Versie 28 februari Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie."

Transcriptie

1 Versie 28 februari 2014 Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

2 250 miljoen euro per jaar wordt geraamd als extra onderhoudskosten voor infrastructuur (wegen en rioleringen) ten gevolge van slappe bodem.

3 Wat is het platform slappe bodem? Het platform slappe bodem is het netwerk van 21 gemeenten die te maken hebben met de gevolgen van een slappe bodem in de bebouwde omgeving. De gemeenten streven naar lange termijnoplossingen voor de problemen waarmee zij en hun burgers te maken hebben. Dit streven willen zij bereiken door het agenderen van de problematiek bij de politiek, kennisinstellingen en bedrijven en door het investeren in kennisdelen en kennisontwikkeling rond technische, procesmatige en financiële oplossingen. Wat is het probleem? In het overgrote deel van West- en Noord-Nederland bestaat de bodem uit slappe veen- en kleilagen. De gevolgen hiervan zijn verzakkende wegen, pleinen, stoepen en rioleringen, waardoor gemeenten te maken hebben met continu hoge beheerskosten. Het grootste deel van deze gemeenten ligt in het economische hart van Nederland, de Randstad, en zij vertegenwoordigen nationale economische belangen. De bewoners van deze gemeenten hebben te maken met hogere lasten, veel overlast door onderhoudswerkzaamheden, een openbare ruimte van mindere kwaliteit, het regelmatig ophogen van tuinen en eigen grond, maar ook met funderingsproblemen en verzakkende woningen en bedrijfspanden. De inklinking van de bodem is al eeuwen gaande en wordt versterkt doordat waterpeilen met de inklinking moeten meebewegen. Het doorgaand ophogen van bebouwd gebied versnelt het proces nog verder. Op lange termijn zullen hele dorpen en steden zover verzakt zijn dat ze onder water komen te staan. Ingrijpende, pijnlijke en dure maatregelen zijn nodig om de dorpen en steden droog te houden. Het is daarom tijd om nu te acteren om dit grote maatschappelijke probleem bespreekbaar en handelbaar te maken. Feiten op een rij Techniek Het slappe lagenpakket (klei en veen) is op sommige plekken wel meter dik. In de omgeving Gouda Waddinxveen Boskoop is dat voornamelijk veen, in Delft is dat voornamelijk klei. De bodem zakt hier soms met wel 2 tot 3 centimeter per jaar, ook in historische steden als Woerden en Gouda. Dit heeft tot gevolg dat infrastructuur in hoog tempo verzakt en frequent onderhouden moet worden om te voorkomen dat wegen onberijdbaar worden doordat ze regelmatig onder water komen te staan. Diverse aanlegtechnieken zijn door slappebodemgemeenten al uitgeprobeerd, bijvoorbeeld met lichte funderingen en ophoogmaterialen, maar de optimale beheerstrategie is nog niet ontdekt.

4 Verwachte bodemdaling en -stijging Op lange termijn zullen hele dorpen en steden zover verzakt zijn dat ze onder water komen te staan... Bron Deltares

5 Meer betrouwbare kennis over bodemopbouw en gedrag van de bodem is noodzakelijk om een betere afweging te kunnen maken tussen effectievere oplossingen voor aanleg en beheer van infrastructuur tegen aanvaardbare kosten. Stichting Rioned heeft in de Benchmark Rioleringszorg 2013 becijferd dat gemeenten met een slappe bodem bijna tweemaal zoveel riolering vervangen dan gemeenten met vooral zand en stevige kleigrond, terwijl de kosten voor vervanging hoger zijn en jaarlijks stijgen (zie tabel). Niet alleen wordt door deze gemeenten meer riolering vervangen, het gebeurt ook veel vaker. Gemeenten op slappe bodem hebben vaker te maken met verzakte en lekkende rioleringen. Ook huisaansluitingen vormen een belangrijke zorg. Niet alleen gemeenten hebben hiermee te maken, maar ook de nutsbedrijven die verantwoordelijk zijn voor kabels en leidingen. De maatschappelijke kosten zijn hoog: 250 miljoen euro per jaar wordt geraamd als extra onderhoudskosten infrastructuur ten gevolge van de slappe bodem. Financiën In 2005 heeft Cebeon onderzoek gedaan naar de meerkosten die gemeenten hebben ten gevolge van de slappe bodem. Dit heeft geleid tot een herverdeling van het gemeentefonds van 17,5 miljoen in 2007 ten gunste van gemeenten met een slappe bodem. De slappebodemgemeenten waren destijds blij met deze erkenning, maar stelden tegelijk dat dit slechts een deel van het probleem oplost. De werkelijke meerkosten liggen veel hoger. Effect van bodemsoort op de totale onderhoudskosten (gemiddeld over ) 70% Toename kosten per km systeembuis per jaar 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% -10% 0-25% 25-50% 50-75% >75% aandeel veen+klei/veen Bron: Benchmark Rioleringszorg 2010, Stichting Rioned -20%

6 Benchmark Rioleringszorg 2013 van Stichting Rioned becijfert dat gemeenten met een slappe bodem bijna tweemaal zoveel riolering vervangen dan gemeenten met vooral zand en kleigrond.

