Okt./Nov 2007 jaargang 19

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Okt./Nov 2007 jaargang 19"

Transcriptie

1 Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE 7 Okt./Nov 2007 jaargang 19 PLM opnieuw gedefinieerd Het Máxima Medisch Centrum Materialise Innovation Forum Render to Texture

2 Cadac Group Company CALL CADAC Bouwkunde Enterprise Content Management DeModus.com Revit Architecture Revit Structure AutoCAD Architecture Document Management Drawing Management Organice Suite MS SharePoint Server Werktuigbouwkunde ICT / Infrastructure Autodesk Inventor AutoCAD Mechanical Autodesk Productstream (Pro) IT Netwerken Levering Hardware / Software Installatie / Implementatie Operationeel Beheer Specialist Sizing SharePoint Power & Process / Electrical AutoCAD P&ID AutoCAD Electrical Autodesk Trainingen Microsoft Trainingen Cisco Trainingen Citrix Trainingen GIS / Civiel Cadac Professional Resources AutoCAD Map 3D Autodesk MapGuide AutoCAD Civil 3D NedCiviele Techniek NedBrowser CAD Tekenaars / Engineers CAD Systemen Netwerkbeheerders Helpdesk Medewerkers

3 Colofon CAD-Magazine is een vaktijdschrift voor (po tentiële) gebruikers van PC CAD, GIS, Mapping en Visua li sa tiesystemen en informeert over de ontwikke lingen en toepassings gebieden, alsmede over software- en hardware-produc ten, leveranciers en gebruikers. CAD-Magazine verschijnt 8x per jaar in Nederland en België. Directie/uitgever: Dhr. R. Groothuis Redactie: Tel.: (0527) Fax: (0527) Hoofdredacteur: Redacteur: Aan deze uitgave werkten mee: Jaap Dubbelaar Jean-Pierre van Gastel Gerard IJzermans Danny Joseph Ellen Prinse Johan Vreede Advertentie-exploitatie: Tel.: (0527) Fax: (0527) Dhr. W. Westerhof Abonnementenservice: Tel.: (0527) Fax: (0527) Mw. L. Pels Dhr. ing. L.J.A. Koops Dhr. drs. J.F.O. van Haaften Dhr. drs. E. van Rees Ontwerp: A.F. van der Kolk / CMedia Productions, Emmeloord Druk: Drukkerij Giethoorn ten Brink, Meppel Uitgever: CMedia Productions B.V. Noordzijde 2b, 8302 GL Emmeloord Postbus 231, 8300 AE Emmeloord PTC en CoCreate Het voorwoord is het laatste artikel dat geschreven wordt voor een nummer van CAD-Magazine. Dat is logisch, want het voorwoord moet ofwel gaan over de inhoud van het nummer, en die is pas op het laatst definitief bekend, ofwel gaan over het laatste nieuws. Omdat de belangrijkste inhoudelijke wijziging van CAD-Magazine, de verandering van de opmaak, al bekend was gemaakt in het vorige nummer, kan dit voorwoord alleen maar gaan over het laatste nieuws, nieuws dat pas ver na onze deadline werd bekendgemaakt. PTC heeft namelijk bekendgemaakt dat het CoCreate wil overnemen. Alhoewel de koop nog goedgekeurd moet worden door de Duitse overheid, lijkt de overname van CoCreate zo goed als zeker. De overname wordt gesteund door de directie van het Duitse bedrijf en valt dus onder de noemer vriendelijk. Voor de overname wordt zo n slordige 250 miljoen dollar uitgetrokken. Het is voor PTC de tweede overname in 2007, nadat eerder al CAM-specialist NCG werd ingelijfd. De vorige opvallende overname vond in 2006 plaats, toen Mathsoft werd toegevoegd aan het bedrijf. Kortom: PTC heeft zeker nog de ambitie om sneller te groeien dan organisch mogelijk is. De echt interessante vraag is natuurlijk wat PTC nu wil met CoCreate. De Duitse CAD-specialist heeft zich de laatste jaren steeds meer en meer geprofileerd als specialist in Product Life Management (PLM-)producten. Opmerkelijk genoeg wordt die kant niet expliciet genoemd in het persbericht dat werd uitgebracht. Daarin staat namelijk dat PTC de modelleringsoplos - singen van CoCreate wil integreren in het PTC Product Development System, waardoor de CoCreate-gebruikers extra mogelijkheden geboden wordt op het gebied van engineeringberekeningen, publishing, visualisatie en NC- en CAM-werkzaamheden. Kortom: het zijn vooral de gebruikers van de CoCreate-producten die iets aan deze overname hebben. Dat zal allemaal best, maar daar is geen overname voor nodig, een strategisch samenwerkingsverband zou al voldoende zijn. De grote vraag is dan ook, wat zijn de andere redenen voor een dergelijke overname? Dat gaan we proberen uit te zoeken in één van de volgende nummers van CAD-Magazine. Abonnementen: Uitgebreide informatie over een abonnement op CAD-Magazine vindt u in de rubriek Lezersservice. CAD-Magazine op Internet: ISSN Niets uit deze uitgave mag geheel of gedeeltelijk worden overgenomen en vermenig vuldigd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Copyright 2007 CMedia Productions B.V. Lambert-Jan Koops Hoofdredacteur CAD-Magazine 3

4 Arkey Centraal in het teken van de techniek Als er vijfhonderd gasten naar een feestje komen, is het geen feestje meer, maar een feest. Zeker als er ook nog een zilveren jubileum te vieren valt, is het terecht om te spreken van een serieuze bijeenkomst. Vandaar dat de door Arkey georganiseerde bijeenkomst, Arkey Centraal, terecht beschreven kan worden als een echt congres. Met interessant nieuws. Bouw & Civiel, Pagina 46. Animatiemogelijkheden voor de architectuur 6 Klantgericht BAM Woningbouw verandert visie op documentbeheer 14 PIM beheert bouwproces 24 Arkey Centraal in het teken van de techniek 46 Het Máxima Medisch Centrum 52 Haal alles uit je opleiding en groei! Waar je ook kijkt, overal zie je het resultaat van vernieuwende ideeën die veelal tot leven zijn geroepen door Autodesk-klanten. Gebouwen, bruggen, auto s en consumentenproducten vaak gecreëerd met Autodesk software. Platform, Pagina 54. AutoCAD P&ID Combinatie Cadac en Nedgraphics wil one-stop-shop worden 12 Autodesk Vault ook zelfstandig te gebruiken 18 Materialise Innovation Forum 30 Digital Prototyping voor iedereen 38 Verschaling en Multileaders 50 Haal alles uit je opleiding en groei! 54 Generative Components: een aanzet voor zelfstudie 58 Rob Wolkers wint Design Contest De Design Contest is ten einde. Na vijftien maanden ontwerpen en twee maanden jureren werd op vrijdag 7 september de winnaar van de groots opgezette Rob Wolkers wint Design Contest 8 Versie 10 ook geschikt voor mooie plaatjes 22 CADCenter gaat helemaal voor CAD en PLM 28 Engineering in combinatie met Change Management 32 SolidWorks 2008 in baan om de aarde 34

5 ontwerp wedstrijd bekendgemaakt. De grote winnaar was Rob Wolkers. De jonge Design Engineer wist met zijn Burton Elementz een echte Burton Car te winnen. Mechanical & Design, Pagina 8. Nieuwe economie, column Edwin Schalk 37 PLM opnieuw gedefinieerd 40 CoCreate Forum krijgt internationaal karakter 42 Tekeningen bematen 62 Solid Edge Free 2D Drafting 64 Render to Texture Sinds 17 oktober jl. is 3ds Max 2008 officieel verkrijgbaar. In dit tweede artikel zal ik verder ingaan op de nieuwe mogelijkheden van het populaire visualisatie en animatie pakket. Bij het schrijven van dit artikel werk ik overigens nog steeds met de Pre-Release van 3ds Max 2008 die erg stabiel en snel te noemen is. Zelfs op Windows Vista boven verwachting van de consumentenbond. Visualisatie, Pagina 56. AutoVue 19.2 van Cimmetry Systems 48 Render to Texture 56 Voorplaat De afbeelding op de voorkant is een ontwerp van een kantoorgebouw in Noord-Nederland. De visualisatie is gemaakt door René Talsma van Wind Architecten Adviseurs te Drachten, de groep die ook verantwoordelijk is voor het ontwerp van het gebouw. De afbeelding is tot stand gekomen met behulp van Piranesi en Micro - station. Zoals Altijd Adverteerdersindex 74 Agenda 20 kort nieuws 26, 44 Lezersservice 74 Trainingswijzer 14 Volgende keer 74

6 BOUW & CIVIEL Een stadion vol juichende toeschouwers met Massive 3.0 Animatiemogelijkheden voor de Door de redactie. Massive en Houdini lieten tijdens de Siggraph 2007 zien hoe kunstmatige intelligentie en city-generation technologie uit de film- en game-industrie in de architectuur toegepast kunnen worden. Dankzij de veranderingen en toevoegingen in versie Massive 3.0 kunnen nu ook Windows-gebruikers met de software aan de slag. De jaarlijkse Siggraph bijeenkomst was van 5 tot en met 9 augustus in San Diego, USA. Het is een bijeenkomst van professionals die zich bezig houden met computer graphics en interactieve technologie. Stephen Regelous, de oprichter van Massive Software, sprak de Windows-gebruikers toe. Regelous heeft Peter Jackson geholpen het Orc-leger voor The Lord of the Rings over het scherm te laten denderen. Ook is hij verantwoordelijk voor het vloeiend bewegende verkeer in het New York van de dertiger jaren in de film King Kong, met toevoeging van de door Jackson geregiseerde ongelukken. Regelous spreekt niet de taal van de Orcs en kent niet de verkeerssituatie in het New York uit de tijd van Al Capone. Wat hij wel deed, is op de computer gegenereerde wezens en voertuigen een zekere autonomie geven, waardoor ze natuurlijk lijken te bewegen met Massive. Deze software is een 3D animatiesysteem dat de visuele effecten kan genereren voor grote menigten. Deze software was tot voor kort alleen beschikbaar voor Linux maar de versie 3.0 is ook geschikt voor Windows. Regelous: Als er iets is waar massaal om gevraagd is door onze klanten, dan is het wel de ondersteuning voor Windows. Dit opent mogelijkheden om de software toe te passen op animaties zoals die gebruikt worden in de bouw en architectuur. De kunstmatige intelligentie machine die de filmmakers diende, kan ook mensen en verkeer genereren in animaties voor grote projecten als een winkelcentrum of stadion. Niet alleen Windows Onder de vele andere wijzigingen en toevoegingen is de verbeterde FBXondersteuning. De mogelijkheid om data van figuren en vormen te importeren in Massive en weer te exporteren. Figuren die gemaakt kunnen zijn in animatiepaketten zoals Autodesk Maya, Maxon Cinema 4D tot en met Autodesk 3ds Max. En dat sneller en makkelijker dan vroeger. 6 Ook kan nu haar en bont dynamisch gesimuleerd worden. Het beweegt dus mee met de bewegingen van het figuur en bijvoorbeeld afhankelijk van de weersomstandigheden in een scène beweegt het door wind of regen. In Massive Artificial Intelligence (Massive AI) zitten bepaalde karakters/figuren die agents genoemd worden: - Locomotion Agent, voor personen die bewegen, rennen, lopen, staan of zitten. - Stadium Agent om een stadion mee te vullen, rustig de wedstrijd volgend of uitzinnig juichend. - Ambient Agent, voor achtergrondfiguren zoals rondlopende mensen, converserende mensen in groepjes of met mobieltje. - Mayhem Agent, voor allerlei ordeverstoringen zoals oproer, politieke demonstratie, massapaniek of rampscenario s. - Combat Sword Agent, voor gevechten met schild en zwaard.

