Leeratelier Netwerkend Werken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leeratelier Netwerkend Werken"

Transcriptie

1 Leeratelier Netwerkend Werken 1

2 Voorwoord De verhoudingen veranderen De verhouding tussen overheid, markt en samenleving is voortdurend in beweging. Om publieke doelen te realiseren, zoeken overheden steeds meer de samenwerking op met partijen uit de markt en de samenleving. De overheid verlegt taken naar de markt en van burgers verwacht zij steeds meer zelfredzaamheid. Tegelijkertijd pakt de samenleving zelf ook een prominente rol in het ontplooien van initiatief op terreinen die eerder vooral aan de overheid werden toegerekend. Burgers die openbaar groen in beheer nemen, zelf een bibliotheek opzetten en beheren of in coöperatieve vorm een buurtwinkel oprichten. ZZP-ers die zelf, op basis van onderlinge solidariteit, bij elkaar ziekte-uitval verzekeren of burgers die een lokaal energiebedrijf oprichten. En het belang van netwerkend werken neemt toe Deze voorbeelden laten zien dat burgers en ondernemers een steeds grotere rol vervullen in het creëren van publieke waarden. De overheid heeft andere partijen nodig, zoekt actief de samenwerking op en wordt tegelijkertijd ook steeds meer uitgedaagd door partijen of initiatieven die op eigen voorwaarden willen werken. De publieke zaak is niet de verantwoordelijkheid van de overheid alleen, bedrijven, instellingen en burgers doen actief mee en zo stroomt het publieke domein steeds voller. Dit leidt tot nieuwe uitdagingen voor overheden. Wat is de rol van de overheid in de netwerksamenleving? Hoe kunnen netwerken benut worden om maatschappelijke kwesties aan te pakken? Hoe kan de overheid anderen faciliteren of aansporen om zelf initiatieven te ontplooien? Hoe kan omgegaan worden met verschillen in werkwijzen, tijdlijnen en doelen in netwerken? Hoe kan de overheid haar verschillende verantwoordelijkheden blijven borgen in een netwerksamenwerking? Het belang van het ontwikkelen van netwerkend werken wordt steeds groter. Met name op het niveau van de decentrale overheden Met name op decentraal niveau manifesteert zich een praktijk waarin netwerkend werken onmisbaar is geworden. De participatietendens is niet nieuw, maar toch is er sluipenderwijs iets radicaal veranderd. Waar burgers eerst met een goed idee bij de gemeente aanklopten, vuren zij nu - al dan niet georganiseerd in netwerken - een spervuur van initiatieven af op de gemeentelijke organisatie. We doen het zelf wel, lijkt het nieuwe adagium van bewoners en sociaal ondernemers. Het is hoogconjunctuur voor ambtenaren bij decentrale overheden, zoals gebieds- en programmamanagers, die geacht worden met initiatieven van burgers aan de slag te gaan. Zij stellen zich vragen als: hoe verhoud ik mij tot al deze initiatieven, hoe weeg ik ze tegen elkaar af, hoe richten we onze organisatie zo in dat we ze optimaal kunnen benutten/faciliteren? En aan wie leg ik als civil servant eigenlijk verantwoording af? Maar hoe ga je daar als ambtenaar mee om? In dit nieuwe landschap worden ambtenaren uitgedaagd om nieuw repertoire en nieuwe ambtelijke waardeoriëntaties te ontwikkelen. Van ambtenaren wordt steeds meer gevraagd om zowel binnen, als buiten de organisatie effectief te opereren en in staat te zijn deze werelden met elkaar te verbinden. Het vermogen om te werken in verschillende soorten netwerken en om daarin omgevingsbewust te handelen behoort tot het standaard repertoire van de lokale ambtenaar. Daarmee gaan traditionele waarden en de bestaande werkwijze niet overboord. Het gaat om het bekwamen in nieuwe competenties zodat de netwerkende ambtenaar een bijdrage kan leveren aan de veranderopgave voor het decentraal bestuur. 2

3 Een leeratelier netwerkend werken In het leeratelier netwerkend werken bespreken we de uitdagingen van netwerkend werken voor de hedendaagse ambtenaar. We bespreken de stand van kennis in wetenschap en praktijk over de toepassingen en dilemma s van netwerkend werken. We richten ons op wezenlijke organisatie- en verandervragen die spelen binnen decentrale overheden en we ontwikkelen samen handelingsperspectief om de kracht van het maatschappelijk initiatief optimaal te benutten en effectief te zijn in netwerkend werken. Drs. Bastiaan Staffhorst Co-decaan 3