7 De hogere rioolkosten waarmee slappe bodem gemeenten worden geconfronteerd, worden in de vorm van de relatief hoge rioolheffingen doorbelast aan de burgers om de gemeentebegroting sluitend te krijgen. COELO heeft in 2009 in opdracht van het Platform Slappe Bodem onderzoek gedaan. Een van de conclusies was dat het aandeel van de bodem dat uit klei bestaat verlagend werkt op de hoogte van de woonlasten, terwijl het aandeel van kleiveen en (vooral) veen verhogend is voor de woonlasten. De rioolheffing in een gemeente die voor meer dan de helft uit veenbodem bestaat ligt soms wel 100 per huishouden hoger, bijvoorbeeld in Zaanstad. Dat is 65% hoger dan gemiddeld! Los van de lasten voor burgers en gemeenten, is de schade voor de economie van heel Nederland groot, zeker wanneer rekening wordt gehouden met gangbare klimaatscenario s waarin watertekorten en wateroverschotten langer en heviger voorkomen. In een poging de impact van deze klimaatscenario s te kwantificeren heeft Deltares in 2012 een onderzoek uitgevoerd in opdracht van het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering. Voor slappebodemgemeenten wordt hierin een bedrag van 250 miljoen euro per jaar aan extra onderhoudskosten aan infrastructuur (wegen en riolering) als benadering genoemd voor de huidige situatie. Deze kosten stijgen jaarlijks afhankelijk van het optredend klimaatscenario. De schade aan funderingen inclusief infrastructuur, als gevolg van grondwateronderlast in nog vele malen hoger en kan oplopen tot wel 25 miljard euro tot Samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid De slappe bodem is niet een probleem van gemeenten alleen. Het is een groot en groeiend maatschappelijk probleem, dat onze economie direct raakt en om een stevige aanpak vraagt. Ook het bedrijfsleven, de landbouw, huiseigenaren, waterschappen, Rijkswaterstaat, nutsbedrijven en provincies hebben te maken met de gevolgen van bodemdaling. Op langere termijn zullen de gevolgen van de bodemdaling meer zichtbaar worden en daarmee ook de schade. Hoe complex het probleem is, laat onderstaande illustratie zien. Dé oplossing zal niet gevonden worden, maar wel is duidelijk dat meer gevraagd zal worden van het samenspel tussen de partijen die een deel van de verantwoordelijkheid dragen. We kunnen het niet laten gebeuren dat onze waardevolle steden en dorpen verder wegzakken!

8 Evaporatie Neerslag Neerslag Evapotranspitaite Drainage Afstroming Schade aan riool door verschilzetting Infiltratie Infiltratie Rioolstelsel Vuilwater Evapotranspitaite Infitratie Drainage Afname waterkwaliteit Drinkwater Grondwater overlast Capilaire nalevering Overstorting Hittestress Irrigatie Drainage (lekkage) Verschilzetting wegen Wateropname afstroming Wateraanvoer voor peilbeheer en doorspoeling Evaporatie Hittestress Percolatie Neerslag Droogteschade groen funderingschade door grondwater overlast Grondwater winter Grondwater zomer Paalrot Afvalwater zuiv ering Tijd voor een grondige aanpak! Het Platform Slappe Bodem pleit voor: n Brede maatschappelijke aandacht n Een nationaal (onderzoeks)programma gekoppeld aan een onderzoeksfonds n Nationale strategie slappe bodem n Investeringsfonds voor onderhoud infrastructuur Dit zal een grote bijdrage leveren aan de doelstelling van het Deltaprogamma om Nederland ook op lange termijn droog, leefbaar en welvarend te houden. Een stevige en gedragen strategie om onaanvaardbare economische en maatschappelijke schade te voorkomen is dringend noodzakelijk. Het is nu tijd voor een grondige aanpak! Platform Slappe Bodem Postbus 45, 2800 AA Gouda

Paalrot door lekke drainerende riolen

Paalrot door lekke drainerende riolen Stichting Platform Fundering Nederland (SPFN) Postbus 192 3300 AD Dordrecht e-mail: fundering@cs.com. internet: www.platformfundering.nl bankrek 10.22.67.847 KvK: 24370117 Paalrot door lekke drainerende

Nadere informatie

De klimaatbestendige (oude) stad

De klimaatbestendige (oude) stad De klimaatbestendige (oude) stad Peter den Nijs Wareco ingenieurs F3O KANS OP PAALROT Groot deel Nederland Grote verschillen bodemopbouw Grote verschillen in klimaateffect Grote spreiding in risico s 1

Nadere informatie

Paalrot door lekke drainerende riolen

Paalrot door lekke drainerende riolen Paalrot door lekke drainerende riolen Tot 1960-1970 soms ook nog daarna zijn houten heipalen gebruikt in klei en veengebieden voor de fundering van woningen. Tot ongeveer 1910 als Amsterdamse en Rotterdamse

Nadere informatie

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling!

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling! De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling! In de Nederlandse Delta wonen negen miljoen mensen. Hier wordt zeventig procent van ons inkomen

Nadere informatie

Gevolgen van watertekorten voor stedelijk gebied. Marco Hoogvliet Projectmanager Stedelijk water en bodembeheer. Opdrachtgever: het Deltaprogramma

Gevolgen van watertekorten voor stedelijk gebied. Marco Hoogvliet Projectmanager Stedelijk water en bodembeheer. Opdrachtgever: het Deltaprogramma Gevolgen van watertekorten voor stedelijk gebied Focus op funderingsschade Marco Hoogvliet Projectmanager Stedelijk water en bodembeheer Opdrachtgever: het Deltaprogramma Doel Deltaprogramma Garanderen

Nadere informatie

Water en vocht in of rond uw huis?

