Acties / Werkwoorden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Acties / Werkwoorden"

Transcriptie

1 Acties / Werkwoorden Voor er gestart kan worden met onderstaand programma, moet het kind aan de volgende voorwaarden voldoen: Het kind kan 50 objecten benoemen en op verzoek selecteren. Het kind kan 10 acties benoemen (wat doe ik? (eten, slapen, drinken, klappen, zitten, rennen, lopen, huilen, schrijven, knippen etc) en op verzoek uitvoeren. (ga lopen, zitten, klap in je handen etc) Daarna gaan we het kind 50 ww-zlfst nw of zlfst nw-ww combinaties leren, zoals in onderstaand programma. (neem voor zelfstandig naamwoorden de woorden die je kind beheerst, zowel als tact als receptive) Dit programma is bedoeld om kinderen aan te leren om acties gecombineerd met een zelfstandig naamwoord te benoemen, zowel receptief als expressief (bij tacts). Hieronder staan de stappen beschreven die trainers kunnen doorlopen. Hierbij is het erg belangrijk dat er, direct vanaf het begin, al diverse stimuli worden afgewisseld, zodat het kind direct leert generaliseren. Het kind moet een werkwoord minimaal met 5 objecten kunnen uitvoeren en benoemen. Voordat je begint met het aanleren van werkwoorden (de acties), moet het kind eerst de zelfstandige naamwoorden (objecten) beheersen die je gebruikt om de werkwoorden aan te leren. De acties die aangeleerd worden, moeten zichtbaar zijn voor het kind en ook daadwerkelijk uitgevoerd worden, dus niet vanaf afbeeldingen. 1. Het kind moet de actie / beweging leren benoemen (tact) Trainer voert een actie uit met een object en vraagt het kind: wat doet (object)? Als blijkt dat het kind het niet weet, verbaal prompten: Trainer: Wat doet (object)? Zeg: (actie benoemen) (tact) Kind: (benoemt actie) Trainer: ja, de (object).)! Trainer laat het kind het werkwoord aanvullen (intraverbal) Dan stelt trainer nogmaals de vraag, om ongeprompte respons te krijgen: " wat doet (object)? Kind: (benoemt actie) Trainer: ja de (object).! Kind vult actie aan. En krijgt grote beloning. Voorbeeld: Trainer laat bal rollen en vraagt: wat doet de bal?, zeg Rollen! Kind : rollen Trainer: ja, de bal. Kind vult aan: rolt (of rollen) Trainer: wat doet de bal? Kind: rollen Trainer: ja, de bal. Kind: rolt/rollen Trainer: ja, de bal rolt! + grote beloning ABA-Instituut versie 4 april

2 Dus, na een geprompte trial ook altijd een ongeprompte trial. 2. Trainer stelt kind een vraag die hij beheerst, bijv. laat een object zien: Wat is dit? 3. Trainer voert dezelfde actie uit als bij 1, maar dan met een ander object (als hij de actie met het ene object kan benoemen). Pas als kind met een paar objecten de actie kan benoemen ga je verder naar de volgende stap. Imitatie trial om maken van beweging aan te leren/ te versterken / te oefenen. 4. Trainer geeft kind eerste object, heeft er zelf ook een en geeft het kind instructie om hem te imiteren (doe dit / doe mij na). Trainer laat het object de beweging maken. Bijvoorbeeld: Trainer geeft kind bal en heeft zelf een bal. Trainer zegt: doe dit! & laat de bal rollen. Kind doet trainer na. Trainer beloont kind. - Stappen 1 t/m 4 kunnen door elkaar uitgevoerd worden, met verschillende objecten en ook verschillende acties (de nieuw aan te leren acties kan je afwisselen met acties die het kind al beheerst. Leer niet meer dan 2 nieuwe acties tegelijkertijd!). Gebruik voor de acties onderstaand schema met werkwoorden en hanteer de volgorde van de groepen. Begin dus eerst met werkwoorden uit groep 1, als hij die beheerst ga je door met de volgende groep. Begin met 2 werkwoorden en minstens 3 verschillende objecten en breid dat langzaam uit. Als het kind stap 1 t/m 4 beheerst met minimaal 2 acties en 5 verschillende objecten, ga je door met de volgende stappen: Kind moet actie/beweging op verzoek uit kunnen voeren (receptive) 1. Voor/bij het kind ligt 1 object. Trainer geeft instructie: (actie) met (object) (bijv. rol de bal) en doet de handeling voor met zijn eigen bal. Kind imiteert. Trainer: ja, de bal rolt! Trainer: rol de bal! (geeft geen prompt) Kind laat de bal rollen. Trainer ja, de bal rolt! + grote beloning. Wissel welke actie het kind met het object moet doen meteen af, zodat hij niet meteen de bal gaat rollen als hij een bal krijgt en hij niet kan voorspellen wat hij met de bal moet gaan doen. Wissel af met acties die hij al beheerst! 2. Voor/bij het kind liggen meerdere objecten. Trainer geeft instructie: (actie) met (object) Prompten waar nodig (imitatief). Duw de auto, duw de schommel, laat de baby slapen, geef de baby eten, laat meneer aardappelhoofd rijden etc ABA-Instituut versie 4 april

