerend lassen. Product/Gasvoerend lassen. Inleiding De wereld is een continu bedrijf, werken en leven gaat dag en nacht door, dus ook de levering van water, elektriciteit en gas. Om te zeker te stellen dat de levering

Nadere informatie

REGLEMENT AUTOGEEN LASSEN, HARDSOLDEREN EN SNIJDEN (AUTOGEEN, 311-912-81) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT AUTOGEEN LASSEN, HARDSOLDEREN EN SNIJDEN (AUTOGEEN, 311-912-81) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 12 REGLEMENT AUTOGEEN LASSEN, HARDSOLDEREN EN SNIJDEN (AUTOGEEN, 311-912-81) NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht

Nadere informatie

De nieuwe "CE - EN1090" markering. voor stalen en aluminium constructies in de bouw. EN 1090 hoofdzaken. Wat moet CE gemarkeerd worden?

De nieuwe CE - EN1090 markering. voor stalen en aluminium constructies in de bouw. EN 1090 hoofdzaken. Wat moet CE gemarkeerd worden? Nederlands Instituut voor Lastechniek De nieuwe "CE - EN1090" markering voor stalen en aluminium constructies in de bouw Marchel Kaspers Lastechnisch adviseur EN 1090 hoofdzaken Wat moet CE gemarkeerd

Nadere informatie

INFOFICHES ROESTVAST STAAL [DEEL 4-3]

INFOFICHES ROESTVAST STAAL [DEEL 4-3] INFOFICHES ROESTVAST STAAL [DEEL 4-3] -LASSEN ROESTVAST STAAL In het vierde deel van de reeks rond roestvast staal geven we een overzicht van de lasprocessen die kunnen worden ingezet, elk met hun specifieke

Nadere informatie

vm 124 Vereniging FME-CWM Vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40

vm 124 Vereniging FME-CWM Vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 MIG/MAG lassen en zijn varianten vm 124 Vereniging FME-CWM Vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 Postbus 190, 2700 AD Zoetermeer Telefoon: (079) 353 11 00 Telefax:

Nadere informatie

Zin én Onzin over Laskostenbeheersing

Zin én Onzin over Laskostenbeheersing Zin én Onzin over Laskostenbeheersing Inleiding Sinds er gelast wordt is er al veel geschreven en gezegd over laskosten en de beheersing daarvan. Ook bestaan er vele overzichten van de zogenaamde kosten

Nadere informatie

Het lassen met beklede elektroden

Het lassen met beklede elektroden Laskennis opgefrist (nr. 26) Het lassen met beklede elektroden Het lassen met een elektrische boog is voor het eerst ontdekt door Sir Humphrey Davy in 1801. Het eerst patent werd verleend aan de Engelsman

Nadere informatie

Lasopleidingen. Winterdijk 4a - Gouda - Postbus 2011-2800 BD Gouda - tel. (0182) 51 52 74 e-mail info@sbbgouda.nl - www.sbbgouda.

Lasopleidingen. Winterdijk 4a - Gouda - Postbus 2011-2800 BD Gouda - tel. (0182) 51 52 74 e-mail info@sbbgouda.nl - www.sbbgouda. Lasopleidingen Winterdijk 4a - Gouda - Postbus 2011-2800 BD Gouda - tel. (0182) 51 52 74 e-mail info@sbbgouda.nl - www.sbbgouda.nl Algemene informatie: SBB Gouda De las opleidingen van de SBB zijn al meer

Nadere informatie

Lasbaarheid van materialen - gietijzer

Lasbaarheid van materialen - gietijzer Laskennis opgefrist (nr. 3) Lasbaarheid van materialen - gietijzer In deze aflevering van de rubriek Laskennis Opgefrist aandacht voor gietijzer. Gietijzer is een ijzerlegering met meer dan 2 % koolstof,

Nadere informatie

Techniek. Avondopleidingen Techniek cursussen. www.rocrivor.nl

Techniek. Avondopleidingen Techniek cursussen. www.rocrivor.nl Avondopleidingen Techniek cursussen Lassen ROC Rivor biedt meer dan 20 lascursussen op verschillende niveaus aan. Alle lascursussen voldoen aan de voorwaarden die het Nederlands Instituut Lastechniek hieraan