Water en vocht in of rond uw huis? Water en vocht in of rond uw huis? Een ondergelopen kelder, schimmel in de badkamer, een tuin die blank staat. Meestal moet u, als (huis)eigenaar, erfpachter of huurder waterproblemen zelf verhelpen. In

Nadere informatie

BODEMDALING DOOR DIEPE EN ONDIEPE OORZAKEN

BODEMDALING DOOR DIEPE EN ONDIEPE OORZAKEN BODEMDALING DOOR DIEPE EN ONDIEPE OORZAKEN PETER VAN BERGEN NOORDELIJKE NETWERKDAG BODEM 18 MEI 2017 Tel.: 050 3164689 Postbus 610, 9700 AP Groningen www.commissiebodemdaling.nl Email: p.vanbergen@commissiebodemdaling.nl

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2013 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda TNO Kennis voor zaken : Oplossing of overlast? Kunnen we zomaar een polder onder water zetten? Deze vraag stelden zich waterbeheerders, agrariërs en bewoners in de Middelburg-Tempelpolder. De aanleg van

Nadere informatie

Slappe bodemdag 21 juni 2013

Slappe bodemdag 21 juni 2013 Slappe bodemdag 21 juni 2013 Financieel kennisgebied Hoe werkt het gemeentefonds en waar let je op in de begroting? Doel van financiële workshop Informeren Gemeentefinanciën en slappe bodem Wat doet de

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2014 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Rob Hermans Senior projectmanager Presentatie 29 september 2011 Opbouw presentatie Wat zijn de financiële afspraken? Waardoor stijgt de rioolheffing?

Nadere informatie

Naar veilige Markermeerdijken

Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Hoogheemraadschap Hollands Noorder kwartier versterkt 33 kilometer afgekeurde dijk tussen Hoorn en Amsterdam. Tijdens de toetsronde in 2006 zijn

Nadere informatie

leeft......met water Regenwater gescheiden afvoeren

leeft......met water Regenwater gescheiden afvoeren Schijndel leeft......met water Regenwater gescheiden afvoeren Schijndel leeft met water Door veranderende weersomstandigheden en toekomstige ontwikkelingen in de waterwetgeving, moet iedere gemeente een

Nadere informatie

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen

Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Financiële consequenties BAW: Alleen de goede dingen doen Rob Hermans Senior projectmanager Presentatie 29 september 2011 Opbouw presentatie Wat zijn de financiële afspraken? Waardoor stijgt de rioolheffing?

Nadere informatie

CoP Slappe Bodem. 3 april 2014. Team Realisatie en Beheer. door Welmoed Visser

CoP Slappe Bodem. 3 april 2014. Team Realisatie en Beheer. door Welmoed Visser CoP Slappe Bodem 3 april 2014 Team Realisatie en Beheer door Welmoed Visser 1 Inhoud Voorstellen Ernst van de situatie in Woerden Programma Ontwikkeling Veengebied Ervaring bouwrijp maken en woonrijp houden

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

Programma Water en klimaatveranderingen

Programma Water en klimaatveranderingen Programma Water en klimaatveranderingen Ger Renkens / Luuk Postmes 7 juni 2016 Doel Beschermen van de volksgezondheid en het milieu en het leveren van een bijdrage aan het in stand houden en verbeteren

Nadere informatie

Programma van de avond

Programma van de avond Programma van de avond Opening en welkom (5 min.) Presentatie plan van aanpak (20 min.) Vragen ter verduidelijking van de presentatie (20 min.) Informatiemarkt Avond voorzitter: Jean Paul Andela Presentatie

Nadere informatie

Kennisinnovaties slappe bodems

Kennisinnovaties slappe bodems Kennisinnovaties slappe bodems Agenda 10 min 15 min 15 min 5 min Introductie Enrico Moens (program manager Climate and Sustainability bij Grontmij) Leon van Paassen (assistant professor Geo- Engineering

Nadere informatie

INDELING INLEIDING (AANLEIDING?) GRONDWATERBEHEER IN DELEN DE WATERWET OVERLAST EN ONDERLAST: DE PROBLEMEN VERBONDEN.

INDELING INLEIDING (AANLEIDING?) GRONDWATERBEHEER IN DELEN DE WATERWET OVERLAST EN ONDERLAST: DE PROBLEMEN VERBONDEN. INDELING Grondwaterbeheer in de stad: een kans Peter den Nijs Inleiding Grondwaterbeheer in de stad: een kans Beleid grondwater stedelijk gebied Het wordt alleen maar slechter Afsluiting en vragen Grondwaterbeheer

Nadere informatie

agendapunt 04.B.17 Aan Commissie Stedelijk water en watersysteem STARTNOTITIE VISIE EN STRATEGIE OP BODEMDALING

agendapunt 04.B.17 Aan Commissie Stedelijk water en watersysteem STARTNOTITIE VISIE EN STRATEGIE OP BODEMDALING agendapunt 04.B.17 1252397 Aan Commissie Stedelijk water en watersysteem STARTNOTITIE VISIE EN STRATEGIE OP BODEMDALING Voorstel Commissie Stedelijk water en watersysteem 06-09-2016 Kennis te nemen van