3 Wees creatief bij het afwisselen met objecten voor dezelfde actie: zo kan een pop of knuffel eten maar de trainer zelf kan ook eten. Meneer aardappelhoofd kan in een auto rijden, een knuffel kan in een auto rijden etc. Het kind gaat waarschijnlijk vanzelf zinnen maken als: pappa rijden, varken eet of eten, bal gooien, pop slapen etc. als hij dat doet, beloon hem dan met je krachtigste beloner. En een auto kan rijden maar hij kan bijvoorbeeld ook gegooid worden, geschoven, gedraaid, verstopt worden. Begin wel met de meest voorkomende objecten om de acties aan te leren. Geef aan in de lijst met werkwoorden hieronder welke werkwoorden het kind beheerst. Een kind beheerst een werkwoord pas als hij het drie dagen achter elkaar zelfstandig kan benoemen (tact) tijdens de eerste trial! en zelfstandig de actie op verzoek kan uitvoeren (receptive) tijdens de eerste trial. Zet de datum waarop hij het beheerst in de lijst. Voor een goed voorbeeld kan je het ABA-instituut vragen of je een link kan krijgen van de video op motionbox waarin Caroline acties leert aan Alexander. Hieronder ook een, uitgeschreven, voorbeeld van stap 1 t/m 4: Trainer eet een stukje koek: wat doe ik? Kind reageert niet. Trainer eet nog een stukje koek: wat doe ik, zeg: eten Kind: eten Trainer: Jaaa, ik.! Kind vult aan met eet Trainer geeft kind beloning. Trainer eet nog een stukje koek: wat doe ik? Kind: eten Trainer: ja, ik.! Kind: eet! Trainer beloont kind Wijs de stoel aan Kind wijst de stoel aan. Trainer laat de pop een stuk koek eten: en wat doet de pop? Kind: zitten Trainer: klap in je handen Trainer: wat doet de pop? Zeg: eten Kind: eten Trainer: Goed zo. Wat doet de pop? Kind: eten Trainer: ja, de pop..! kind vult aan : eet Trainer beloont kind. Trainer pakt een beer wat is dit? Kind: beer Trainer: Ja goed zo Trainer laat de beer eten en wat doet de beer? Kind: beer eten ABA-Instituut versie 4 april

4 Trainer: ja, de beer eet! Trainer geeft kind grote beloning. Trainer zet beer op de stoel. Wat doet de beer nu? Kind: zitten Trainer: ja de beer! Kind vult aan met zit. Wat wil je? Kind zegt: koek Kind krijgt beloning (eten) Trainer: "wat doe jij?" Kind: "eten" Trainer: "ja, jij eet!" Trainer: "ga op de stoel zitten" Kind gaat op stoel zitten. Trainer: "wat doe jij?" Kind: "zitten op de stoel." Trainer: "ja, jij zit op..!" Kind vult aan met de stoel Trainer: doe dit en maakt eet beweging. Kind doet trainer na. Trainer: goed zo, jij.. kind vult aan met eet. Trainer: doe alsof je eet en trainer geeft imitatieve prompt door zelf ook te doen alsof hij eet. Kind maakt eetbeweging. Trainer: ja, goed zo, je eet! Trainer: doe alsof je eet (zonder imitatieve prompt) Kind maakt eetbeweging. Trainer zegt: Ja, je eet! En geeft kind grote beloning. Trainer: laat de pop eten (evt. met imitatieve prompt) Kind laat de pop eten (handpop) Trainer zegt: ja, de pop (kind vult aan met eet ) Trainer super! Trainer: laat de pop eten! Kind laat pop eten. Trainer: wat wil je? (mand trial) Kind: bellenblaas! Trainer geeft kind beloning waar hij om vraagt ABA-Instituut versie 4 april

5 Lijst met werkwoorden en zelfstandige naamwoorden Werkwoord Groep 1 Zlfst nw (object) Receptief Tact Blazen Drinken Eten Klappen Springen Zitten ABA-Instituut versie 4 april

6 Groep 2 Werkwoord Zlfst. nw. (object) Receptief Tact Aanraken Borstelen Dicht doen/sluiten Draaien Gieten Glijden Gooien Huilen Kietelen ABA-Instituut versie 4 april

7 Kleuren Klimmen Kloppen Knippen Knuffelen Koken Kussen Laten vallen Lezen ABA-Instituut versie 4 april

8 Lijmen Likken Lopen Openen Oppakken Rennen Rijden Rollen Ruiken ABA-Instituut versie 4 april

9 Schommelen Schoppen Slapen Staan Stampen Stapelen Stuiteren Tekenen/schrijven Tikken ABA-Instituut versie 4 april

10 Vangen Verstoppen Verven Vliegen Wassen Zwemmen ABA-Instituut versie 4 april

11 Groep 3 Werkwoord Zlfst. nw. (object) Receptief Tact Dansen Dichtknopen Dragen Dragen/aan hebben Duwen Fronsen Gaan Glimlachen Graven ABA-Instituut versie 4 april

12 Harken Huilen Huppelen Kijken Knipogen Knoeien/morsen Lachen Niesen Nieten ABA-Instituut versie 4 april

13 Omdraaien Overslaan Reiken Snijden Spelen Spetteren Stoppen Strijken Trekken ABA-Instituut versie 4 april

14 (Uit)spreiden Vasthouden Vastmaken Vegen Voeren/eten geven Zingen ABA-Instituut versie 4 april

15 Groep 4 Werkwoord Zlfst. nw. (object) Receptief Tact Achterna zitten Afmaken/beïndigen Bijten Boren Botsen Bouwen Breken Brengen Geven ABA-Instituut versie 4 april

16 Haasten Hangen Helpen Houden van Inpakken Kauwen Kijken Krijgen Laten zien ABA-Instituut versie 4 april

17 Neerzetten Nemen Oprollen Planten Posten Praten Roepen Schillen Schreeuwen ABA-Instituut versie 4 april

18 Schudden Skaten Slaan Sorteren Spelen Tellen Uitrusten Uitvegen Vallen ABA-Instituut versie 4 april

19 Vouwen Vragen Werken Wiebelen Zeggen Zien ABA-Instituut versie 4 april

Het kind leren vragen om de dingen die hij wil

Het kind leren vragen om de dingen die hij wil Het kind leren vragen om de dingen die hij wil Zodra je erin geslaagd bent contact te maken met je kind en hij wil dat jij met hem speelt, ga je hem leren vragen om de dingen die hij (van jou) wil. We