Nadere informatie

Cursus & Trainingsprogramma 2015

Cursus & Trainingsprogramma 2015 Cursus & Trainingsprogramma 2015 Geachte relatie, Een gedegen productkennis is 80% van het verkopen. Daarom bieden wij u het nieuwe Cursus & Trainingsprogramma 2015 van Lincoln Smitweld B.V. met betrekking

Nadere informatie

Hoeklassen. overzicht en praktische tips

Hoeklassen. overzicht en praktische tips Laskennis opgefrist (nr. 58) Hoeklassen overzicht en praktische tips Hoeklassen vormen het merendeel van alle lasverbindingen.vaak worden de problemen die kunnen voorkomen bij het vervaardigen ervan onderschat.

Nadere informatie

Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: stolscheuren

Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: stolscheuren Laskennis opgefrist (nr. 30) Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: In deze aflevering van 'Laskennis Opgefrist', een bewerking van 'Job knowledge for welders' van TWI, gaan we in op de. Omdat

Nadere informatie

Gutsen met beklede elektroden

Gutsen met beklede elektroden Laskennis opgefrist (nr. 18) Gutsen met beklede elektroden Het grote voordeel van het gutsen met beklede elektroden is dat het de lasser mogelijk maakt heel eenvoudig van het lassen over te stappen op

Nadere informatie

Catalogus lastoevoegmaterialen

Catalogus lastoevoegmaterialen Catalogus lastoevoegmaterialen Informatie elektroden Verpakking elektroden 7 8 Rutiel elektroden voor ongelegeerd C-staal IW 28 9 IW 48 10 IW 46S 11 IW 68 12 IW C23-130 13 IW C23-150 14 IW C23-200 15 IW

Nadere informatie

MAG- 1 RVS. Beoordelingslijst: 312: MAG-1 RVS ISO 5817 2007 Pg. 2. Examen werstuknummer: 312: Haaksehoek- met buitenhoeklas Pg. 3

MAG- 1 RVS. Beoordelingslijst: 312: MAG-1 RVS ISO 5817 2007 Pg. 2. Examen werstuknummer: 312: Haaksehoek- met buitenhoeklas Pg. 3 MAG- 1 RVS Inoud Beoordelingslijst: 312: MAG-1 RVS ISO 5817 2007 Pg. 2 Examen werstuknummer: 312: Haakseoek- met uitenoeklas Pg. 3 Beoordelingslad: 313 MAG-1 RVS ISO 5817 2007 Pg. 4 Examen werkstuknummer:

Nadere informatie

Een las wordt ook wel lassnoer of lasrups genoemd, omdat de las de vorm van een snoer of rups kan hebben.

Een las wordt ook wel lassnoer of lasrups genoemd, omdat de las de vorm van een snoer of rups kan hebben. Lassen Een las is een verbinding. Lassen betekent dan ook niets anders dan verbinden of samenvoegen. Maar in de techniek wordt er een heel specifieke manier van samenvoegen mee bedoeld, namelijk het laten

Nadere informatie

StudieGids 2015/2016

StudieGids 2015/2016 Omdat verbinden kennis vereist StudieGids 2015/2016 Lastechnische opleidingen Booglassen met NIL-einddiploma Certificeren van lassers Lastechnische trainingen op maat Opleiding lascoördinator S2C is onderdeel

Nadere informatie

Maximale productiviteit

Maximale productiviteit Wat u ook last, dankzij Air Products nieuwe reeks las- en snijgassen bent u zeker van het allerbeste resultaat. De speciale samenstelling van elk gas zorgt voor een hogere productiviteit. Gemakkelijk in

Nadere informatie

Zicht op lasboogsystemen dankzij lichtboogprojector.