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt

Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt Waarom aan de slag in de Agniesebuurt? Oude stadswijken zoals de Agniesebuurt, die dichtbebouwd zijn met veel verharding en weinig open water en groen, zijn kwetsbaar

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2015 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder

Nadere informatie

Inrichten in de praktijk

Inrichten in de praktijk Deals Inrichten in de praktijk Onderzoeksvoorstel KBS: inrichting in de praktijk, onderzoeksbudget gehonoreerd. Doel: opleiding publieke professionals Inrichten in de praktijk Onderzoeksvoorstel KBS: inrichting

Nadere informatie

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland Gemeenterapport Lelystad 2013 De Benchmark rioleringszorg is de landelijke prestatievergelijking waarmee gemeenten inzicht geven en krijgen in de kenmerken en prestaties van hun riolering(szorg). De cijfers

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen Stand van zaken voorjaar 2016 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder andere

Nadere informatie

Leonidas. Meebewegen of niet? Jos Kuppens Anne Mollema Dick Wilschut. 31 maart 2016

Leonidas. Meebewegen of niet? Jos Kuppens Anne Mollema Dick Wilschut. 31 maart 2016 Leonidas Meebewegen of niet? Jos Kuppens Anne Mollema Dick Wilschut 31 maart 2016 Leonidas Noordelijke maasoever vlak bij Brienenoordbrug 01-04-16 2 Vroeger sportvelden 01-04-16 3 Leonidas in het kort

Nadere informatie

Funderingsproblematiek Tweede kamer commissie BiZa en I&M 28 maart 2013

Funderingsproblematiek Tweede kamer commissie BiZa en I&M 28 maart 2013 . Funderingsproblematiek Tweede kamer commissie BiZa en I&M 28 maart 2013 Agenda: 1. Presentatie Ing. Ad van Wensen, Ir. Dick de Jong, Ir. Peter Ligthart 2. Aanbieding noodkreet Martine Coevert 3. vragen?

Nadere informatie

Doetinchem, 21 juli 2014

Doetinchem, 21 juli 2014 Doetinchem, 21 juli 2014 Deze notitie over het risico op verzakking van bebouwing als gevolg van de plannen is opgesteld in 2011. In de notitie wordt een verwachte grondwaterstandstijging in de bebouwde

Nadere informatie

Anne Mollema IGWR. Grondwater in de Stadhouderslaan en omgeving

Anne Mollema IGWR. Grondwater in de Stadhouderslaan en omgeving Anne Mollema IGWR Grondwater in de Stadhouderslaan en omgeving Inhoud Water in de stad, hoe zit dat in elkaar Wie is waarvoor verantwoordelijk Wanneer is er een probleem Grondwaterstanden gemeten Wat kunt

Nadere informatie

Bewonersbrief Wijziging start uitvoering voor werkzaamheden in uw buurt

Bewonersbrief Wijziging start uitvoering voor werkzaamheden in uw buurt Bewonersbrief Wijziging start uitvoering voor werkzaamheden in uw buurt Datum bewonersbrief: 15 februari 2017 Contactpersoon: L. Jongmans Telefoonnummer: 14 0 75 Inhoud bewonersbrief: In februari 2015

Nadere informatie

Wie zijn wij. Duurzaam ophogen: miljoenen besparen! Platform 3BW. Programma. Platform Beter Bouwen Beter Wonen

Wie zijn wij. Duurzaam ophogen: miljoenen besparen! Platform 3BW. Programma. Platform Beter Bouwen Beter Wonen Wie zijn wij Platform Beter Bouwen Beter Wonen Duurzaam : miljoenen besparen! Tevens veel samenwerking met: TNO, Tauw, Fugro, SBR, gemeentes, enzovoort David Biron (Witteveen+Bos) Welmoed Visser (Grontmij)

Nadere informatie

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek Scheldemondraad: Actieplan Grensoverschrijdende klimaatbeleid, 11 september 2009 Interregproject

Nadere informatie

Vogelbuurt, Korte Akkeren

Vogelbuurt, Korte Akkeren Vogelbuurt, Korte Akkeren Presentatie rioolvernieuwing 4 & 6 juli 2017 Openbare ruimte projectgebied Vogelbuurt & Westkade/Westerom Het riool binnen Korte Akkeren Vogelbuurt voldoet niet meer aan de gevraagde

Nadere informatie

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)(

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Indeling(van(de(avond:(van(19.00(uur(tot(21.00(uur(konden(bewoners(van(de(Straatweg(informatie(

Nadere informatie

Water in Tiel. 1 Naast regionale wateren die in beheer zijn bij de waterschappen, zijn er rijkswateren (de hoofdwateren

Water in Tiel. 1 Naast regionale wateren die in beheer zijn bij de waterschappen, zijn er rijkswateren (de hoofdwateren Water in Tiel Waterbeleid Tiel en Waterschap Rivierenland Water en Nederland zijn onafscheidelijk. Eigenlijk geldt hetzelfde voor water en Tiel, met de ligging langs de Waal, het Amsterdam Rijnkanaal en