4 Programma Voorbereiding & opdracht Voorafgaand aan het leeratelier krijgen deelnemers literatuur toegestuurd, waarmee zij zich in kunnen lezen in het onderwerp. Ook wordt er voorafgaand aan het leeratelier aan de deelnemers gevraagd een mindmap te maken van de netwerken waarin zij functioneren in hun werk. In deze mindmap tekenen de deelnemers de verbindingen die zij met andere partijen hebben en geven zij aan welke samenwerkingsdilemma s daarbij spelen. Deelnemers kiezen aan de hand van de mindmap één casus waarin verschillende dilemma s rond netwerkend werken samenkomen. Deze casus kan bijvoorbeeld de samenwerking zijn met een (sociale) onderneming, een buurtinitiatief, een vereniging, een maatschappelijke organisatie of een andere overheid. In het laatste deel van elke cursusdag wordt in de confrontatie de casus belicht vanuit de thematiek die op die dag aan de orde is. Op die manier reflecteren deelnemers op de verhoudingen in hun eigen netwerken, op de eigen interne organisatie en de mate waarin deze is toegerust op netwerkend werken. Ook komt de eigen rol binnen de casus aan de orde en welke kennis en vaardigheden versterkt kunnen worden om effectief te opereren. De opdracht heeft het karakter van een prototype die gedurende het leeratelier steeds meer vorm krijgt. Op de slotbijeenkomst presenteert iedere deelnemer zijn of haar prototype aan een collega of netwerkpartner en aan een panel van practitioners en professionals. Zo krijgen de deelnemers feedback op hun bevindingen en reflecties, maar leren zij ook van de casuïstiek van de andere deelnemers. Dag 1: Introductie tot netwerkend werken De verhoudingen tussen de overheid, samenleving en de markt veranderen. Waar de overheid eerst de centrale actor was in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, zijn deze vraagstukken steeds vaker complex, beleidsdomeinoverschrijdend en wicked en vragen ze om de samenwerking van verschillende partijen. Het werken in netwerken wordt hierdoor steeds belangrijker. Maar wat zijn netwerken eigenlijk? Welke soorten netwerken zijn er? Waarom is er recentelijk zoveel aandacht voor netwerken? En waarin verschillen netwerken van andere organisatievormen? De eerste dag van het leeratelier vormt een introductie tot netwerkend werken; netwerken worden ontrafeld en deelnemers leren op een conceptuele manier naar netwerken te kijken. Dag 2: Veranderende verhoudingen De verhoudingen in netwerken zijn horizontaal. Partijen verzamelen zich rondom een maatschappelijk probleem en zijn wederzijds afhankelijk in het oplossen van het probleem. Er zijn gezamenlijke doelen, maar niet altijd gezamenlijke belangen en logica s. Actoren in de netwerken zijn verweven en onderling afhankelijk van elkaar. Er is geen centrale actor en er is sprake van fragmentatie van kennis, capaciteiten en verhoudingen. Deze kenmerken vragen van ambtenaren om zich constant aan te passen aan de veranderende verhoudingen, interacties en dynamieken in de netwerken. Ambtenaren werken samen in netwerken van (sociale) ondernemers, burgers en maatschappelijke organisaties, wat telkens vraagt om een nieuwe rol én houding. Soms door een stapje terug te zetten en minder prominent in het netwerk aanwezig te zijn, door los te laten en niets te doen, maar soms ook door de regie te nemen en te sturen. Op de tweede dag van het leeratelier verkennen de deelnemers de veranderende verhoudingen en reflecteren zij op hun eigen rol binnen de verschillende netwerken. Confrontatie I: hoe veranderen de verhoudingen om mij heen en wat betekent dat voor mijn rol? 4

5 Dag 3: De onvermijdelijke verandering van de interne organisatie Overheidsorganisaties zijn veelal verticaal georganiseerd en kennen een duidelijke hiërarchie. Netwerken kennen daarentegen een vorm die meer horizontaal, vertakt, dynamisch en veranderlijk is. Ambtenaren staan vaak met één been in de hiërarchische organisatie, waarin zij verantwoording af moeten leggen en uitvoering moeten geven aan het beleid, en staan met hun andere been in de samenleving die constant verandert en telkens vraagt om een andere aanpak. Interne regels, procedures en tempo verhouden zich niet altijd gemakkelijk tot de werkwijzen zoals die binnen netwerken gelden. Dit zorgt niet zelden voor een situatie waarbij ambtenaren in een spagaat terecht komen. Hoe ga je hier als ambtenaar mee om? Hoe kun je de interne organisatie zo aanpassen dat deze beter past bij de veranderende omgeving? Hoe leg je verantwoording af naar de interne organisatie? Op de derde dag van het leeratelier reflecteren deelnemers op de interne organisatie en ontvangen zij handvatten om strategisch om te gaan met de spagaat waarin zij zich soms bevinden. Confrontatie II: wat vraagt netwerkend werken van de interne ambtelijke organisatie? Dag 4: Strategisch bewegen in netwerken In netwerken is er sprake van wederzijdse afhankelijkheden; dit zorgt ervoor dat het sturen in netwerken ingewikkeld is. Partijen hebben andere tijdslijnen, urgenties, agenda s, relaties én belangen. Hoe zorg je er als overheid dan toch voor dat de doelen bereikt worden? Hoe kun je in een netwerk sturen zonder het stuur over te nemen? Hoe kan je als overheid meer invloed krijgen op het procesverloop en sturen op maatschappelijk wenselijke uitkomsten? Elk netwerk vraagt om een andere passende rol en een ander proces. Soms is sturing in het netwerk nodig om verder te komen maar soms is de participatie in een netwerk voor ambtenaren ook vooral een les in bescheidenheid. Op de vierde dag van het leeratelier ontvangen deelnemers handvatten om zich op een strategische manier in netwerken te bewegen en hierbij een gepaste rol te kiezen. We gaan, geïnspireerd door beeldbepalende practitioners, aan de slag met prototyping. Hoe zou het nieuwe netwerkend werken eruit kunnen zien voor ieders individuele casus? Confrontatie III: Hoe kan ik mij strategisch bewegen in netwerken en mijn doelen bereiken? Dag 5: Afsluiting Op de laatste dag van het leeratelier nemen alle deelnemers een lokale netwerkpartner of netwerkende collega mee en presenteren hen de prototypes waar zij gedurende het leeratelier aan hebben gewerkt. Een panel van practitioners en professionals reflecteren op de prototypes. 5