Zicht op lasboogsystemen dankzij lichtboogprojector. Zicht op lasboogsystemen dankzij lichtboogprojector. 2 Inzet lichtboogprojector verheldert het inzicht in uw lasboogsystemen. De lichtboogprojector maakt de gevolgen van diverse invloedsfactoren op het

Nadere informatie

CE markering voor staalconstructies. De nieuwe "CE - EN1090" markering. voor stalen en aluminium. constructies in de bouw. (C) Marchel Kaspers

CE markering voor staalconstructies. De nieuwe CE - EN1090 markering. voor stalen en aluminium. constructies in de bouw. (C) Marchel Kaspers Programma! Nederlands Instituut voor Lastechniek E markering voor staalconstructies Introductie EN 1090 serie; E-markering De nieuwe "E - EN1090" markering voor stalen en aluminium De kern van EN 1090-2

Nadere informatie

Krimpvervorming - Verschijningsvormen en oorzaken

Krimpvervorming - Verschijningsvormen en oorzaken Laskennis opgefrist (nr. 4) Krimpvervorming - Verschijningsvormen en oorzaken Figuur 1: Doordieping (bukkeling) van de staalplaat tussen de verticale en horizontale verstijvingsprofielen ten gevolge van

Nadere informatie

OEFENVRAGEN MIG/MAG STAAL niv. 1

OEFENVRAGEN MIG/MAG STAAL niv. 1 OEFENVRAGEN MIG/MAG STAAL niv. 1 Vraag 1. Helium en argon zijn. 1. In zuivere toestand geschikte beschermgassen voor het 2. MIG-lassen van staal. 3. Actieve gassen; ze vormen de voornaamste bestanddelen

Nadere informatie

Normen en waarden een update!

Normen en waarden een update! Normen en waarden een update! Normen en Waarden 2014 Programma! Stand van zaken EN 1090 CPR en FPC Bottle necks o.a. Snijden en boren Richten Hechten Lasmethodekwalificatie Uitvoeringsklassen Laspersoneel

Nadere informatie

Lasbaarheid van materialen - Titaan en titaanlegeringen

Lasbaarheid van materialen - Titaan en titaanlegeringen Laskennis opgefrist (nr. 6) Lasbaarheid van materialen - Titaan en titaanlegeringen Titaan is een uniek materiaal, het is net zo sterk als staal maar is half zo zwaar als staal en heeft zeer goede corrosiebestendigheid.

Nadere informatie

Services are provided by members of the Lloyd s Register Group Lloyd s Register, Lloyd s Register EMEA and Lloyd s Register Asia are exempt charities

Services are provided by members of the Lloyd s Register Group Lloyd s Register, Lloyd s Register EMEA and Lloyd s Register Asia are exempt charities Services are provided by members of the Lloyd s Register Group Lloyd s Register, Lloyd s Register EMEA and Lloyd s Register Asia are exempt charities under the UK Charities Act 1993. Richtlijn Drukapparatuur

Nadere informatie

Proces nummers EN ISO 4063: 2009

Proces nummers EN ISO 4063: 2009 Proces nummers EN ISO 4063: 2009 Arc welding 1 Booglassen Metal-arc welding 101 Metaalbooglassen Metal-arc welding without gas protection 11 Booglassen zonder gasbescherming Manual metal-arc welding 111

Nadere informatie

WOLFRAM elektroden. Abicor BINZEL. optimale laseigenschappen. Des électrodes tungstène pour des propriétés de soudage optimales.

WOLFRAM elektroden. Abicor BINZEL. optimale laseigenschappen. Des électrodes tungstène pour des propriétés de soudage optimales. WOLFRAM elektroden Abicor BINZEL. Wolframelektroden voor optimale laseigenschappen. Des électrodes tungstène pour des propriétés de soudage optimales. Voor het TIG-lassen zijn er verschillende Wolframelektroden

Nadere informatie

BETONSTAAL GERIBDE en GEDEUKTE STAVEN GERIBDE en GEDEUKTE DRAAD met hoge ductiliteit

BETONSTAAL GERIBDE en GEDEUKTE STAVEN GERIBDE en GEDEUKTE DRAAD met hoge ductiliteit OCBS Vereniging zonder winstoogmerk Keizerinlaan 66 B 1000 BRUSSEL www.ocab-ocbs.com TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN PTV 302 Herz. 7 2015/6 PTV 302/7 2015 BETONSTAAL GERIBDE en GEDEUKTE STAVEN GERIBDE en GEDEUKTE

Nadere informatie

KEURINGSREGLEMENT MODELSTOOMKETELS 10 NOVEMBER 2012 10.11.2012

KEURINGSREGLEMENT MODELSTOOMKETELS 10 NOVEMBER 2012 10.11.2012 KEURINGSREGLEMENT MODELSTOOMKETELS 10 NOVEMBER 2012 1 INHOUD Inleiding De paragrafen in de PED welke voor ons van belang zijn. De inhoud van het keuringsreglement Koperen ketels in Cat. I en II Uitvoering