7 architectuur Grote mensenmassa s, zoals het publiek in een stadion, kunnen met Massive worden nagebootst voor de presentatie van het ontwerp van een nieuw stadion. Skelet en bewegingen Deze agents zijn opgebouwd uit een skelet, bewegingen, kunstmatige intelligentie, geometrie, kleding, texturen shaders en controls. Om ze te gebruiken is een licentie van Massive nodig, Massive Jet of Prime. Met Jet kan het uiterlijk van de agent worden aangepast, zoals het lijf, de huid en kleren. Met Prime is er meer controle over het gedrag van de agent, het maakt het voor de gebruiker mogelijk wijzigingen aan te brengen in de manier van bewegen, de kunstmatige intelligentie, de bewegingsvrijheid en meer. De animators van Massive gebruiken fuzzy logic om de reacties te ontwerpen van de personen. In plaats van een digitale of binaire waarde, (wel/niet, wit/zwart) kan dit ook een tussenvorm zijn wat de reacties meer natuurlijk maakt in plaats van een robotachtig resultaat. De agent baseert zijn route en routines deels op zijn kunstmatige zicht, een gepatenteerd visieproces. Simpel gezegd, het rekent een koers uit gebaseerd op de dichtstbijzijnde pixels die binnen zijn gezichtsveld komen. Vol gens Regelous worden de pixels/ beelden uit de omgeving gevoed aan het brein van de agent. De agent gebruikt dan die beelden om beslissingen te maken over waarheen hij gaat en wat hij doet. Van VFX naar CAD WETA digital, een bedrijf in visuele effecten (VFX), heeft met Massive bussen, treinen, voetgangers en zelfs vleermuizen en vogels gemaakt voor de film King Kong. En dat alles in jaren dertig stijl. Ook voor scenes in X-Men: The Last Stand, op de Golden Gate Bridge en Alcatraz is Massive gebruikt. Met de technologie van Massive kunnen allerlei activiteiten in de echte wereld worden gesimuleerd ook bijvoorbeeld het laden van schepen in de haven of spitsuur in het centrum van een grote stad. In het begin beperkten we ons tot de Linux-markt, de high-end users, specialisten in animaties. Met de feedback van deze professionals konden we ons product verbeteren met het toevoegen van features. De laatste jaren hebben we echter een explosieve groei gezien in de interesse voor Massive bij kleinere en minder specialistische bedrijven. zegt Diane Holland, algemeen directeur van Massive Software. Één van de markten die Windows opent voor ons, is de visualisatie in de architectuur. Later dit jaar maken we daar meer over bekend. Massive is in contact met bedrijven in de bouwwereld om te zien hoe Massive voor hen kan functioneren en om de compatibiliteit met CAD te onderzoeken. Met name omdat de eisen in dat werkgebied veel hoger zijn dan bij visuele effecten. Houdini s magie Siggraph is de jaarlijkse bijeenkomst van digitale magiërs en goochelaars, dus is het niet verrassend dat de betaversie van Houdini 9, een animatiepakket van Side Effects Software, daar beroering veroorzaakte. Eerdere versies van deze software is gebruikt voor magische effecten in films als The Lord of the Rings, Spider-man, Harry Potter en andere bekende films en series. Robert Magee, productmanager bij Side Effects, vertelde hoe Houdini gebruikt kan worden door architecten en ingenieurs met een experimentele en creatieve geest. Houdini is niet voor hen die zich bezighouden met de exacte afmetingen en constructie van bijvoorbeeld een liftschacht. Zie het als een visualisatiegereedschap, voor het onderzoeken van vormen en modellen. Houdini s wijze van modelleren geeft een snelle manier om prototypes te maken en unieke structuren. Met deze aanpak kan een stadsomgeving of ander landschap digitaal worden gegenereerd. Waar anders veel complexe handelingen voor nodig zijn, kun je nu de stappen als een set kopiëren en wijzigen. Daarmee kan de set herhaald worden en aan die herhaalde onderdelen kan variatie worden meegegeven. Zo ontstaat een landschap dat afgeleid is van een enkele set handelingen. Met deze methode kan er random, ofwel willekeurig, herhaald worden met variatie die het natuurlijk doet voorkomen. Houdini kan documenten in IGES en OBJ lezen. Maar met een Python programming script kunnen ook 3D CAD-documenten naar Houdini worden geconverteerd. In de Lord of the Rings werden grote massa s met Orcs weergegeven met behulp van Massive. 7

8 Vijftien maanden creativiteit ten einde Rob Wolkers wint Design Contest De Design Contest is ten einde. Na vijftien maanden ontwerpen en twee maanden jureren werd op vrijdag 7 september de winnaar van de groots opgezette ontwerp - wedstrijd bekendgemaakt. De grote winnaar was Rob Wolkers. De jonge Design Engineer wist met zijn Burton Elementz een echte Burton Car te winnen. Door: Lambert-Jan Koops MECHANICAL & DESIGN Het oorspronkelijke idee voor de Design Contest ontstond in een gesprek tussen Kees Kloosterboer van SolidWorks Benelux en Hans Tragter, docent en onderzoeker aan de faculteit Industrieel Ontwerpen aan de TU Twente. Zij kwamen samen tot het ruwe idee van een ontwerpwedstrijd. Om de details uit te werken werd contact gezocht met Rens Horn van de HTS Autotechniek aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen en Iwan Göbel van het Nederlandse Burton Car Company. Gezamenlijk werd een pilot project opgestart. Burton Car Company stelde een onderstel van een Citroen 2CV, een lelijke eend, beschikbaar. Alle sportwagens van Burton zijn op dit onderstel gebouwd. Studenten van de HTS Auto techniek kregen in een project de opdracht dit onderstel op te meten en in SolidWorks te tekenen. Vervolgens moesten ze in groepen een nieuwe carrosserie op dit onderstel Rob Wolkers voor het eerst in zijn Burton Car. ontwerpen en modelleren. Dit pilot project was volgens Rens Horn van de HTS Autotechniek uitermate leerzaam. Door met dit project in het diepe te springen, werd in korte tijd veel ervaring in het werken met 3D CAD opgedaan. Het pilot project toonde ook aan dat het idee van de Design Contest haalbaar was: ook mensen zonder veel ervaring in 3D-CAD bleken in staat te zijn om in relatief korte tijd zich de software eigen te maken en een auto te ontwerpen. Vier Terabyte Op 3 april 2006 was uiteindelijk de kick-off van de Design Contest. In de organisatie en jurering speelde de website een centrale rol. Via deze site konden deelnemers zich aanmelden en alle benodigde informatie downloaden, zoals het door studenten van de HTS Autotechniek gemodelleerde onderstel van de sportwagen, een wedstrijdversie van het programma SolidWorks en enkele Nederlandstalige handleidingen voor dit programma. In totaal heeft d e website ongeveer 99 duizend bezoekers gehad, en hebben de downloads voor bijna vier Terabyte aan dataverkeer gezorgd. De opdracht voor de deelnemers aan de Design Contest was eenvoudig, maar daarom niet makkelijk: ontwerp de ultieme sportauto op basis van een gegeven model. De auto moest hierbij in 3D worden ontworpen met behulp van de software die door de wedstrijdorganisatie beschikbaar was gesteld. Bijna vierduizend individuele deelnemers uit Nederland, België en Luxemburg, zowel studenten, amateurs als professionals, hebben zich ingeschreven. Verder hebben 121 onderwijsinstellingen aangegeven met een groep studenten deel te willen nemen. Uiteindelijk zijn er 58 ontwerpen ingezonden en gepubliceerd op de site. De Burton Elementz van hoofdprijswinnaar Rob Wolkers. 8

9 rest van de deelnemers kreeg het model niet af, of niet op tijd af. Waarschijnlijk zijn veel inschrijvers na het downloaden van de software afgehaakt omdat ze zich realiseerden dat het toch wel een uitdagende klus zou zijn. Dat was het ook, de gemiddelde ontwerptijd bedroeg zo n tweehonderd uur. Verbeteringen Via de site van de Design Contest konden deelnemers ook hun ontwerp uploaden en laten jureren. De jurering vond volledig interactief en transparant plaats via de website. Elk jurylid kon op elk moment de ingezonden ontwerpen beoordelen. De totaalscore van elk ontwerp was meteen op de site te zien. Zodoende wisten de deelnemers steeds hoe hun ontwerp er voor stond, en konden ze er verbeteringen in doorvoeren. De juryleden kregen vervolgens de kans om opnieuw te stemmen waarbij ze dus indirect een oordeel gaven over de veranderingen. Op die manier konden actieve deelnemers hun ontwerp helemaal finetunen op basis van deze tussenrapportcijfers. Banketbakker Aan de Design Contest deden uiteenlopende deelnemers mee: studenten, professionals en amateurs. Van deze laatste categorie was Alain Smets uit het Belgische Lommel de meest opvallende kandidaat. Smets is van beroep banketbakker, en had, voordat hij besloot mee te doen aan de Design Contest, geen enkele ervaring in het werken met een 3D-CAD programma. Hoewel het hem in eerste instantie tegenviel, hij heeft zelfs enkele maanden de software terzijde gelegd, heeft hij doorgezet. In ongeveer 60 uur heeft hij zich het programma SolidWorks eigen gemaakt met behulp van de beschikbare handleidingen, èn een eerste ontwerp van de sportwagen gemaakt. Met dit eerste ontwerp werd Alain in oktober 2006 maandprijswinnaar. Geen slechte prestatie voor een buitenstaander. Burton Elementz De hoofdprijs van de Design Contest was een echte Burton wagen ter waarde van 12 duizend euro. Deze prijs werd gewonnen door Rob Wolkers met zijn ontwerp 'Burton Elementz'. Over zijn ontwerp zegt Wolkers: De slogan is: Burton Elementz, designed to sharpen your senses. Bij het ontwerpen van de Burton Elementz stond voor mij maar één ding centraal: zo veel mogelijk rijplezier. Het is dan ook een extreem en compromisloos ontwerp geworden, puur en rauw, ontdaan van elk stukje overbodig comfort om het hogere doel te dienen. De 2CV heeft niet zo heel veel vermogen, daarom heb ik er alles aan gedaan om de rijervaring zo intensief mogelijk te maken. Vandaar het open ontwerp, met een vrije blik op het asfalt dat onder de bestuurder langs zoeft. Wolkers heeft tijdens zijn opleiding Industrieel Product Ontwerpen aan de Haagse Hogeschool al veel ervaring opgedaan met SolidWorks. Tegenwoordig werkt hij als Design Engineer bij een kunststofverwerkend bedrijf, waar hij dagelijks met het pakket werkt. Over de Design Contest zegt Wolkers: Ik heb er met veel plezier aan gewerkt. Het leuke was dat het een hele vrije en realistische opdracht was. Uiteindelijk ben ik er circa tweehonderd uur mee bezig geweest, vanaf de eerste handschetsen tot aan de eindpresentatie. Europees vervolg Terugkijkend op de 15 maanden van de Design Contest is organisator Kees Kloosterboer zeer tevreden over het verloop van de wedstrijd. Tijdens de prijsuitreiking roemde hij dan ook enthousiast elke deelnemer om het doorzettingsvermogen en de aan de dag gelegde creativiteit. Daarnaast was hij erg blij met het feit dat de Design Contest een Europees vervolg krijgt: de 3Dchallenge. Vanaf september 2007 tot januari 2008, kunnen studenten van ongeveer 10 duizend verschillende onderwijsinstellingen in Europa, Algerije, Marokko, Tunesië hun talenten gebruiken voor het ontwerpen van een virtuele sportwagen met behulp van de 3D CAD-software. Er zijn wederom talrijke prijzen te winnen, waaronder een Burton wagen. Alle deelnemers ontvangen een gratis licentie van SolidWorks Student DesignKit 3D CAD-software om hun ontwerp te realiseren. De wedstrijdvoorwaarden voor de Europese variant zijn nagenoeg hetzelfde als bij de Nederlandse Design Contest. Er is één verschil: de 3Dchallenge staat niet open voor nietstudenten. Buster van banketbakker Alain Smets viel in de prijzen. Lambert-Jan Koops is hoofdredacteur van CAD-Magazine. Voor verdere informatie over het onderwerp van dit artikel zie: en 9