6 Rooster Onder voorbehoud van wijzigingen Locatie: NSOB, Lange Voorhout 17 te Den Haag Datum dinsdag 8 december 2015 Startdag (= Bijeenkomst 1) Introductie Datum dinsdag 12 januari 2016 Bijeenkomst 2 Veranderende verhoudingen Prof. dr. Mark van Twist & Drs. Bastiaan Staffhorst Voorstelronde & toelichting programma Prof. dr. Mark van Twist Verwarring ontrafelen - Introductie tot netwerkend werken Drs. Bastiaan Staffhorst Bespreken mindmap Prof. dr. Maarten Hajer & dr. Martijn van der Steen Leren door doen: overheidsparticipatie in een energieke samenleving Prof. dr. Paul 't Hart Nieuwe rollen voor ambtenaren: ambtenaar Drs. Bastiaan Staffhorst Confrontatie I Datum dinsdag 9 februari 2016 Bijeenkomst 3 De onvermijdelijke verandering van de interne organisatie Prof.dr.ir. Katrien Termeer Veranderende organisatie, veranderende ambtenaren Drs. Maarten Schurink & Drs. Frans Soeterbroek Drs. Bastiaan Staffhorst Confrontatie II Datum dinsdag 8 maart 2016 Bijeenkomst 4 Strategisch bewegen in een netwerk Datum dinsdag 12 april 2016 Slotbijeenkomst (= Bijeenkomst 5) Het veranderen van de interne organisatie - 'Buiten is binnen' Prof. dr. Ernst ten Heuvelhof Het sturen in netwerken Drs. Bastiaan Staffhorst Carrousel van practitioners practitioners prototyping Drs. Bastiaan Staffhorst Confrontatie III aansluitend borrel Drs. Bastiaan Staffhorst & jury van deskundigen Presentatie van prototypes & discussie 6

7 Organisatie Programmaleiding - Drs. Bastiaan Staffhorst, Co-decaan bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - Daphne Bressers MSc, Onderzoeker en leermanager bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - Linda Frauenfelder, Projectmanager bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Docenten - Prof. Dr. Mark van Twist. Hoogleraar aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam en decaan/bestuurder van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - Dr. Martijn van der Steen. Directeur van de denktank van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - Prof. Dr. Maarten Hajer. Hoogleraar Bestuur & Beleid aan de Universiteit van Amsterdam en de directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). - Prof. Dr. Ir. Katrien Termeer. Hoogleraar bestuurskunde aan Wageningen UR. - Prof. Dr. Paul t Hart. Hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en co-decaan bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - Drs. Maarten Schurink. Gemeentesecretaris bij de gemeente Utrecht. - Drs. Frans Soeterbroek. Oprichter van het adviesbureau De Ruimtemaker. - Prof. Dr. Ir. Ernst ten Heuvelhof. Hoogleraar Bestuurskunde aan de Faculteit Techniek, Bestuur en Management (TBM) van de TU Delft. 7

8 Algemeen Leerdoelen De opleiding heeft de volgende leerdoelen: 1. Deelnemers verwerven inzichten in de theorieën rondom netwerkend werken; 2. Deelnemers verwerven inzicht in hun rol en positie in de netwerken waarin zij werken; 3. Deelnemers vergaren inzicht in wat strategisch handelen betekent in netwerken en verkennen een bijpassend instrumentarium om effectief te opereren; 4. Deelnemers verwerven inzicht in het managen van veranderingen in de interne organisatie; 5. Deelnemers leren door middel van procesmanagement te sturen in netwerken. Literatuur - M. van der Steen, R. Peeters & M. van Twist (2010). Boom en het rizoom: overheidssturing in een netwerksamenleving. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - M. van der Steen, J. Scherpenisse, M. Hajer, O-J van Gerwen & S. Kruitwagen (2014). Leren door doen: overheidsparticipatie in een energieke samenleving. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur en het Planbureau voor de Leefomgeving. - M. van Twist, J. Schram & D. Bressers (2014). (N)iets doen is ook hard werken. Nederlandse School voor openbaar bestuur. - M. Schulz, M. van der Steen & M. van Twist (2012). De koopman als dominee: sociaal ondernemerschap in het publieke domein. De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. - M. van Twist, N. Chin-A-Fat, J. Scherpenisse & M. van der Steen (2014). Ja, maar Reflecties op de participatiesamenleving. De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Doelgroep Het leeratelier is ontworpen voor ambtenaren bij decentrale overheden die in hun werk geconfronteerd worden met het werken in netwerken en hier meer grip op willen krijgen. Om het leeratelier met succes te kunnen volgen moeten de deelnemers over een afgeronde wo/hbo opleiding beschikken met enige jaren relevante werkervaring, dan wel vergelijkbare kwalificaties bezitten door opgedane werkervaring. Investering De kosten voor deelname aan het Leeratelier bedragen 2.950,-. Dit bedrag betreft opleidingskosten, literatuur- en verblijfskosten. Het bedrag is vrijgesteld van BTW. Deelnemers dienen bij alle opleidingsdagen aanwezig te zijn. Naast deze dagen wordt er beperkte inzet en tijd gevraagd voor het maken van opdrachten. De afwezigheid bij een van de opleidingsdagen gaat in overleg met de co-decaan Bastiaan Staffhorst. 8

