Publicaties en rapporten van het Nederlands Expertise Centrum Exoten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Publicaties en rapporten van het Nederlands Expertise Centrum Exoten"

Transcriptie

1 Publicaties en rapporten van het Nederlands Expertise Centrum Exoten Indien u belangstelling heeft voor een overdruk of digitale versie van de onderstaande publicaties kunt u een sturen naar een van de betrokken (co)auteurs: Raymond Creemers (RAVON): Eelke Jongejans (IWWR, Radboud Universiteit Nijmegen): Rob Leuven (IWWR, Radboud Universiteit Nijmegen): Boudewijn Ode (FLORON): Johan Thissen (VVZ): Gerard van der Velde (IWWR, Radboud Universiteit Nijmegen): Hein van Kleef (Stichting Bargerveen): Chris van Turnhout (SOVON): Algemeen Van der Velde, G., S. Rajagopal, M. Kuyper-Kollenaar, A. bij de Vaate, D.W. Thieltges & H.J. MacIsaac Biological invasions: concepts to understand and predict a global threat. Chapter 4. In: R. Bobbink, B. Beltman, J.T.A. Verhoeven & D.F. Whigham (eds.): Wetlands: functioning, biodiversity conservation and restoration. Ecological Studies 191: 61-90, Springer Verlag. Van der Velde, G., R.S.E.W. Leuven, R. Leewis & A. bij de Vaate, Aquatic invaders: from success factors to ecological risk assessment; introduction. Biological Invasions 11/9: Van der Velde G. & R.S.E.W. Leuven, The special column of aquatic invasive species science. Editorial. Current Zoology 57/6: Mossen en hogere planten Andeweg, R., De verwildering van Ailanthus altissima (Mill.) Swingle (Hemelboom) in Rotterdam. Gorteria 23: Baas, W.J. & L. H. Duistermaat De opmars van Grote waternavel (Hydrocotyle ranunculioides L.f.) in Nederland, Gorteria 25/4: Beringen, R., Natuurlijke verjonging en hybridisatie bij populieren (Populus nigra en P. x canadensis). Gorteria 24/6: Beringen, R., Aandacht voor bastaardduizendknopen gevraagd. Floronnieuws 12: 7. Den Hartog, C. & G. van der Velde Occurrence of the seagrass Halophila stipulacea (Hydrocharitaceae) along the mediterranean coast of Turkey. Posidonia Newsletter 4(2): 5-6. Horsthuis, M.A.P. & M. Zonderwijk, Extra aandacht voor Watercrassula (Crassula helmsii (Kirk) Cockayne). Gorteria 29/1-2: 1-6. Kleuver, J.J. & W.J. Holverda, Ludwigia urugayensis (Camb.) Hara (Onograceae) verwilderd. Gorteria 21/3: Jongejans, E., A.W. Sheppard & K.Shea, What controls the population dynamics of the invasive thistle Carduus nutans in its native range? Journal of Applied Ecology 43: Jongejans, E., N.M. Pedatella, K. Shea, O. Skarpaas & R. Auhl, Seed release by invasive thistles: the impact of plant and environmental factors. Proceedings of the Royal Society B 274: Jongejans, E., O. Skarpaas, P.W. Tipping & K. Shea, Establishment and spread of founding populations of an invasive thistle: the role of competition and seed limitation. Biological Invasions 9:

2 Jongejans, E., K. Shea, O. Skarpaas, D. Kelly, A.W. Sheppard & T.L. Woodburn, Dispersal and demography contributions to population spread of Carduus nutans in its native and invaded ranges. Journal of Ecology 96: Jongejans, E, O. Skarpaas & K. Shea, Dispersal, demography and spatial population models for conservation and control management. Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics 9: Jongejans, E, K.Shea, O. Skarpaas, D. Kelly & S.P. Ellner, Importance of individual and environmental variation for invasive species spread: a spatial integral projection model. Ecology 92: Jongejans, E., M.R. Allen, A.E. Leib, K.M. Marchetto, N.M. Pedatella, J. Peterson-Smith, E.S.J. Rauschert, D.C. Ruggiero, L.A. Russo, L.E. Ruth, Z. Sezen, O. Skarpaas, B.J. Teller, L.A. Warg, S. Yang, R. Zhang & K. Shea, Spatial dynamics of invasive Carduus thistles. 7 pages in: MODSIM11 International Congress on Modelling and Simulation (in press). Luijten, S.H. & B. Odé, Status en het voorkomen van een aantal belangrijke invasieve plantensoorten in Nederland. FLORON-Rapport 47. Stichting FLORON, Leiden. Marchetto, KM, E. Jongejans, K. Shea & S.A. Isard, Plant spatial arrangement affects projected invasion speeds of two invasive thistles. Oikos 119: Marchetto, K.M., M.B. Williams, E. Jongejans, R. Auhl, & K. Shea, Applications of particle image velocimetry for seed release studies. Ecology 91: Marchetto, K.M., E. Jongejans, M.L. Jennis, E.M. Haner, C.T. Sullivan, D. Kelly & K. Shea, Shipment and storage effects on the terminal velocity of seeds. Ecological Research 25: Peeters-Van der Meijden, K. & T. Rotteveel, Lysichiton americanus Hultèn & H. St John, een imposante indringer. Gorteria 32/2: Shea, K., E. Jongejans, O. Skarpaas, D. Kelly & A. Sheppard, Optimal management strategies to control local population growth or population spread may not be the same. Ecological Applications 20: Skarpaas, O., K. Shea & E. Jongejans, Watch your time step: trapping and tracking dispersal in autocorrelated environments. Methods in Ecology and Evolution 2: Skarpaas, O., E.J. Silverman, E. Jongejans & K. Shea, Are the best dispersers the best colonizers? Seed mass, dispersal and establishment in Carduus thistles. Evolutionary Ecology 25: Van der Velde, G. & C. den Hartog Continuing range extension of Halophila stipulacea (Forssk.) Aschers. (Hydrocharitaceae) in the Mediterranean. Now found at Keffalinia and Ithaki (Ionian Sea). Acta Bot. Neerl. 41: Verbrugge, L.N.H., R.J.G. van den Born & R.S.E.W. Leuven, 2011 Evaluatie convenant invasieve waterplanten: startmeting. Verslagen Milieukunde 383. Radboud Universiteit, Nijmegen. 84 p. Vogels, J., M. Nijssen, W. Verberk & H. Esselink, Effects of moss-encroachment by Campylopus introflexus on soil-entomofauna of dry-dune grasslands (Violocorynephoretum). Proc. Neth. Entomol. Soc. Meet. 16: Vreeken, B. & R. Beringen, Actualisatie status en voorkomen van een aantal belangrijke invasieve plantensoorten in Nederland. Rapport Stichting FLORON, Leiden. Yang, S., E. Jongejans, S. Yang & J. Bishop, The effect of consumers and mutualists of Vaccinium membranaceum at Mount St. Helens: Dependence on successional context. PLoS ONE 6:e