10

11 Proces- en instrumentatiediagrammen AutoCAD P&ID 2008 Door: de redactie. PLATFORM Autodesk heeft recentelijk AutoCAD P&ID 2008 op de markt gebracht, een oplossing voor proces- en instrumentatiediagrammen (P&ID s). Het is een belangrijke toepassing binnen het productaanbod dat Autodesk momenteel ontwikkelt voor de markt van het ontwerpen van procesinstallaties. In de afzienbare toekomst zal Auto - desk de 3D plant applicatie lanceren. AutoCAD P&ID past naadloos in de gedachte om een geïntegreerde oplossing aan te bieden voor elektrotechnisch (AutoCAD Electrical), werktuigbouwkundig (Autodesk Inventor en AutoCAD Mechanical), bouwkundig (Autodesk Revit en AutoCAD Archi tecture), geografisch (AutoCAD MAP 3D), civieltechnisch (AutoCAD Civil 3D) en procestechnisch ontwerpen van een complexe proces installatie. AutoCAD P&ID 2008 is gebaseerd op het veelgebruikte AutoCAD-platform, dat maakt het vertrouwd voor veel ontwerpers in de industrie. In de 2008-versie zijn onder meer verbeteringen voor het opzetten van projecten, meer gebruiksgemak van tekenfuncties, en verbeteringen wat betreft apparatuurgedrag, gegevenstoegang, bewerking, DWF-publicatie, ondersteuning van ISO-normen en maatwerk. Hierna een opsomming van de features van AutoCAD P&ID: De project manager zorgt voor de onderliggende datastructuur voor het managen van de project DWG s. Revisies bijhouden en projectrapporten bedrijfsmatig of projectmatig beheren wordt eenvoudig gehouden over het gehele project. De data manager levert een data-grid interface om engineering data te beheren. Door het visueel managen en beheren is het wijzigen van data en de bijbehorende gevolgen van een externe wijziging eenvoudig te volgen. Industrie standaard symboliek (PIP, ISA en ISO) is beschikbaar om direct vanuit de P&ID Tool pallet in de tekening te plaatsen. Systeem administrators kunnen specifieke symbolen creëren met betrekking tot hun eigen vraag of die van hun klanten. Gebruikte symbolen klikken snel op hun plaats in de tekening. Dynamische lijnen maken het creëren en verplaatsen van lijnen eenvoudig met behulp van grips. Lijnen worden automatisch onderbroken wanneer componenten worden ingebracht in de lijn. Tevens worden lijnen weer verbonden wanneer een component wordt verwijderd. Dynamische componenten zijn eenvoudig te creëren, te plaatsen en verplaatsen. De eigenschappen en informatie behorende bij het component zijn dynamisch verbonden met de achterliggende data. Tagging en annoteren gebeurt volgens de formaten die zijn gedefinieerd door de industrie. De gebruikte interface is intuïtief. Informatie uit de Data Manager kan makkelijk in de tekening worden geplaatst. Data worden automatisch verschaald. De software exporteert alle engineering informatie eenvoudig naar verschillende rapportageformaten waaronder Microsoft Excel. Informatie zoals lijnlijsten, kleplijsten en instrumentatielijsten zijn accuraat en snel beschikbaar voor de organisatie. Verder biedt het ontwerpers de mogelijkheid nauwkeurige P&ID-logica en informatie te generen die nodig is voor beslissingen op operationeel en ontwerpgebied. En dat zonder dat daarvoor een centrale database of zeer gestructureerde, projectspecifieke instelprocedures nodig zijn. Cadac Group is sinds 1 augustus 2007 officieel geaccrediteerd als reseller voor de Benelux voor het product P&ID. Cadac Group BV biedt de geïntegreerde oplossing aan (elektrotechnisch, werktuigbouwkundig, bouwkundig, geografisch, civieltechnisch en procestechnisch). Regelmatig organiseert Cadac inloopdagen op één van hun kantoren in de Benelux. Voor meer informatie: en Flexibele productieautomatisering: Producent CELLRO kan geen dag zonder SolidWorks en zijn plug-ins... SOLID TECHNOLOGY, CREATIVE SOLUTIONS IN CAD CAM CAE & PDM CADMES.NL 11

12 PLATFORM Goede fit tussen bestuurders en organisaties Combinatie Cadac en Nedgraphic Door: Eric van Rees en Lambert-Jan Koops In april 2007 nam Cadac het bedrijf Nedgraphics over. Eigenaar van CadacGroup Jan Baggen en Richard Goossens, CEO van Nedgraphics, beschrijven hoe de samenwerking is verlopen: Er was sprake van een goede fit tijdens de gesprekken die voorafgaand aan de overname zijn geweest. Niet alleen bij beide directeurs, maar ook tussen de verschillende teams van de bedrijven is er een goede match. Jan Baggen Waar Cadac een grote speler is in de werktuigbouwkundige markt, is Ned - graphics dat in gemeenteland. Vanaf de eerste overnamegesprekken was het duidelijk dat beide partijen zich op hun eigen markt zullen blijven richten. De vraag is dan wat de toegevoegde waarde is van de overname. Baggen licht deze beslissing toe. Cadac had altijd al een GIS-poot, maar die was klein en het was onze wens om deze uit te breiden. Dat is mogelijk door organische groei, maar dat kan lang duren. Omdat Nedgraphics beschikbaar was en een sterke speler op de Nederlandse GISmarkt is, leek het ons verstandig om dit bedrijf over te nemen. Hierdoor ontstaat er een nieuw bedrijf dat op drie verticals, werktuigbouw, bouw en GIS, een sterke positie inneemt. We denken dat dit voor de toekomst belangrijk is omdat grote klanten, ingenieursbureaus als Oranjewoud en BAM, hierdoor voor alle CAD-gerelateerde oplossingen terecht kunnen bij één partner. Naast het one-stop-shop principe heeft de fusie ook als voordeel dat er meer locaties beschikbaar komen voor de trainers van Nedgraphics. Goossens: Als we nu een cursus moeten geven in het noorden van het land kunnen we gebruik maken van de Cadac-vestiging in Meppel. Dat lost een hoop logistieke problemen op. Bovendien geldt ook voor de detachering dat we nu een landelijk netwerk hebben. Dat is wel nodig ook, want we hebben momenteel tachtig vacatures openstaan, waarvan vijftig detacheringplaatsen. 12 Een andere overheid Ook Goossens ziet voordelen als gevolg van de overname. Volgens hem is er een onderscheidende rol weggelegd voor Nedgraphics als marktpartij. Dit heeft te maken met de komst van nieuwe wetgeving omtrent automatisering en GIS bij gemeentes, waardoor er veel werk zal loskomen in de komende jaren. Wat betreft de verkoop ontstaat hier een probleem voor ons, aangezien heel veel werk tegelijkertijd moet gebeuren. Mid-, back- en frontoffice systemen moeten met elkaar verbonden worden als gevolg van nieuwe wetgeving. Zo moet bijvoorbeeld het kabels- en leidingennetwerk in kaart worden gebracht in midofficesystemen van gemeenten. Dit dient voor aannemers als basisbron bij graafwerkzaamheden. Een belangrijke taak, want elke niet geclaimde leiding of kabel valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Dat betekent dat bij fouten in de database de gemeente aansprakelijk is, als er schade volgt bij graafwerkzaamheden op plekken waar is aangegeven dat er zich geen ondergrondse systemen bevinden. Ook zijn gemeenten straks verplicht een eenduidige adressen- en gebouwenregistratie te voeren in het kader van de wet Basisregistraties voor Adressen en Gebouwen. Dit alles maakt onderdeel uit van het project Een andere overheid, waarbij gemeenten worden verplicht bepaalde informatie te hebben en te kunnen aanbieden aan burgers. Goossens: Er is nu nog geen partij die alle activiteiten in deze kan aanbieden aan gemeenten om deze automatiseringsklussen te klaren, maar Nedgraphics straks wel. Software shoppen De manier waarop gemeenten software inkopen, vraagt ook om een onderscheidende aanpak van dienstverlening en productontwikkeling van Ned - graphics, stelt Goossens. Hij ziet een nieuwe trend in de manier waarop gemeentes software aanschaffen: gemeenten kunnen shoppen bij verschillende

13 s wil one-stop-shop worden bedrijven sinds de komst van open standaarden. De reactie daarop is echter dat gemeenten en leveranciers in projecten partnerships met elkaar aangaan. De gemeenten zijn hierbij verenigd in verenigingen als Andes, die voor hen bepalen met wie ze zaken doen. De open standaarden zorgen zo voor een groot inkoopcluster, eigenlijk precies het tegenovergestelde van datgene wat de open standaarden zouden moeten bewerkstelligen. Goossens vraagt zich af of deze ontwikkeling wel verstandig is. Het kan toch niet zo zijn dan grote groepen gemeenten allemaal op hetzelfde punt van automatisering zijn en allemaal dezelfde behoefte hebben. Ze zouden elk voor zich een optimale keuze moeten maken, maar die beslissing besteden ze uit aan dat samenwerkingsverband, waarbij ze verplicht zijn de voorgestelde oplossing over te nemen. De vraag is ook bij wie de eindverantwoordelijkheid van een project ligt. Goossens: Die is er na levering niet. Het samenwerkingsverband houdt op te bestaan en de verschillende leveranciers hebben geen belang meer. Ze hoefden alleen deze deal te sluiten en te voldoen aan de specs. Dat doen ze, en daarmee is voor hen de kous af. Het verschil met de aankoop van gewone software is dat daarvan de ontwikkeling door blijft gaan. Volgend jaar is er weer een nieuwe versie beschikbaar. Dat zorgt voor continuïteit en is een andere manier van werken dan het denken in projecten. Richard Goossens Synergie De synergie tussen Cadac en Ned - graphics als gevolg van de overname, is nu al terug te zien in de dienstverlening van beide bedrijven: daar waar de organisaties elkaar eerder beconcurreerden met Civil3D, kunnen ze elkaar nu aanvullen. Een goed voorbeeld is de luchthaven van Montreal. Cadac en Nedgraphics hebben hier allebei projecten lopen. Waar Cadac het Organice-gedeelte doet, daar werkt Nedgraphics met Civil3D. De overname van Nedgraphics lijkt te passen in de ontwikkeling waarbij er steeds minder Autodesk-dealers overblijven. Goossens ziet de afname ook: De producten van Autodesk worden steeds complexer, en een klant moet daarom terecht kunnen bij een bedrijf dat verstand heeft van de software. Een bedrijf dat meer is dan alleen maar een leverancier. Autodesk heeft geëist dat de dealers dit op kunnen brengen en daardoor verdwijnen de kleinere spelers. Cadac en Nedgraphics profiteren hiervan dus we zullen niet klagen over de koers die Autodesk heeft uitgezet. Baggen vult zijn Nedgraphics-partner aan: Wat we wel jammer vinden is dat dat het Beneluxkantoor van Autodesk is leeggelopen en dat nu al het contact via Engeland gaat. Door de afstand gaat er toch snel tijd verloren, wat snel handelen lastig maakt. Dat is soms onhandig als je op korte termijn een actie wilt doen, bijvoorbeeld een aanbieding. Wat dat betreft zou het handiger zijn als degene die daar verantwoordelijk voor is in Nederland zou zitten. Al met al zien Baggen en Goossens door de fusie de toekomst eensgezind tegemoet: Naast een klik is er de wens om samen te bouwen aan continuïteit. Dat is belangrijk, dat gemeenschappelijke doel. Met de overname heeft Cadac immers werknemers, software en klanten binnengehaald. Dat kan alleen als ons hetzelfde voor ogen staat. Het is zaak rekening te houden met ieders wensen, zowel intern als extern, en zo automatiseringsoplossingen voor de hele markt te leveren, aldus Baggen. Eric van Rees is redacteur en Lambert-Jan Koops is hoofdredacteur van CAD-Magazine. Voor verdere informatie over het onderwerp van dit artikel zie: en F PDM CAD CAE CAM PDM CAD/CAM & PDM AUTOMATISERING drives your engineering 13

