Leerplan profileringstage NICU Stage op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) Inleiding De NICU van MMC is een van de 10 landelijk erkende centra voor neonatale intensive care behandeling voor zieke pasgeborenen. De NICU van MMC behoort samen met de NICU van de Isala kliniek in Zwolle tot de niet-academische afdelingen. De patiëntenpopulatie maakt de stage in MMC bij uitstek geschikt om de leerdoelen te bereiken De stagewerkplek is één van de twee niet-academische NICU s met ca 350 IC opnamen per jaar, een relatief kleine staf en korte communicatielijnen in staf en ziekenhuis. Integrale zorg voor moeder en kind staat voorop. Bij ons kun je het vak goed leren én krijg je inzicht in het functioneren van de gezondheidzorg. Je gaat functioneren in de rol van fellow neonatologie en krijgt 1 op 1 begeleiding van de superviserende neonatoloog. Je superviseert de patiëntenzorg van jongerejaars AIOS, ANIOS en verpleegkundig specialisten. De afdeling bestaat uit de zuigelingenunit (14-16 bedden) en de neonatale intensive care unit (NICU, 18 bedden). In de kraamsuites kunnen pasgeborenen met lichte problematiek bij hun ouders blijven passend in het concept van family centered care. Je doet per week gemiddeld één dagdeel neonatale follow-up waarbij alle patiënten worden voor- en nabesproken. Met behulp van videoanalyse wordt het leerproces ondersteund. Je participeert in de afzonderlijke grote visites van kinderafdeling en NICU en alle besprekingen van de NICU (o.a. met ondersteunende afdelingen, met verloskunde. met verwijzende ziekenhuizen, de researchbesprekingen en de scenariotrainingen). Daarnaast maak je deel uit van de lokale VIM-commissie en de werkgroep perinatal audit. Je participeert in de fellowdiensten neonatologie. Doelstelling De AIOS verwerft kennis, handvaardigheid en ervaring (kort gezegd competenties) op het gebied van anamnese, onderzoek, diagnostiek en behandeling van de zieke pasgeborene, zodat hij in staat is om zieke pasgeborenen zelfstandig, op het niveau van algemeen kinderarts te behandelen. Voor de enkelvoudige problematiek als de complexe problematiek bereikt hij volledige zelfstandigheid (Miller 4) (zie bijlage 1). Competenties Gezien bovenstaand aanbod van patiënten komt een aantal themakaarten aan de orde, die de AIOS afhankelijk van het opleidingsniveau op Miller 4 niveau dient te beheersen. Voorafgaand aan de stage wordt het te behalen niveau afgesproken. Ook kan dit halverwege de stage aangescherpt worden. Pagina 1 van 9 1
Algemene competenties: zie algemene kaart De aanwezige AIOS stelt relevante klinische en wetenschappelijke onderzoeksvragen en beantwoordt de vraag zo optimaal mogelijk op basis van evidence based medicine (EBM). Zeker één van deze relevante vragen wordt in een grotere groep (structurele bespreking) behandeld. Tijdens de profileringsstage krijgt de AIOS een superviserende rol in het begeleiden van de AIOS. Extra competenties Aangezien het patiëntenaanbod heel divers is in een algemeen ziekenhuis, kan in principe elke themakaart gehanteerd worden. De hierna genoemde onderwerpen zijn een leidraad voor de items die in principe aan bod moeten komen. Pagina 2 van 9 2
Specifiek plan voor afdeling Neonatologie van Máxima Medisch Centrum Doelen De afdeling neonatologie biedt de AIOS de mogelijkheid om de basale medische zorg voor prematuren en zieke zuigelingen (optimale omgeving, voeding, vochtbeleid en preventie en behandeling van infecties) vanuit kennis van de fysiologie zich eigen te maken. Om dit doel te bereiken zal de AIOS in principe ingezet worden bij alle patiënten categorieën die zich op de NICU van MMC presenteren. Ontwikkelingsgerichte zorg en ouderparticipatie spelen een belangrijke rol in het beleid op de Afdeling Neonatologie van MMC. Oudergesprekken worden zorgvuldig gevoerd en de AIOS zal hier in getraind worden. Gebruik makend van de kaarten met ziektebeelden en kenmerkende beroepssituaties (KBS) kunnen de themakaarten geleidelijk worden afgetekend. Begeleiding Afhankelijk van de plaats in de opleiding wordt uitgegaan van de eindtermen Miller 4. Dit wordt aan het begin van de stage formeel met de AIOS besproken. Tevens worden afspraken gemaakt over de persoonlijke leerdoelen en verbeterpunten. Deze afspraken worden vastgelegd in het persoonlijk ontwikkelingsplan (POP). Halverwege de stages worden de stagedoelen en de persoonlijke leerdoelen en verbeterpunten in het voortgangsgesprek