3 Zhang, R., E. Jongejans & K. Shea, Warming increases the spread of an invasive thistle. PLoS ONE 6:e Soortteksten op: Ailanthus altissima (Hemelboom) Ambrosia artemisiifolia (Alsemambrosia) Ambrosia psilostachya (Zandambrosia) Ambrosia trifida (Driedelige ambrosia) Baccharis halimifolia (Struikaster) Cabomba caroliniana (Waterwaaier) Cornus sericea (Canadese kornoelje) Crassula helmsii (Watercrassula) Egeria densa (Egeria) Eichhornia azurea Eichhornia crassipes (Waterhyacint) Heracleum sosnowskyi Hydrocotyle ranunculoides (Grote waternavel) Hydrocotyle verticillata Lagarosiphon major (Verspreidbladige waterpest) Ludwigia grandiflora (Waterteunisbloem) Ludwigia peploides (Kleine waterteunisbloem) Lysichiton americanus (Moeraslantaarn) Myriophyllum aquaticum (Parelvederkruid) Myriophyllum heterophyllum (Ongelijkbladig verderkruid) Rhus radicans (Gifsumak) Sagittaria latifolia (Breed pijlkruid) Sicyos angulatus (Stekelige komkommer) Solidago nemoralis (Grauwe guldenroede) Ongewervelden Admiraal W., G. van der Velde, H. Smit & W.G. Cazemier The rivers Rhine and Meuse in the Netherlands: present state and signs of ecological recovery. Hydrobiologia 265: Bij de Vaate A., K. Jazdzewski, H.A.M. Ketelaars, S. Gollasch & G. van der Velde Geographical patterns in range extension of Ponto-Caspian macroinvertebrate species in Europe. Can. J. Fish. Aquat. Sci. 59: Bij de Vaate A., R. Breukel & G. van der Velde Long-term developments in ecological rehabilitation of the main distributaries in the Rhine delta: fish and macroinvertebrates. Hydrobiologia 565: Bij de Vaate A.& G. van der Velde Quagga mossel verdringt driehoeksmossel. Bionieuws 17 nr. 16 (20 oktober 2007): 3. Bij de Vaate A., S. Rajagopal & G. van der Velde The zebra mussel in Europe: summary and synthesis. Chapter 41. In: G. van der Velde, S. Rajagopal & A. bij de Vaate (eds.), The Zebra Mussel in Europe. Backhuys Publishers, Leiden/Margraf Publishers, Weikersheim, pp Bradie J.N., S.A. Bailey, G. van der Velde & H.J. MacIsaac Brine-induced mortality of non-indigenous invertebrates in residual ballast water. Mar. Environ. Res. 70: Bruijs M.C.M., B. Kelleher, G. van der Velde & A. bij de Vaate Oxygen consumption, temperature and salinity tolerance of the invasive amphipod Dikerogammarus villosus: 3

4 indicators of further dispersal via ballast water transport. Arch. Hydrobiol. 152: Den Hartog C. & G. van der Velde Invasions by plants and animals into coastal, brackish and fresh waters of the Netherlands. Proc. Koninkl. Nederlandse Akad. Wetensch. Series C 90: Den Hartog C., F.W.B. van den Brink & G. van der Velde Brackish-water invaders in the River Rhine. A bioindication for increased salinity level over the years. Naturwiss. 76: Den Hartog C., F.W.B. van den Brink & G. van der Velde Why was the invasion of the river Rhine by Corophium curvispinum and Corbicula species so successful? J. Nat. Hist. 26: Gittenberger, E., A.W. Janssen, W.J. Kuijper, J.G.J. Kuiper, T. Meijer, G. van der Velde & J.N. de Vries De Nederlandse zoetwatermollusken. Recente en fossiele weekdieren uit zoet en brak water. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, KNNV uitgeverij & Stichting EIS-Nederland. Nederlandse Fauna 2: (with English summary). Gittenberger, E., A.W. Janssen, W.J. Kuijper, J.G.J. Kuiper, T. Meijer, G. van der Velde & J.N. de Vries De Nederlandse zoetwatermollusken. Recente en fossiele weekdieren uit zoet en brak water. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, KNNV uitgeverij & Stichting EIS. Nederlandse Fauna 2: e herziene druk (with English summary). Groenenberg D.S.J., F.P. Wesselingh, S. Rajagopal, J.M. Jansen, M.M. Bos, G. van der Velde, E. Gittenberger, B.W. Hoeksema, H. Raad & H. Hummel On the identity of broad-shelled mussels (Mollusca, Bivalvia, Mytilus) from the Dutch delta region. Contr. Zool. 80: Grutters, B.M.C., M.J.J.M. Verhofstad, G. van der Velde, S. Rajagopal & R.S.E.W. Leuven, A comparative study on byssogenesis of zebra and quagga mussels: the effects of water temperature, salinity and light-dark cycle. Biofouling 28: Hadderingh R.H., G. van der Velde & P.G. Schnabel The effect of heated effluent on the occurrence and the reproduction of freshwater limpets Ancylus fluviatilis Müller, 1774, Ferrissia wautieri (Mirolli, 1960) and Acroloxus lacustris (L., 1758) in two Dutch water bodies. Hydrobiol. Bull. 21: Jenner H.A., G. van der Velde & S. Rajagopal Leidingen in last. Biologische aangroei in koelwatersystemen. Natuur & Techniek 67: Kelleher, B., G. van der Velde, S. Rajagopal & M. van der Gaag Leeft Mytilopsis leucophaeata (Dreissenidae) in de Waal? Corresp.-blad Ned. Malac. Ver. 297: (with English summary). Kelleher B., P.J.M. Bergers, F.W.B. van den Brink, P.S. Giller, G. van der Velde & A. bij de Vaate Effects of exotic amphipod invasions on fish diet in the Lower Rhine. Arch. Hydrobiol. 143: Kelleher, B., G. van der Velde & A. bij de Vaate Nu ook levende Mytilopsis leucophaeata (Dreissenidae) in de Waal. Corresp.-blad Ned. Malac. Ver. 307: (with English summary). Kelleher B., G. van der Velde, K.J. Wittmann, M.A. Faasse & A. bij de Vaate Current status of the freshwater Mysidae in the Netherlands with records of Limnomysis benedeni Czerniavsky, 1882, a Pontocaspian species in Dutch Rhine branches. Bull. zool. Mus. Univ. Amsterdam 16 (13): Kelleher B., G. van der Velde, P.S. Giller & A. bij de Vaate Dominant role of exotic invertebrates, mainly Crustacea, in diets of fish in the lower Rhine River. In: J.C. von Vaupel Klein & F.R. Schram (eds.). The biodiversity crisis and Crustacea. Proc. 4th 4

5 Internat. Crust. Congr., Amsterdam, The Netherlands July, Vol. 2. A.A. Balkema, Rotterdam. Crustacean Issues 12: Kelleher B., A. bij de Vaate, M. Swarte, A.G. Klink & G. van der Velde Identification, invasion and population development of the ponto-caspian isopod Jaera istri Veuille (Janiridae) in the lower Rhine, The Netherlands. Beaufortia 50: Le Thi Thu, Y., A. Jan Hendriks & R.S.E.W. Leuven, Metal bioaccumulation in the invasive mussels Dreissena polymorpha and Dreissena rostriformis bugensis) in the rivers Rhine and Meuse. Environmental Chemistry & Toxicology 30/12: Leuven, R.S.E.W., Zoetwaterkreeften in Limburg. De Natuurgids 19: Leuven R.S.E.W. & G. van der Velde Wrattige venuschelp (Venus verrucosa) doublet in de eblijn van Schiermonnikoog. Spirula-Corr.-blad Ned. Malac. Ver. Nr. 367: 32. (with English summary). Leuven, R.S.E.W. & G. van der Velde, Hitch-hiking snails: dispersal of the brown garden snail Cornu aspersum (O.F. Müller 1774) by cars. Spirula 374: (in Dutch with English summary). Leuven, R.S.E.W., G. van der Velde, I. Baijens, J. Snijders, C. van der Zwart, H.J.R. Lenders, A. bij de Vaate, The river Rhine: a global highway for dispersal of aquatic invasive species. Biological Invasions 11/9: Marguillier S., F. Dehairs, G. van der Velde, B. Kelleher & S. Rajagopal Initial results on the trophic relationships based on Corophium curvispinum in the Rhine traced by stable isotopes. p In: P.H. Nienhuis, R.S.E.W. Leuven & A.M.J. Ragas (eds.). New concepts for sustainable management of river basins. Backhuys Publishers, Leiden. Matthews J., G. van der Velde, A. bij de Vaate & R.S.E.W. Leuven Key factors for spread, impacts and management of Quagga mussels in the Netherlands. Final report November Radboud University Nijmegen, Institute for Water and Wetland Research, Department of Environmental Sciences & Department of Animal Ecology and Ecophysiology & Waterfauna Hydrobiologisch Adviesbureau, Lelystad. Commisioned by Invasive Alien Species Team, Plant Protection Service, Wageningen. Ministry of Agriculture,Nature and Food Quality.Reports Environmental Science 352: Paalvast P. & G. van der Velde Distribution, settlement and growth of first-year individuals of the shipworm Teredo navalis L. (Bivalvia: Teredinidae) in the Port of Rotterdam area, The Netherlands. International Biodegradation & Biodeterioration 65: Paalvast P. & G. van der Velde New threats of an old enemy: The distribution of the shipworm Teredo navalis L. (Bivalvia: Teredinidae) related to climate change in the Port of Rotterdam area, the Netherlands. Mar. Pollut. Bull. 62: Parker L.E., S. Culloty, R. O'Riordan, B. Kelleher, S. Steele & G. van der Velde Preliminary study on the gonad development of the exotic ascidian Styela clava in Cork Harbour, Ireland. J. mar. biol. Assoc. U. K. 79: Platvoet D., J.T.A. Dick, C. MacNeil, M.C. van Riel & G. van der Velde Invaderinvader interactions in relation to environmental heterogeneity leads to zonation of two invasive amphipods, Dikerogammarus villosus (Sowinsky) and Gammarus tigrinus Sexton: amphipod pilot species project (AMPIS) report 6. Biol. Invasions 11: Platvoet D., J.T.A. Dick, N. Konijnendijk & G. van der Velde Feeding on micro-algae in the invasive Ponto-Caspian amphipod Dikerogammarus villosus (Sowinsky, 1894). Aquat. Ecol. 40: ,