Nadere informatie

Bodemdaling van A tot Z

Bodemdaling van A tot Z Bodemdaling van A tot Z Arjen Snaterse (Gemeente Almere) Alison Jenkins (Gemeente Zaanstad) John Lambert (Deltares) 1 april 2016 Bodemdaling van A tot Z (1) 1 Bodemdaling in Internationaal Perspectief

Nadere informatie

Grondwater en de fundering van uw huis

Grondwater en de fundering van uw huis Grondwater en de fundering van uw huis Vlak onder de grond is de bodem verzadigd met water: dit is het grondwater. Als uw huis houten funderingspalen heeft of géén funderingspalen, dan kan een lage grondwaterstand

Nadere informatie

Kennisdag Funderingen. Congres Aanpak Funderingsproblematiek. Techniek en funderingsherstel. Frits van Tol TU-Delft Deltares.

Kennisdag Funderingen. Congres Aanpak Funderingsproblematiek. Techniek en funderingsherstel. Frits van Tol TU-Delft Deltares. Kennisdag Funderingen Congres Aanpak Funderingsproblematiek Techniek en funderingsherstel Frits van Tol TU-Delft Deltares November 24, 2013 1 Vermelding Sectie GeoEngineering onderdeel organisatie Overzicht

Nadere informatie

Feiten over de riolering

Feiten over de riolering Feiten over de riolering Prestaties Middelen en mensen Samenhangen Schaalverschillen Doeltreffendheid en doelmatigheid Stichting RIONED, februari 21 T.b.v. het feitenonderzoek in het kader van doelmatig

Nadere informatie

Opknappen wijk Vogelweide. vragen en antwoorden

Opknappen wijk Vogelweide. vragen en antwoorden Opknappen wijk Vogelweide vragen en antwoorden Vogelweide is toe aan groot onderhoud, denk daarbij aan zaken als het vervangen van de riolering en het ophogen van de straat. Het uitvoeren van groot onderhoud

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Nieuwe riolering in uw woonwijk

Nieuwe riolering in uw woonwijk Nieuwe riolering in uw woonwijk Vervangen van uw riolering Hoe werkt het vervangen van de riolering? Hoe moet ik een nieuwe huisaansluiting aanleggen? Stankoverlast Consequenties voor grondwaterpeil Inspectie

Nadere informatie

Welkom. Integraal Beheer Openbare Ruimte. Erwin Heeringa (Nederlek)

Welkom. Integraal Beheer Openbare Ruimte. Erwin Heeringa (Nederlek) Welkom Integraal Beheer Openbare Ruimte Erwin Heeringa (Nederlek) Inhoud Inleiding Beheerfilosofie Project Da Costabuurt Zetting in beeld Wegbeheer Rioolbeheer Projectkosten Kruisingen K&L Hoe verder???

Nadere informatie

# 3. West. Special: Bijeenkomst van Leergemeenschap West-Nederland Water- en Ruimteberichten. Deze uitgave is mogelijk gemaakt door:

# 3. West. Special: Bijeenkomst van Leergemeenschap West-Nederland Water- en Ruimteberichten. Deze uitgave is mogelijk gemaakt door: West # 3 Deze uitgave is mogelijk gemaakt door: Special: Bijeenkomst van Leergemeenschap West-Nederland Water- en Ruimteberichten Met medewerking van: Juni 2015 wvl0615lv055 Foto: www.hoogzomer.eu Inhoud

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen Stand van zaken voorjaar 2017 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder andere

Nadere informatie

Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen

Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Zeewolde Augustus 2011 Oplage: 2500 exemplaren Fotografie Gemeente Zeewolde fresh fotooz Productie

Nadere informatie

Water- en Rioleringsplan

Water- en Rioleringsplan Water- en Rioleringsplan 2017-2021 Inleiding Hemelwater Oppervlaktewater overstort Afvalwater Grondwater Drinkwater Beleidskader Wet Milieubeheer afname- en zorgplicht voor afvalwater verplichting WRP

Nadere informatie

Waterproof Zeehelden Gezamenlijke aanpak

Waterproof Zeehelden Gezamenlijke aanpak Waterproof Zeehelden Gezamenlijke aanpak Bewonersavond 16-11-2016 1 Programma Welkom 19.30 Toelichting stand van zaken 19.35 Praattafels 20.45 Einde uitloop 21.30 Info: www.utrecht.nl/waterproof vragen:

Nadere informatie

Klimaatadaptatie. Programmaplan duurzame en gezonde stad

Klimaatadaptatie. Programmaplan duurzame en gezonde stad Klimaatadaptatie Programmaplan duurzame en gezonde stad Inhoud Ons klimaat verandert Wat betekent het voor Nederland? De uitdagingen voor onze regio Wat doen we al in Helmond en waar dragen we aan bij?