14 BOUW & CIVIEL Het einde van de folders en publieke schijven BAM Woningbouw verandert visie Door: Lambert-Jan Koops Wie in zijn eentje werkt, weet een (fout) geplaatst document meestal wel terug te vinden. Wie met een collega werkt hoeft maar één keer te vragen of de versie die hij heeft wel de goede is. Bij drie samenwerkende partijen wordt het al lastiger en zijn goede afspraken van groot belang. Als het er nog meer zijn, en zeker als dit aantal enkele honderden bedraagt, is ook ondersteunende software nodig. Dat is tenminste de conclusie die BAM Woningbouw heeft getrokken. De verbouwing van het Heilig Hart Klooster te Reuver is door BAM Woningbouw uitgevoerd met behulp van Organice Explorer. BAM Woningbouw is onderdeel van Koninklijke BAM Groep. BAM Wo - ningbouw richt zich op alle onderdelen van de Nederlandse woningmarkt. Dit wil zeggen: projectontwikkeling, nieuw bouw, onderhoud, renovatie en restauratie in zowel uitbreidingsgebieden als op binnenstedelijke locaties. Per jaar levert de werkmaatschappij ruim vijfduizend woningen op. Stefan van der Valk is Manager ICT bij BAM Woningbouw en legt uit dat de bouwonderneming opereert in een continu veranderende markt. Onze visie op de markt en onze aanpak is zodoende ook aan het veranderen ten opzichte van een paar jaar geleden. De woonconsument is mondiger geworden en bepaalt veel meer het gehele proces. De focus ligt dan ook sterk op klantgerichtheid; zowel naar onze opdrachtgevers toe als naar de woonconsumenten. Bovendien zien we de eindgebruikers van onze producten - de woonconsumenten - vaker als een partij die we ook in het stadium na de oplevering van de woning van dienst kunnen zijn, bijvoorbeeld bij renovaties en onderhoud. De communicatie naar de opdrachtgevers en woonconsumenten wordt vanzelfsprekend steeds belangrijker. De informatie die beschikbaar is over de lopende projecten, moet goed overgedragen kunnen worden en eventuele wijzigingen moeten snel en effectief door te voeren zijn. Dit is alleen mogelijk met een documentbeheersysteem waarin alle relevante gegevens snel, correct en eenvoudig terug te vinden zijn. Algemeen overzicht In eerste instantie werken de verschillende regionale bedrijven van BAM Woningbouw via een gedeelde file server per bedrijf. De regiokantoren bepalen hierbij naar eigen inzicht de structuur. Dit heeft als gevolg dat iedereen zijn eigen indeling gebruikt, iets dat niet altijd gunstig is voor het algemene overzicht op een project. Zo kan het bijvoorbeeld voorkomen dat dezelfde documenten in verschillende mappen worden geplaatst of dat verschillende versies van eenzelfde document naast elkaar in gebruik zijn. Dat brengt weer onwenselijke effecten met zich mee met bijbehorende kosten die het gevolg zijn van extra controles of aanpassingen. Van der Valk: We willen af van de mappenstructuur en de nadelen die dat met zich meebrengt. We willen een systeem dat de eindgebruiker in staat stelt om te kunnen zoeken op tekst en kenmerken van een document en dat centraal beschikbaar is. Dus echt iets dat meer zou bieden dan de basis zoekfuncties van Windows. Metadata Naast nieuwe techniek is er ook een nieuwe manier van nadenken/werken nodig. Van der Valk legt uit waarom dit belangrijk is. Wat we absoluut willen voorkomen, is dat we de oude manier van werken importeren in ons nieuwe systeem. Bijvoorbeeld doordat eindgebruikers proberen om met behulp van metadata bij hun documenten de oude mappenstructuur na te bootsen. Het zijn nu juist die metadata die zo belangrijk zijn, want die zorgen er voor dat we met dit documentbeheersysteem structureel en gecertificeerd kunnen werken. Op die manier is het bijvoorbeeld ook mogelijk om te voldoen aan de ISOnorm voor kwaliteitsmanagement. Less paper office De verandering bij BAM Woning bouw op het gebied van documentbeheer be- 14

15 op documentbeheer De toekomst van Organice De Cadac Group is in 2003 gestart met de verkoop van Organice. Het beheerpakket is gebaseerd op SharePoint van Microsoft en kent integratie met AutoCAD, BricsCAD en Microstation. Omdat 3D-CAD steeds meer gemeengoed wordt binnen de bouwwereld, wordt er momenteel gewerkt aan een diepere integratie met Revit. Het Nederlandse bedrijf volgt hierbij de koers van Autodesk en zal de meeste energie steken in de integratie met het pakket dat het meest gebruikt wordt in de markt. Een ander punt dat de aandacht van Cadac heeft, is de communicatie met derden op basis van Organice. Voor het uitwisselen van gegevens met bijvoorbeeld leveranciers en onderaannemers zijn inmiddels al verschillende programma s op de markt verschenen, maar die zijn niet gebaseerd op Microsoft Sharepoint en niet gekoppeld aan het interne documentbeheer. De bedoeling van de door Cadac te ontwikkelen software is dat deze volledig gebruik zal maken van de door Organice georganiseerde interne documentenstructuur. Inmiddels is ook een Organice gebruikersvereniging opgestart waarin vertegenwoordigers van uiteenlopende bouwbedrijven zitting hebben genomen. Cadac wil de feedback vanuit deze groep meenemen in het ontwikkelingsplan van de software. gon bij het regionale bedrijf Wilma Weert. Dit regiokantoor wilde een documentbeheersysteem voor een zogenaamd less paper office. Het bleek echter niet haalbaar om zelfstandig iets dergelijks in te voeren. Na een functionaliteitanalyse en veelvuldig overleg was SharePoint van Microsoft de eerste kandidaat. Dat was echter geen ideale oplossing. De technologie was ruimschoots voldoende, maar we vonden het te onoverzichtelijk voor de eindgebruikers binnen BAM Woning - bouw. Daar was wel wat aan te doen, maar dat zou veel maatwerk vergen. Daar zagen we echter tegenop. Niet zozeer omdat dit technisch onhaalbaar was, maar omdat we daarmee afhankelijk zouden zijn van Microsoft. Niemand zou ons kunnen garanderen dat ons maatwerk ook nog geschikt zou zijn voor de volgende versie van SharePoint. Dat risico wilden we niet lopen en daarom hebben we verder gekeken. Uiteindelijk kwamen we uit op Organice, dat werkt op basis van SharePoint, dat met het Outlook-uiterlijk makkelijker voor de eindgebruiker te hanteren is, vertelt Van der Valk. Zestig gebruikers Momenteel werken dertig medewerkers van BAM Woningbouw met Organice en bevat het systeem een vijftal projecten. Organice zal op korte termijn binnen de vestiging Weert tot zo n zestig gebruikers worden uitgebreid. Daarna is het tijd voor de rest van de organisatie. We willen het gebruik van Organice gefaseerd invoeren, waarbij we landelijk per functiegroep opstarten. Het voordeel van deze manier van implementeren is dat je de gebruikers met dezelfde problemen en vragen bij elkaar kunt brengen. Zo kunnen ze samen overleggen. Een dergelijke methode hebben we ook gebruikt bij het introduceren van SAP en dat is zeer effectief gebleken. Om de verandering van het documentbeheer in goede banen te leiden, heeft BAM Woningbouw een stuurgroep documentbeheersystemen. Één van de participerende partijen in deze groep is Cadac, de ontwikkelaar van Organice. Dit bedrijf bemoeit zich hierbij niet zozeer met de technische begeleiding, deze is in handen van Getronics Pink Roccade, maar treedt veel meer op als facilitatiepartner. Het ultieme doel is in ieder geval duidelijk, stelt Van der Valk: We willen uiteindelijk onze gedeelde file server waar mogelijk uitfaseren en alle project gerelateerde informatie via Organice afhandelen om een zo compleet mogelijk overzicht te houden. Lambert-Jan Koops is hoofdredacteur van CAD-Magazine. Voor verdere informatie over het onderwerp van dit artikel zie: en CADAC werkt momenteel aan een diepere integratie tussen Organice en Revit. 15

16 ICN Solutions B.V. Postbus DH s-hertogenbosch Tel Fax Algemeen: AutoCAD (LT) Basis, Update, 3D en gevorderden Werktuigbouwkunde: Autodesk Inventor (Professional) Autodesk Inventor leidingen en pijpen Autodesk Inventor stressanalyses AutoCAD Mehanical Bouwkunde: Autodesk Revit Autodesk Architectural Desktop Elektrotechniek: AutoCAD Electrical Media & Entertainment: Autodesk VIZ Autodesk 3ds Max Autodesk Maya Datamanagement: Autodesk Vault Autodesk Product Stream Opleidingen in diverse trainingslokalen in Nederland, of op locatie mogelijk. Voor uitgebreide trainingsomschrijvingen kunt u kijken op Bel voor onze speciale (maatwerk)aanbiedingen, groepskortingen en trainingskalender. Met deze advertentie ontvangt u 15% korting op alle trainingen. VOL = VOL Autodesk Authorized System Center Uw specialist in CAD opleidingen (0800) Autodesk Autorized Training Center Werktuigbouwkunde Autodesk Inventor Series Autodesk Inventor Professional AutoCAD Mechanical AutoCAD Electrical Autodesk VIZ Datamanagement Autodesk Vault Autodesk Productstream Autodesk Streamline AM Meridian SPI Sheet Metal Custom made add-in programs CADMatch is specialist in werktuigbouwkundige engineering en data management. Trainingslocaties onder andere in Breda, Goes, Oosterhout (NB), Rotterdam en Velsen-Noord. Bel: Mail: Meer informatie: Software gekocht en een training nodig? PER 1 SEPTEMBER NIEUWE CURSUSLOCATIE 2 daagse basiscursus ARKEY 2 daagse basiscursus vmv-methodiek 2 daagse schoolverlaterscursus 2 - daagse cursus ARKEY en/of vmv-methodiek 2 daagse cursus ARKEY voor ontwerpers 1 - daagse cursus SketchUp 1 - daagse workshop Piranesi 1 daagse workshop ArtLantis Voor grote(re) groepen speciale tarieven en opleiding op locatie! Inschrijven of meer info? VMV CAD-Adviseurs, Den Haag 20 jaar software voor de bouw of Ons doel: u een perfecte CAD-specialist maken. USG Innotiv Training Center is gespecialiseerd in het ontwikkelen en organiseren van standaard en maatwerktrainingen voor CADspecialisten. Bel of mail voor een informatiepakket of kijk voor data en prijzen op de trainingakalender op Hier kunt u ook onze brochure downloaden. AutoCAD Inventor MicroStation USG Innotiv Training Center Databankweg AL Amersfoort T F Cadmes B.V. SolidWorks Basis Training Australiëlaan 8 SolidWorks Advanced Training 5232 BB s-hertogenbosch SolidWorks API Training Tel. (073) SmarTeam Basis Training Fax (073) ProfiDB Training DBWork Training Contactpersoon: Cosmos Works Training Dhr. G. Thelissen Cosmos Training Cimatron Training Als Authorized Training Center verzorgt Cadmes de bovenstaande trainingen, zowel intern ('s-hertogenbosch, Eindhoven, Gent en Gosselies) als op locatie. Neem voor uitgebreide trainingsinformatie en data contact met ons op. Bel (073) of mail naar TRAININGSWIJZER 16