6 Platvoet D., G. van der Velde, J.T.A. Dick & S. Li Flexible omnivory in Dikerogammarus villosus (Sowinsky, 1894) (Amphipoda). Amphipod pilot species project (AMPIS) report 5. Crustaceana 82: Pollux B.J.A., D. Minchin, G. van der Velde, T.A. van Alen, S.Y. Moon-van der Staay & J.H.P. Hackstein Zebra mussels (Dreissena polymorpha) in Ireland, AFLPfingerprinting and boat traffic both indicate an origin from Britain. Freshwat. Biol. 48: Pollux B.J.A., G. van der Velde & A. bij de Vaate A perspective on a global spread of the zebra mussel (Dreissena polymorpha): a review on possibilities and limitations. Chapter 4. In: G. van der Velde, S. Rajagopal & A. bij de Vaate (eds.), The Zebra Mussel in Europe. Backhuys Publishers, Leiden/Margraf Publishers, Weikersheim, pp Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Aangroeibestrijding van de brakwatermossel Mytilopsis leucophaeta bij de centrale Hemweg en Velsen. Deel II. Thermische bestrijding en chlorering. KEMA rapport KES/WBR pp. Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Aangroeibestrijding van de brakwatermossel Mytilopsis leucophaeta bij de centrales Hemweg en Velsen. Deel I: Biologie en klepbewegingsgedrag met behulp van de Mosselmonitor. KEMA rapport KES pp. Rajagopal, S., G. van der Velde, B.G.P. Paffen & A. bij de Vaate Ecology and impact of the exotic amphipod, Corophium curvispinum Sars, 1895 (Crustacea: Amphipoda), in the River Rhine and Meuse. Publications and reports of the project "Ecological Rehabilitation of the Rivers Rhine and Meuse" No : Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner Effects of low-level chlorination on byssal attachment strength of the zebra mussel, Dreissena polymorpha (Pallas). Proc. eighth International Zebra Mussel and Aquatic Nuisance Species Conference, March 16 to 19, 1998: 335. Rajagopal, S., V.P. Venugopalan, K.V.K. Nair, G. van der Velde & H.A. Jenner Settlement and growth of the green mussel Perna viridis (L.) in coastal waters: influence of water velocity. Aquat. Ecol. 32: Rajagopal, S., G. van der Velde, B.G.P. Paffen, F.W.B. van den Brink & A. bij de Vaate Life history and reproductive biology of the invasive amphipod Corophium curvispinum (Crustacea: Amphipoda) in the Lower Rhine. Arch. Hydrobiol. 144: Rajagopal, S., G. van der Velde, H.A. Jenner, M. van der Gaag & A.J. Kempers Effects of temperature, salinity and agitation on byssus thread formation by Zebra mussel Dreissena polymorpha. Neth. J. Aquat. Ecol. 30: Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Response of Zebra Mussel, Dreissena polymorpha to elevated temperatures in the Netherlands. Chapter 16. In: F. D'Itri (ed.): Zebra Mussels and aquatic nuisance Species. Ann Arbor Press, Inc., Chelsea, MI 48118: (638 pp.). Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Shell valve movement response of Dark false mussel, Mytilopsis leucophaeta, to chlorination. Water Res. 31: Rajagopal, S., G. van der Velde, B.G.P. Paffen & A. bij de Vaate Growth and production of Corophium curvispinum G.O. Sars, 1895 (Amphipoda), an invader in the Lower Rhine. In: F.R. Schram & J.C. von Vaupel Klein (eds.). Crustaceans and the biodiversity crisis. Proc. 4th Internat. Crust. Congr., Amsterdam, The Netherlands, July 20-24, Vol. I. Brill, Leiden:

7 Rajagopal, S., G. van der Velde & A. bij de Vaate Reproductive biology of the Asiatic clams, Corbicula fluminalis and Corbicula fluminea in the river Rhine. Arch. Hydrobiol. 149: Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Does status of attachment influence survival time of zebra mussel, Dreissena polymorpha, exposed to chlorination? Environ. Toxicol. Chem. 21: Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner Laboratory evaluation of the toxicity of chlorine to the fouling hydroid Cordylophora caspia. Biofouling 18: Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner Sublethal responses of zebra mussel, Dreissena polymorpha (Pallas) on low-level chlorination: an experimental study. Biofouling 18: Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Effects of low-level chlorination on zebra mussel, Dreissena polymorpha. Water Res. 36: Rajagopal, S., M. van der Gaag, G. van der Velde & H.A. Jenner Control of brackish water fouling mussel, Mytilopsis leucophaeata (Conrad) with sodium hypochlorite. Arch. Environ. Contam. Toxicol. 43: Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner Can intermittent chlorination really control mussel fouling in industrial cooling water systems? Proceedings of the 11th International Conference on Aquatic Invasive Species, February, 2002, Alexandria, VA. The Professional Edge, Pembroke, ON. CD-ROM : Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner How effective is intermittent chlorination to control adult mussel fouling in cooling water systems? Water Res. 37: Rajagopal, S., V.P. Venugopalan, G. van der Velde & H.A. Jenner Response of fouling brown mussel, Perna perna (L.) to chlorine. Arch. Environ. Contam. Toxicol. 44: Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner Byssal detachment underestimates tolerance of mussels to toxic compounds. Mar. Pollut. Bull. 50: Rajagopal, S., M. van der Gaag, G. van der Velde & H.A. Jenner Upper temperature tolerances of exotic brackish-water mussel, Mytilopsis leucophaeata (Conrad): an experimental study. Mar. Environ. Res. 60: Rajagopal, S., G. van der Velde, M. van der Gaag & H.A. Jenner Factors influencing the upper temperature tolerances of three mussel species in a brackish water canal: Size, season and laboratory protocols. Biofouling 21: Rajagopal, S., G. van der Velde, J. Jansen, M. van der Gaag, G. Atsma, J.P.M. Janssen- Mommen, H. Polman & H.A. Jenner Thermal tolerance of the invasive oyster Crassostrea gigas: Feasibility of heat treatment as an antifouling option. Water Res. 39: Rajagopal, S., V.P. Venugopalan, G. van der Velde & H.A. Jenner Greening of the coasts: a review of the Perna viridis success story. Aquat. Ecol. 40: Rajagopal, S., B.J.A. Pollux, J.L. Peters, G. Cremers, S.Y. Moon-van der Staay, T. van Alen, J. Eygensteyn, A.H.A.M. van Hoek, A. Palau, A. bij de Vaate & G. van der Velde Origin of Spanish invasion by the zebra mussel, Dreissena polymorpha (Pallas, 1771) revealed by amplified fragment length polymorphism (AFLP) fingerprinting. Biol. Invasions 11: Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Turning the heat on zebra mussels: temperature as a control option. Chapter 36. In: G. van der Velde, S. Rajagopal & A. 7