besproken. Hierbij geeft zowel de artsassistent als ook de supervisor van te voren aan of deze doelstellingen behaald (lijken te gaan) worden en zo niet, waarom niet. Ook wordt tijdens deze bespreking een pad afgesproken om deze doelen alsnog te halen of, indien alle doelen gehaald zijn, worden nieuwe doelstellingen geformuleerd en vastgelegd. Aan het einde van de stage vindt opnieuw een formele evaluatie plaats in de vorm van een beoordelingsgesprek. Van alle formele gesprekken wordt door de AIOS een kort verslag gemaakt, welke verwerkt worden in het portfolio.. De visite wordt dagelijks gesuperviseerd door de neonatoloog. Aan het begin van de week bespreekt de AIOS zijn leerdoelen van deze week en aan het einde van de week worden deze geëvalueerd met de supervisor. Leermiddelen Overdracht, visite afdeling, overleg met supervisor en consulenten van andere specialismen, multidisciplinaire besprekingen, lokaal onderwijs, waaronder teamtraining.(zie ook tabel onderwijsmomenten) Stage-overstijgende leermiddelen (zie regionaal opleidingsplan): regionaal cursorisch onderwijs, landelijk cursorisch onderwijs (thema weekeinden), verplichte cursussen en congressen. Pagina 3 van 9 3
Toetsing 1. Toetsing vindt plaats door dagelijkse bespreking van de medische problematiek met de afdelingssupervisor, oudergesprekken en organisatie. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van gestructureerde feedback en kpb s en de voortgang van het afgesproken leerdoel aan het einde van de week. 2. Bespreking van Evidence Based Medicine casus. 3. Correspondentie. 4. Toetsinstrumenten: - KPB: minimaal eenmaal per maand, waarbij de helft geïnitieerd wordt door de AIOS en de helft door de supervisor. - Eenmaal 360º toets in het eerste opleidingsjaar, circa halverwege de module, de organisatie is in handen van de AIOS. Hierbij te betrekken: * A(N)IOS waarmee samengewerkt wordt * 2 supervisoren * eventueel verpleegkundig specialist * co-assistenten * seniormedewerk(st)er van de unit waar gewerkt wordt. 5. Introductie-, evaluatie- en voortgangsgesprek De stage kan gebruikt worden om betreffende kenmerkende beroepssituaties (zie bijlage 5) en vaardigheden te laten aftekenen. Pagina 4 van 9 4
Bijlage 1: Miller niveaus Omwille van het vaststellen van het overall functioneren van de AIOS op de verschillende thema s zal, na het afsluiten van een stage, mede gelet op de resultaten van de verschillende KBS en die met betrekking tot een bepaald thema bij de AIOS zijn getoetst, het bereikte bekwaamheidsniveau van de AIOS worden aangegeven. Hierbij zal worden gerefereerd aan de mate van supervisie die de AIOS bij de uitvoering van de verschillende taken binnen dit thema nog nodig heeft. Op dezelfde wijze zal ook het functioneren van de AIOS met betrekking tot de verschillende vaardigheden vastgesteld worden. Voor de beoordeling wordt gebruikt gemaakt van een vijfpuntschaal. Deze schaal loopt van onvoldoende/zeer zwak (1), beneden verwachting (2), voldoende/conform verwachting (3), boven verwachting (4) naar uitstekend (5). Impliciet betekent dit tevens dat er een oordeel gevormd wordt over het niveau van Medisch Handelen gerelateerd aan de piramide van Miller* vertaald naar een medische context. 1. de AIOS heeft adequate kennis van het onderwerp; 2. de AIOS kan de bij dit thema behorende taken uitvoeren, maar onder strikte supervisie; 3. de AIOS kan de bij dit thema behorende taken onder beperkte supervisie uitvoeren; 4. de AIOS kan de bij dit thema behorende taken zonder supervisie uitvoeren; 5. de AIOS superviseert en onderwijst anderen adequaat t.a.v. de bij dit thema behorende taken. Voor de eerste vier opleidingsjaren geldt dat de AIOS in elke stage altijd getoetst dient te worden op algemene taken en op een aantal KBS en gekoppeld aan een thema. Gesteld wordt dat na afloop van de common trunk' van 4 jaar alle thema s aan bod gekomen moeten zijn. Voor jaar 5 van de opleiding geldt dat binnen de thema s die dan aan bod komen de AIOS gaat functioneren op niveau 4 van Miller. Eveneens wordt verwacht dat de taken op de generieke kaart tenminste voldoende worden beoordeeld. Van de AIOS wordt verwacht dat er een toename plaatsvindt in het zelfstandig functioneren(afname supervisie) in steeds complexere situaties. Het kennen van eigen grenzen (en daarmee tijdig inschakelen van hulp) zijn belangrijke competenties die gedurende de opleiding ontwikkeld worden. Per stage is aangegeven op welk niveau een thema (of onderdeel daaruit) beheerst moet worden. Gedurende de stages zullen niet alle onderdelen uit een thema aan bod komen, dit is namelijk mede afhankelijk van het aanbod van patiënten. Aan het einde van de stages zal met de AIOS bekeken worden wat niet behaald is. Deze onderdelen zullen in de volgende stages in de academie meegenomen worden. Een en ander zal vastgelegd worden in het portfolio van de AIOS en in de overdracht naar de opleider in het academisch ziekenhuis MUMC. Pagina 5 van 9 5