17 TRAININGSWIJZER TEC / CAD College BV Autodesk Authorized Training Center Nijmegen AutoCAD Basis AutoCAD Update AutoCAD Gevorderden AutoCAD 3D AutoCAD Optimalisatie AutoCAD & VBA Basis AutoCAD & VBA Gevorderden Inventor Basis Inventor Gevorderden Inventor Ontwerpen 3ds Max Het CAD-Centrum TEC, ook wel genoemd het CAD College, verzorgt sinds 1984 kennis-over-dracht in de vorm van CAD -opleidingen, -leerboeken en educatieve software. Bij de cursus ontvangt u een uitgebreid Nederlandstalig leeren naslagwerk van R. Boeklagen die tevens uw docent is. U krijgt een Autodesk-certificaat bij de cursussen en een HBO-diploma bij de opleidingen. Autodesk HBO instituut Behaal uw HBO diploma! TEC biedt de mogelijkheid u verder te bekwamen tot een Autodesk Certified Engineer (ACE). U doorloopt een bepaald traject van cursussen, maakt een praktische eindopdracht, bij voorkeur passend binnen uw werk en bij uw eigen werkgever en verdedigt deze. Slaagt u, dan heeft u een AutoCAD HBO diploma verdiend! De opleiding is Inclusief materialen als boeken en software. Toelatingseisen: MBO. Studierichtingen: System Manager (AutoCAD), 3D Designer (AutoCAD/3ds Max) en Mechanical Designer (Inventor). Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen T: (024) F: (024) E: CP: Leonie Bergsma 3D CAD Pro/ENGINEER Basis training Pro/ENGINEER Update training Pro/ENGINEER voor Pro/MECHANICA gebruikers Sterkte- en stijfheidsberekeningen Pro/ENGINEER Mechanica Basis training Pro/ENGINEER Mechanica Update training Pro/ENGINEER Fatique Advisor Kijk op Internet of vraag de brochure aan. Bel (024) of mail naar Holland Engineering Consultants bv (HEC) verzorgt trainingen en workshops voor de software die wij aan onze klanten kunnen leveren. Deze trainingen vinden doorgaans plaats in ons pand in Nieuwegein maar kunnen op verzoek ook op locatie gegeven worden. De trainingen hebben een hoog hands-on gehalte daar de praktijk nog steeds de beste leermeester is. Ons trainingsaanbod bestaat o.a. uit: Stromings- en warmteoverdracht NIKA EFD Basis training Mechanisme berekeningen Pro/ENGINEER MDO Basis training Code P10 Pipestress Basis training P10 Pipestress Advanced training P10 Pipestress Update training Microprotol Basis training Databeheer Windchill PDMLink Windchill ProjectLink CM II Change management Kijk voor meer informatie op de website of neem contact met ons op. Holland Engineering Consultants bv Ratelaar 39, 3434 EW Nieuwegein T F E W Trainingen mét certificaat: AutoCAD en AutoCAD LT AutoCAD Architecture of ADT Revit Building, Architecture én Structure AutoCAD MAP AutoCAD Civil3D Zie onze trainingswijzer op: Of bel: Realiseer voorsprong met kennis! Met een beginners-, gevorderden-, of updatetraining van CAD & Company haalt u kennis in huis die u direct in de praktijk kunt brengen. U werkt meteen effectiever, sneller én beter met uw CAD software. Bekijk het actuele trainingsaanbod op CAD & Company Training Centers: Alkmaar - Amsterdam - Boxtel - Emmen - Oosterhout - bij u op locatie Training Center Autodesk Inventor Professional Hofstede van Erkel Bilderdijkkade 13a 1053 VA Amsterdam tel. : fax : kijk op : * AutoCAD Basis * AutoCAD Update * AutoCAD Gevorderd * AutoCAD Mechanical * Inventor Basis Spoed (3 dagen) * Inventor Basis Stnd (5 dagen) * Inventor Basis Extra (6 dagen) * Inventor Gevorderd * Inventor Professional * Inventor Release Update * Thema Training NedGraphics B.V. Autodesk Authorized Training Center Ir. D.S. Tuynmanweg 10 AutoCAD Basis 4131 PN VIANEN AutoCAD Upgrade AutoCAD Applicatiebeheer/Gevorderden AutoCAD MAP tel: AutoCAD Civil 3D fax: Contactpersoon: mevrouw K. van t Reve Voor meer informatie: Uw trainingen een heel jaar lang in CAD-Magazine en op voor slechts 1300, 17

18 PLATFORM Basisfunctionaliteit voor tekeningbeheer Autodesk Vault ook zelfstandig te Door: Johan Vreede Het documentbeheersysteem AutoDesk Vault krijgt weinig aandacht, maar heeft een aantal no-nonse mogelijkheden die elke AutoCAD-gebruiker zou moeten aanspreken. Daarom even een kleine opfrissing van het geheugen. De ordeningsstructuur die de gebruiker in het beheersysteem wil hanteren is volkomen vrij. Er zijn mappen en submappen volgens een ordening die de gebruiker bekend zou moeten voorkomen. Afhankelijk van het soort werk kan de ordening met projectdelen, betrokken partijen of projectdeelnemers (onderaannemers), bouw- of onderhoudsfasen, bedrijfsonderdelen of wat dan ook te maken hebben. Met get latest version weet een gebruiker zeker dat hij de meest recente versie van een document gebruikt. Documentbeheersystemen zijn hot. Iedere rechtgeaarde PC-gebruiker realiseert zich langzaam dat het zoeken in die grote hoop bestanden lang duurt en vervelend is. Dat is natuurlijk voor CAD-bestanden net zo. Een groot aantal leveranciers heeft daar al op ingespeeld. Ook Autodesk, maar daar horen we op een of andere manier niet zo veel van. Al geruime tijd wordt de module Autodesk Vault met Autodesk Inventor meegeleverd en geïnstalleerd. Toch is de module ook als zelfstandig product beschikbaar. Deze module biedt net die hoeveelheid basisfunctionaliteit die je van een tekeningbeheersysteem mag verwachten. En dus wordt het product tekort gedaan wanneer er weinig aandacht voor is. Misschien kan deze korte uiteenzetting daar een klein beetje verbetering in brengen. Centrale opslag De essentie van een documentbeheersysteem kan beschreven worden als een registratiesysteem, meestal een database, waarin de opslag, de registratie van kenmerkende gegevens en de toegang tot de documenten geregeld is. Zo ook bij Autodesk Vault. Het systeem behelst een MS SQL-database waarin ingelogd moet worden om de documenten te bereiken. Eenmaal ingelogd kan de gebruiker de documenten geordend benaderen en de kenmerken van die documenten bekijken en/of wijzigen en natuurlijk het document bekijken of zelfs openen. Dit laatste alleen als de gebruiker daar de rechten voor heeft. Belangrijk is dat bij een dergelijke centrale opslag van documenten het beheren van versies eenvoudig en doeltreffend is. Daarnaast zijn de documenten natuurlijk beveiligd tegen ongeoorloofd inzien of wijzigen. Belangrijk is ook de constatering dat de bestanden zelf niet in die database staan, maar dat de database een verwijzing naar de locatie van die bestanden bevat. Geen invuloefening Het is natuurlijk mogelijk de CADdocumenten van een oneindige hoeveelheid nuttige kenmerken te voorzien, zodat elk denkbaar gegeven van het document geregistreerd is, maar Autodesk heeft besloten dit niet te doen. Slechts het hoognodige, de naam, de versie en enkele opmerkingen, wordt geregistreerd. Daarmee verwordt het registreren voor de tekenaar niet tot een oeverloze invuloefening. Uiteraard kan binnen het systeem gezocht worden op de kenmerken van een document: de naam, de versie of een comment. De werking Wanneer een gebruiker een document wil openen, zal het document beschikbaar moeten komen. Dit heet check-out. Het originele document wordt, met eventuele Xrefs, gekopieerd naar een werkomgeving en als het gewijzigde document eenmaal is afgesloten, wordt de bijgewerkte versie weer teruggekopieerd in de vault. Dit is de zogenaamde checkin. Intussen wordt in Autodesk Vault op de achtergrond een Publish-bestand, een DWF, van de tekening gemaakt en ook dit wordt in de map van de Vault opgenomen. Deze DWF biedt andere gebruikers van Vault, met name de niet-autocad gebruikers, de 18

19 gebruiken Durft u de sprong te maken? Het terugkopiëren van een bijgewerkte versie van een document heet check-in. mogelijkheid om de tekening te bekijken. Dit kan met een DWF viewer waarmee valt te zoomen, lagen aan en uit te zetten zijn en ook plotten mogelijk is. Op deze wijze kunnen alle betrokkenen bij het project te allen tijde de laatste informatie inzien. Terwijl het originele document in bewerking is zal dit gelocked zijn, dus voor andere niet wijzigbaar. Met get latest version kan een gebruiker zich ervan verzekeren dat hij de nieuwste versie van een document heeft. Koppeling AutoCAD Doordat ook de Xrefs van een document worden geregistreerd, is het beheer van alle documenten te regelen. Autodesk Vault noemt dit uses en where used. Als het product eenmaal is geïnstalleerd, is de koppeling met AutoCAD al een feit. Onder het Filemenu staat een nieuwe optie Vault die toegang geeft tot het tekeningbeheersysteem. Daarnaast is er ook een shortcut op de desktop die direct toegang geeft tot de Vault Explorer, dus zonder AutoCAD te starten. Het invoegen van documenten in het systeem, opnemen in de vault, kan vanuit AutoCAD of vanuit de Vault Explorer gebeuren. In het eerste geval worden ook de bekende Xrefs geregistreerd. In alle vallen valt het document vanaf dat moment onder regime van het beheersysteem. Tot slot Het beheer van documenten en gebruikers in het systeem is in de afgelopen tijd steeds verder uitgebreid, uiteraard naar aanleiding van wensen van gebruikers. Zo kent de laatste versie gebruikersgroepen, met bijbehorende groepsrechten, en de mogelijkheid om documenten te verplaatsen waarbij de Xref-relaties in stand blijven. Daarnaast is ook aandacht besteed aan het inbrengen van grote hoeveelheden bestaande documenten. Autodesk Vault is nauw gerelateerd aan Autodesk Productstream en aan Autodesk Streamline. Deze twee producten omvatten software voor het beheren van informatie voor productie, zoals stuklijsten en goedgekeurde tekeningen, en voor publicatie. Toch kan Autodesk Vault heel goed als zelfstandig product de opstap naar documentbeheer in een willekeurige organisatie vormgeven. Juist door de beknopte maar complete wijze van registreren en de krachtige mogelijkheden van viewing en toegangsbeheer kan dit een oplossing bieden die de tekenaars minimaal belast maar de organisatie maximaal voorbereidt op structureel documentbeheer. Johan Vreede is freelance redacteur voor CAD-Magazine. Voor vragen of opmerkingen is de auteur bereikbaar via Voor verdere informatie over het onderwerp van dit artikel zie: 19 Kijk op onze vernieuwde Website voor informatie en scherpe aanbiedingen! ICN Solutions wél! Voor het overschakelen van 2D- naar 3D-tekenen hoeft u geen halsbrekende toeren uit te halen. Als u kiest voor de veelzijdigheid van het werktuigbouwkundig softwarepakket Autodesk Inventor en de professionaliteit van ICN Solutions, bent u verzekerd van een risicoloze overstap. Aan integrale oplossingen als Autodesk Inventor koppelt ICN Solutions een compleet dienstenpakket: van advies en consultancy tot en met implementatie en training! Wij laten u graag zien dat overschakelen een koud kunstje is. Bel ons voor een afspraak! ICN Solutions B.V. postbus 3302, 5203 DH s-hertogenbosch tel. +31(0) fax +31(0)