8 bij de Vaate (eds.), The Zebra Mussel in Europe. Backhuys Publishers, Leiden/Margraf Publishers, Weikersheim, pp Rajagopal, S., G. van der Velde & H.A. Jenner Chlorination for Dreissena polymorpha control: old war-horse for the new pest? Chapter 38. In: G. van der Velde, S. Rajagopal & A. bij de Vaate (eds.), The Zebra Mussel in Europe. Backhuys Publishers, Leiden/Margraf Publishers, Weikersheim, pp Rajagopal, S. & G. van der Velde Invasive species: implications for industrial cooling water systems. Chapter 7 In: S. Rajagopal, H.A. Jenner & V.P. Venugopalan (eds.) Operational and environmental consequences of large industrial cooling water systems. Springer Science+Business Media. p Sluys, R., A. Faubel, S. Rajagopal & G. van der Velde A new and alien species of oyster leech (Platyhelminthes, Polycladida, Stylochidae) from the brackish North Sea Canal, The Netherlands. Helgoland Mar. Res. 59: Stoffels, B.E.M.W., J.S. Tummers, G. van der Velde, D. Platvoet, H.W.M. Hendriks & R.S.E.W. Leuven, Assessment of predatory ability of native and non-native freshwater gammaridean species: a rapid test with water fleas as prey. Current Zoology 57 (6): Van den Brink, F.W.B. & R.S.E.W. Leuven, Zoetwatergarnalen in Limburg. De Natuurgids 21: Van den Brink, F.W.B. & G. van der Velde Observations on the seasonal and yearly occurrence and the distribution of Atyaephyra desmaresti (Millet, 1831) (Crustacea, Decapoda, Natantia) in the Netherlands. Hydrobiol. Bull. 19: Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & J.F.M. Geelen Life history parameters and temperature-related activity of an American crayfish, Orconectes limosus (Rafinesque, 1817) (Crustacea, Decapoda), in the area of the major rivers in the Netherlands. Arch. Hydrobiol. 114: Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & A. bij de Vaate A note on the immigration of Corophium curvispinum Sars, 1895 (Crustacea: Amphipoda) into the Netherlands via the river Rhine. Bull. zool. Mus. Univ. Amsterdam 11(26): Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & W.G. Cazemier The faunistic composition of the freshwater section of the River Rhine in The Netherlands: its present state and changes since In: R. Kinzelbach & G. Friedrich (eds.). Die Biologie des Rheins. Limnologie aktuell 1: Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & A. bij de Vaate Slijkgarnaal bedreigt Rijnfauna. Bionieuws 1991/1: 7. Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & A. bij de Vaate Amphipod invasion on the Rhine. Nature 352: 576. Van den Brink, F.W.B. & G. van der Velde Slijkgarnalen (Crustacea: Amphipoda: Corophiidae) in Nederland. Het Zeepaard 52: Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & A. bij de Vaate De Rijn. De trage stroom naar ecologisch herstel. Natuur & Techniek 61: Van den Brink, F.W.B., B.G.P. Paffen, F.M.J. Oosterbroek & G. van der Velde Immigration of Echinogammarus (Stebbing, 1899) (Crustacea: Amphipoda) into the Netherlands via the Lower Rhine. Bull. zool. Mus. Univ. Amsterdam 13: Van den Brink, F.W.B., G. van der Velde & A. bij de Vaate Ecological aspects, explosive range extension and impact of a mass invader, Corophium curvispinum Sars, 1895 (Crustacea, Amphipoda), in the Lower Rhine (The Netherlands). Oecologia 93: Van den Brink, F.W.B. & G. van der Velde Zoetwater-exoten in Nederland: aanwinst of verstoring? Levende Nat. 99: (with English summary). 8

9 Van der Gaag, M., S. Rajagopal, G. van der Velde & H.A. Jenner Settlement and growth of barnacles Balanus improvisus Darwin, 1854 in the brackish Noordzeekanaal, The Netherlands. In: F.R. Schram & J.C. von Vaupel Klein (eds.). Crustaceans and the biodiversity crisis. Proc. 4th Internat. Crust. Congr., Amsterdam, The Netherlands, July 20-24, Vol. I. Brill, Leiden: Van der Velde, G., The immigrant triclad flatworm Dugesia tigrina (Girard) (Plathelminthes, Turbellaria). Range-extension and ecological position in the Netherlands. Hydrobiol. Bull. 9: Van der Velde, G. & J.G.M. Roelofs Ferrissia wautieri (Gastropoda, Basommatophora), nieuw voor Nederland. Basteria 41: (with English summary). Van der Velde, G. & R.H. Hadderingh De verspreiding van Ferrissia wautieri (Mirolli) (Gastropoda, Ancylidae) in Nederland. Basteria 45: (with English summary). Van der Velde, G., F.W.B. van den Brink, M. van der Gaag & P.J.M. Bergers Changes in numbers of mobile macroinvertebrates and fish in the River Waal in 1987, studied by sampling the cooling-water intakes of a power plant: first results of a Rhine biomonitoring project. In: R. Kinzelbach & G. Friedrich (eds.). Die Biologie des Rheins. Limnologie aktuell 1: Van der Velde, G Population dynamics and population structure of Ferrissia wautieri (Mirolli, 1960) (Gastropoda, Ancylidae) in a pond near Nijmegen (The Netherlands). Hydrobiol. Bull. 24: Van der Velde, G., Lauria cylindracea (Da Costa, 1778) in de Botanische tuin te Nijmegen. Corresp.-blad Ned. Malac. Ver. 16, 261: 864. Van der Velde, G., D.C.R. Hermus, M. van der Gaag & H.A. Jenner Cadmium, Zinc and Copper in body, byssus and shell of the mussels Mytilopsis leucophaeta and Dreissena polymorpha in the brackish Noordzeekanaal of The Netherlands. In: D. Neumann & H.A. Jenner (eds.). The Zebra Mussel Dreissena polymorpha: ecology, biological monitoring and first applications in the water quality management. Gustav Fischer Verlag, Stuttgart. Limnologie aktuell 4: Van der Velde, G., M. van der Gaag & H.A. ten Hove De exotische trompetkalkkokerworm (Ficopomatus enigmaticus (Fauvel)), een nieuwe kolonisator in het Noordzeekanaal. Het Zeepaard 53: Van der Velde, G., B.G.P. Paffen, F.W.B. van den Brink, A. bij de Vaate & H.A. Jenner Decline of Zebra mussel populations in the Rhine. Competition between two mass invaders (Dreissena polymorpha and Corophium curvispinum). Naturwiss. 81: Van der Velde, G., S. Rajagopal & H.A. Jenner Sublethal reponses of zebra mussel, Dreissena polymorpha (Pallas) to low-level chlorination: a laboratory study. In: R. Claudi (ed.). Conf. Proc. Seventh Internat. Zebra Mussel and Aquatic Nuisance Species Conference, January 28 to 31, 1997, New Orleans, USA: Van der Velde, G., S. Rajagopal, F.W.B. van den Brink, B. Kelleher, B.G.P. Paffen, A.J. Kempers & A. bij de Vaate Ecological impact of an exotic amphipod invasion in the River Rhine. p In: P.H. Nienhuis, R.S.E.W. Leuven & A.M.J. Ragas (eds.). New concepts for sustainable management of river basins. Backhuys Publishers, Leiden. Van der Velde, G., M. van der Gaag, S. Rajagopal & H.A. Jenner Where exotic mussels, Dreissena polymorpha and Mytilopsis leucophaeta meet in the brackish Noordzeekanaal, The Netherlands. Proc. eighth International Zebra Mussel and Aquatic Nuisance Species Conference, March 16 to 19, 1998: 54. Van der Velde, G., S. Rajagopal, B. Kelleher, I.B. Muskó & A. bij de Vaate Ecological impact of crustacean invaders: General considerations and examples from the Rhine 9