Nadere informatie

agendapunt Aan Verenigde Vergadering STARTNOTITIE VISIE EN STRATEGIE OP BODEMDALING

agendapunt Aan Verenigde Vergadering STARTNOTITIE VISIE EN STRATEGIE OP BODEMDALING agendapunt 07.02 1252397 Aan Verenigde Vergadering STARTNOTITIE VISIE EN STRATEGIE OP BODEMDALING Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 07-07-2016 Kennis te nemen van de startnotitie voor het opstellen

Nadere informatie

Een route naar een. Programmatische aanpak duurzame veenweideontwikkeling. 12 april 2017 Siem Jan Schenk/ Ruud Maarschall Derk Jan Marsman

Een route naar een. Programmatische aanpak duurzame veenweideontwikkeling. 12 april 2017 Siem Jan Schenk/ Ruud Maarschall Derk Jan Marsman Een route naar een Programmatische aanpak duurzame veenweideontwikkeling 12 april 2017 Siem Jan Schenk/ Ruud Maarschall Derk Jan Marsman Uitgangspunten Gebiedscommissie Laag Holland (MKBA in 2009) Bodemdaling

Nadere informatie

Deltaprogramma: het werk aan onze delta is nooit af. Katja Portegies Staf Deltacommissaris 11 juni 2014

Deltaprogramma: het werk aan onze delta is nooit af. Katja Portegies Staf Deltacommissaris 11 juni 2014 Deltaprogramma: het werk aan onze delta is nooit af Katja Portegies Staf Deltacommissaris 11 juni 2014 1 Tot 6.70 m. onder zeeniveau 60% overstroombaar gebied, daar wonen ongeveer 9 miljoen mensen met

Nadere informatie

Bouwrijp maken met schuimbeton;

Bouwrijp maken met schuimbeton; s tichting b ouwr esearch Bouwrijp maken met schuimbeton; een technisch-economische visie rapporteurs: ir. A. Boogert TAUW Intra Consult BV ir. W. de Wijs TAUW Intra Consult BV IJ Bouwrijp maken met schuimbeton;

Nadere informatie

Extreme neerslag in het stedelijk gebied. STOWA, 1 juni 2017 Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED

Extreme neerslag in het stedelijk gebied. STOWA, 1 juni 2017 Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED Extreme neerslag in het stedelijk gebied STOWA, 1 juni 2017 Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED Zwaarste buien deze eeuw Apeldoorn, 120 mm in 75 minuten (2009) Herwijnen 94 mm in 70 minuten (2011) Deelen,

Nadere informatie

Grondwater in stedelijk gebied

Grondwater in stedelijk gebied Grondwater in stedelijk gebied Kruisbestuiving met de afdeling riolering 29 mei 2013 Jacqueline Flink Waterbalans Grondwateraanvulling uit neerslag??? Grondwateraanvulling GBKA (~ BGT) goede info over

Nadere informatie

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Integraal Waterplan Haarlem Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Inhoud presentatie 1. Enkele begrippen 2. Waterplan Haarlem Aanleiding en doel Gerealiseerde maatregelen Actualisatie Geplande maatregelen

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK KENNISPROGRAMMA VEENBODEMDALING NEDERLAND

PLAN VAN AANPAK KENNISPROGRAMMA VEENBODEMDALING NEDERLAND PLAN VAN AANPAK KENNISPROGRAMMA VEENBODEMDALING NEDERLAND Aanbod van decentrale overheden om te komen tot een nationale kennisprogramma en aanpak veenbodemdaling Versie 1 11 maart 2016 INHOUD Samenvatting...

Nadere informatie

Dalende bodems, stijgende kosten

Dalende bodems, stijgende kosten Dalende bodems, stijgende kosten Mogelijke maatregelen tegen veenbodemdaling in het landelijk en stedelijk gebied door Gert Jan van den Born 1 Aanleiding voor een studie over veenbodemdaling Recent verleden:

Nadere informatie

Bodemdaling door diepe en ondiepe oorzaken in Groningen

Bodemdaling door diepe en ondiepe oorzaken in Groningen Bodemdaling door diepe en ondiepe oorzaken in Groningen In Groningen kunnen de volgende oorzaken van bodemdaling worden onderscheiden (op basis van Hannink, 1990): Diepte in m- mv Natuurlijke oorzaken

Nadere informatie

Nota van beantwoording

Nota van beantwoording Nota van beantwoording Ontwerp-peilbesluit polder Capelle aan den IJssel Behorende bij besluit van verenigde vergadering 27 juni 2012 peilbesluit polder Capelle aan den IJssel Status Definitief Datum 27

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status.

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status. Aan de Gemeenteraad Raad Status : : 5 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project Punt no. : 12 Korte toelichting Op de agenda voor uw vergadering

Nadere informatie

tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015

tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015 tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015 Voorstellen multifunctionele landbouw functieverandering landschappelijke inpassing gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

Goede zorg voor afvalwater, regenwater en grondwater. Stichting RIONED

Goede zorg voor afvalwater, regenwater en grondwater. Stichting RIONED Goede zorg voor afvalwater, regenwater en grondwater Stichting RIONED Het riool: meer dan een buis Het riool zorgt voor droge voeten door de afvoer van regen - water en een schoon milieu door de afvoer

Nadere informatie

Notitie Ontwikkeling van de lokale woonlasten

Notitie Ontwikkeling van de lokale woonlasten Notitie Ontwikkeling van de lokale woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (voorts COELO) publiceert jaarlijks de Atlas van de lokale lasten, een overzicht van de

Nadere informatie

Studie naar de huidige en toekomstige waterbehoefte van stedelijke gebieden

Studie naar de huidige en toekomstige waterbehoefte van stedelijke gebieden Studie naar de huidige en toekomstige waterbehoefte van stedelijke gebieden extra aanvoer passieve infiltratie gronciwatervoorraad E,5 w 1,5.,/..,//1 4 4 4 5 4-- 2 E 1 4- ru 2,5 ir.lu -2-3 1 16 oktober