20 De agenda bevat aankondigingen van gratis workshops, seminars, themadagen en andere kosteloze activiteiten van CAD-leveranciers en dealers. Daarnaast is er natuurlijk ook aandacht voor relevante beurzen in Nederland en België. De agenda is doorlopend en beslaat in ieder geval de evenementen tot aan de volgende uitgave van CAD-Magazine. Hiervoor kunnen beurzen, gratis seminars en workshops per worden aangemeld bij de redactie: Vermeld de datum, plaats, website en een korte inhoud, en geef als onderwerp van uw mail 'Agenda'. November 16 november, Seminar EPLAN Electric P8 Kick Off Zevenaar 19 november, Workshop SolidWorks/PDM Zaltbommel november, BIMCaseweek Zoetermeer, Bouwhuis 20 november, ImandrA Gebruikersdag 2007 Amersfoort 20 november, Productpresentatie P&ID Emmen 20 november, Seminar COSMOS 2008 Etten-Leur, Trivium Hotel 21 november, Inloopdag voor de Werktuigbouwkunde Gouda 21 november, Productpresentatie GRIP Emmen 21 november, Demo + Workshop SolidWorks Gent (B) 21 november, Seminar Update EPLAN Electric P8 Versie 1.8 Waalre 21 november, Seminar Arbortext Isodraw: creëren van technische illustraties Breda 21 november, Greening the Enterprise congres Utrecht 21 november, Workshop AutoCAD Electrical Bunnik 21 november, PRO.FILE V8 roadshow Bergambacht november, GIN Congres Amsterdam, RAI 22 november, Inloopdag Autodesk REVIT Architecture - DeModus Meppel 22 november, Inloopdag voor de Werktuigbouwkunde Heerlen 22 november, Solid Edge Introductiemiddag Bergambacht 22 november, 3D mechanical Seminar Food Industry Bunnik 22 november, Demo PDMWorks Enterprise Etten-Leur 22 november, Demo COSMOS Etten-Leur 22 november, Hands-On Workshop Pro/TOOLMAKER Nieuwegein 22 november, CAD/BIM en Revit seminar 's-hertogenbosch 22 november, Themamiddag NC Generator Eindhoven 23 november, Seminar Wegwijs in PDM Oldenzaal AGENDA november, Seminar Migratie van EPLAN 5 naar EPLAN Electric P8 Reeuwijk 26 november, Inloopdag voor de Werktuigbouwkunde Meppel 27 november, Seminar Noord-Nederland EDM/CAD Groningen, Van der Valk Hotel 28 november, Inloopdag Autodesk REVIT Architecture - DeModus Antwerpen (B) 28 november, Inloopdag voor de Werktuigbouwkunde Hasselt (B) 28 november, Productpresentatie AutoCAD Architecture Emmen 28 november, Themadag CosmosWorks/Mastercam Gent (B) november, Easyfairs MAINTENANCE vakbeurs 's-hertogenbosch, Brabanthallen november, Precisiebeurs 2007 Veldhoven, NH Koningshof Hotel 29 november, Inloopdag AutoCAD Civil 3D Vianen 29 november, Inloopdag Autodesk REVIT Architecture - DeModus Hasselt (B) 29 november, Van 2D naar 3D, een extra dimensie Alkmaar

I n f o r m a t i e. Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE. CMedia B.V. Postbus 231 8300 AE Emmeloord. Tel. 0527-619000 rgroothuis@cmedia.

I n f o r m a t i e. Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE. CMedia B.V. Postbus 231 8300 AE Emmeloord. Tel. 0527-619000 rgroothuis@cmedia. CMedia B.V. Postbus 231 8300 AE Emmeloord Tel. 0527-619000 rgroothuis@cmedia.nl Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE M e d i a I n f o r m a t i e 2 0 1 6 "Image made using COMSOL Multiphysics and provided

Nadere informatie

Support Engineer There are no translations available.

Support Engineer There are no translations available. Support Engineer Wij zoeken een gemotiveerde, enthousiaste collega die goed kan luisteren en doorvragen om de klantvraag helder te krijgen en die de sociale vaardigheden heeft om de vele soorten klanten

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Succesvol verbinden met CB-NL

Succesvol verbinden met CB-NL Ikwil jullie allemaal van harte welkom heten bij de presentatie van de koppeling tussen CB-NL en ETIM en de toepassing hiervan in Revit en Cadac Flexline. Lees ook meer op: http://www.cadac.com/nl/nieuws/pages/integratie-conceptenbibliotheek-cb-nl-etim-birevent.aspx

Nadere informatie

SharePoint voor engineering documentbeheer

SharePoint voor engineering documentbeheer SharePoint voor engineering documentbeheer CAD bestanden beheren met SharePoint Een white paper van Cadac Organice BV Datum: 15-02-2012 Table of contents 0 Samenvatting... 3 1 Inleiding... 4 2 Engineering

Nadere informatie

Living apart together. Engineering Data Management en Document Control; Document Control-systeem Delen, controleren en goedkeuren

Living apart together. Engineering Data Management en Document Control; Document Control-systeem Delen, controleren en goedkeuren PDF Document Control-systeem Delen, controleren en goedkeuren Engineering Data Management Algemeen Document Management Creëren en vrijgeven Creëren en vrijgeven r e p a P e t i Wh en Document Control;

Nadere informatie

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Image courtesy of Parker Hannifin Corporation, USA Image courtesy of Engineering Center LTD, Russia Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Peter De Strijker Technical Sales Executive

Nadere informatie

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD 2014 Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD Inhoud Inleiding... 2 Aanmelden bij office 365 via het portaal.... 2 Het portaal en gebruikers:...

Nadere informatie

Succesvol verbinden met CB-NL

Succesvol verbinden met CB-NL Ikwil jullie allemaal van harte welkom heten bij de presentatie van de koppeling tussen CB-NL en ETIM en de toepassing hiervan in Revit en Cadac Flexline. Lees ook meer op: http://www.cadac.com/nl/nieuws/pages/integratie-conceptenbibliotheek-cb-nl-etim-birevent.aspx

Nadere informatie

Citrix Trainingen en Certificeringen

Citrix Trainingen en Certificeringen Citrix Trainingen en Certificeringen Een Citrix training van Global Knowledge leidt u op naar het door u gewenste resultaat! Virtualization Networking Mobility www.globalknowledge.nl/citrix info@globalknowledge.nl

Nadere informatie

Tutorial 8: Schoorsteen

Tutorial 8: Schoorsteen Hamersveldseweg 65-b 3833 GL LEUSDEN 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl Bank (Rabo): 0.54.52.73 KvK Utrecht: 3207527 BTW: 808.46.543.B.0 Tutorial 8: Schoorsteen Onderdeel 008: Schoorsteen

Nadere informatie

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Versie april/2008 Zicht nieuwe media ontwerpers 2008 1 Inleiding Een Content Management Systeem (CMS) is een webapplicatie waarmee je zonder

Nadere informatie

Publishing & Printing Company B.V.

Publishing & Printing Company B.V. STAPPENPLAN WEBSITE Versie 1.3 Publishing & Printing Company B.V. Weth. Sangersstraat 38 (0)46-437 73 11 KVK 140.41959 6191 NA Beek web@pp-company.nl BTW NL 0085.52.861.B01 Algemene voorwaarden www.pp-company.nl

Nadere informatie

Nieuwe condities. AlphaCAM update. Welkom. van V5 naar V8. op de dag rond AlphaCAM V8 SAMENAANKOOP. 7 december 2008. Freddy Van de Velde 1

Nieuwe condities. AlphaCAM update. Welkom. van V5 naar V8. op de dag rond AlphaCAM V8 SAMENAANKOOP. 7 december 2008. Freddy Van de Velde 1 Welkom op de dag rond AlphaCAM V8 AlphaCAM update van V5 naar V8 SAMENAANKOOP Nieuwe condities Update van AlphaCAM V5 naar AlphaCAM V8 Een beetje CAM-geschiedenis AGENDA Onthaal Korte historiek CAD/CAM

Nadere informatie

1. Algemene productinformatie... 3 1.1 Wat is de Autodesk Building Design Suite 2013?... 3

1. Algemene productinformatie... 3 1.1 Wat is de Autodesk Building Design Suite 2013?... 3 Autodesk Building Design Suite 2013 Vragen en antwoorden Autodesk Building Design Suite is een uitgebreide softwareoplossing waarin Building Information Modeling (BIM) en CAD tools worden gecombineerd

Nadere informatie

Curriculum vitae. Opleiding Richting Ervaring Veel ervaring in CAD Woonplaats. 10+ jaar Project Lead Autodesk Inventor CorelDRAW X3

Curriculum vitae. Opleiding Richting Ervaring Veel ervaring in CAD Woonplaats. 10+ jaar Project Lead Autodesk Inventor CorelDRAW X3 Curriculum vitae PERSOONLIJKE DETAILS Naam Gijs Woonplaats Den Bosch Geboortedatum 17 december 1975 SAMENVATTING Opleiding Richting Ervaring Veel ervaring in CAD Woonplaats Master MSc Integrated Product

Nadere informatie

Tutorial 6: Dak. Hamersveldseweg 65-1b 3833 GL LEUSDEN. 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl

Tutorial 6: Dak. Hamersveldseweg 65-1b 3833 GL LEUSDEN. 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl Hamersveldseweg 65-1b 3833 GL LEUSDEN 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl Bank (Rabo): 10.54.52.173 KvK Utrecht: 32075127 BTW: 8081.46.543.B.01 Tutorial 6: Dak 4.6 Onderdeel 1006: Dak

Nadere informatie

216x110mm CIVIELINFRA. Controle over uw proces? Gegevensbeheer voor civiele infrastructuur De 5 belangrijkste wetenswaardigheden

216x110mm CIVIELINFRA. Controle over uw proces? Gegevensbeheer voor civiele infrastructuur De 5 belangrijkste wetenswaardigheden CIVIELINFRA 216x110mm Controle over uw proces? Gegevensbeheer voor civiele infrastructuur De 5 belangrijkste wetenswaardigheden Voor u van Autodesk en CAD & Company Gold Partner Specialization Building

Nadere informatie

Windows 7. Een Introductie HCC Beginners IG H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl

Windows 7. Een Introductie HCC Beginners IG H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl Windows 7 Een Introductie HCC Beginners IG H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl Windows 7. Windows 7 is het nieuwste OS voor PCs van Microsoft. W7 is geïntroduceerd op 22 oktober 2009 Was oorspronkelijk

Nadere informatie

Tutorial 7: Stuurbeugel

Tutorial 7: Stuurbeugel Hamersveldseweg 65-b 3833 GL LEUSDEN 033-457 33 033-457 33 5 info@caap.nl www.caap.nl Bank (Rabo): 0.54.5.73 KvK Utrecht: 30757 BTW: 808.46.543.B.0 Tutorial 7: Stuurbeugel Onderdeel 007: Stuurbeugel Plan