10 River. In: J.C. von Vaupel Klein & F.R. Schram (eds.). The biodiversity crisis and Crustacea. Proc. 4th Internat. Crust. Congr., Amsterdam, The Netherlands July, Vol. 2. A.A. Balkema, Rotterdam. Crustacean Issues 12: Van der Velde, G Ecological and economic damage by invasive species in inland waters and how to deal with it. Chapter 4. In: W. Bergmans & E. Blom (eds.): Invasive plants and animals: Is there a way out? The Netherlands Committee for IUCN: (80 pp). Van der Velde, G What dreissenid mussels can do: invasive species in inland waters and how to deal with these species. Czlowiek i Przyroda (Man and Nature) Jesien 2000, Wiosna 2001 Nr : Van der Velde, G Meerkoet bevrijdt Unionidae van Driehoeksmosselen. Spirula - Corr.-blad Ned. Malac. Ver. Nr. 326: 54. (with English summary). Van der Velde, G., I. Nagelkerken, S. Rajagopal & A. bij de Vaate Invasions by alien species in inland freshwater bodies in western Europe: the Rhine delta. In: E. Leppäkoski, S. Gollasch & S. Olenin (eds.): Invasive aquatic species of Europe. Distribution, impacts and management. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, The Netherlands. p (583 pp.). Van der Velde, G. & D. Platvoet Quagga mussels Dreissena rostriformis bugensis (Andrusov, 1897) in the Main River (Germany). Aquatic Invasions 2 (3): Van der Velde, G. & A. bij de Vaate Quaggamossel (2). Bionieuws 17/18: 12. Van der Velde, G. & A. bij de Vaate Invasions by alien macroinvertebrates and ecological rehabilitation: lessons from the Rhine. Chapter 6. p In: W. Bergmans, H.H. de Iongh & H. Simons (eds.). Forgotten Kingdoms. Proceedings of a seminar on the conservation of small and hidden species at the occasion of the retirement of Wim Bergmans as scientific director of IUCN NL. Publication IUCN National Committee of the Netherlands and the Institute of Environmental Sciences of Leiden University. Van der Velde, G., R.S.E.W. Leuven, R.J. Leewis & A. bij de Vaate (eds.) Aquatic invaders: from success factors to ecological risk assessment: introduction. Selected papers from the 15th International Conference on Aquatic Invasive Species, Nijmegen, The Netherlands, September Biol. Invasions 11: Van der Velde, G., R.S.E.W. Leuven, D. Platvoet, K. Bacela, M.A.J. Huijbregts, H.W.M. Hendriks & D. Kruijt, Environmental and morphological factors influencing predatory behaviour by invasive non-indigenous gammaridean species. Biological Invasions 11: Van der Velde, G., S. Rajagopal & A. bij de Vaate (eds.) The Zebra Mussel in Europe. Backhuys Publishers, Leiden/Margraf Publishers, Weikersheim. 490 pp. Van der Velde, G., S. Rajagopal & A. bij de Vaate From zebra mussels to quagga mussels, an introduction to the Dreissenidae. Chapter 1. In: G. van der Velde, S. Rajagopal & bij de Vaate A. (eds.), The Zebra Mussel in Europe. Backhuys Publishers, Leiden/Margraf Publishers, Weikersheim, pp Van Riel, M.C., G. van der Velde & A. bij de Vaate Pomphorhynchus spec. (Acanthocephala) uses the invasive amphipod Chelicorophium curvispinum (G.O. Sars, 1895) as intermediate host in the river Rhine. Crustaceana 76: Van Riel, M.C., G. van der Velde & A. bij de Vaate Alien amphipod invasions in the river Rhine due to river connectivity: a case of competition and mutual predation. In: N. Douben & A.G. van Os (eds.), Proceedings NCR-days 2003, Dealing with floods within constraints. NCR-publication Netherlands Centre for River Studies, Delft:

11 Van Riel, M.C., G. van der Velde, S. Rajagopal, S. Marguillier, F. Dehairs & A. bij de Vaate Trophic relationships in the Rhine food web during invasion and after establishment of the Ponto-Caspian invader Dikerogammarus villosus. Hydrobiologia 565: Van Riel, M.C., G. van der Velde & A. bij de Vaate To conquer and persist: colonization and population development of the Ponto-Caspian amphipods Dikerogammarus villosus and Chelicorophium curvispinum on bare stone substrate in the main channel of the River Rhine. Arch. Hydrobiol. 166: Van Riel, M.C., E.P. Healy, G. van der Velde & A. bij de Vaate Interference competition among native and invader amphipods. Acta Oecol. 31: Van Riel, M.C., G. van der Velde & A. bij de Vaate Interference competition between alien invasive gammaridean species. Biol. Invasions 11: Van Riel, M.C., G. van der Velde & A. bij de Vaate Dispersal of invasive species by drifting. Current Zoology 57: Verbrugge, L., A.M. Schipper, M.A.H. Huijbregts, G. van der Velde & R.S.E.W. Leuven, Potential effects of water temperature and salinity on native and exotic mollusc species in the river Rhine. In: Stouthamer, E. (Ed.). NCR-Days 2010, Netherlands Centre for River Studies, Delft. p Verbrugge, L.N.H., A.M. Schipper, M.A.J. Huijbregts, G. van der Velde & R.S.E.W. Leuven, Sensitivity of native and non-native mollusc species to changing river water temperature and salinity. Biological Invasions (in press). Vermonden, K., R.S.E.W. Leuven, G. van der Velde, Environmental factors determining invasibility of urban waters for exotic macroinvertebrates. Diversity and Distributions 16: Walker P.D., I.J. Russon, C. Haond, G. van der Velde & S.E. Wendelaar Bonga Feeding in adult Argulus japonicus Thiele, 1900 (Maxillopoda, Branchiura), an ectoparasite on fish. Crustaceana 84: Walker P.D., I.J. Russon, R. Duijf, G. van der Velde & S.E. Wendelaar Bonga The offhost survival and viability of a native and non-native fish louse species (Argulus, Crustacea: Branchiura). Current Zoology 57: Wijnhoven, S., M.C. van Riel & G. van der Velde Exotic and indigenous freshwater gammarid species: physiological tolerance to water temperature in relation to ionic content of the water. Aquat. Ecol. 37: Wijnhoven, S., M.C. van Riel & G. van der Velde Reply to comments on Wijnhoven et al. (2003). Aquat. Ecol. 37: Wijnhoven, S., G. van der Velde & H. Hummel Is Corophium multisetosum Stock, 1952 an exotic invasive species in Europe? Distribution, habitat and recent observations in the Netherlands. Crustaceana 84: Amfibieën Creemers, R.C.M.., Brulkikkers in Baarlo. Rapportnr pp. Bosman, W & J. van Delft, Verspreiding van de Italiaanse kamsalamander in Nederland en mogelijkheden voor beheersing en eliminatie. Stichting RAVON, Nijmegen. Bosman, W. & J. van Delft, Rapportage activiteiten stichting RAVON in het kader van de casus stierkikker. INVEXO, Stichting RAVON, Nijmegen. Spitzen-van der Sluijs, A. M. and R. Zollinger Literature review on the American bullfrog. Stichting RAVON, Nijmegen, the Netherlands. Spitzen- van der Sluijs, A. M. and R. Zollinger Risk Assessment on the American bullfrog and the fungus Batrachochytrium dendrobatidis, Stichting RAVON, Nijmegen, the Netherlands. 11