Nadere informatie

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 Logo bedrijf DATUM BEDRIJFSNAAM RAPPORT OPGESTELD DOOR: ELEKTROLAS LASTECHNIEK B.V. GOMPENSTRAAT 9 5145 RM WAALWIJK +31 (0)416336777 CONTACTPERSOON: BEDRIJFSGEGEVENS

Nadere informatie

Het geheim van het gebruik van de ASME IX

Het geheim van het gebruik van de ASME IX Het geheim van het gebruik van de ASME IX Arjan Roza Arjan Roza Lastechniek BV Arjan@Rozalastechniek.nl Voor een ASME IX training in Nederland zie de laatste sheets. Arjan Roza 16 09 2014 1 R.B. Grover

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR LASSER BEKLEDE ELEKTRODE

OPLEIDINGENSTRUCTUUR LASSER BEKLEDE ELEKTRODE OPLEIDINGENSTRUCTUUR LASSER BEKLEDE ELEKTRODE 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) PIJPLASSER Beroepscompetentieprofiel (SERV/INOM, juli 2008) De

Nadere informatie

Het geheim van het gebruik van de ASME IX

Het geheim van het gebruik van de ASME IX Het geheim van het gebruik van de ASME IX Arjan Roza Arjan Roza Lastechniek BV Arjan@Rozalastechniek.nl www.rozalastechniek.nl 06 53814406 1 R.B. Grover shoe factory 7:45 uur 1905 2 Maandag morgen. De

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Bouwdienst

Rijkswaterstaat Bouwdienst Leveringsvoorwaarden, kwaliteitseisen en pagina : 1 van 11 EISEN STAALKABELS Leveringsvoorwaarden, kwaliteitseisen en keuringseisen voor staalkabels. document : NBD 00639 uitgave : 10-03-2005 afd./opsteller

Nadere informatie

Lassen met beklede elektroden

Lassen met beklede elektroden Lassen met beklede elektroden Historie of toch nog perspectief De geschiedenis van het samenvoegen van materialen gaat enkele eeuwen terug, maar voor het einde van de 19e eeuw, was het enige beschikbare

Nadere informatie

SpeedRoot: Meer productiviteit bij het lassen van grondlagen

SpeedRoot: Meer productiviteit bij het lassen van grondlagen SpeedRoot: Meer productiviteit bij het lassen van grondlagen Optimale spleetoverbrugging en smeltbadcontrole met MIG-MAG Lorch laat op de WeldingWeek via de SpeedRoot zijn nieuwe lasproces voor het MIG-MAG-grondnaadlassen

Nadere informatie

Relatieve Temperatuur ( C) vochtigheid (%) Altijd vorstvrij! 18-23 Max. 60

Relatieve Temperatuur ( C) vochtigheid (%) Altijd vorstvrij! 18-23 Max. 60 rev 6 Algemeen Algemeen geldt dat een te hoog vochtgehalte in flux cq. bekleding van lastoevoegmaterialen kan resulteren in: overmatig spatgedrag porositeit in neergesmolten lasmetaal slechte slaklossing

Nadere informatie

Lassen op gasvoerende leidingen

Lassen op gasvoerende leidingen Lassen op gasvoerende leidingen Het lassen van leidingen onder druk leidingen" 20-11-2014 1 Lassen op gasvoerende leidingen in perspectief Lassen op gasvoerende leidingen Lassen op mediumvoerende leidingen

Nadere informatie

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 DATUM BEDRIJFSNAAM RAPPORT OPGESTELD DOOR: ELEKTROLAS LASTECHNIEK B.V. GOMPENSTRAAT 9 5145 RM WAALWIJK +31 (0)416336777 CONTACTPERSOON: JOOST VAN DEN HOOVEN RUUD SCHIPPER

Nadere informatie

EWF Guide to deal with the transition from EN 287-1 to EN ISO 9606-1 as efficiently as possible

EWF Guide to deal with the transition from EN 287-1 to EN ISO 9606-1 as efficiently as possible EWF Guide to deal with the transition from EN 287-1 to EN ISO 9606-1 as efficiently as possible EWF-654-13 EWF Guide to deal with Transition from EN 287-1 to EN-ISO 9606-1 as efficiently as possible Published

Nadere informatie

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 DATUM BEDRIJFSNAAM DOCUMENT OPGESTELD DOOR: ELEKTROLAS LASTECHNIEK B.V. GOMPENSTRAAT 9 5145 RM WAALWIJK +31 (0)416336777 CONTACTPERSONEN: JOOST VAN DEN HOOVEN RUUD SCHIPPER

Nadere informatie

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture LASERCLADDEN Beschrijving Karakteristieken Toepassingen Ontwikkelingen Slotwoord & vragen WAT IS LASERCLADDEN?

