ECTS-fiche: Gender en interculturaliteit Opleiding: Afstudeerrichting: Opleidingsonderdeel: Studiepunten (ECTS): 3 Taal: Plichtvak/keuzevak: Lerarenopleiding/ BA en MA Pedagogische wetenschappen Niet relevant Gender en interculturaliteit Nederlands Keuzevak Academiejaar: 2014/2015 Docent: xxx Periode: xxx semester Contacturen: 30 1. Verwachte aanvangscompetenties a. De algemene toelatingsvoorwaarden zijn beschreven in de onderwijs- en examenregeling: Om dit opleidingsonderdeel met succes te realiseren, moet de student kennis en vaardigheden verworven hebben in wetenschappelijk werk. b. De docent wenst ook de aandacht te vestigen op het belang van de volgende aanvangscompetenties: Deze cursus bouwt verder op de overkoepelende curriculaire module 'Genderrechtvaardige vorming en opvoeding in Europa'. De student moet bij deelname aan dit opleidingsonderdeel zijn interessehorizon voor genderspecifieke vragen uitgebreid hebben met genderspecifieke kennis (en competenties) in diverse Europse landen. De startcompetenties hoeven niet bewezen te worden. 2. Doelstellingen a. Plaats van het opleidingsonderdeel in de opleiding: Onderhavige lesmodule 'Gender en interculturaliteit' maakt deel uit van het curriculum 'Genderrechtwaardige vorming en opvoeding in Europa' en komt overeen met een inhoudelijke en tijdsomvang van 20 procent van het totale curriculum. Dit onderdeel informeert de studenten over genderspecifieke en interculturele pedagogische aspecten in diverse Europese landen. De wettelijke omstandigheden en de implementatie van de nationale leerplannen met bijzondere aandacht voor genderspecifieke en interculturele aspecten werden onderzocht. Studenten leren binnen de totale context van het curriculum hoe interculturaliteit in geschiedenisboeken wordt gepresenteerd in België, Estland, Hongarije en Turkije. 1
Het voorbeeld geschiedenisonderwijs: een analyse van geschiedenisboeken van het 8ste jaar (13-14 jaar) toont de studenten hoe verschillend de interculturele aspecten in diverse Europese landen geïntegreerd zijn in de schoolboeken. De cursus bespreekt bovendien of studenten onderwijs een "interculturele basishouding" hebben of in staat zijn die te ontwikkelen en of de meeste (jonge) vrouwen tevergeefs moeten hopen op "mannelijke bijstand". b. Competenties uit het competentieprofiel: 1. De leerkracht/ leraar in opleiding kan de leerinhouden en leerervaringen selecteren. 2. De leerkracht/ leraar in opleiding kan aangepaste werkvormen en groeperingsvormen bepalen. 3. De leerkracht/ leraar in opleiding kan individueel en in team leermiddelen kiezen en aanpassen. 4. De leerkracht/ leraar in opleiding kan omgaan met de diversiteit van de leergroep. 5. De leerkracht/ leraar in opleiding kan actuele maatschappelijke ontwikkelingen hanteren in een pedagogische context. 6. De leerkracht/ leraar in opleiding beheerst de domeinspecifieke kennis en vaardigheden, en kan die verbreden en verdiepen. 7. De leerkracht/ leraar in opleiding kan een soepel en efficiënt les- en dagverloop creëren, passend in een tijdsplanning vanuit het oogpunt van de leerkracht en de leerlingen. 8. De leerkracht/ leraar in opleiding kan het eigen functioneren ter discussie stellen en bijsturen. 9. De leerkracht/ leraar in opleiding kan strategieën ontwikkelen om te communiceren met anderstalige ouders. 10. De leerkracht/ leraar in opleiding kan, onder meer met het oog op gelijkeonderwijskansen en in overleg met collega's, contacten leggen, communiceren en samenwerken met de brede sociaal-culturele sector. 11. De leerkracht/ leraar in opleiding kan deelnemen aan het maatschappelijke debat over onderwijskundige thema's. 12. De leerkracht/ leraar in opleiding kan actuele maatschappelijke thema's en ontwikkelingen onderscheiden en kritisch benaderen op de volgende domeinen: het sociaalpolitieke domein; het sociaal-economische domein; het levensbeschouwelijke domein; het cultureel-esthetische domein; het cultureel-wetenschappel c. Kerndoelen van het opleidingsonderdeel: 1. Genderspecifieke en interculturele pedagogische aspecten in diverse landen kunnen uitleggen. 2. De interculturaliteit in geschiedenisboeken in België, Estland, Hongarije en Turkije kunnen bevragen. 3. In staat zijn te onderzoeken of studenten onderwijs een "interculturele basishouding" kunnen overbrengen. 2