Nadere informatie

Werkwoordpakket thema 1 (Taal Actief 3 groep 7) roepen beginnen begrijpen breken buigen drinken duiken klimmen kruipen roepen ruiken

Werkwoordpakket thema 1 (Taal Actief 3 groep 7) roepen beginnen begrijpen breken buigen drinken duiken klimmen kruipen roepen ruiken Werkwoordpakket thema 1 (Taal Actief 3 groep 7) bellen belonen benoemen dreigen dromen gillen gooien groeien huilen bakken bedanken boksen botsen danken dansen drukken eisen fietsen beginnen begrijpen

Nadere informatie

Doelen ESDM Louis-Henri Periode: februari 2015 mei 2015

Doelen ESDM Louis-Henri Periode: februari 2015 mei 2015 Doelen ESDM Louis-Henri Periode: februari 2015 mei 2015 Communicatie Bevorderen van spontaan gebruik van tweewoordszinnen Doel 1 Tijdens zijn spontaan taalgebruik (dus niet direct geïmiteerd) voor verschillende

Nadere informatie

Doe workshop ABA. Caroline Peters BCABA, 8-11-2012

Doe workshop ABA. Caroline Peters BCABA, 8-11-2012 Doe workshop ABA Caroline Peters BCABA, 8-11-2012 1 Inhoud Historie ABA Instituut Wat is ABA? Versterken van gewenst gedrag Uitdoven van ongewenst gedrag Gewenst gedrag opwekken door omgeving aan te passen

Nadere informatie

ABA voor gevorderden. Caroline Peters, BCABA Copyright ABA-Instituut

ABA voor gevorderden. Caroline Peters, BCABA Copyright ABA-Instituut ABA voor gevorderden Caroline Peters, BCABA www.aba-instituut.nl 1 Wat behandelen we vandaag? Basis ABA principes De verbale operanten van Skinner Promptafhankelijkheid voorkomen 2 Basisprincipes Gedrag

Nadere informatie

Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters

Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters Voor ouders met kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar. Deze folder geeft u als ouder informatie over de normale taalontwikkeling van kinderen en biedt

Nadere informatie

Leerlijn Sociaal-emotionele ontwikkeling

Leerlijn Sociaal-emotionele ontwikkeling Leerlijn 1.1. Emotioneel 1.2. Sociaal Stamlijn Niveau A Merkt zintuiglijke stimulatie op (aanraking, vibratie, smaken, muziek, licht) Uit lust- en onlustgevoelens Kijkt gericht enkele seconden naar een

Nadere informatie

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen Mondelinge taal 1 Spraak-taalontwikkeling Baby blauw maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) herhaalt geluidjes Dreumes brabbelt bij (eigen) spel oranje begint steeds meer

Nadere informatie

v.t. jij, hij, v.t. v.t. v.t. jij, hij, v.t. wij, jullie v.t. v.t. jij, hij, v.t. wij, jullie v.t. v.t. jij, hij, v.t. wij, jullie v.t. v.t.

v.t. jij, hij, v.t. v.t. v.t. jij, hij, v.t. wij, jullie v.t. v.t. jij, hij, v.t. wij, jullie v.t. v.t. jij, hij, v.t. wij, jullie v.t. v.t. bakken bannen heb, ben, word heb, ben, word barsten behangen heb, ben, word heb, ben, word braden brouwen heb, ben, word heb, ben, word heten hoeven heb, ben, word heb, ben, word houwen lachen heb, ben,

Nadere informatie

Woordenkennis! In de tuin. Kaartenparen om het oefenen en het versterken van de woordenschat zowel receptief alsook productief. Bestelnummer 814 02

Woordenkennis! In de tuin. Kaartenparen om het oefenen en het versterken van de woordenschat zowel receptief alsook productief. Bestelnummer 814 02 Woordenkennis! In de tuin Kaartenparen om het oefenen en het versterken van de woordenschat zowel receptief alsook productief. Bestelnummer 814 02 K2-Publisher B.V. Prins Hendrikstraat 37 NL-2411 CS Bodegraven

Nadere informatie

Early Start Denver Model Sally Rogers en Geraldine Dawson

Early Start Denver Model Sally Rogers en Geraldine Dawson Early Start Denver Model Sally Rogers en Geraldine Dawson Ina van Berckelaer-Onnes 13-11-2012 Universiteit Leiden Sally Rogers Geraldine Dawson ESDM Early Start Denver Model for young children with autism

Nadere informatie

1. Sokpop van een sok

1. Sokpop van een sok Poppenspel zonder poppen, dat kan natuurlijk niet. Daarom moet je eerst aan de slag, om je eigen pop te maken. Er zijn verschillende manieren om poppen te maken. Wij gaan handpoppen maken, omdat je daar

Nadere informatie

Als zijn oren ervoor zorgen dat de leerling wel móet gaan wiebelen

Als zijn oren ervoor zorgen dat de leerling wel móet gaan wiebelen Als Normaal Anders Is - Kansen en keuzes 13 Januari 2014 Als zijn oren ervoor zorgen dat de leerling wel móet gaan wiebelen 11.30 en 13.45 Door Monique Thoonsen fysiotherapeut/pedagoog/trainer Waar gaan

