Invloeden op en gevolgen van academisch uitstelgedrag van eerstejaars pabostudenten Veloncongres 2015 Lennart Visser Fred Korthagen Judith Schoonenboom Essentie van dit onderzoek Dit onderzoek geeft inzicht in het proces van academisch uitstelgedrag en laat het belang zien van een persoonsgerichte benadering bij de aanpak van academisch uitstelgedrag en studiesucces! 2 1
Aanleiding? Studievertraging en studie-uitval Gevolgen voor de student Negatieve emoties: negatieve gedachten, stress, faalangst Lagere resultaten Uitval Gevolgen voor de opleiding Verminderde inkomsten door uitval Lagere doorstroom Lagere resultaten Aanpak? Buitenkant benadering aantal credits, aanleren studievaardigheden Persoonlijke benadering aandacht voor onderliggende mechanismen 3 Academisch uitstelgedrag Academisch uitstelgedrag: herhaaldelijk uitstellen van activiteiten ondanks de consequenties die dit heeft (Van Eerde, 2003) Het is een wijdverspreid probleem (Schouwenberg, 2004) Neemt toe (Kachgal e.a., 2001) Aanpak veelal gericht op studievaardigheden, toetsing, minimum aantal credits Er wordt bij de aanpak veelal voorbijgegaan aan onderliggende psychologische mechanismen In dit onderzoek aandacht voor intrapersoonlijke factoren. Hoe van invloed? 4 2
Intrapersoonlijke factoren Self-efficacy: geloof in eigen mogelijkheden om activiteiten uit te voeren die nodig zijn om een taak succesvol uit te voeren (Bandura, 1997) Self-esteem: zelfwaardering: hoe waardevol iemand zichzelf ervaart (Rosenberg, 1979) Academische attributiestijl: de door de persoon waargenomen oorzaak van uitkomsten (Boyer, 2006) Optimistisch / pessimistisch Dispositioneel optimisme: verwachting die een persoon van tevoren over een gebeurtenis heeft Optimistisch / pessimistisch 5 Onderzoeksvraag Hoe zijn de intrapersoonlijke factoren academische attributiestijl, dispositioneel optimisme, self-efficacy en self-esteem van invloed op de studieresultaten van eerstejaars pabostudenten en wat is daarbij de mediërende rol van academisch uitstelgedrag opgevat als een combinatie van motivatiegebrek, faalangst en daadwerkelijk vertoond uitstelgedrag? 6 3
Onderzoeksmethode Deelnemers Alle eerstejaars (N=238) pabostudenten van Driestar hogeschool 40 mannen, 198 vrouwen; leeftijd tussen 16 en 47; gemiddelde leeftijd 18,48). Meetinstrumenten Bestaande vragenlijsten die voldoen aan de eisen van betrouwbaarheid en validiteit. Procedure Om de afzonderlijke begrippen te meten zijn drie verschillende vragenlijsten op drie afzonderlijke momenten afgenomen. 7 Moment van afname Te meten begrip Moment van afname Self-esteem Dispositioneel optimisme Start collegejaar Start collegejaar Academische attributiestijl Halverwege periode 2 Self-efficacy Eind periode 2 Academisch uitstelgedrag Eind periode 2 Studieresultaten Laatste dag van de eerste-, tweede- en derde periode en op laatste dag van het collegejaar. 8 4
Data-analyse Alle 238 studenten vulden één of meerdere vragenlijsten in. 75 respondenten misten één of meerdere items (32%). In totaal miste 14% van alle items. Missende scores werden in SPSS geïmputeerd met gebruikmaking van informatie uit alle overige vragenlijsten. Betrouwbaarheid van de vragenlijst Dispositioneel optimisme (LOTR) bleek te laag. 9 Conclusie Academisch-uitstelgedrag is mediërend, maar valt zelf ook weer uiteen in: een faalangst- en motivatiecomponent die beïnvloed worden door intrapersoonlijke factoren, en studie-uitstelgedrag die van invloed is op de studieresultaten; Self-efficacy en self-esteem hebben ook een invloed op studieresultaten buiten academisch uitstelgedrag om; Dispositioneel optimisme doet er niet toe. 10 5
Verklaringen Invloed van academische attributiestijl via faalangst -Student met pessimistische academische attributiestijl ervaart meer faalangst waardoor kans op daadwerkelijk uitstelgedrag groter is. Student wijt het mislukken van studieactitiveiten aan zichzelf, ziet dit als blijvend en van invloed op andere studieactiviteiten. Invloed van academische attributiestijl via motivatiegebrek -Student wijt het falen aan zichzelf en ziet dit als blijvend en van invloed op andere studieactiviteiten. Hierdoor zal de student weinig moeite doen om dit veranderen. -> ik kan het gewoon niet! 11 Verklaringen Invloed van self-efficacy op faalangst motivatiegebrek -Positieve self-efficacy: student ervaart minder faalangst en motivatiegebrek. Het is makkelijker om te beginnen met studeren of vol te houden als een studieactiviteit moeilijk is. Studeren is prettig, want ik kan het! -Negatieve self-efficacy: student ervaart eerder faalangstige gedachten zoals: ik kan het niet, ik ben dom, iedereen snapt het behalve ik, het is zoveel, ik kom hier nooit doorheen, etc. Als de student niet in zichzelf gelooft is studeren niet prettig en de motivatie om te beginnen en/of vol te houden laag. 12 6
Verklaringen Invloed van self-esteem op uitstelgedrag -Positieve self-esteem: student ziet zichzelf als waardevol en respecteert en accepteert zichzelf. -Negatieve self-esteem: student wijst zichzelf af, minacht zichzelf, zal minder moeite doen en eerder opgeven. 13 Verklaringen Mediërende rol van faalangst, motivatiegebrek en daadwerkelijk vertoond uitstelgedrag -Daadwerkelijke vertoond uitstelgedrag is een gevolg van faalangst en motivatiegebrek. -Alleen daadwerkelijk vertoond uitstelgedrag heeft invloed op studieresultaten. 14 7
Verklaringen Wat zegt de verklaarde variantie van studieresultaat per periode? -Eerste periode laag, andere periodes verdubbeling t.o.v. eerste periode. Is er sprake van een gewenningsperiode? 15 Vervolgonderzoek Aanpak gericht op bewust worden van de invloed die deze intrapersoonlijke factoren, faalangst en motivatiegebrek op hun eigen studie-uitstelgedrag hebben is gewenst! Verminderen academisch uitstelgedrag (positief) Effect op intrapersoonlijke factoren Verbeteren studieresultaat 16 8
Vervolgonderzoek Vanuit positieve psychologie Waar ligt je kracht? -> contact met kernkwaliteiten Kijken tijdens studeren naar wat je kunt i.p.v. wat je niet kunt Kijken naar wat lukt i.p.v. naar wat niet lukt Bewustwording van eigen invloed op studiegedrag Voelen wat onder het academisch uitstelgedrag ligt Contact met ideaal 17 Dit onderzoek werd mede mogelijk gemaakt door de promotiebeurs voor leraren toegekend door de 9
Wilt u meer weten over dit onderzoek of de cursus volgen tot Krachtgericht studiecoach? Neem contact op: Lennart Visser L.B.Visser@Driestar-educatief.nl Telefoon: 06.19663994 LennartVisser@studiesuccess 10