Bijlage 2: Competenties in schema naar bespreekmomenten MedH Com SW Prof Org MaatH K&W Overdracht * & ** * * * * Visite ** ** ** * ** * * Rontgenbespreking * * * Grote visite ** * * * ** Teamtraining ** ** ** * Dinsdagmiddag onderwijs * * * * * PICO onderwijs * * MDO * ** ** * * ** * Brieven * ** * * * * MedH Com SW Prof Org MaatH K&W Medisch handelen Communicatie Samenwerken Professioneel gedrag Organisatie Maatschappelijk handelen Kennis en wetenschap Pagina 6 van 9 6
Bijlage 3: weekschema Tijd Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag 8.30-8.45 Overdracht Overdracht Overdracht Overdracht Overdracht 9.00-13.00 Poli Poli Poli Poli Poli 9.00-11.00 Visite grote kinderen Visite grote kinderen Visite grote kinderen Visite grote kinderen Visite grote kinderen 9.00-11.00 Visite zuigelingen Visite zuigelingen Visite zuigelingen Visite zuigelingen Visite zuigelingen 10.30 Visite IC / HC Visite IC / HC Grote visite IC / HC Visite IC / HC Visite IC / HC Perinatologiebespreking 12.45-13.30 13.00-13.30 Staflunch 13.00-14.00 MDO 13.00-13.30 AMK (1x per maand) 13.15-14.15 Staf assistentenbespreking (6x per jaar) Vakgroepvergadering (2x per maand) 13.15-14.15 13.15-17.15 Poli Poli Poli 14.00-15.00 werkbespreking NICU 14.00-15.30 Grote visite alg kg 14.30-15.00 Overdracht Refereeravond regio Eindhoven (6 x per 19.30-22.00 jaar) Pagina 7 van 9 Necrologiebespreking (1x per 3 maanden; is onderdeel van de grote visite) 14.30-15.30 15.00-18.00 Onderwijs 17.00-17.30 Röntgenbespreking Overdracht 17.30-18.00 Overdracht Overdracht Overdracht Borrel 7
Bijlage 4 Themakaart THEMA S MEDISCH HANDELEN ALGEMENE COMPETENTIES TOETSING STAGE NICU/ZUIGELINGEN Máxima Medisch Centrum I Acute Geneeskunde en IC II Immuno/bew.app/chir. III Psychosociale problematiek IV Cardiovasculair systeem V Endocrinologie/met.ziekten VI Gastro-enterologie en voeding VII Neurologie en psych.mot. ontw. VIII Hematologie - Oncologie IX Infectieziekten X Neonatologie/perinatologie XI Nefrologie/urologie XII Pulmonologie XIV - Competentiespecifieke groei AIOS in de opleiding Gearceerd: nadruk op thema. Schuin gedrukt: heeft raakvlakken met stage. Participatie in reanimaties Onderzoek patiënt opnicu Diagnostiek patiënt op NICU Opstellen behandelplan NICU Behandeling met inotropica Behandeling met vasopressoren Behandeling met sedativa Behandeling met pijnstillers Beademing Draineren pneumothorax Inbrengen navellijnen Intubatie Inbrengen urinecatheter neonaat Radiologiebespreking PA / mortaliteitsbespreking EBM / protocol bespreking Grote visite Simulatie onderwijs / training NLS vaardigheden Verslaglegging Dienstoverdracht Communicatie in reanimatieteam Communicatie in NICU team Communicatie met ouders Slecht nieuwsgesprek Statusvoering Visitelopen Teamwork in stresssituaties Time management Complicatiebespreking VIM bespreking Begeleiden semi-artsen / coassistenten KPB: - overdracht - visite - gesprek - brief - vaardigheden - CAT NLS scenario Simulatie onderwijs Statuscontrole Evaluatie 6 wkn Pagina 8 van 9 8
Bijlage 5: Kenmerkende beroepssituaties naar afdeling V:\Opleiding ass formulieren en afspraken\leerplannen\kenmerkende beroepssituaties.xls Voor deze stage zijn belangrijke kenmerkende beroepsituaties (zie ook je portfolio: Registraties en bekwaamheden) De zieke en asfyctische pasgeborene kunnen opvangen, stabiliseren en zo nodig reanimeren Icterus bij pasgeborenen kunnen herkennen, adequate diagnostiek en behandeling kunnen starten Eerste onderzoek kunnen starten bij vermoeden op een aangeboren stofwisselingsziekte Beslissingen rondom levenseinde in teamverband kunnen nemen Bijlage 6: vaardigheden Vaardigheden zijn in het portfolio te vinden onder bekwaamheden en registraties. blaascatheter inbrengen (4) thoraxpunctie (4) arterielijn perifeer (3)) liespunctie (3) infuus neonaat (5) navellijn/centraal (4) veneuze lijn neonaat (2) nls (4) intubatie (neonaat) (4) Pagina 9 van 9 9