Nadere informatie

S p e e l t i p s b i j K i n d e r b o e r d e r i j

S p e e l t i p s b i j K i n d e r b o e r d e r i j S p e e l t i p s b i j K i n d e r b o e r d e r i j Idee en tekst: Betty Sluyzer Tekeningen: Esther van Gijn Voorlezen Kinderboerderij is geschikt voor baby's, peuters en kleuters. Je kunt het prentenboek

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S

VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S ALGEMEEN: EMOTIONELE EN FYSIEKE VEILIGHEID BABY S Het pedagogisch beleidsplan geeft de grenzen (pedagogisch medewerker/kindratio

Nadere informatie

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen Dit ben ik! Weekprogramma: Week 1; 0 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken. 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen 2 jaar Aanwijzen en benoemen delen van het gezicht. 3 jaar

Nadere informatie

Lesbrief. groep 1-4. bij de verteltheatervoorstelling. Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe. door Marjo Dames / Sterk-Verhaal

Lesbrief. groep 1-4. bij de verteltheatervoorstelling. Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe. door Marjo Dames / Sterk-Verhaal Lesbrief groep 1-4 bij de verteltheatervoorstelling Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe door Marjo Dames / Sterk-Verhaal 1 Voorbereiding Samen met uw groep gaat u naar de Verteltheatervoorstelling

Nadere informatie

Themaboekje ouders. Wij gaan bewegen. Kinderopvang en peuterspeelgroep Het P@rk

Themaboekje ouders. Wij gaan bewegen. Kinderopvang en peuterspeelgroep Het P@rk Themaboekje ouders Wij gaan bewegen Kinderopvang en peuterspeelgroep Het P@rk Mei 2016 Beste ouders/verzorgers De peuterspeelgroep van het P@rk werkt met de methode Startblokken van basisontwikkeling.

Nadere informatie

Fruit eten: Appel, kiwi en banaan Fruit, dat moet je eten. Brood eten:

Fruit eten: Appel, kiwi en banaan Fruit, dat moet je eten. Brood eten: Liedjes Zingen Fruit eten: Appel, kiwi en banaan Fruit, dat moet je eten. Stop het nu maar in je mond Fruit, dat is gezond! En jullie krijgen een bakje fruit Dan worden jullie sterk en stoer Bewegingen

Nadere informatie

Adewiedewanseltje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS

Adewiedewanseltje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Adewiedewanseltje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Adewiedewanseltje: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Door de ruimte... 4 Dreumesen... 4 Paardje rijden op de knie...

Nadere informatie

basisoefeningen workshops Alphons Laudyschool, fase 1

basisoefeningen workshops Alphons Laudyschool, fase 1 basisoefeningen workshops Alphons Laudyschool, fase INTRODUCTIE OEFENINGEN stoelendans (alle leeeijden) *zet deelnemer in het midden en verwijder zijn stoel (of begin zelf) *deze deelnemer stelt een vraag

Nadere informatie

Wij samen. méér dan gewoon! Kleuterschool

Wij samen. méér dan gewoon! Kleuterschool Wij samen méér dan gewoon! Kleuterschool In dit boekje staan enkele afspraken zodat Wij samen méér dan gewoon zijn! Als we in een groep prettig willen samenleven, is het nodig dat we enkele Ze staan in

Nadere informatie

Spelen en bewegen met uw peuter www.cjggooienvechtstreek.nl

Spelen en bewegen met uw peuter www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Spelen en bewegen met uw peuter www.cjggooienvechtstreek.nl n Spelen en bewegen met uw peuter In de leeftijd van één tot vier jaar maken kinderen een grote ontwikkeling door op

Nadere informatie

graait naar een speeltje dat in het gezichtsveld wordt gehouden pakt speeltjes aan met beide handen en kijkt ernaar

graait naar een speeltje dat in het gezichtsveld wordt gehouden pakt speeltjes aan met beide handen en kijkt ernaar Fijne motoriek 1 Oog-handcoördinatie Baby blauw graait naar een speeltje dat in het gezichtsveld wordt gehouden pakt speeltjes aan met beide handen en kijkt ernaar kijkt naar de voetjes en pakt deze vast

Nadere informatie

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ De bijen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ En kom je redden Vertrouw op ons We gaan je beschermen Van dit bos Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ Bijen marcheren Bijen springen Bijen dansen Bijen zoemen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ We gaan

Nadere informatie

1. Inleiding tot The Assessment of Basic Language and Learning Skills: The ABLLS-R. James W. Partington

1. Inleiding tot The Assessment of Basic Language and Learning Skills: The ABLLS-R. James W. Partington 1. Inleiding tot The Assessment of Basic Language and Learning Skills: The ABLLS-R. James W. Partington 2. Autisme: Kwalitatieve verschillen op 3 gebieden: taalvaardigheden, sociale vaardigheden en beperkte/

Nadere informatie

Lesdoelen De kinderen leren dat er woorden zijn die de (soort)naam voor mensen en dieren aanduiden en maken kennis met de term zelfstandig naamwoord.

Lesdoelen De kinderen leren dat er woorden zijn die de (soort)naam voor mensen en dieren aanduiden en maken kennis met de term zelfstandig naamwoord. groep 4 vakantie instaples 1 taal Lesdoelen De kinderen leren dat er woorden zijn die de (soort)naam voor mensen en dieren aanduiden en maken kennis met de term zelfstandig naamwoord. Materiaal Oefenblad

Nadere informatie

Woordenkennis In Huis. Kaartenparen om het oefenen en het versterken van de woordenschat zowel receptief alsook productief. Bestelnummer 814 00

Woordenkennis In Huis. Kaartenparen om het oefenen en het versterken van de woordenschat zowel receptief alsook productief. Bestelnummer 814 00 Woordenkennis In Huis Kaartenparen om het oefenen en het versterken van de woordenschat zowel receptief alsook productief. Bestelnummer 814 00 K2-Publisher B.V. Prins Hendrikstraat 37 NL-2411 CS Bodegraven

Nadere informatie

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal.