Nadere informatie

TOPTIG. Principe. elektrode. Figuur 1 : Schematische voorstelling TOPTIG. p. 1/5 [1], [2]

TOPTIG. Principe. elektrode. Figuur 1 : Schematische voorstelling TOPTIG. p. 1/5 [1], [2] TOPTIG Principe Vandaag worden de meeste gerobotiseerde lastoepassingen gerealiseerd met het MIG/MAGprocedé. Dit lasproces is hiervoor uitstekend geschikt, maar heeft wel één groot nadeel, namelijk de

Nadere informatie

Lassen van koper en haar legeringen

Lassen van koper en haar legeringen Laskennis opgefrist (nr. 12) Lassen van koper en haar legeringen De geschiedenis van koper gaat terug tot vóór 4500 jaar voor Christus. In oude Egyptische documenten werd dit metaal aangeduid met een symbool

Nadere informatie

SLEEN HOOGEVEEN APPINGEDAM

SLEEN HOOGEVEEN APPINGEDAM SLEEN HOOGEVEEN APPINGEDAM 1961 2011 KAMPHUIS 50 jaar een begrip in LASTECHNIEK Verlenging en bewaking van lasserskwalificaties en persoonsdocumenten online K-LAS database De geldigheid van een lasserkwalificatie

Nadere informatie

``MOSE`` - de immense waterkering van Venetië gelast met Megafil 710 M.

``MOSE`` - de immense waterkering van Venetië gelast met Megafil 710 M. ``MOSE`` - de immense waterkering van Venetië gelast met Megafil 710 M. E. Engindeniz, Altleiningen; P. Giorgi, Padova-Italien Om de Lagune van Venetië tegen hoog water te beschermen heeft het Waterschap

Nadere informatie

Presenteert... Het gebruik van vuldraden : 28 mei 2013

Presenteert... Het gebruik van vuldraden : 28 mei 2013 Presenteert... Het gebruik van vuldraden : 28 mei 2013 = staalband + poedermengsel Principe van een omgekeerde elektrode 1. KOOLSTOFSTAAL OK TUBROD 14.13 PZ 6113 OK TUBROD 15.00 2. ROESTVASTSTAAL Shield-Bright

Nadere informatie

NEN-EN 1090-2 en Niet Destructief Onderzoek

NEN-EN 1090-2 en Niet Destructief Onderzoek NEN-EN 1090-2 en Niet Destructief Onderzoek Door Peter van Haren Level III (VT, MT, PT, ET, UT) Technische eisen voor Staalconstructies Onderwerpen: Uitvoeringsklasse Percentage onderzoek Wachttijden onderzoek

Nadere informatie

GALAXY-SERIE SIGMA GALAXY - BRENGT LASSEN NAAR EEN ANDERE DIMENSIE

GALAXY-SERIE SIGMA GALAXY - BRENGT LASSEN NAAR EEN ANDERE DIMENSIE SIGMA GALAXY - BRENGT LASSEN NAAR EEN ANDERE DIMENSIE EENVOUD EN GEAVANCEERDE TECHNIEK SIGMA GALAXY EEN NIEUWE MIG/MAG-GENERATIE Sigma Galaxy is het resultaat van een aantal grote stappen voorwaarts in

Nadere informatie

Inhoud modules Lasser. BMBE-lasser

Inhoud modules Lasser. BMBE-lasser Inhoud modules Lasser BMBE-lasser Basis elektriciteit doelstelling primeert. Deze module brengt vaardigheden aan welke noodzakelijk zijn in meerdere opleidingen. De inhoud van de module beoogt het realiseren