9 Aanmelding U kunt zich aanmelden door middel van het aanmeldingsformulier. Dit formulier vindt u terug op onze website: Het ingevulde en ondertekende aanmeldingsformulier ontvangen wij graag digitaal (gescand). U kunt het aanmeldingsformulier mailen aan projectmanager Linda Frauenfelder: Uiteraard kunt u het formulier ook per post aan ons toezenden: NSOB Antwoordnummer WB DEN HAAG In beide gevallen ontvangen wij graag tevens een (digitale) pasfoto voor het maken van een deelnemerslijst voor de betrokkenen bij de leergang. Locatie De bijeenkomsten vinden plaats bij de NSOB aan het Lange Voorhout 17 in Den Haag. Informatie Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de leermanager van de opleiding Daphne Bressers via of via of met de projectmanager van de opleiding Linda Frauenfelder via of via Of ga naar de website voor meer informatie: 9

10 Over de NSOB De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) verzorgt sinds 1989 hoogwaardige postacademische opleidingen. In dat jaar besloten de Universiteit Leiden en de Erasmus Universiteit Rotterdam tot de oprichting van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Sinds juli 1995 participeren behalve de Universiteit Leiden en de Erasmus Universiteit Rotterdam ook de Universiteit Utrecht, de Universiteit van Amsterdam, de Technische Universiteit Delft, de Universiteit van Tilburg en de VU Amsterdam in de NSOB. Vanaf haar aanvang streeft de NSOB ernaar om met geavanceerde en uitdagende opleidingen voor het topsegment van het management in openbaar bestuur en publieke sector bij te dragen aan een hoogwaardig openbaar bestuur. De opleidingen van de NSOB onderscheiden zich door geavanceerde didactische concepten, een excellent docentenkorps van topwetenschappers en vooraanstaande professionals uit de praktijk en intensieve en kleinschalige onderwijsvormen. De opleidingen bieden een mix van cognitieve verdieping, theoretische en professionele reflectie, oefening in professionele en persoonlijke competenties, toepassing van kennis en inzichten in complexe advies- en onderzoeksopdrachten. De opleidingen zoeken de grenzen van weten en kunnen op en dagen de deelnemers uit hetzelfde te doen. De NSOB is sinds 2006 niet alleen een hoogwaardig opleidingsinstituut voor de publieke sector, maar tevens een denktank. In die functie wil de NSOB bijdragen aan kennisontwikkeling voor en over openbaar bestuur en publieke sector. Het gaat daarbij om strategische vragen over beleidsinhoud en sturingsrelaties, over verschuivende verhoudingen tussen private, publieke en politieke domeinen en over de vormgeving en instrumentering van veranderingen in die domeinen. De NSOB werkt aan vragen die worden aangereikt door opdrachtgevers uit openbaar bestuur en publieke sector, maar ook aan vragen die voortkomen uit autonome wetenschappelijke en professionele reflectie. De NSOB biedt ruimte en inspiratie voor gasten uit de praktijk en de wetenschap, tijdens en na hun loopbaan. De NSOB organiseert publieke debatten en verzorgt wetenschappelijke en professionele publicaties. Sinds 2013 verzorgt de school ook een promotieprogramma voor professionals en leidinggevenden tijdens of na hun loopbaan. 10

11 Contactpersonen Leermanager (inhoud): Daphne Bressers MSc Projectmanager (organisatie): Linda Frauenfelder

Sociaal ondernemerschap & de overheid. Prof. Dr. Mark van Twist

Sociaal ondernemerschap & de overheid. Prof. Dr. Mark van Twist Sociaal & de overheid Ondernemers zijn steeds vaker te vinden op de vervagende grenzen tussen markt, overheid en samenleving. Een ICT bedrijf met autistische werknemers met een Wajong-uitkering of een

Nadere informatie

Leeratelier strategisch hogeronderwijsbeleid

Leeratelier strategisch hogeronderwijsbeleid Leeratelier strategisch hogeronderwijsbeleid Derde Uitvoering - 2016 Inleiding Strategisch belang hoger onderwijs In een kenniseconomie is hoger onderwijs van strategisch belang. Tegelijkertijd veranderen

Nadere informatie

Leeratelier sociaal ondernemerschap in een vitale economie

Leeratelier sociaal ondernemerschap in een vitale economie Leeratelier sociaal ondernemerschap in een vitale economie Voorwoord Een vitale economie bestaat uit ondernemingen die gezamenlijk waarde en werkgelegenheid creëren. Gezamenlijk zorgen zij voor innovatie,

Nadere informatie

Leeratelier sociaal ondernemerschap in een vitale economie

Leeratelier sociaal ondernemerschap in een vitale economie Leeratelier sociaal ondernemerschap in een vitale economie Voorwoord Een vitale economie bestaat uit ondernemingen die gezamenlijk waarde en werkgelegenheid creëren. Gezamenlijk zorgen zij voor innovatie,

Nadere informatie

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur MPA Master of Public Administration Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Voorwoord De NSOB wil opleiden voor een hoogwaardig openbaar bestuur. Met geavanceerde en uitdagende opleidingen voor het topsegment

Nadere informatie

Leeratelier. Strategisch hogeronderwijsbeleid. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