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Alle leerlingen staan aan één helft van de gymzaal verspreid met allemaal een bal. De trainer staat

Nadere informatie

Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen www.cjggooienvechtstreek.nl

Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen www.cjggooienvechtstreek.nl n Over (fop)spenen, duimzuigen en open mond ademen Zuigen op een fopspeen of duim is slecht voor de

Nadere informatie

Vier Aapjes op een stokje

Vier Aapjes op een stokje Vier Aapjes op een stokje Een muzikaal belevingsverhaal met Joren, Sien en Thijmen!.En stuitertje Luisteren, kijken, stilzijn, voelen, proeven, ruiken en stuiteren. Beleef samen muziek met al je zintuigen

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een afgeplat hoofd krijgen.

Nadere informatie

Er zijn enkele dingen waar u als ouder al op kunt letten in de uitspraak van uw kind:

Er zijn enkele dingen waar u als ouder al op kunt letten in de uitspraak van uw kind: Er zijn enkele dingen waar u als ouder al op kunt letten in de uitspraak van uw kind: Luister naar wát uw kind zegt en niet naar hóe het gezegd wordt. Als u steeds verbetert wat uw kind zegt, zal het plezier

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

a. Welbevinden: het kind voelt zich op zijn gemak in de groep ja enigszins nee Toelichting door pedagogisch medewerker:.

a. Welbevinden: het kind voelt zich op zijn gemak in de groep ja enigszins nee Toelichting door pedagogisch medewerker:. Sociaal-emotionele ontwikkeling a. Welbevinden: het kind voelt zich op zijn gemak in de groep Toelichting door pedagogisch medewerker:. b. Sociaal gedrag: het kind zoekt contact met andere kinderen c.

Nadere informatie

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Linda Willemsen www.klasvanjuflinda.nl www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Spelenderwijs rijmen Tekst & vormgeving: Linda Willemsen 2014 www.klasvanjuflinda.nl Linda Willemsen

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Hieronder wordt een aantal kernpunten uit het pedagogische beleidsplan van Kinderdagverblijf Het Sprookjesbos besproken. Het volledige pedagogische beleidsplan ligt ter inzage op

Nadere informatie

Wanneer behaald. Huidige situatie. Vaardigheid OBSERVATIELIJST FLOORTIME

Wanneer behaald. Huidige situatie. Vaardigheid OBSERVATIELIJST FLOORTIME OBSERVATIELIJST FLOORTIME Aan de hand van de volgende lijst kunt u vaststellen welke mijlpalen uw kind al heeft gehaald en welke nog moeten worden behaald. De gewenste vaardigheden voor elke mijlpaal staan

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS

PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS Thema 1: Ik (lichaam/familie) Dit boekje is van:................. Logo gemeente Auteursteam Projectgroep Kinderklanken & Peuterpraat Margriet van Engen Maaike Preijde

Nadere informatie

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN Vul de benamingen van onderstaande dieren in rooster 1 in. 10 3 6 18 16 12 8 23 21 22 19 5 9 17 4 15 14 20 27 1 7 2 13 26 24 25 11 KRUISWOORDRAADSEL

Nadere informatie

Eten, slapen & zindelijk worden

Eten, slapen & zindelijk worden Eten, slapen & zindelijk worden Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en opgroeien,

Nadere informatie

Als praten niet vanzelf gaat

Als praten niet vanzelf gaat Libra R&A locatie AC Eindhoven Als praten niet vanzelf gaat Niet alle kinderen leren vanzelf goed praten. Daar kunnen verschillende oorzaken voor zijn. In deze folder leest u waar u op moet letten en wat

Nadere informatie

HANDIG SPELEN MET EEN HOND

HANDIG SPELEN MET EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG SPELEN MET EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER SPELEN MET EEN HOND. JE

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

U bent op de pagina van groep 1/2 Apen en Giraffen.

U bent op de pagina van groep 1/2 Apen en Giraffen. U bent op de pagina van groep 1/2 Apen en Giraffen. Hier kunt u lezen hoe het komende schooljaar van de kleuters eruit zal zien. Wij werken altijd in thema s. Met het werken in thema s stimuleren wij de

Nadere informatie

Een dagje zeilen (groep 4)

Een dagje zeilen (groep 4) Een dagje zeilen (groep 4) Doelstelling: Tactiele stimulatie en samenwerking. Er wordt gewerkt in tweetallen. 1 kind zit op een stoel, met de leuning naar de zijkant, zodat de rug helemaal beschikbaar

Nadere informatie

De Puk-poster. Goed voorbeeldgedrag. Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt. dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook

De Puk-poster. Goed voorbeeldgedrag. Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt. dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook Ontwikkeling van baby s stimuleren met de Puk-poster Auteur: Natasja van Lier Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook de ontwikkeling van baby

Nadere informatie

Thema 7 spelling groep 7

Thema 7 spelling groep 7 Piano s en Selma s Week 1 Week 2 Woorden met meervoud op s en bezittelijke s 00 accu s 00 agenda s 00 alinea s 00 baby s 00 camera s 00 collega s 00 dia s 00 diploma s 00 duo s 00 echo s 00 Eskimo s 00

Nadere informatie

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2015 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2015 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK ACTIVITEITEN JAARPLAN 2015 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK HET ACTIVITEITEN JAARPLAN IN DE PRAKTIJK PUK & Ko Het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal van Kindercentrum Wereldplek werken sinds 2009 met

Nadere informatie

Regen. ( 20 oktober 14 november)

Regen. ( 20 oktober 14 november) Regen ( 20 oktober 14 november) In Nederland regent het vaak. Kinderen komen dus van jongs af aan in aanraking met regen. In het thema leren de kinderen allerlei begrippen die met regen te maken hebben.