Nadere informatie

De SolidWorks QuickStart Module

De SolidWorks QuickStart Module SolidWorks 3D CAD software biedt intuïtieve oplossingen voor alle aspecten van uw designproces. De SolidWorks producten kunnen worden toegepast binnen de hele organisatie. De SolidWorks QuickStart Module

Nadere informatie

kizo & arscom studio specialisten in hyperrealistische fictie

kizo & arscom studio specialisten in hyperrealistische fictie CINEMA 4Dcase study Design Express Benelux Vectorworks & CINEMA 4D ontwikkeling verkoop training support kizo & arscom studio specialisten in hyperrealistische fictie Steeds meer 3D-tekenaars leggen zich

Nadere informatie

Introductie Rekensoftware RFEM

Introductie Rekensoftware RFEM KOPPELING Integratie TUSSEN Rekenen RFEM en EN Tekenen AUTOCAD Introductie Rekensoftware RFEM RFEM Nederland, verdeler van Dlubal Software GmbH Ing. Emiel Peltenburg MSEng, RC Een van de grootste leveranciers

Nadere informatie

Het BIM procesin het kort. U als fabrikant bent heel belangrijk in dit proces. Zowel voor de civiele-,bouwkundige-, constructieve-en

Het BIM procesin het kort. U als fabrikant bent heel belangrijk in dit proces. Zowel voor de civiele-,bouwkundige-, constructieve-en 1 Het BIM procesin het kort. U als fabrikant bent heel belangrijk in dit proces. Zowel voor de civiele-,bouwkundige-, constructieve-en installatietechnischedisciplines is de fabrikant van onschatbare waarde

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

Hosting & support contract

Hosting & support contract Hosting & support contract FOCUSTOOL TRACK YOUR GOALS & BEHAVIORS 1. Inleiding FocusTool biedt online software voor het bijhouden van voortgang op doelen en gedrag voor teams.om meer grip te krijgen op

Nadere informatie

SIMPLIFYSCAN. A sharp choice in intelligent scanning

SIMPLIFYSCAN. A sharp choice in intelligent scanning SIMPLIFYSCAN A sharp choice in intelligent scanning SIMPLIFYSCAN: A SHARP CHOICE IN INTELLIGENT SCANNING SimplifyScan maakt het voor gebruikers mogelijk om documenten op een eenvoudige wijze te scannen

Nadere informatie

Veelgemaakte fouten bij de inzet van SharePoint

Veelgemaakte fouten bij de inzet van SharePoint Veelgemaakte fouten bij de inzet van SharePoint Vincent Somers Paul Keijzers Oprichter, directeur Orangehill Online- & IT-professional Oprichter, directeur KbWorks Online Business Consultant Intranet Publieksomgevingen

Nadere informatie

Release Notes. RoPlan 2.0.5. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening

Release Notes. RoPlan 2.0.5. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening Release Notes V RoPlan 2.0.5 Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening Copyright Deze publicatie is een uitgave van Crotec BV, s-hertogenbosch (KvK Oost Brabant 1715 9294) Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud!

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! NU GRATIS OFFICE 365 VOOR STICHTINGEN & NGO S met ANBI of SBBI status UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! Zij gingen u voor UNO Flex geeft mij letterlijk

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Handleiding Wordpress

Handleiding Wordpress Handleiding Wordpress Inhoudsopgave 1. Inloggen 2. Berichten en Pagina s 3. Afbeeldingen en video s 4. Weblinks 1. Inloggen 1.1 Inloggen bij Wordpress We starten met het inloggen op je WordPress gebaseerde

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein

Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein 31 oktober 2013 2 Inhoud 1. Introductie & Onderzoeksopzet 3 2. Conclusies 6 3. Resultaten Uurtarieven 10 4. Resultaten Algemene Vragen 16

Nadere informatie

Kenmerken Nomadesk Software

Kenmerken Nomadesk Software Kenmerken Nomadesk Software DATABEVEILIGING Versleutelde lokale schijf Nomadesk creëert een veilige virtuele omgeving, een Vault, op uw lokale harde schijf. Alle mappen en bestanden opgeslagen op de Vault

Nadere informatie

PRESTATIESITE WEBPAKKET

PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE Wij hebben al onze ervaring gebruikt om een gestandaardiseerd webpakket te ontwikkelen met een lay-out welke de focus heeft op leads en new business. Op deze wijze

Nadere informatie

SolidWorks QuickStart Algemene informatie

SolidWorks QuickStart Algemene informatie SolidWorks QuickStart Algemene informatie SolidWorks 3D CAD software biedt intuïtieve oplossingen voor alle aspecten van uw designproces. De SolidWorks producten kunnen worden toegepast binnen de hele

Nadere informatie

Afschaffing eeuwigdurende licenties voor Autodesk Standalone

Afschaffing eeuwigdurende licenties voor Autodesk Standalone Bijgewerkt op: 1 maart 2015 Autodesk is van plan om de aanschaf van nieuwe software voor onze producten geleidelijk om te zetten in verschillende soorten abonnementen. In de eerste fase van deze transitie

Nadere informatie

Webdesign voor ondernemers

Webdesign voor ondernemers e-boek Webdesign voor ondernemers Veelgestelde vragen over het laten maken van een website Bart van den Bosch Inhoud 1. Zelf doen of uitbesteden? 4 2. Webdesigners 7 3. Wat is Wordpress 10 4. Maken van

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers OFFICE 365 Start Handleiding Medewerkers Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS

ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS 1 Agenda Korte introductie ARCADIS Document management als pijler van programma Digitaal samenwerken Doelstellingen (opleiding, support,

Nadere informatie

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Probeer nu GRATIS Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Opensignage eenvoudig uw doelgroep informeren Zoekt u een eenvoudige manier om uw doelgroep te informeren via een beeldschermennetwerk?

Nadere informatie

SketchUp L. 5.2 Scenes en Animaties

SketchUp L. 5.2 Scenes en Animaties 5.2 Scenes en Animaties Uw SketchUp-bestand kan één of meer scènes bevatten. Een scène bestaat uit uw model en een reeks scènespecifieke instellingen, zoals specifieke gezichtspunten, schaduwen, weergave-instellingen

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op vastgoedregistratie WOZ en lokale heffingen

Een nieuwe kijk op vastgoedregistratie WOZ en lokale heffingen Een nieuwe kijk op vastgoedregistratie WOZ en lokale heffingen 2 TAX Onze organisatie is inmiddels een decennium geleden begonnen met het ontwikkelen van geautomatiseerde hulpmiddelen in het kader van

Nadere informatie

Productdag. Loenen, 28 september 2011. Jeroen van Geijlswijk Lars Overbeek Tom van Oost Valery Bazhenau

Productdag. Loenen, 28 september 2011. Jeroen van Geijlswijk Lars Overbeek Tom van Oost Valery Bazhenau Productdag Loenen, 28 september 2011 Jeroen van Geijlswijk Lars Overbeek Tom van Oost Valery Bazhenau Programma 10:00-10:05 Inleiding 10:05-10:30 Laatste verbeteringen aan ALFAmail 2.0 10:30-10:45 Conceptversie

Nadere informatie

Invantive 2012 Release 1 (build 44)

Invantive 2012 Release 1 (build 44) Invantive 2012 Release 1 (build 44) Invantive Estate Invantive Vision Invantive Control Invantive Producer Invantive Query-programma Invantive Composition Invantive Studio 30 maart 2012 Oplossingen van

Nadere informatie

TN 001: v. 11 INFRCAD

TN 001: v. 11 INFRCAD TN 001: v. 11 CAD richtlijnen ALGEMEEN INFRCAD Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Algemene afspraken... 4 2.1 Werkprocedures... 4 2.2 Te gebruiken softwarepakketen... 6 2.3 Tekeninglijsten... 7 2.4 File

Nadere informatie

Waarom is (was) CAD zo duur? Wat kan zorgen voor betaalbare alternatieven?

Waarom is (was) CAD zo duur? Wat kan zorgen voor betaalbare alternatieven? CAD: betaalbaar? Waarom is (was) CAD zo duur? R&D (sinds jaren 80 doorgedreven R&D) en de loonkost Kostenplaatje versus aantal gebruikers Weinig aanbiedingen van (goedkopere) alternatieven Aankopen bij

Nadere informatie

Albert-Jan de Croes & Stefan Willemink V4C Docent: Mevrouw van Uden

Albert-Jan de Croes & Stefan Willemink V4C Docent: Mevrouw van Uden Albert-Jan de Croes & Stefan Willemink V4C Docent: Mevrouw van Uden 1 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Wat doet een besturingsysteem, en hoe werkt het?... 3 Algemene informatie... 3 Taken van een besturingssysteem...

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Installatie Solid Edge ST5

Installatie Solid Edge ST5 Installatie Solid Edge ST5! NEEM DIT DOCUMENT DOOR VOORDAT U UW HUIDIGE SOLID EDGE VERSIE GAAT VERWIJDEREN! LET OP!! SOLID EDGE ST5 KUNT U NIET MEER OP WINDOWS XP INSTALLEREN LET OP!! DE ST5 LICENSE MANAGER

Nadere informatie

De Kleine WordPress Handleiding

De Kleine WordPress Handleiding Introductie Dit is geen uitgebreide handleiding om een WordPress website of blog mee te bouwen. Het is ook geen overzicht van alle aspecten die een WordPress website zo bijzonder maken en geen verhandeling

Nadere informatie

HANDLEIDING AAN DE SLAG MET 50 CLUB

HANDLEIDING AAN DE SLAG MET 50 CLUB HANDLEIDING AAN DE SLAG MET 50 CLUB Introductie Welkom bij 50 Club! Leuk dat we u als nieuw lid mogen verwelkomen. In deze handleiding vindt u alle informatie die u nodig hebt om uw profiel in 50 Club

Nadere informatie

www.intericad.eu 3D visualisaties voor interieurs

www.intericad.eu 3D visualisaties voor interieurs www.intericad.eu 3D visualisaties voor interieurs Maak het verschil architecturale opbouw Teken met specifieke gereedschappen een ruimte uit op een minimum van tijd, zonder enige beperking. Enkele gereedschappen

Nadere informatie

Interieur met potlood of met de computer tekenen?

Interieur met potlood of met de computer tekenen? Interieur met potlood of met de computer tekenen? Het blijft een telkens terugkerende vraag, die slechts beantwoord kan worden door te doen. Het presentatiemiddel dient zo gekozen te worden dat het het

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

voor professioneel PC CAD- gebruik Maart 2007 jaargang 18

voor professioneel PC CAD- gebruik Maart 2007 jaargang 18 2 voor professioneel PC CAD- gebruik Maart 2007 jaargang 18 OneSpace Modeling 2007 past in filosofie CoCReate Vernieuwingen SolidWorks 2008 in teken van drie doelen Autodesk presenteert 2008-software met

Nadere informatie

OTB Workshop. Van PDM naar PLM. Migratie van Intralink 3.x naar PDMLink of Intralink 8.0

OTB Workshop. Van PDM naar PLM. Migratie van Intralink 3.x naar PDMLink of Intralink 8.0 OTB Workshop Van PDM naar PLM Migratie van Intralink 3.x naar PDMLink of Intralink 8.0 1 Agenda Windchill Introductie Windchill Introductie Waarom naar Windchill Migreren of Importeren? De Migratie Discussie

Nadere informatie

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE ontwikkelt en verkoopt zetmeelproducten op wereldwijde schaal. Het verkoopteam werkte met een gefragmenteerde CRM (Customer Relationship

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

A2Campus; de eerste stap naar online leren

A2Campus; de eerste stap naar online leren A2Campus; de eerste stap naar online leren Wie zijn wij Waarom A2? Het is een klein bedrijf, de lijnen zijn kort. Er wordt snel gehandeld. En we wilden een eenvoudig, maar functioneel systeem. Hermine,

Nadere informatie

Updateprocedure in vogelvlucht... 2. Stap 1: Updatebestanden downloaden... 3. Stap 2: Controle vooraf... 4

Updateprocedure in vogelvlucht... 2. Stap 1: Updatebestanden downloaden... 3. Stap 2: Controle vooraf... 4 Updatehandleiding versie 2.14 Administratie- en leerlingvolgsysteem LVS2000 Inhoud van dit document: Updateprocedure in vogelvlucht... 2 Stap 1: Updatebestanden downloaden... 3 Stap 2: Controle vooraf...