Leeratelier. Strategisch hogeronderwijsbeleid. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Leeratelier Strategisch hogeronderwijsbeleid Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Inleiding Strategisch belang hoger onderwijs In een kenniseconomie is hoger onderwijs van strategisch belang. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Leeratelier. Strategisch hogeronderwijsbeleid. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

Leeratelier. Strategisch hogeronderwijsbeleid. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Leeratelier Strategisch hogeronderwijsbeleid Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Inleiding Strategisch belang hoger onderwijs In een kenniseconomie is hoger onderwijs van strategisch belang. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016-2017

Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016-2017 Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016-2017 Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016 Sociale ondernemingen spelen een steeds belangrijkere rol in de lokale economie. Bedrijven zoals Taxi Electric, The

Nadere informatie

Leeratelier. Strategisch hogeronderwijsbeleid. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

Leeratelier. Strategisch hogeronderwijsbeleid. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Leeratelier Strategisch hogeronderwijsbeleid Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Inleiding Strategisch belang hoger onderwijs In een kenniseconomie is hoger onderwijs van strategisch belang. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Leeratelier Strategisch Hoger Onderwijsbeleid

Leeratelier Strategisch Hoger Onderwijsbeleid Leeratelier Strategisch Hoger Onderwijsbeleid Voorwoord In een kenniseconomie is hoger onderwijs van strategisch belang. Tegelijkertijd veranderen kennis, kennisproductie en kennisdistributie in een kennisdemocratie

Nadere informatie

Metropool 2013. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10

Metropool 2013. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10 Metropool Metropool 2013 Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10 ROI - Opleiding, Coaching en Advies voor de Publieke sector Herengracht 23 2511 EG

Nadere informatie

Waarden van Wonen Toekomst van de maatschappelijke institutie

Waarden van Wonen Toekomst van de maatschappelijke institutie Waarden van Wonen Toekomst van de maatschappelijke institutie Voorwoord Het succes van de Nederlandse volkshuisvesting is internationaal ongeëvenaard. Vanuit maatschappelijk initiatief is er afgelopen

Nadere informatie

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces Vrijdagen 31 oktober, 7 & 14 November 2014 Utrecht (Hotel NH Utrecht) Doelgroepen leergang:

Nadere informatie

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces op lokaal en regionaal niveau

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces op lokaal en regionaal niveau Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces op lokaal en regionaal niveau Vrijdagen 1, 15 & 29 November 2013 Utrecht (Hotel NH Utrecht)

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Leergang Procesbegeleiding samenwerking, organisatie en innovatie in de eerste lijn voor nieuwe ROS-adviseurs (code L13-2) Voor

Nadere informatie

Promotieprogramma NSOB. Een academisch thuis voor de promoverende professional

Promotieprogramma NSOB. Een academisch thuis voor de promoverende professional Promotieprogramma NSOB Een academisch thuis voor de promoverende professional Voorwoord Het idee van een academische promotie spreekt veel bestuurders en ambtenaren aan. Maar waar te beginnen? En hoe de

Nadere informatie

Leeratelier Toezicht & Naleving

Leeratelier Toezicht & Naleving Leeratelier Toezicht & Naleving Tiende jaargang, najaar 2013 De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) biedt voor de tiende keer het Leeratelier Toezicht en Naleving aan. De opleiding vormt een

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

IML. Interdepartementale Management Leergang

IML. Interdepartementale Management Leergang IML Interdepartementale Management Leergang Lange Voorhout 46 2514 EG Den Haag 070-30 24 910 www.nsob.nl info@nsob.nl Voorwoord Geen grotere complexiteit, geen grotere ingewikkeldheid dan in de omgeving

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Even afgezien van de term, daar valt op af te dingen: het

Nadere informatie

Strategisch Leiderschap in het publiek domein

Strategisch Leiderschap in het publiek domein Strategisch Leiderschap in het publiek domein Voorwoord Directeuren (schaal 16+ of het equivalent daarvan) binnen het Rijk, gemeentes, provincies, uitvoeringsorganisaties, politie en justitie vormen een

Nadere informatie

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen Werken in het Westen Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen HRM ers als wegbereiders van de Gemeente als partner in de netwerksamenleving Foto: blog.eventish.com Er is op dit moment een mega-transitie

Nadere informatie

LEERGANG GEBIEDSGERICHT WERKEN VOOR YOUNG PROFESSIONALS START OP 22 SEPTEMBER 2008 OPEN INSCHRIJVING

LEERGANG GEBIEDSGERICHT WERKEN VOOR YOUNG PROFESSIONALS START OP 22 SEPTEMBER 2008 OPEN INSCHRIJVING LEERGANG GEBIEDSGERICHT WERKEN VOOR YOUNG PROFESSIONALS START OP 22 SEPTEMBER 2008 OPEN INSCHRIJVING GEBIEDSGERICHT WERKEN Op bijna geen enkel werkterrein gebeurt zoveel als in het gebiedsgericht werken.