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een afgeplat hoofd krijgen.

Nadere informatie

De manieren waarop een hond leert. Wat is gedrag?

De manieren waarop een hond leert. Wat is gedrag? De manieren waarop een hond leert Wat is gedrag? Echt alles wat een hond doet wordt gedrag genoemd. Honden gedragen zich zoals honden zich horen te gedragen. Ze doen volkomen natuurlijke en normale hondendingen

Nadere informatie

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs!

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! 17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! Waarom het Beweegdiploma? In de leeftijd van 2 tot en met

Nadere informatie

Aanvulling Woordenschat NT2

Aanvulling Woordenschat NT2 Aanvulling Woordenschat NT2 Woordenschat Kinderen die net beginnen met Nederlands leren, moeten meteen aan de slag met het leren van woorden. Een Nederlandstalig kind begrijpt in groep 1 minimaal 2000

Nadere informatie

Paasspeurtocht. Veel plezier!

Paasspeurtocht. Veel plezier! Paasspeurtocht Vier het paasfeest met deze gezellige speurtocht. De kinderen speuren in groepjes op of rondom de school naar grote, kartonnen paaseieren. Op elk paasei staat een opdracht. De opdracht wordt

Nadere informatie

Gastouderbureau MijnGastouderopvang

Gastouderbureau MijnGastouderopvang Hoe gaat het met mijn gast- of oppaskind? Gastouderbureau MijnGastouderopvang Observatielijst voor de ontwikkeling van kinderen in de gastouderopvang Iedere gastouder kent 'haar' gastkind na tijdje behoorlijk

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Helpende gedachten. (Deel 2)

Helpende gedachten. (Deel 2) Helpende gedachten. (Deel 2) Executieve functies Helpende gedachten zijn probleem overstijgende gedachten. Een kind in de klas met leer- of gedragsproblemen? Zwakke executieve functies zijn hier vaak een

Nadere informatie

Observatielijst Puk & Ko

Observatielijst Puk & Ko Observatielijst Puk & Ko Naam van de peuterspeelzaal:.. Naam van het kind:.... Naam van de leidster:.... Ingevuld op: l e observatie:...... 2 e observatie:... 3 e observatie:.... 4 e observatie:.... (1/4)

Nadere informatie

4 In de tekst staat: Dit is een recept voor een toetje. Weet jij wat een recept is? Kruis de goede zin aan.

4 In de tekst staat: Dit is een recept voor een toetje. Weet jij wat een recept is? Kruis de goede zin aan. Blok 2 LB 16-17 LES 1 MAAK EEN TOETJE Lees de tekst in het leesboek nog niet. 1 Kijk naar de plaatjes. Nu weet je al heel veel. 1 Hier staat hoe je een toetje maakt. Hier staat hoe je een pop maakt. 2

Nadere informatie

Beschrijving: De knuffels op verschillende lichaamsdelen houden. Bijvoorbeeld op je hoofd, op de buik, op de voet

Beschrijving: De knuffels op verschillende lichaamsdelen houden. Bijvoorbeeld op je hoofd, op de buik, op de voet Babygroepen Beweegknap 1. Bewegen met knuffel Beschrijving: De knuffels op verschillende lichaamsdelen houden. Bijvoorbeeld op je hoofd, op de buik, op de voet 2. Dansen en dan knuffelen Beschrijving:

Nadere informatie

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders Superhandig boekje 1 Inleiding SMASH! SMASH! is het nieuwe volleybalprogramma voor kinderen en jongeren tot en met 18 jaar. Met SMASH! brengen we

Nadere informatie

Sneeuwman kan. Luk Depondt Guido Van Genechten GEGEVENS BOEK: KORTE INHOUD: ISBN 978 90 5924 404 7 15,95. Uitgeverij: Bakermat

Sneeuwman kan. Luk Depondt Guido Van Genechten GEGEVENS BOEK: KORTE INHOUD: ISBN 978 90 5924 404 7 15,95. Uitgeverij: Bakermat Sneeuwman kan... Luk Depondt Guido Van Genechten GEGEVENS BOEK: ISBN 978 90 5924 404 7 15,95 Uitgeverij: Bakermat Suggesties: Emy Geyskens KORTE INHOUD: Sneeuwman kan glijden op het ijs en op sneeuw, brullen

Nadere informatie

Informatie voor ouders van kinderen van 0 1 ½ jaar

Informatie voor ouders van kinderen van 0 1 ½ jaar Sint en Kerst Informatie voor ouders van kinderen van 0 1 ½ jaar 0 1 ½ In het thema 'Sint en Kerst' staat de viering van Sinterklaas en Kerst centraal. Bij het thema 'Sinterklaas', leren de kinderen hoe

Nadere informatie

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden een voorkeurshouding heeft, kan hij een afgeplat hoofd krijgen. Deze folder

Nadere informatie

Sociale taal. De volgorde is:

Sociale taal. De volgorde is: Sociale taal De volgorde is: 1. Praten over een onderwerp 1 en 2 2. Het initieren en onderhouden van een gesprek met kaarten en daarna zonder kaarten 3. tegelijkertijd de regels over praten met een vriendje

Nadere informatie

Leerlijnen Jonge Kind. Registratie observatiegegevens

Leerlijnen Jonge Kind. Registratie observatiegegevens Leerlijnen Jonge Kind Registratie observatiegegevens 1. Rekenen Tellen en getalbegrip planning Beh. niveau Zegt de telrij op vanaf 1 als een opzegversje. -19--19 0 Telt voorwerpen tot en met 5; asynchroon.