Nadere informatie

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten Lassen van hoge rekgrens staalsoorten S.Mueller www.voestalpine.com/welding Onderwerpen 1. Wat is hoge rekgrens staal + toepassingen 2. Verschillende soorten en vervaardiging 3. Lassen 1. Invloed van lassen

Nadere informatie

Informatie omtrent het weerstandlassen met procestape

Informatie omtrent het weerstandlassen met procestape Informatie omtrent het weerstandlassen met procestape Door gebruik te maken van een metalen strip tussen een puntlaselektrode en het werkstuk is men erin geslaagd het weerstandlassen op een hoger kwaliteitsniveau

Nadere informatie

Snijprocessen - Plasma snijden (Het proces en de apparatuur)

Snijprocessen - Plasma snijden (Het proces en de apparatuur) Laskennis opgefrist (nr. 38) Snijprocessen - Plasma snijden (Het proces en de apparatuur) Sinds het ontstaan van plasma snijden wordt het gezien als een alternatief voor het autogene snijden. In deze "Laskennis

Nadere informatie

MIG155. MMA MIG TIG Plasma Puntlassen

MIG155. MMA MIG TIG Plasma Puntlassen MIG155 MMA MIG TIG Plasma Puntlassen X X Inhoud Voorwoord... 2 Veiligheidsinstructies... 3 Onderhoud... 5 Storingen / Reparaties... 6 Garantie... 7 Bedieningspaneel & Aansluitingen... 8 Gebruikersinformatie...

Nadere informatie

MIG ROESTVASTSTAAL CBL MIG 308 LSI

MIG ROESTVASTSTAAL CBL MIG 308 LSI CBL MIG 308 LSI Is een massieve draad voor het lassen van austenitisch roestvast staal, zoals 304 en 304L. De lasbaarheid is uitstekend in alle posities. Normen: AWS A5.9: ER 308 LSi EN 12072: 19 9 L Si

Nadere informatie

GEWAPEND BETONSTAAL. BEWERKEN VAN BETONSTAAL (rechten, knippen, plooien, schikken en lassen)

GEWAPEND BETONSTAAL. BEWERKEN VAN BETONSTAAL (rechten, knippen, plooien, schikken en lassen) OCBS Vereniging zonder winstoogmerk Pleinlaan 5 B 1050 BRUSSEL www.ocab-ocbs.com TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN PTV 306 Herz. 2 2010/6 PTV 306/2 2010 GEWAPEND BETONSTAAL BEWERKEN VAN BETONSTAAL (rechten, knippen,

Nadere informatie

vm 123 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40

vm 123 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 Onder poeder lassen vm 123 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 Postbus 190, 2700 AD Zoetermeer Telefoon: (079) 353 11 00 Telefax: (079)

Nadere informatie

SIGMA-SERIE SIGMA MIG/MAG-LASSEN VAN LICHTE TOT ZWARE INDUSTRIE

SIGMA-SERIE SIGMA MIG/MAG-LASSEN VAN LICHTE TOT ZWARE INDUSTRIE SIGMA MIG/MAG-LASSEN VAN LICHTE TOT ZWARE INDUSTRIE U STELT UW EISEN - WIJ STELLEN UW IDEALE LASMACHINE SAMEN SIGMA MET OF ZONDER PULS Sigmais de tweede generatie van het populaire Migatronic Sigma-assortiment

Nadere informatie

CE-markering volgens EN 1090-1 en de gevolgen voor het lassen

CE-markering volgens EN 1090-1 en de gevolgen voor het lassen CE-markering volgens EN 1090-1 en de gevolgen voor het lassen Bert van Beek 1 Waar hebben we het over? markering van staalconstructies 2 1 3 Waar komt het vandaan? Richtlijn bouwproducten CPD (Construction

Nadere informatie

Stroombronnen voor het booglassen

Stroombronnen voor het booglassen Praktijkaanbeveling nr. PA.08.08 december 2008 Stroombronnen voor het booglassen Er zijn de achterliggende jaren veel innovatieve ontwikkelingen geweest op het gebied van het lassen. Een deel van deze

Nadere informatie

REGLEMENT MAG-LASSEN (135/136), NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT MAG-LASSEN (135/136), NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 14 REGLEMENT MAG-LASSEN (135/136), NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht en examens voor de niveaus 1 en 2: R302.01-01;

Nadere informatie