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Metropool. PBLQ voor een sterke publieke sector

Metropool. PBLQ voor een sterke publieke sector Metropool PBLQ voor een sterke publieke sector Metropool 2015 NSOB Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10 PBLQ ROI Opleiding, Coaching en Advies

Nadere informatie

MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES

MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES LOCATIE: UTRECHT MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES VERANDERINGEN ALS NIEUWE CONSTANTE VOOR DE WONINGCORPORATIE VAN MORGEN

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Metropool 14 2016-2017. NSOB Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10

Metropool 14 2016-2017. NSOB Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10 Metropool 14 2016-2017 NSOB Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Lange Voorhout 17 2514 EB Den Haag tel. 070 302 49 10 PBLQ ROI Opleiding, Coaching en Advies voor de Publieke sector Van de Spiegelstraat

Nadere informatie

Brochure Leergang Voor kwaliteit en resultaat in stad en wijk Open inschrijving januari juni 2005

Brochure Leergang Voor kwaliteit en resultaat in stad en wijk Open inschrijving januari juni 2005 Brochure Leergang Voor kwaliteit en resultaat in stad en wijk Open inschrijving januari juni 2005 blooming (Rienk van Wingerden en Peter van Zutphen) samen met H/Kwadraat (Hans Hoogvorst) en Kars Advies

Nadere informatie

Good Governance. management. voor uitvoeringsorganisaties, maatschappelijke ondernemingen. en hun opdrachtgevers

Good Governance. management. voor uitvoeringsorganisaties, maatschappelijke ondernemingen. en hun opdrachtgevers Good Governance en stakeholderleeratelier management voor uitvoeringsorganisaties, maatschappelijke ondernemingen en hun opdrachtgevers Nederlandse School voor Openbaar Bestuur De Nederlandse School voor

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

SKO en Leergang Onderwijskundig Leiderschap op de Erasmus Universiteit Rotterdam

SKO en Leergang Onderwijskundig Leiderschap op de Erasmus Universiteit Rotterdam SKO en Leergang Onderwijskundig Leiderschap op de Erasmus Universiteit Rotterdam Alice van de Vooren en Gerard Baars Risbo, Erasmus Universiteit Rotterdam Versterking onderwijscarriere EUR EUR-speerpunt:

Nadere informatie

Succesvol Veranderingen Realiseren

Succesvol Veranderingen Realiseren Training Succesvol Veranderingen Realiseren Effectief resultaten boeken door de kern aan te pakken. Training Succesvol veranderingen realiseren ph advies Organisaties kunnen niet bloeien zonder verandering,

Nadere informatie

Leergang januari - juni 2013. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders

Leergang januari - juni 2013. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders Leergang januari - juni 2013 HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders In de afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen de wereld van de cao en het sociaal beleid binnen ondernemingen.

Nadere informatie

Programma SIO Leergang

Programma SIO Leergang Programma SIO Leergang Voorjaar 2015 Stichting SIO Postbus 693 4200 AR Gorinchem T +31 (0) 183-645 029 E info@stichtingsio.nl www.stichtingsio.nl Programma SIO Leergang Voorjaar 2015 1. De Leergang & docenten

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

A&O Inspiratiesessie. Henk Wesseling 26-11-2015

A&O Inspiratiesessie. Henk Wesseling 26-11-2015 A&O Inspiratiesessie Henk Wesseling 26-11-2015 1 Uitgangspunten 1. Datagedreven sturing gaat om het slimmer verzamelen en analyseren van data en verwerken hiervan tot kennis, op basis waarvan we handelen.

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Marjoleine Hanegraaf (NMI bv) & Frans van Alebeek (PPO-AGV), december 2013 Het benutten van bodembiodiversiteit vraagt om vakmanschap van de teler. Er is

Nadere informatie

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Actuele ontwikkelingen zoals flexibilisering van arbeid, de noodzaak tot het vergroten van de in- en externe mobiliteit van de werknemer, maar ook wetswijzigingen zorgen

Nadere informatie

Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider

Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider Combo Emonomy Combo Emonomy heeft een lange historie en traditie in methodiekontwikkeling, onderzoek, opleiding, coaching en advies op het gebied van arbeidsontwikkeling,

Nadere informatie

CPM-Academy. voor organisatieontwikkeling

CPM-Academy. voor organisatieontwikkeling UNIEKE LEERGANG VOOR MANAGERS EN HR PROFESSIONALS CPM-Academy voor organisatieontwikkeling LEERGANG 2016-2017 Powered by: CPM-Academy voor organisatieontwikkeling UNIEKE LEERGANG VOOR MANAGERS EN HR-PROFESSIONALS

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Beweging in de Bouw : Yes, here we are! We Won t Wait, We InterAct and Do.

Beweging in de Bouw : Yes, here we are! We Won t Wait, We InterAct and Do. Op 8 mei 2009 vond een bijeenkomst met Trainees en Baanbrekers in de Bouw plaats, met als thema: Nieuw Leiderschap & Netwerkorganisaties Locatie: Conferentiezaal Strukton te Utrecht Gastsprekers: Ir. Martijn

Nadere informatie

CURSUS STRATEGISCH HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VOOR DOCENTEN HRM AAN NEDERLANDSE HOGESCHOLEN

CURSUS STRATEGISCH HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VOOR DOCENTEN HRM AAN NEDERLANDSE HOGESCHOLEN CURSUS STRATEGISCH HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VOOR DOCENTEN HRM AAN NEDERLANDSE HOGESCHOLEN Faculteit Recht, Economie, Bestuur & Organisatie (REBO) Departement Bestuurs- & Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit

Nadere informatie

Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Inhoud

Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Inhoud Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Nieuwsbrief Inhoud NSOB WEBSITE www.nsob.nl 2 MPA start september 2005 lente 2005 Op zoek naar grote verbanden Raad voor de rechtspraak 4 Leergang governance van

Nadere informatie

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen Vrouwen verschil is een leergang voor vrouwen die zich herkennen in de begrippen maatschappelijke betrokkenheid,