Nadere informatie

Verklaring van Hoog & Droog

Verklaring van Hoog & Droog Verklaring van Hoog & Droog Aangenomen bij acclamatie op woensdag 6 juni bij Burgers Zoo te Arnhem Over de andere kant van de Delta Verklaring van Hoog & Droog Conclusies en adviezen geformuleerd tijdens

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Verzakkingen in De Lier. Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters

Verzakkingen in De Lier. Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters Verzakkingen in De Lier Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters AD 29-04-2015 Impressie Uitdagingen gemeente We hebben geen echt beleid voor zakkingen Hoe komt het? Tot hoever laten we het fysiek

Nadere informatie

Samen Ontwikkelen. Stuurgroep Nationaal Landschap Groene Hart i.o. 19 september 2012 / concept

Samen Ontwikkelen. Stuurgroep Nationaal Landschap Groene Hart i.o. 19 september 2012 / concept Samen Ontwikkelen Stuurgroep Nationaal Landschap Groene Hart i.o. 19 september 2012 / concept Samen Ontwikkelen 2. Water Bodem & Gebruik 3. Het Groene Hart, met zijn veenweiden, Over de realisatie van

Nadere informatie

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen SAMENVATTING Aanleiding In het westelijke deel van het Schilderskwartier zijn de woningen gefundeerd op houten palen met betonopzetters. Uit onderzoeken in de jaren 90 is gebleken dat de grondwaterstand

Nadere informatie

ZETTINGEN EN WAT DOE IK ER EIEE?

ZETTINGEN EN WAT DOE IK ER EIEE? W E R K D O C U M E N T ZETTINGEN EN WAT DOE IK ER EIEE? door ir. M.A. Viergever 1980-138 Ado april 9340 M ' T N T S T E R I E V A N V E R K E E R E N W A T E R S T A A T S D I E N S T V O O R D E I J

Nadere informatie

Grote aanpak Schildersbuurt

Grote aanpak Schildersbuurt vragen en en Grote aanpak Schildersbuurt Nieuwe riolering, bestrating en groen 1 2 De meest gestelde vragen en en zijn als volgt gerubriceerd: 1 Project & planning Schildersbuurt Grote aanpak openbare

Nadere informatie

Funderingsproblemen Zaanstad

Funderingsproblemen Zaanstad Funderingsproblemen Zaanstad 21 november 2013 TU-Delft KCAF congres aanpak funderingsproblematiek Omvang probleem Zaanstad specifiek Oud beleid en onderzoeksgebieden Nieuw beleid en rol gemeente Problemen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Berlagestraat/ Kramerstraat 12 mei 2011

Informatiebijeenkomst Berlagestraat/ Kramerstraat 12 mei 2011 Informatiebijeenkomst Berlagestraat/ Kramerstraat 12 mei 2011 Opening Joop van Wijnbergen, voorzitter en gastheer, opent de bijeenkomst namens de deelgemeente. Hij stelt de heer Henk Koedijk, de heer Turkay

Nadere informatie

OORZAKEN DALING GRONDWATERSTAND

OORZAKEN DALING GRONDWATERSTAND OORZAKEN DALING GRONDWATERSTAND Droge voeten én natte palen, geen eenvoudig te combineren doelen. Droge voeten symboliseert wateroverlast op straat, natte palen grondwateronderlast. Wateroverlast op straat

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2008

COELO Woonlastenmonitor 2008 COELO Woonlastenmonitor 2008 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Gemeentelijk rioleringsplan Registratienummer: 00538296 Op voorstel B&W d.d.: 31 maart 2015 Datum vergadering: 26 mei 2015 Portefeuillehouder: Helm Verhees Rol gemeenteraad:

Nadere informatie

Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie

Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie Het Deltaprogramma: een nieuwe aanpak Een goede kwaliteit van de leefomgeving is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat

Nadere informatie

in Flevoland Heeft u er last van of wilt u het gebruiken?

in Flevoland Heeft u er last van of wilt u het gebruiken? Grondwater in Flevoland Heeft u er last van of wilt u het gebruiken? 1. Wat is grondwater? Grondwater is de naam zegt het al water onder het grondoppervlak. Normaal gesproken is dit water dus niet zichtbaar.

Nadere informatie

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017 Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 13 maart 2012 1.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan (hierna te noemen: GRP) op te

Nadere informatie

Kop van Overijssel heeft volwassen fietspad

Kop van Overijssel heeft volwassen fietspad Kop van Overijssel heeft volwassen fietspad In de kop van Overijssel is in 1992 een fietspad aangelegd in een gebied met zeer slechte draagkracht. Nu, 18 jaar later, is ter plaatse gekeken hoe dit inmiddels

Nadere informatie

Hoe maak ik mijn tuin waterklaar? wateroverlast. Een klimaatvriendelijke

Hoe maak ik mijn tuin waterklaar? wateroverlast. Een klimaatvriendelijke in de tuin Hoe maak ik mijn tuin waterklaar? Minder wateroverlast Een klimaatvriendelijke tuin Subsidie Wateroverlast door verandering van het klimaat Het is goed om te weten dat gemeenten, samen met waterschappen,

Nadere informatie

Dynamische Delta. Bewoonbaar, leefbaar en veilig door natuurlijke processen.