Nadere informatie

D O EN P R A T EN B E W EGEN

D O EN P R A T EN B E W EGEN D O EN P R A T EN B E W EGEN Het gelijktijdig gebruik van de observatielijsten bij Zo Doe Ik, Zo Beweeg Ik, en Zo Praat Ik M. Tjallema, M. Vermeulen 00, CED-Groep www.cedgroep.nl Inleiding Met de drie

Nadere informatie

Lessenreeks Periode 1 Week 1 t/m 4

Lessenreeks Periode 1 Week 1 t/m 4 Lessenreeks Periode 1 Week 1 t/m 4 Legenda Zwembad Lijnen Lesgever Kind(eren) Loop en zwemrichting Plankje Blokjes Bal Zinkhoepel Mat Gat Pion Enkele onderdelen uit deze lessenreeks zijn o door Team Zwemschool

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Lesbrief met dansinstructie Zie voor lied, songtekst en instructiefilm: www.kinderenvoorkinderen.nl

Lesbrief met dansinstructie Zie voor lied, songtekst en instructiefilm: www.kinderenvoorkinderen.nl Bewegen is gezond! Lesbrief met dansinstructie Zie voor lied, songtekst en instructiefilm: www.kinderenvoorkinderen.nl 1 Dansinstructie Bewegen is Gezond Inleiding Koningsspelen en Bewegen is gezond Op

Nadere informatie

Adviezen voor de hantering van uw baby

Adviezen voor de hantering van uw baby Adviezen voor de hantering van uw baby bij een voorkeurshouding Heeft uw baby een voorkeurshouding ontwikkeld? Dan geeft deze folder u tips om dit te verhelpen. Wat is een voorkeurshouding? Tegenwoordig

Nadere informatie

Raar, maar waar! deel 1. groep 3 en 4

Raar, maar waar! deel 1. groep 3 en 4 Raar, maar waar! deel 1 Natuur groep 3 en 4 Inhoud 1 Raar, maar waar! 3 2 Een vreemd ei 4 3 Spring er maar uit 5 4 Verstopt 6 5 Slim 7 6 Vlieg er niet in 8 7 Een kever met een luchtje 9 8 Een zware hap

Nadere informatie

Speel met je kindje zijn voeten.

Speel met je kindje zijn voeten. Speel met je kindje zijn voeten. Bewegen is kinderspel Ja, speel gerust met je kind zijn voeten, want bewegen is belangrijk. Denk bij bewegen niet onmiddellijk aan sporten. Rollen, springen, kruipen,

Nadere informatie

Huisregels. voor. kinderen

Huisregels. voor. kinderen Huisregels voor. kinderen Versie januari 2016 Inhoudsopgave Huisregels Dreumesen HD pagina 3 Huisregels Peuters HP.pagina 4 2 Huisregels Dreumesen We willen kinderen zoveel mogelijk op positieve wijze

Nadere informatie

Spel 0 Adam woont in het paradijs. God praat elke dag met Adam. Hij mag alle dieren een naam geven. Wij gaan Adam helpen.

Spel 0 Adam woont in het paradijs. God praat elke dag met Adam. Hij mag alle dieren een naam geven. Wij gaan Adam helpen. Genesis 2:18-20 0 Leeftijd: 4-8 jaar Wat heb je nodig? 0 Lied: Adam geeft de dieren namen 0 Estafette: touw en attributen, bijvoorbeeld: pionnen, emmers, tafel 0 Speel het spel in 2 groepen Spel 0 Adam

Nadere informatie

Emotionele competenties (Zie ook module 4 pagina 10 t/m 16)

Emotionele competenties (Zie ook module 4 pagina 10 t/m 16) Emotionele competenties (Zie ook module 4 pagina 10 t/m 16) Voorbeelden van competenties op dit gebied zijn: Vertrouwen in pedagogisch medewerkers. Het kind kan steun zoeken en zich laten troosten, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Huisregels. voor. kinderen

Huisregels. voor. kinderen Huisregels voor. kinderen Versie september 2014 Inhoudsopgave Huisregels Dreumesen HD pagina 3 Huisregels Peuters HP.pagina 4 2 Huisregels Dreumesen We willen kinderen zoveel mogelijk op positieve wijze

Nadere informatie

Wat is een normale ontwikkeling?

Wat is een normale ontwikkeling? Wat is een normale ontwikkeling? Van een normale ontwikkeling is sprake als een kind alle fasen doorloopt naar de volwassenheid op het gebied van fijne en grove motoriek, groei, sociale emotionele vaardigheden

Nadere informatie

Thema Gezondheid. Lesbrief 5. De tandarts

Thema Gezondheid. Lesbrief 5. De tandarts Thema Gezondheid Lesbrief 5. De tandarts Inleiding Deze les gaat over praten bij de tandarts. De man (meneer Onuso / Bashir) komt voor controle bij de tandarts. De tandarts kijkt of alle tanden en kiezen

Nadere informatie

Klap, stamp en sla. Opmerking. Tijd: 1-5 min. Deelnemers: minimaal 2 Materiaal: niets Opstelling: kinderen vormen tweetallen. Verloop van het spel:

Klap, stamp en sla. Opmerking. Tijd: 1-5 min. Deelnemers: minimaal 2 Materiaal: niets Opstelling: kinderen vormen tweetallen. Verloop van het spel: Klap, stamp en sla Deelnemers: minimaal 2 Opstelling: kinderen vormen tweetallen : De tweetallen tellen om de beurt tot 3. Eerst zegt de één 1, daarna de ander 2 en tot slot nummer één weer 3. Hierna begin