Nadere informatie

Leiderschap vanuit systemisch perspectief

Leiderschap vanuit systemisch perspectief Waar ideeën en activiteiten rond ziel en zakelijkheid samenkomen op een prachtige plek, vanuit een geïnspireerd netwerk 4-daagse training: Leiderschap vanuit systemisch perspectief Het leven wordt voorwaarts

Nadere informatie

Collegereeks DYNAMISCH

Collegereeks DYNAMISCH Professional Learning & Development Executive Education Collegereeks DYNAMISCH EN STRATEGISCH TRANSFORMEREN in het Sociale Domein Locatie: Amersfoort Collegereeks DYNAMISCH EN STRATEGISCH TRANSFORMEREN

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR

MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR HET BEOORDELEN EN BEHEERSEN VAN PUBLIC SECTOR

Nadere informatie

Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo. Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie

Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo. Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie 2 Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo Over de kwaliteit van het onderwijs bestaan maar weinig misverstanden.

Nadere informatie

Training Teamleiderschap

Training Teamleiderschap Training Teamleiderschap Versterk uw rol als boegbeeld van uw team In vier dagen een effectief Teamleider Training Teamleiderschap U bent als teamleider het boegbeeld van uw team. Uw teamleden verwachten

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Wijzer in de professionele ruimte

Wijzer in de professionele ruimte Wijzer in de professionele ruimte Strategieën om de professionele ruimte van docenten(-teams) te optimaliseren Rob Vink Wat is professionele ruimte? Als docent geef je vorm aan het onderwijs en daar voel

Nadere informatie

Ambitie brengt je naar een hoger niveau

Ambitie brengt je naar een hoger niveau Ambitie: Excellent Lokaal Overheidsmanagement Ambitie brengt je naar een hoger niveau Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Duizenden aanbieders van opleidingen zijn er in overheidsland. En

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

we invite you to grow

we invite you to grow we invite you to grow Talentprogramma Kwaliteitsverpleegkundige Zorgmanagement Bedrijfsvoering Medisch Verpleegkundig adviseur van het zorgproces 2 Doelgroep Verpleegkundigen niveau 4 en 5 met minimaal

Nadere informatie

Controllership. De noodzaak van strong controllership

Controllership. De noodzaak van strong controllership Verdiepingscyclus Strong Controllership De noodzaak van strong controllership Maatregelen uit het regeerakkoord stellen zorgorganisaties voor nieuwe vragen het strategisch management en bestuur van organisaties

Nadere informatie

Planning futures. Workshop Interactie tussen GEO- ICT en Ruimtelijke Planning in de praktijk. 12 juni maart 2008 Wageningen Universiteit

Planning futures. Workshop Interactie tussen GEO- ICT en Ruimtelijke Planning in de praktijk. 12 juni maart 2008 Wageningen Universiteit Planning futures Workshop Interactie tussen GEO- ICT en Ruimtelijke Planning in de praktijk 12 juni maart 2008 Wageningen Universiteit De toekomst komt vanzelf De ongekende wederzijdse aantrekkelijkheid

Nadere informatie

De gemeente van de toekomst

De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst Focus op strategie Sturen op verbinden Basis op orde De zorg voor het noodzakelijke Het speelveld voor de gemeente verandert. Meer taken, minder

Nadere informatie

Leergang januari - juli 2014. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders

Leergang januari - juli 2014. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders Leergang januari - juli 2014 HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders In de afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen de wereld van de cao en het sociaal beleid binnen ondernemingen.

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Organisatie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum

Nadere informatie

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse Voortgezet Onderwijs Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse NDV-certificaat Leraar VO De afgelopen jaren hebben al

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

Master of Public Administration (MPA)

Master of Public Administration (MPA) Master of Public Administration (MPA) Zij gingen u voor Voorwoord Mr. L.J. (Laetitia) Griffith MPA W.H. (Willem) Woelders MPA Mr. L.J. (Laetitia) Griffith MPA, lid van de Raad van State De MPA-opleiding

Nadere informatie

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Comité van Aanbeveling: Prof. Dr. H.H.F. (Herman) Wijffels, hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering (Universiteit Utrecht) en oprichter Sustainable

Nadere informatie

Coaching en coachend leiderschap

Coaching en coachend leiderschap S.E. Booij Consultancy Coaching en coachend leiderschap voor leidinggevenden in de zorg in samenwerking met drs Joep Choy prof dr Jan Moen prof dr Willem van der Does Burgemeester Ketelaarstraat 29 2361

Nadere informatie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie thomas more hogeschool Leiderschapsacademie Colofon 2015 Rotterdam, mei 2015 Thomas More Hogeschool, Rotterdam Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

Nadere informatie

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Inhoudsopgave SAMENVATTING... 3 1. INLEIDING... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Doel... 4 2. VISIE OP LEREN EN ONTWIKKELEN... 6 2.1 De relatie tussen leeractiviteiten

Nadere informatie

LEERGANG MIDDLE MANAGEMENT

LEERGANG MIDDLE MANAGEMENT LEERGANG MIDDLE MANAGEMENT Voor wie? Deze leergang is ontwikkeld voor middle managers in een productieomgeving, die de operatie via bijvoorbeeld lijnmanagers aansturen, motiveren en stimuleren. Wat levert