Nadere informatie

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Tel. : +316-46 17 76 00 Beschikbaar : Full time December 2015 Email: : contact@ishakatak.nl Datum CV : November 2015

Nadere informatie

KPN ITNL insourcet zijn interne werkplekbeheer met Microsoft System Center Operations Manager 2007

KPN ITNL insourcet zijn interne werkplekbeheer met Microsoft System Center Operations Manager 2007 KPN ITNL insourcet zijn interne werkplekbeheer met Microsoft System Center Operations Manager 2007 Tot voor kort had KPN het beheer van zijn 200 werkplekservers en 20.000 werkplekken uitbesteed aan een

Nadere informatie

Scan Docs Mailroom Suite Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs.

Scan Docs Mailroom Suite Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs. Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs.nl Belangrijkste voordelen Tijdsbesparing door de snelle, digitale distributie van

Nadere informatie

SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR -

SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR - SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR - 1/6 Inhoudsopgave 1. SPTOOLS... 3 WAT KAN HET?... 3 Document Browser...3 Document Bundels...3 Consistente Data Quality...3 SharePoint workflows en document goedkeuring...3

Nadere informatie

www.cadac.com White Paper Microsoft SharePoint voor engineering document management en control

www.cadac.com White Paper Microsoft SharePoint voor engineering document management en control www.cadac.com White Paper Microsoft SharePoint voor engineering document management en control Microsoft SharePoint is een krachtig platform voor documentbeheer en projectsamenwerking. Veel projectgeoriënteerde

Nadere informatie

Werken in de Cloud. Prijzen.xls. Geschikt voor. Werken in de cloud

Werken in de Cloud. Prijzen.xls. Geschikt voor. Werken in de cloud Pag. 1 Downloads.xls Facturatie.xls Voorraad.xls Prijzen.xls Prijzen.xls Werknemers.xls Klantgegevens.xls Prijzen.xls Voorraad.xls xls Werknemers.xls Voorraad.xls Werknemers.xls Downloads.xls Werknemers.xls

Nadere informatie

Omschrijving enquête module VervangingsManager webapplicatie

Omschrijving enquête module VervangingsManager webapplicatie Omschrijving enquête module VervangingsManager webapplicatie OnderwijsApps B.V. Innovatieweg 26-03 7007 CD DOETINCHEM Tel. 0314-368250 Postbus 704 7000 AS DOETINCHEM KvK 51377888 www.onderwijsapps.nl info@onderwijsapps.nl

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 1, deel 10 (versie 1.0 NL 19-5-2010) digitaal leermateriaal maken door Serge de Beer Inleiding Tot nu toe hebben we in deze cursus al een aantal mogelijkheden gezien voor

Nadere informatie

Windows 7 juist nu! Frank Spuls v-fspuls@microsoft.com 11 november 2009

Windows 7 juist nu! Frank Spuls v-fspuls@microsoft.com 11 november 2009 juist nu! Frank Spuls v-fspuls@microsoft.com 11 november 2009 Inspelen op veranderingen Hoofdkantoor Werkenop afstand Mobiele en flexibele medewerkers Bijkantoren 2 Slide 3 Voornaamste conclusies Er is

Nadere informatie

Solid Edge Training. White paper

Solid Edge Training. White paper Solid Edge Training White paper Hörchner & Hammersma Engineering biedt een groot aantal trainingen aan voor bedrijven die met Solid Edge werken. Wij doen dit niet zomaar. Onze trainingen en de volgorde

Nadere informatie

Inhoud. Wat is Power BI?... 3. Voorbeelden gemaakt met Power BI... 4. Beginnen met Power BI... 6. Werkruimte uitleg... 7

Inhoud. Wat is Power BI?... 3. Voorbeelden gemaakt met Power BI... 4. Beginnen met Power BI... 6. Werkruimte uitleg... 7 Inhoud Wat is Power BI?... 3 Voorbeelden gemaakt met Power BI... 4 Beginnen met Power BI... 6 Werkruimte uitleg... 7 Naar een dashboard in 3 stappen... 8 Stap 1: Gegevens ophalen... 8 Stap 2: Rapport maken...

Nadere informatie

Bent u ook zoveel tijd kwijt met het zoeken naar de laatste en enig juiste! - versie van uw marktonderzoek

Bent u ook zoveel tijd kwijt met het zoeken naar de laatste en enig juiste! - versie van uw marktonderzoek Bent u ook zoveel tijd kwijt met het zoeken naar de laatste en enig juiste! - versie van uw marktonderzoek Heeft u zich ook al eens afgevraagd waarom uw concurrent zo veel goedkoper kan zijn? Waarschijnlijk

Nadere informatie

PERSBERICHT. Blauwborg distributeur van e-mailprocessing software Octopus Samenwerking tussen Capture Experts en Blauwborg voor de Nederlandse markt

PERSBERICHT. Blauwborg distributeur van e-mailprocessing software Octopus Samenwerking tussen Capture Experts en Blauwborg voor de Nederlandse markt PERSBERICHT Blauwborg distributeur van e-mailprocessing software Octopus Samenwerking tussen Capture Experts en Blauwborg voor de Nederlandse markt Bodegraven - 16 juni 2015 - Blauwborg is sinds begin

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Aannemers Architectenbureaus Ingenieurs- en Adviesbureaus Installateurs

Nadere informatie

The Courseware Company BV Postbus 394 3500 AJ UTRECHT Tel: 030 2399 090 Fax: 030 2399 091 www.courseware.nl BTW: 80.63.88.407.B.

The Courseware Company BV Postbus 394 3500 AJ UTRECHT Tel: 030 2399 090 Fax: 030 2399 091 www.courseware.nl BTW: 80.63.88.407.B. Articulate Studio 13 PRO Algemeen Maak snel e-learningmodules, quizzen en andere interactieve content met een auteurstool waarmee je meteen aan de slag kunt! Onderdelen Studio PRO Articulate Studio PRO

Nadere informatie

TECHNISCHE HULPBRON Remote Banner Control

TECHNISCHE HULPBRON Remote Banner Control TECHNISCHE HULPBRON Remote Banner Control Laat marketing zelf logo s, banners en grafische afbeeldingen bijwerken. www.exclaimer.nl Remote Banner Control Met deze functie Dynamic Content (Dynamische inhoud)

Nadere informatie

Bijeenkomst 5 maart 2013

Bijeenkomst 5 maart 2013 Bijeenkomst 5 maart 2013 Auteurs: Hans van Hoven (BAM Techniek) Robert Klempau (Cadac Group) De weg naar BIM Programma: Visie Implementatie BIM en categorieën Objectenbibliotheek POC koppeling ETIM 2ba

Nadere informatie

STARTFASE SYSTEEM IN GEBRUIK BIJ/DOOR P&O Melden namens. Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem GIR

STARTFASE SYSTEEM IN GEBRUIK BIJ/DOOR P&O Melden namens. Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem GIR STARTFASE SYSTEEM IN GEBRUIK BIJ/DOOR P&O Melden namens Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem GIR Handleiding voor de startfase Versie 1.0 Hengelo, 18 december 2008 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Wat is

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Royal HaskoningDHV biedt u met Virtual Design & Construction (VDC) een unieke methode om integraal

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities

Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities Qurius heeft met Microsoft Dynamics CRM een kwaliteitsslag weten te maken. De onderlinge vestigingen communiceren nu beter

Nadere informatie

Handleiding Migratie. Bronboek Professional

Handleiding Migratie. Bronboek Professional Handleiding Migratie Bronboek Professional Laatste wijziging: 25/02/2015 Inhoudsopgave Controles en acties vooraf pag. 1 Installatie en configuratie Microsoft SQL met de Bronboek Helpdesk Tool pag. 3 Migratie

Nadere informatie

WEBDOC V2 mini-handleiding voor eindgebruikers

WEBDOC V2 mini-handleiding voor eindgebruikers WEBDOC V2 mini-handleiding voor eindgebruikers Wat is webdoc... 2 De site... 3 Toegang tot Webdoc... 4 Aanmelden.... 4 Hoe te gebruiken... 5 Documenten raadplegen... 5 Documenten met betrekking tot volgende

Nadere informatie

Office 2010 en SharePoint 2010: bedrijfsproductiviteit op zijn best. Praktische informatie

Office 2010 en SharePoint 2010: bedrijfsproductiviteit op zijn best. Praktische informatie Office 2010 en SharePoint 2010: bedrijfsproductiviteit op zijn best Praktische informatie De informatie in dit document vertegenwoordigt de huidige visie van Microsoft Corporation op zaken die ten tijde

Nadere informatie

MEER TIJD. voor uw patiënt

MEER TIJD. voor uw patiënt MEER TIJD voor uw patiënt Het EMD (Elektronisch Medisch Dossier) is uitgegroeid tot een onmisbaar instrument in de huisartsenpraktijk. Het is daarom belangrijk dat u over een programma beschikt dat naadloos

Nadere informatie

Websites aanpassen. Voor iedereen.

Websites aanpassen. Voor iedereen. Websites aanpassen. Voor iedereen. Teksten aanpassen en afbeeldingen toevoegen. Links naar andere pagina s of documenten. Pagina s toevoegen, kopiëren en verplaatsen. Ondersteuning voor meerdere talen.

Nadere informatie

2007 : Cursus wiskunde aan de Hogeschool van Amsterdam

2007 : Cursus wiskunde aan de Hogeschool van Amsterdam Curriculum Vitae Persoonlijke gegevens Naam : Guido Boeters Adres : Wijde Wormer 222 2905 TZ Capelle aan den IJssel Telefoon : 06-28 398 222 E-mail : guidoboeters@gmail.com Info : www.guidoboeters.nl Geboren

Nadere informatie

CERTIFIED EDUCATION ORGANIZATION

CERTIFIED EDUCATION ORGANIZATION CERTIFIED EDUCATION ORGANIZATION Gecertificeerde Social Media Opleidingen en Basiscursussen Hands-on trainingen Social Media Projecten Gecertificeerde docenten Gecertificeerde consultants Gecertificeerde

Nadere informatie

Samenwerken aan PDF documenten

Samenwerken aan PDF documenten Samenwerken aan PDF documenten Colin van Oosterhout Solution Expert/Business development manager Adobe Systems Benelux 1 Onderwerpen die aan de orde komen Introductie op Adobe Waarom samenwerken aan documenten

Nadere informatie

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat.

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat. Stappenplan Een interface is in principe alles wat de communicatie tussen de gebruiker en de computer bepaalt of vorm geeft. Het is het deel van de website of webapplicatie dat de interactie met de gebruiker

Nadere informatie

laptop antivirus netwerk aanmelden server e mail website blackboard printen locker help

laptop antivirus netwerk aanmelden server e mail website blackboard printen locker help laptop geen spelletjes, antivirus niet verwijderen orde op harde schijf mappen en submappen backup [cd/dvd schrijven] enkele vaste pc s in B2 grafisch [caad] ms office, internet enkel opslaan op server

Nadere informatie