Dynamische Delta. Bewoonbaar, leefbaar en veilig door natuurlijke processen. Dynamische Delta Bewoonbaar, leefbaar en veilig door natuurlijke processen. 1 Colofon Dynamische Delta - bewoonbaar, leefbaar en veilig door natuurlijke processen. Prijsvraag Nederland Deltaland Auteur:

Nadere informatie

Rioolaanleg en onderhoud in klei- en veengebieden

Rioolaanleg en onderhoud in klei- en veengebieden Rioolaanleg en onderhoud in klei- en veengebieden Dit is een tekening uit het boek Behandeling van afvalwater. Handleiding bij de colleges van Prof. Ir. A. C. J. Koot uit 1971 Gemeenteriolen liggen over

Nadere informatie

Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen

Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen prof. dr. ir. Patrick Willems KU Leuven Departement Burgerlijke Bouwkunde Afdeling Hydraulica Kasteelpark Arenberg

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2009

COELO Woonlastenmonitor 2009 COELO Woonlastenmonitor 2009 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Doel: voorkom regenwateroverlast!

Doel: voorkom regenwateroverlast! http://bit.ly/2pjgadl Wereldtemperatuur 188-216 Ontwikkeling extreme neerslag Doel: voorkom regenwateroverlast! Masterclass klimaatadaptatie Kennemerland, 18 mei 217. Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED

Nadere informatie

WHAT S UP ZUIDERZEELAND? AARDRIJKSKUNDE, THEORETISCHE OPDRACHT

WHAT S UP ZUIDERZEELAND? AARDRIJKSKUNDE, THEORETISCHE OPDRACHT WHAT S UP ZUIDERZEELAND? AARDRIJKSKUNDE THEORETISCHE OPDRACHT WATER EN DIJKEN IN EDUGIS 4 VMBO Naam: Klas: In deze opdracht ga je Waterschap Zuiderzeeland op verschillende manieren onderzoeken. Je kijkt

Nadere informatie

Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf. Jelle Buma

Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf. Jelle Buma Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf Jelle Buma Inhoud - Voorstellen - Grondwatersysteem - Wetgeving - Maatregelen Waterschade Binnenhof (1998) Oorzaak: te diep gebaggerd Inhoud - Voorstellen - Grondwatersysteem

Nadere informatie

Projectnummer: C01012.100139.0400/LB. Opgesteld door: Tristan Bergsma. Ons kenmerk: 078572453:0.2. Kopieën aan: Cees-Jan de Rooi (gd)

Projectnummer: C01012.100139.0400/LB. Opgesteld door: Tristan Bergsma. Ons kenmerk: 078572453:0.2. Kopieën aan: Cees-Jan de Rooi (gd) MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Beaulieustraat 22 Postbus 264 6800 AG Arnhem Tel 026 3778 911 Fax 026 4457 549 www.arcadis.nl Onderwerp: Beknopte watersysteemanalyse de Knoop, Doetinchem Arnhem, 29 juli 2015

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Oproep voor bijdrage

Oproep voor bijdrage Hèt netwerk event van de bodem en ondergrond Oproep voor bijdrage 28 e Nationaal Symposium Bodem Breed Dinsdag 29 november 2016 / RWS gebouw Westraven te Utrecht Beheer en inrichting van onze fysieke leefomgeving:

Nadere informatie

Meerkosten gemeenten met een slechte bodemgesteldheid

Meerkosten gemeenten met een slechte bodemgesteldheid Meerkosten gemeenten met een slechte bodemgesteldheid nadere verfijning maatstaven slappe bodem in gemeentefonds 571001-014 Eindrapport Cebeon, 14 november 2005 I Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 2 Plan

Nadere informatie

Verslag bewonersavond 24 november 2016

Verslag bewonersavond 24 november 2016 Verslag bewonersavond 24 november 2016 Datum: 28 november 2016 Betreft: Aanpak grondwateroverlast Villapark Eindhoven Kenmerk: BY11, NOT20161128 Bestemd voor: Gemeente Eindhoven Opgesteld door: Wareco

Nadere informatie

Stromingsbeeld Rotterdam

Stromingsbeeld Rotterdam Rotterdam centraal en Provenierswijk Bert de Doelder 17-4-2014 Stromingsbeeld Rotterdam Z Maas Freatische grondwaterstand N diepe polders NAP 6,2 m holocene deklaag NAP -5 m 1e watervoerend pakket 1e

Nadere informatie

Rapport. Datum: 9 november 2007 Rapportnummer: 2007/248

Rapport. Datum: 9 november 2007 Rapportnummer: 2007/248 Rapport Datum: 9 november 2007 Rapportnummer: 2007/248 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het college van burgmeester en wethouders van Delft de kosten van een herstel van zijn huisaansluiting op het

Nadere informatie

Welkom! Wateravond Noord. 27 juni 2017

Welkom! Wateravond Noord. 27 juni 2017 Welkom! 27 juni 2017 Wateravond Noord 19.00 Inloop 19.30 Opening avondvoorzitter 19.35 Inleiding gebiedscommissie 19.45 Presentatie wateropgave Rotterdam 19.55 Presentatie Aanpak Buitenruimte Agniesebuurt

Nadere informatie