Nadere informatie

Professional Coach Week

Professional Coach Week Professional Coach Week Een week intensief werken aan de coach in jezelf. 2-6 september 2013 27-31 januari 2014 associatie voor coaching DORPSSTRAAT 1 5735 EA AARLE-RIXTEL TEL. 0492-385544 WWW.ASSOCIATIEVOORCOACHING.COM

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs Peter Leisink Opzet van deze leergang Introductie Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs: inhoudelijke verkenning Programma en docenten leergang strategisch

Nadere informatie

Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer. Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman

Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer. Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman Koers naar De Bedoeling met Haarlemmermeer Tekst: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten/ Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Haarlemmermeer is gestart met een nieuwe koers. Een koers waarbij klantgerichtheid

Nadere informatie

Opleiding Docent Weerbaarheid

Opleiding Docent Weerbaarheid Over MOVISIE MOVISIE is hét landelijke kennisinstituut en adviesbureau voor toepasbare kennis, adviezen en oplossingen bij de aanpak van sociale vraagstukken op het terrein van welzijn, participatie, sociale

Nadere informatie

NYENRODE YOUNG BILDERBERG PROGRAM

NYENRODE YOUNG BILDERBERG PROGRAM NYENRDE YUNG BLDERBERG PRGRM ENGGNG DYNMCS N RGNZTNL CNTEXTS LEDERSHP, LES N MTN THE NYENRDE VLUES N DYNMC CNNECTN ENTREPRENEURSHP, STEWRDSHP NYENRDE. REWRD FR LFE NYENRDE YUNG BLDERBERG PRGRM ndernemers

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

NETWERK VERTROUWENSPERSONEN Samen leren samen werken: vertrouwenspersoon als tweede beroep

NETWERK VERTROUWENSPERSONEN Samen leren samen werken: vertrouwenspersoon als tweede beroep NETWERK VERTROUWENSPERSONEN Samen leren samen werken: vertrouwenspersoon als tweede beroep Training en intervisie data najaar 2013 Intervisie Dringend gezocht: enkele vertrouwenspersonen voor een nieuw

Nadere informatie

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau Hoe zorgt u er als manager voor dat uw plannen en ideeën door de organisatie als net zo waardevol worden ervaren als door uzelf? In deze cursus beïnvloeden leert u hoe u met geavanceerde technieken op

Nadere informatie

Leeratelier Beleidsanalyse

Leeratelier Beleidsanalyse Leeratelier Beleidsanalyse. De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) presenteren het Leeratelier Beleidsanalyse. Het atelier is opgezet

Nadere informatie

Adviesopleiding voor Sportprofessionals

Adviesopleiding voor Sportprofessionals Docenten Daniel Klijn Daniel Klijn is partner bij Koerseigen en directielid van Rotterdam Sportsupport. Hij is de grondlegger van Besturen met een Visie en auteur van het gelijknamige boek. Hij heeft jarenlange

Nadere informatie

klaar voor de toekomst!

klaar voor de toekomst! Jongeren met chronische aandoeningen klaar voor de toekomst! gratis Training Transitie, Zelfmanagement en Participatie voor zorgverleners Training Transitie, Zelfmanagement en Participatie voor zorgverleners

Nadere informatie

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting)

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Structuurrapport Leerstoel Bestuursrecht 1 Algemene informatie Titel: Bestuursrecht Titel in het Engels: Administrative Law Afdeling: Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Omvang: 1.0 fte

Nadere informatie

Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein

Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein Kennis van de Overheid Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein Sturing van (jeugd)zorg, welzijn en participatie Regisseren in het maatschappelijk domein In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente

Nadere informatie

Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015

Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015 Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015 Inleiding Een beeldcoach filmt een aantal docenten op een leerplein. Toevallig komen twee docenten tijdens dat filmen opeenvolgend

Nadere informatie

Symposium E-coaching: Start van een nieuw tijdperk? Drs. Anne Ribbers. Onderzoeker

Symposium E-coaching: Start van een nieuw tijdperk? Drs. Anne Ribbers. Onderzoeker Symposium E-coaching: Start van een nieuw tijdperk? Drs. Anne Ribbers Onderzoeker Universiteit van Tilburg, Faculteit Sociale Wetenschappen Departement Personeelswetenschappen E-coaching belicht vanuit

Nadere informatie

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink Samenspel Formeel - Informeel Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink 6/12/2015 Programma - Korte kennismaking; - Ontwikkelingen in de vrijwillige zorg; - Uitgangspunt

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie

Nadere informatie

leergang projectontwikkeling

leergang projectontwikkeling Inleiding Professionalisering van het vak is in alle NEPROM-opleidingen hét uitgangspunt Een goede samenwerking tussen overheid en smaatschappijen bevorderen, staat bij de NEPROM hoog op de agenda. Daarnaast

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels

Nadere informatie

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn Zorg en Welzijn Algemeen De post-hbo opleiding Management in Zorg en Welzijn is een opleiding van 1,5 jaar voor mensen met een afgeronde hbo-opleiding die werkzaam zijn in de sector zorg en welzijn en

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling editie 2011 Leiderschap zit vol met paradoxen. De tegenstelling tussen betrokkenheid en distantie, tussen innovatie en behoudendheid,

Nadere informatie

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management Beschrijving van het leertraject Duurzaam inrichten van Service Management INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 DIT LEERTRAJECT VOOR SERVICE MANAGERS GAAT VERDER DAN DE BES TAANDE TRAININGEN!... 3 LEREN HOE

Nadere informatie