4. De vervrouwelijking in het onderwijs kunnen bevragen: is het basisonderwijs een vrouwenwereld?. 3. Leerinhoud 1. Geslachtspecifieke en interculturele pedagogische aspecten in diverse landen: analyse van de nationale curricule in België, Estland, Hongarije, Turkije en Tsjechië 2. Hoe interculturaliteit in de geschiedenisboeken in scholen van België, Estland, Hongarije en Turkije wordt gepresenteerd: een analyse van geschiedenisboeken voor het 8ste jaar (13-14-jarigen, 2 de jaar secundair onderwijs) 3. Beschrijving van foto's uit de geschiedenisboeken, een per land 4. Lerarenopleiding - versterkt ze een "interculturele instelling"? 5. Wat wordt in België onder "interculturele competentie" begrepen? 6. Studenten onderwijs in Estland: inzichten over interculturele competentie 7. Over de interculturele instelling van Hongaarse leerlingen onderwijs 8. Interculturele competentie - Wat studenten in Turkije daaronder begrijpen 9. De vervrouwelijking van het onderwijs: is het basisonderwijs een vrouwenwereld? 10. Waarom worden vrouwen leerkrachten? 11. Het beroepsbeeld van leerkrachten in basis- en middelbare scholen in Turkije 12. Over de vervrouwelijking van het beroep van leerkracht met Oostenrijk als voorbeeld 4. Didactische aanpak Tijdens het opleidingsonderdeel worden er verschillende didactische methodes toegepast: Aanbiedende didactische werkvormen zoals bijvoorbeeld voordrachten Presentaties door de studenten Gespreksvormen Groepswerk Discussie Opdrachten De studenten brengen hun kennis en ervaringen ook actief in. Het materiaal dat in de seminaries wordt gebruikt (powerpoints enz.) wordt op het digitale leerplatform ter beschikking gesteld. 5. Studie- en verwerktijd Studiepunten: Definitie Studiepunt: Een studiepunt wordt gebruikt om de studieomvang van elke opleiding of elk opleidingsonderdeel uit te drukken. Het is een internationaal aanvaarde eenheid die overeenstemt met tussen 25 en 30 uren voorgeschreven onderwijs-, leer- en evaluatieactiviteiten. 3
Contacturen: 30 uren Studeertijd en examen: 10 uren Overzicht opdrachten: Opdracht 1: Presentatie (groepswerk) 'geschatte' studiebelasting: 15 uren Opdracht 2: 'geschatte' studiebelasting: Productie van een collage over het thema interculturaliteit, die in het middelbaar onderwijs kan worden ingezet (groepswerk) 15 uren Opdracht 3: 'geschatte' studiebelasting: Productie van een video (duurtijd: 3-5 minuten) met als titel: Kort portret van buitenlanders om ons heen - hoe zien mensen uit diverse culturen, etnische groepen in ons land eruit? (vb. ERASMUSstudenten) (Werkvorm: partnerwerk of groepswerk, met max. drie personen) 20 uren 6. Evaluatiemodaliteiten In dit seminarie/opleidingsonderdeel leggen de studenten geen examen af. Het eindcijfer wordt berekend uit de evaluatie van de volgende activiteiten: 25 procent presentatie 25 procent collage 50 procent filmproductie Alle drie deelopdrachten moeten worden uitgevoerd. Men is geslaagd voor dit opleidingsonderdeel als men minstens 60 % heeft behaald. Herexamen 4
September 2015: de evalatiemodaliteiten zijn identiek aan de eerste zittijd. 7. Studiemateriaal Verplicht studiemateriaal: Holz, O. & Hempen, B. (Uitg.) (2013): EDucation & GEnder. Genderrechtvaardige vorming en opvoeding in diverse landen. Historische aspecten actuele trends. Waxmann Verlag: Münster Module Gender & Interculturaliteit van het bovenstaande digitale curriculum. Gecöordineerd door Grossmann, E. met bijdragen van (i.a.v.) van Fleischmann, O.; Grossmann, E.; Oruç Ertürk, N.; Seebauer, R.; Vanleke, M.; Väljaots, M. Aanbevolen literatuur: Literatuur en extra links onder: www.education-and-gender.eu 5