12 Vleut, I. & W. Bosman, Actuele verspreiding van de Italiaanse kamsalamander (Triturus carnifex) in Gelderland en een morfometrische vergelijking met de inheemse kamsalamander (Triturus cristatus). Stichting RAVON. Rapportnr S2, 25 p. Vissen Bosman, W., De zonnebaars overwonnen. RAVON 17 jg. 6(2): Cucherousset J., G.H. Copp, M.G. Fox, E. Sterud, H.H. Van Kleef, H. Verreycken & E. Záhorská (2009) Life-history traits and potential invasiveness of introduced pumpkinseed Lepomis gibbosus populations in north-western Europe. Biological Invasions 11: Dederen, L.H.T., R.S.E.W. Leuven, S.E. Wendelaar Bonga & F.G.F. Oyen, Biology of the acid tolerant fish species Umbra pygmaea (De Kay, 1842). Journal of Fish Biology 28: Dederen, L.H.T., S.E. Wendelaar Bonga & R.S.E.W. Leuven, Ecological and physiological adaptations of the acid-tolerant mudminnow Umbra pygmaea (De Kay). Annales de la Societe Royale Zoologique de Belgique 117: Elshout, P., M. Dionisio Pires, R.S.E.W. Leuven & A.J. Hendriks, The influence of global warming and thermal pollution on the occurrence of native and exotic fish species in the river Rhine. In: Stouthamer, E. (Ed.). NCR-Days 2010, Netherlands Centre for River Studies, Delft. p Gitsis, A. & Horstink Y Onderzoek naar de omgevingscondities die van invloed zijn op de ontwikkeling van de Amerikaanse hondsvis Umbra pygmaea (Umbridae). Een eerste stap in het onderzoek naar de invasiviteit van de soort. Rapport Stichting Bargerveen & Van Hall Larenstein. Kelleher, B., P.J.M. Bergers, F.W.B. van den Brink, P.S. Giller, G. van der Velde & A. bij de Vaate Effects of exotic amphipod invasions on fish diet in the Lower Rhine. Arch. Hydrobiol. 143: Leuven, R.S.E.W., A.J. Hendriks, M.A.J. Huijbregts, H.J.R. Lenders, J. Matthews & G. van der Velde, Differences in sensitivity of native and exotic fish species to changes in river temperature. Current Zoology 57/6: Leuven, R.S.E.W. & F.G.F. Oyen, Impact of acidification and eutrophication on the distribution of fish species in shallow and lentic soft waters: an historical perspective. Journal of Fish Biology 31: Leuven R.S.E.W. & G. van der Velde, Biodiversiteit in het water. De opmars van exotische vissen. Natura 107/5: Leuven, R.S.E.W., F.G.F. Oyen & J.F.M. Geelen, De oost-amerikaanse hondsvis (Umbra pygmaea De Kay 1842) in Nederland. Natura 81: Leuven, R.S.E.W., N.A.H. Slooter, J. Snijders, M.A.J. Huijbregts & G. van der Velde, The influence of global warming and thermal pollution on the occurrence of native and exotic fish species in the river Rhine. In: Van Os, A.G. (Ed.), Proceedings NCR days 2007: A sustainable river system. NCR publication Netherlands Centre for River Research, Delft. p Leuven, R.S.E.W., S.E. Wendelaar Bonga, F.G.F. Oyen & W. Hagemeijer, Effects of acid stress on the distribution and reproductive success of freshwater fish in Dutch soft waters. Annales de la Societe Royale Zoologique de Belgique 117: (with data on exotic fish species). Soes, D.M., R.S.E.W. Leuven, J. Matthews, P.-B. Broeckx, O.L.M. Haenen & M.Y. Engelsma, A risk analysis of bigheaded carp (Hypophthalmichthys sp.) in the Netherlands. Report Bureau Waardenburg, Culemborg. 12

13 Spikmans, F., J.E. Herder, N. van Kessel & R.S.E.W. Leuven, Opmars van de grondels. Visionair het Vakblad van Sportvisserij Nederland. Nr 18: 4-7. Spikmans, F., N. van Kessel, M. Dorenbosch, J. Kranenbarg, J. Bosveld & R.S.E.W. Leuven, Plaag risico analyse van tien exotische vissoorten in Nederland. Nederlands Centrum voor Natuuronderzoek: Stichting Bargerveen, Radboud Universiteit Nijmegen, Stichting RAVON, & Natuurbalans Limes Divergens, Nijmegen. 84 p. Van der Velde, G., F.W.B. van den Brink, M. van der Gaag & P.J.M. Bergers Changes in numbers of mobile macroinvertebrates and fish in the River Waal in 1987, studied by sampling the cooling-water intakes of a power plant: first results of a Rhine biomonitoring project. In: R. Kinzelbach & G. Friedrich (eds.). Die Biologie des Rheins. Limnologie aktuell 1: Van der Velde, G. & P.J.G. Polderman De Kleine koornaarvis, Atherina mochon Valenciennes, 1835, in Nederland (Pisces, Atherinidae). Zoöl. Bijdr., Leiden (Bijdr. Faun. Nederland II) 13: 37-40, 2 pls. (with English summary). Van der Velde, G. & P.J.G. Polderman Atherina boyeri Risso, a genuine immigrant in the Delta-area. Hydrobiol. Bull. 10: Van Kessel, N., M. Dorenbosch & F. Spikmans, First record of Pontian monkey goby, Neogobius fluviatilis (Pallas, 1814), in the Dutch Rhine. Aquatic Invasions Volume 4, Issue 2: Van Kessel, N., M. Dorenbosch, M.R.M. de Boer, R.S.E.W. Leuven & G. van der Velde, Competition for shelter between four non-native gobiid and two native small benthic fish species. Current Zoology 57/6: Van Kleef, H OBN-onderzoek zonnebaars - Mogelijkheden voor bestrijding van een uitheemse invasieve vis. Directie Kennis en Innovatie, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Den Haag. Van Kleef, H., G. van der Velde, R.S.E.W. Leuven & H. Esselink Pumpkinseed sunfish (Lepomis gibbosus) invasions facilitated by introductions and nature management strongly reduce macroinvertebrate abundance in isolated water bodies. Biological Invasions 10: Van Kleef, H. & J. van Delft Naar bestrijdingsmogelijkheden van Zonnebaars. De Levende Natuur (In press.) Vogels Hornman, M., Actueel voorkomen van Rosse stekelstaarten. SOVON-informatierapport 2011/03. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Klaassen, O., Slaapplaatstelling Halsbandparkieten in Nederland, januari SOVON-informatierapport 2011/04. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Klaassen, O. & F. Hustings, Slaapplaatstelling Halsbandparkieten in Nederland, januari SOVON-informatierapport 2010/05. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Lemaire, A Risicoanalyse van niet inheemse ganzensoorten in Nederland. SOVONinformatierapport 2010/06. Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Lemaire, A. & P. Wiersma, Huidige en verwachte gewasschade door Grote Canadese Gans in Nederland. SOVON-informatierapport 2011/01. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Slaterus, R., B. Aarts & L. van den Bremer, De Huiskraai in Nederland: risicoanalyse en beheer. SOVON-onderzoeksrapport 2009/08. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. 13

14 Van Kleunen, A., L.van den Bremer, R. Lensink & P. Wiersma, 010. De Halsbandparkiet, Monniksparkiet en Grote Alexanderparkiet in Nederland: risicoanalyse en beheer. SOVON-onderzoeksrapport 2010/10. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Zoogdieren Dijkstra, V. & J. Dekker, Risico-assessment uitheems eekhoorns. VZZ rapport Zoogdiervereniging VZZ, Arnhem. Heine, M. & G. van der Velde De muskusrat, Ondatra zibethicus (L.), in de Ooypolder bij Nijmegen en zijn invloed op nymphaeide vegetaties. Levende Nat. 81: Muskusrat en beheer 1(1): 8-12 (1981) (with English summary). Risico beoordeling Arbaiauskas, K., V. Semenchenko, M. Grabowski, R.S.E.W. Leuven, M. Paunovi, M.O. Son, B. Csányi, S. Gumuliauskait, A. Konopacka, S. Nehring, G. van der Velde, V. Vezhnovetz & V.E. Panov, Assessment of biocontamination of benthic macroinvertebrate communities in European inland waterways. Aquatic Invasions 3/2: Dijkstra, V. & J. Dekker, Risico-assessment uitheems eekhoorns. VZZ rapport Zoogdiervereniging VZZ, Arnhem. Leewis R.J. & A. Gittenberger (m.m.v. A. bij de Vaate, G. van der Velde, R. Pot, S. Kabuta) 2007 Kwetsbaarheid van watertypen voor exoten. Methodiekontwikkeling. TPS, GiMaRIS. TPS rapport nr. E001/07. In opdracht van RWS Waterdienst Den Haag. 67 pp. Lemaire A Risicoanalyse van niet inheemse ganzensoorten in Nederland. SOVONinformatierapport 2010/06. Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Lemaire A. & Wiersma P Huidige en verwachte gewasschade door Grote Canadese Gans in Nederland. SOVON-informatierapport 2011/01. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. MacNeil, C., M. Briffa, R.S.E.W. Leuven, F.R. Gell & R. Selman, An appraisal of a biocontamination assessment method for freshwater macroinvertebrate assemblages; a practical way to measure a significant practical biological pressure? Hydrobiologia 638: Panov, V.E., B. Alexandrov, K. Arbaciauskas, M. Grabowski, R.S.E.W. Leuven, S. Mastitsky, D. Minchin, S. Nehring, S. Olenin, M. Paunovi, V. Semenchenko & M. Son, Biological invasions via European inland waterways: towards development of the risk assessment tool. In: Risk Assessment in European River Basins - State of the Art and Future Challenges. Helmholtz Centre for Environmental Research, Leipzig. p Panov, V.E., B. Alexandrov, K. Arbaciauskas, R. Binimelis, G.H. Copp, M. Grabowski, F. Lucy, R.S.E.W. Leuven, S. Nehring, M. Paunovi, V. Semenchenko & M.O. Son, Assessing the risks of aquatic species invasions via European inland waterways: From concepts to environmental indicators. Integrated Environmental Assessment and Management 5/1: Panov, V.E., B. Alexandrov, K. Arbaciauskas, R. Binimelis, G.H. Copp, M. Grabowski, F. Lucy, R.S.E.W. Leuven, S. Nehring, M. Paunovi, V. Semenchenko & M.O. Son, Risk assessment of aquatic invasive species introductions via European inland waterways. In: Settele, J., L. Penev, T. Georgiev, R. Grabaum, V. Grobelnik, V. Hammen, S. Klotz, M. Kotarac & I. Kuhn (Eds). Atlas of Biodiversity Risk. Pensoft Scientific Publishers, Sofia. pp