Nadere informatie

Bronnenboekje. Thema 6

Bronnenboekje. Thema 6 Bronnenboekje Thema 6 Mijn lichaam Naam cursist:. Bronnenboekje 6 maandag 14 mei 2012 Inhoud Pagina Taallied Mijn lichaam is mijn instrument. 3 Vragen, verbinden en verwerken. 4-6 Hoofd, schouders, knie

Nadere informatie

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden een voorkeurshouding heeft, kan hij een afgeplat hoofd krijgen. Deze folder

Nadere informatie

TRAININGWIJZER. Deze trainingwijzer is een onderdeel van je sportdossier. Bewaar hem bij je dossier! Bewegen/Bewegen en regelen

TRAININGWIJZER. Deze trainingwijzer is een onderdeel van je sportdossier. Bewaar hem bij je dossier! Bewegen/Bewegen en regelen TRAININGWIJZER Deze trainingwijzer is een onderdeel van je sportdossier. Bewaar hem bij je dossier! Naam: Klas: Vak: L.O.1 Domein: Bewegen/Bewegen en regelen Studiepunten: 5 Eindtermen: 10,16 t/m 19 Activiteit:

Nadere informatie

OOST WEST THUIS BEST

OOST WEST THUIS BEST Lesmateriaal horend bij de theatrale dansvoorstelling OOST WEST THUIS BEST van Rauher Engel Foto: Kees van Putten Rauher Engel Concept & idee: Dagmar Chittka Auteur: Marleen Weijman 5 nov 09 Inleiding

Nadere informatie

Themapakket 1.3. Doe het zo:

Themapakket 1.3. Doe het zo: Themapakket 1.3 benoemen brengen belonen kleuren fietsen verliezen verdenken bezoeken botsen duiken kopen kruipen verkopen begrijpen beginnen dansen werken boksen bakken dreigen 1 Elk woord hieronder is

Nadere informatie

Speel- & Leerbrief MAART 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar KINDEREN IMITEREN OM TE LEREN MAART 2015.

Speel- & Leerbrief MAART 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar KINDEREN IMITEREN OM TE LEREN MAART 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief MAART 2015 KINDEREN IMITEREN OM TE LEREN Op een bepaald moment krijg je opeens extra veel hulp van peuterhandjes als je de tafeltjes in de opvang schoonmaakt.

Nadere informatie

Gastouderbureau Barbamama

Gastouderbureau Barbamama Observatielijst voor de ontwikkeling van kinderen in de gastouderopvang Iedere gastouder kent 'haar' gastkind na een tijdje behoorlijk goed. Ook met de vraagouder is er veel contact waardoor snel duidelijk

Nadere informatie

LEESTIP. Speel- & Leerbrief MEI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar ZE KOMEN VOOR DE VRIENDJES! MEI 2015.

LEESTIP. Speel- & Leerbrief MEI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar ZE KOMEN VOOR DE VRIENDJES! MEI 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief MEI 2015 ZE KOMEN VOOR DE VRIENDJES! Als je aan kinderen in de kinderopvang vraagt wat ze er leuk vinden, klinkt het steevast: de andere kinderen. De

Nadere informatie

Weer n liedje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS

Weer n liedje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Weer n liedje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Weer n liedje: het lied... 3 De muziekopname... 4 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Massage... 4 Dansen in de ruimte... 4 Dreumesen... 4 Massage... 4 Dansen...

Nadere informatie

Voorbereiding/nodig. Het doel wat we deze week willen bereiken is:

Voorbereiding/nodig. Het doel wat we deze week willen bereiken is: Wat gaan we doen? In het thema Ik en mijn familie staat familie centraal. De kinderen ontdekken welke mensen bij hun familie horen ze praten over jong en oud, verschillende familieleden, verjaardagen en

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015 Taal eginnende geletterdheid eginnende geletterdheid-stap 1 OEKORIËNTATIE: Herkent een boek en weet dat er een verhaal in staat -20--20

Nadere informatie

Ik ben een heel klein muisje

Ik ben een heel klein muisje Ik ben een heel klein muisje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Ik ben een heel klein muisje: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Massagespel... 4 Speelgoed... 4 Muisje

Nadere informatie

Zo eet uw peuter of kleuter met plezier

Zo eet uw peuter of kleuter met plezier Zo eet uw peuter of kleuter met plezier Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Uw kind zegt nee 3 Tips en adviezen 3 Uw vragen 6 Notities 7 Colofon Redactie: eetteam polikliniek kindergeneeskunde MCA afdeling

Nadere informatie

1. Sociaal Spel in het kort

1. Sociaal Spel in het kort 1. Sociaal Spel in het kort Sociaal Spel bestaat uit 40 posters met doelgerichte groepsactiviteiten, waarmee je de sociaalemotionele ontwikkeling van kinderen stimuleert. Met de bijbehorende ouderkaarten

Nadere informatie

Gastlessen voor studenten 1 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding. Doelgroepen in de kinderopvang

Gastlessen voor studenten 1 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding. Doelgroepen in de kinderopvang Gastlessen voor studenten 1 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding Doelgroepen in de kinderopvang Gastles Doelgroepen in de KO- Docentenhandleiding Deze lesmodule

Nadere informatie

Geef kinderen steeds even de tijd om iedere spelopdracht uit te spelen.

Geef kinderen steeds even de tijd om iedere spelopdracht uit te spelen. Titel: Groep: 6. Werkvorm(en): combinatiespel. Activiteit: De kinderen verzinnen met op zich staande spelelementen een verhaal en presenteren dat aan elkaar. Benodigdheden: bak op hoed om kaartjes uit

Nadere informatie