15 Slaterus R., Aarts B. & van den Bremer L De Huiskraai in Nederland: risicoanalyse en beheer. SOVON-onderzoeksrapport 2009/08. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. Soes, D.M., R.S.E.W. Leuven, J. Matthews, P.-B. Broeckx, O.L.M. Haenen & M.Y. Engelsma, A risk analysis of bigheaded carp (Hypophthalmichthys sp.) in the Netherlands. Report 0x-0xx, Bureau Waardenburg, Culemborg en Radboud universiteit, Nijmegen. Spikmans, F., N. van Kessel, M. Dorenbosch, J. Kranenbarg, J. Bosveld & R.S.E.W. Leuven, Plaag risico analyse van tien exotische vissoorten in Nederland. Nederlands Centrum voor Natuuronderzoek: Stichting Bargerveen, Radboud Universiteit Nijmegen, Stichting RAVON, & Natuurbalans Limes Divergens, Nijmegen. 84 p. Van der Velde, G., R.S.E.W. Leuven, R. Leewis & A. bij de Vaate, Aquatic invaders: from success factors to ecological risk assessment; introduction. Biological Invasions 11/9: Van Kleunen A, van den Bremer L., Lensink R. & Wiersma P De Halsbandparkiet, Monniksparkiet en Grote Alexanderparkiet in Nederland: risicoanalyse en beheer. SOVON-onderzoeksrapport 2010/10. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Verbrugge, L.N.H., R.S.E.W. Leuven & G. van der Velde, Evaluation of international risk assessment protocols for exotic species. Reports Environmental Science 352. Radboud University, Nijmegen. 56 p. Verbrugge, L.N.H., R.S.E.W. Leuven & G. van der Velde, Towards a risk assessment protocol for exotic species: review of conclusions and recommendations by experts and end users. Reports Environmental Science 366. Radboud University, Nijmegen. 17 p. Verbrugge, L.N.H., G. van der Velde, A.J. Hendriks & R.S.E.W. Leuven, Risk classifications of aquatic non-native species: application of contemporary European assessment protocols in different biogeographical settings. Aquatic Invasions 7: Beleid en beheer Leuven R.S.E.W. & G. van der Velde, Exoten: tolereren of bestrijden? Kader Handboek Praktisch natuurbeheer voor levensgemeenschappen. RAVON, Nijmegen (in press). Verbrugge, L.N.H., R.J.G. van den Born & R.S.E.W. Leuven, 2011 Evaluatie convenant invasieve waterplanten: startmeting. Verslagen Milieukunde 383. Radboud Universiteit, Nijmegen. 84 p. 15

Over quagga s. exoot met potenties? Bram bij de Vaate. Waterfauna Hydrobiologisch Adviesbureau Lelystad

Over quagga s. exoot met potenties? Bram bij de Vaate. Waterfauna Hydrobiologisch Adviesbureau Lelystad Over quagga s exoot met potenties? Bram bij de Vaate Lelystad 1 Inhoud Inleiding Verspreiding Populatieontwikkeling Ecologische effecten Potenties?? Noodzakelijke kennisontwikkeling P-behoefte quaggamossel

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Jaarverslag NEC-E 2012 en 2013

Jaarverslag NEC-E 2012 en 2013 Jaarverslag NEC-E 2012 en 2013 9 juli 2014 1 Inhoud 1. Organisatie en missie... 3 2. Evaluatie werkzaamheden 2012 en 2013... 5 3. Impressies van activiteiten van themagroepen NEC-E... 6 3.1 Vroegtijdige

Nadere informatie

Jaarverslag NEC-E 2014

Jaarverslag NEC-E 2014 Jaarverslag NEC-E 2014 Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 17 maart 2015 1 Inhoud 1. Organisatie en missie... 3 2. Activiteiten themagroepen NEC-E... 5 2.1 Vroegtijdige signalering...

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Bestrijding invasieve exotische planten, struiken en bomen

Bestrijding invasieve exotische planten, struiken en bomen Bestrijding invasieve exotische planten, struiken en bomen Laatste update: 26 november 2015 Reuzenbalsemien Trosbosbes (Foto s: Johan van Valkenburg) Waarom een advies over bestrijding? In toenemende mate

Nadere informatie

20-12-2013. Uitwerking in de praktijk: convenant als compromis of verantwoorde speelruimte? Inhoud. Beheer van exoten

20-12-2013. Uitwerking in de praktijk: convenant als compromis of verantwoorde speelruimte? Inhoud. Beheer van exoten Uitwerking in de praktijk: convenant als compromis of verantwoorde speelruimte? Laura N.H. Verbrugge, Rob S.E.W. Leuven & Riyan J.G. van den Born Werkgroep Exoten 19 December 2013 Inhoud Van risicobeoordeling

Nadere informatie

What s s in a name? Een overzicht van. de verschillende definities van exoot. exotenbeleid in Nederland, Duitsland en België

What s s in a name? Een overzicht van. de verschillende definities van exoot. exotenbeleid in Nederland, Duitsland en België What s s in a name? Een overzicht van de verschillende definities van exotenbeleid in Nederland, Duitsland en België Wasbeerhond (Nyctereutes procyonoides) Inleiding Afstudeeronderzoek Onderzoeksvragen

Nadere informatie

CONVENANT WATERPLANTEN. Partijen: A De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, handelend als bestuursorgaan, hierna LNV ;

CONVENANT WATERPLANTEN. Partijen: A De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, handelend als bestuursorgaan, hierna LNV ; CONVENANT WATERPLANTEN Partijen: A De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, handelend als bestuursorgaan, hierna LNV ; B De Unie van Waterschappen, te s Gravenhage, namens alle Waterschappen;

Nadere informatie

Lessen uit de studiedag en praktische tips van de wetenschappers. Ivan Nijs (UA) & sprekers van de wetenschappelijke studiedag

Lessen uit de studiedag en praktische tips van de wetenschappers. Ivan Nijs (UA) & sprekers van de wetenschappelijke studiedag Lessen uit de studiedag en praktische tips van de wetenschappers Ivan Nijs (UA) & sprekers van de wetenschappelijke studiedag Studiedag = finale workshop van het project INPLANBEL (2003-2006), 2006), Federaal

Nadere informatie

Hoe invasieve planten stoppen? Preventie begint in onze tuin! Invasieve planten versus biodiversiteit

Hoe invasieve planten stoppen? Preventie begint in onze tuin! Invasieve planten versus biodiversiteit ANTenne JULI- SEPTEMBER 2011 JAARGANG 5 NR. 3 19 Sablon, R. Vercauteren, T., Lammens, S., Ghyselbrecht, E., 2010b.: Freshwater Molluscs introduced in Belgium in the last two Decades Abstracts of the World

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Jaarverslag NEC-E 2015

Jaarverslag NEC-E 2015 Jaarverslag NEC-E 2015 Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 6 juni 2016 Inhoud 1. Organisatie en missie... 3 2. Activiteiten van themagroepen... 5 2.1 Vroegtijdige signalering, verspreiding

Nadere informatie

EXOTEN Overzicht van rapporten en artikelen

EXOTEN Overzicht van rapporten en artikelen EXOTEN Overzicht van rapporten en artikelen Voorkomen en ecologie van uitheemse soorten, risicoanalyses en aanbevelingen voor beleid en beheer van exoten Exoten Exoten zijn soorten die door toedoen van

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

IWWR (Institute for Water and Wetland Research)

IWWR (Institute for Water and Wetland Research) IWWR (Institute for Water and Wetland Research) Faculty of Science, Radboud University Succesfactoren voor herstel van onderwatergemeenschappen: hoe wijzen soorten ons de weg naar een goede ecologische

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Uitgave in de RGOc-reeks, nummer 12 Copyright 2006 Peter C.A.M. den Boer, Groningen Cognitive self-therapy. A contribution

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

De haven van Harlingen Floris Bennema

De haven van Harlingen Floris Bennema 33 De haven van Harlingen Floris Bennema Vanaf maart 2010 bezocht ik, in het kader van het SETL project van de Stichting Anemoon, vier keer per jaar de Wilhelminahaven in Harlingen. De SETL plaatjes bleken

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Thema WATER Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Harte, Physics Today, 2002 Conflict or opportunity? Argument Synthesis is needed for BIG issues in earth system science: 1. How will climate

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Gedragscode invasieve planten in België

Gedragscode invasieve planten in België LIFE + Information & Communication Gedragscode invasieve planten in België Halford Mathieu (ULg GxABT) Mathys Catherine (CTH) Heemers Leen (PCS) Proefcentrum voor Sierteelt - Destelbergen 15 september

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Thema: ecosysteem consequenties van het verlies van biobouwers (en mogelijkheden voor herstel)

Thema: ecosysteem consequenties van het verlies van biobouwers (en mogelijkheden voor herstel) Thema: ecosysteem consequenties van het verlies van biobouwers (en mogelijkheden voor herstel) ZKO project (gefinanc. door NWO): experimenteel onderzoek naar interactie tussen wadpieren, garnalen, schelpdieren

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Meerwaarde ongewervelde exoten voor Nederlandse wateren?

Meerwaarde ongewervelde exoten voor Nederlandse wateren? Meerwaarde ongewervelde exoten voor Nederlandse wateren? uitheemse soorten biodiversiteit ecosysteem aquatische ecologie Exoten staan in een kwaad daglicht. Naar onze mening wordt daardoor voorbijgegaan

Nadere informatie

Klimaatverandering en het verschuiven van soorten in Europa. Rob Bugter

Klimaatverandering en het verschuiven van soorten in Europa. Rob Bugter Klimaatverandering en het verschuiven van soorten in Europa Rob Bugter Ons klimaat verandert. Uit: De toestand van het Klimaat in Nederland 2008. KNMI. .. en dat heeft consequenties. Science 333, 1024

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

G. Allaert, University Ghent Urban & Regional Economy and Planning

G. Allaert, University Ghent Urban & Regional Economy and Planning G. Allaert, University Ghent Urban & Regional Economy and Planning The Benelux Center region in the Hamburg-Le Havre Range Legend: golden triangle corridor large consumer market industrial mainport

Nadere informatie

GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS

GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS 2nd GEO-HR User Consultation Workshop 25 April 2013 Arthur Smith TNO Defence Research 1 Who is TNO Defence Research? TNO Defence Research: Part of

Nadere informatie

Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters. H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M.

Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters. H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M. Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M. Lemmink Indoor Balteamsporten karakteristieken Volleybal explosieve bewegingen:

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Van Papier naar Papierloos met iventionles,

Van Papier naar Papierloos met iventionles, Van Papier naar Papierloos met iventionles, ProcessStations Tracking and Tracing van materialen in het Processing Centre van NIZO food research Annemarie Braber Friday, March 28, 2014 NIZO food research

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

De#quaggamossel#in#Nederland,#! een#vloek#of#een#zegen?!

De#quaggamossel#in#Nederland,#! een#vloek#of#een#zegen?! De#quaggamossel#in#Nederland,# een#vloek#of#een#zegen? EffectenvandequaggamosselophetwaterkwaliteitsbeheerinNederland StéphanieIJff,BSc December2014 STOWA2014 W04 Colofon Titel DequaggamosselinNederland,eenvloekofeenzegen?

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW Range Features Range of high pressure sodium lamps with double arc tube construction Dual arc tube design guarantees immediate re-strike after a power interruption Doubled lamp life and reduced occurrence

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Veranderingen van de benthische macrofauna in het Hartelkanaal als gevolg van de opening in de Beerdam 1997-1999

Veranderingen van de benthische macrofauna in het Hartelkanaal als gevolg van de opening in de Beerdam 1997-1999 Veranderingen van de benthische macrofauna in het Hartelkanaal als gevolg van de opening in de Beerdam 1997-1999 Alexander Klink Veranderingen van de benthische macrofauna in het Hartelkanaal als gevolg

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Nieuws over exotische vaatplanten

Nieuws over exotische vaatplanten H. Duistermaat Nieuws over exotische vaatplanten 2008 Leni Duistermaat i.s.m. Wout Holverda, René van Moorsel, Johan van Valkenburg (PD), Menno Soes (Bureau Waardenburg) en FLORON Nationaal Herbarium Nederland

Nadere informatie

Feedback WG System Operations 21 November 2012

Feedback WG System Operations 21 November 2012 Feedback WG System Operations 21 November 2012 User Group 06/12/2012 Wim Michiels Content Feedback IGCC Winter action plan Draft ENTSO-E winter outlook 2012 2013 Capaciteit noordgrens Overview of dynamic

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Publications PUBLICATIONS

Publications PUBLICATIONS Publications 164 Publications PUBLICATIONS 1. Heemskerk B, Veltrop-Duits LA, van Vreeswijk T, ten Dam MM, Heidt S, Toes RE, van Tol MJ, Schilham MW. Extensive cross-reactivity of CD4 + adenovirus-specific

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

De aanpak ervan is afhankelijk van de plaats en de mogelijkheden voor verspreiding. Onze aanpak verschilt naargelang de exoten voorkomen

De aanpak ervan is afhankelijk van de plaats en de mogelijkheden voor verspreiding. Onze aanpak verschilt naargelang de exoten voorkomen Beheerrichtlijn van de Stad Gent voor de aanpak van invasieve exotische planten Doelstelling Een aantal plantensoorten in het Gentse openbaar groen vormen een bedreiging voor de natuur of een gevaar voor

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015 Materialiteit en waardecreatie Jos Reinhoudt 21 mei 2015 JOS REINHOUDT MVO Nederland Speerpuntonderwerpen: Transparantie Stakeholderdialoog Impact MVO Trendrapport 2015 j.reinhoudt@mvonederland.nl @JosReinhoudt

Nadere informatie

Relevant publications/relevante publicaties

Relevant publications/relevante publicaties Relevant publications/relevante publicaties Journal articles/tijdschrift artikelen Willems, J., Ehlen, C. G. (2005). Visie op en implementatie van Vraaggestuurd Competentiegericht Maatwerkonderwijs. Tijdschrift

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

& 8 38 ! " # $ % " 9 5 5

& 8 38 !  # $ %  9 5 5 - $ " 2!"!# % ' ()*+,--./0 /0 / 1 *+,--./0 0 /+ 3 ) (4 ) 1 6 6 7 6 $ 1 1 ( 1 8 38! " # $ % " 9 ! " # $ $ % Verbetering visintrek Friese kust - : 3! - ; - -< -, % -, = -! /> -,? " $ ; %, /-1 / - ( @ @ Projectvoorstel

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Publications. Publications

Publications. Publications Publications Publications Publications De Bildt, A., Mulder, E.J., Scheers, T., Minderaa, R.B., Tobi, H. (2006) PDD, behavior problems and psychotropic drug use in children and adolescents with MR, Pediatrics

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPID Azimuth antenna

Nadere informatie

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen?

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen? Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik Ann Carton verzamelen? Discussiemiddag paradata, Nederlandstalig Platform voor Survey-Onderzoek Brussel, 11 maart 2010 Wat zijn paradata? Data»Gegevens

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Innovatie met biomassa: meer dan techniek

Innovatie met biomassa: meer dan techniek Biobased innovation Innovatie met biomassa: meer dan techniek InnoTeP Nijmegen, 26 September 2014 Hans Langeveld (Biomass Research) Foluke Quist-Wessel (AgriQuest) foluke.quist@gmail.com hans@biomassresearch.eu

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie